III SA/Gl 536/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-08-25
NSApodatkoweŚredniawsa
wartość celnazgłoszenie celnepremiarabatpodatek od towarów i usługimportKodeks celnyOrdynacja podatkowakontrola celnacena transakcyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki "A" Sp. z o.o. w sprawie weryfikacji wartości celnej leków, uznając, że premie od eksporterów obniżały cenę zakupu i tym samym wartość celną towaru.

Spółka "A" Sp. z o.o. importowała leki, deklarując ich wartość celną na podstawie faktur. Organy celne zakwestionowały tę wartość, uwzględniając premie finansowe od eksporterów, które obniżały faktyczną cenę zakupu. Spółka argumentowała, że premie były związane z dystrybucją, a nie ceną zakupu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że premie obniżały cenę zakupu i tym samym wartość celną towaru, a organy celne prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania VAT.

Sprawa dotyczyła weryfikacji wartości celnej leków importowanych przez "A" Sp. z o.o. Organy celne, w tym Naczelnik Urzędu Celnego w K. i Dyrektor Izby Celnej w K., uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe, ponieważ spółka nie uwzględniła w wartości celnej premii finansowych otrzymanych od eksporterów ("B" i "C"). Spółka twierdziła, że umowy dystrybucyjne przewidywały premie za lokalną dystrybucję i promocję leków, a nie jako zniżkę od ceny zakupu. Organy celne i następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały jednak, że premie te, wypłacane poprzez noty kredytowe i obniżające faktyczne zobowiązania za zakupiony towar, wpływały na cenę transakcyjną i tym samym na wartość celną. Sąd podkreślił, że organy celne mają prawo do kontroli postimportowej i prawidłowo ustaliły wartość celną na podstawie całokształtu materiału dowodowego, stosując zasady swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji, sąd oddalił skargę spółki, uznając, że organy celne prawidłowo określiły podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, premie finansowe, które obniżają faktyczną cenę zakupu towaru, wpływają na jego wartość celną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły, iż premie otrzymane przez importera od eksporterów, obniżające kwotę należną za zakupiony towar, stanowią element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, a tym samym wpływają na wartość celną. Sąd odwołał się do zasady swobodnej oceny dowodów i analizy treści umów, stwierdzając, że premie nie były jednoznacznie związane z dystrybucją, lecz obniżały cenę zakupu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

Wartość celna towaru odnosi się do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego, uwzględniając wszelkie zmiany dokonane między zawarciem umowy a jej realizacją.

k.c. art. 23 § § 9

Kodeks celny

Wartość celna towaru odnosi się do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego, uwzględniając wszelkie zmiany dokonane między zawarciem umowy a jej realizacją.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym

Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 4

Kodeks celny

Uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w przypadku nieprawidłowych lub niekompletnych danych.

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

Dotyczy wymagalności należności celnych przywozowych, nie zawiera definicji wartości celnej.

u.p.t.u. art. 11 c § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

o.p. art. 208 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.c. art. 62

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Premie finansowe od eksporterów obniżają faktyczną cenę zakupu i tym samym wartość celną towaru. Organy celne mają prawo do kontroli postimportowej i korygowania wartości celnej. Sposób księgowania premii nie przesądza o jej charakterze prawnym.

Odrzucone argumenty

Premie finansowe były związane z dystrybucją i promocją leków na rynku polskim, a nie z ceną zakupu. Organy celne naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, dokonując błędnych ustaleń faktycznych. Postępowanie celne było bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie.

Godne uwagi sformułowania

wartość celna towaru odnosi się do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. to charakter świadczenia decyduje o sposobie jego zaksięgowania, a nie odwrotnie

Skład orzekający

Ewa Karpińska

przewodniczący

Krzysztof Targoński

sprawozdawca

Małgorzata Jużków

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpływu premii i rabatów na wartość celną towarów importowanych, a także zakres kontroli postimportowej przez organy celne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umów dystrybucyjnych i premii, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych zapisów umownych i okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w obrocie towarowym – wpływu różnych form finansowania na wartość celną i podstawę opodatkowania VAT. Pokazuje, jak organy celne i sądy interpretują umowy handlowe w kontekście przepisów celnych.

Premie od dostawcy – zniżka czy ukryty koszt? Jak to wpływa na cło i VAT?

Sektor

farmaceutyczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 536/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Karpińska /przewodniczący/
Krzysztof Targoński /sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Sygn. powiązane
I GSK 209/07 - Wyrok NSA z 2007-11-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Protokolant Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez "A" Spółka z o.o. w W. w dniu [...] grudnia 2001 r. nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar (leki), objęty uprzednio procedurą składu celnego. Wartość celną towaru przyjęto w wysokości zadeklarowanej przez Spółkę, odpowiadającej wartości transakcyjnej udokumentowanej fakturami załączonymi do zgłoszenia celnego.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia nadawców towaru (SAD pole nr 2) oraz wartości celnej towarów. W uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie Spółki "A", przez funkcjonariuszy Inspekcji Celnej, obejmujących zgodność obrotu towarowego z zagranicą w okresie od [...] 2000 r. do [...] 2001 r., ustalono m.in., że Spółkę łączyły z eksporterami - "B" i "C".- umowy zawarte w dniu [...] r.. Na podstawie tych umów eksporterzy zobowiązali się do udzielenia importerowi premii za realizację planu sprzedaży gotowych produktów farmaceutycznych "na receptę". Wysokość premii uzależniona była od wartości sprzedaży netto w okresie rozliczeniowym (kwartał), przy czym eksporterzy zobowiązali się do wypłacenia premii poprzez wystawienie noty kredytowej na odpowiednią kwotę w terminie do 15 dnia pierwszego miesiąca następnego kwartału. W zgłoszeniu celnym "A" zadeklarowała wartość celną importowanych leków na podstawie załączonych do niego faktur, lecz nie pomniejszała jej o uzyskane premie finansowe. Tymczasem z dokumentacji księgowej wynika, że Spółka rozliczając się z kontrahentem zagranicznym pomniejszyła swoje zobowiązania za zakupiony towar o przyznaną premię w wysokości 35 % wartości leków gotowych sprzedawanych na receptę.
Na podstawie faktur załączonych do zgłoszenia celnego oraz wykazów leków stanowiących załączniki do umów zawartych z eksporterami ustalono, że w polu nr 2 zgłoszenia –nadawca/eksporter - należało wpisać różni, bowiem przedmiotem importu były leki zakupione u dwóch kontrahentów - "B" i "C".
Powołując się zatem m.in. na art. 13 § 3 pkt 1 i pkt 2 i pkt 4, § 4, 20 § 2, art. 23 § 1 i § 9, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b, art. 69, art. 83, 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 c, art. 15 ust. 4, art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.) Naczelnik Urzędu Celnego w K. obniżył wartość celną towaru ( leki przygotowane do sprzedaży detalicznej) w stosunku do deklarowanej przez Spółkę, uwzględniając premie przyznane jej przez eksporterów towaru oraz określił kwotę podatku od towarów i usług.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka "A" zarzuciła organowi celnemu naruszenie:
- przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu dokonania zgłoszenia celnego, tj. art. 21, art. 23 § 1 i § 9, art. 65 § 4, art. 83 § 3, art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz art. 33 ust. 2 z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
- przepisów prawa procesowego , tj. art. 120, art. 121 § 1 , art. 122, w związku z art. 187 § 1, art. 123 § 1, art. 124 oraz art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa,
poprzez ich wadliwą interpretację lub nieprawidłowe zastosowanie w sprawie.
Uzasadniając te zarzuty podniesiono, że szczegółowe zasady współpracy Spółki z zagranicznymi dostawcami zostały uregulowane w umowach dystrybucyjnych zawartych w dniu [...] r.. W ramach tych umów, strony regulowały wzajemne relacje na dwóch odrębnych płaszczyznach współpracy w odniesieniu do :
- dokonywanie przez Spółkę zakupu leków od zagranicznych dostawców, w tym sposobu składania zamówień, trybu realizacji dostaw, zasad ustalania cen, fakturowania i dokonywania płatności za nabywane leki,
- współpracy w zakresie działań podejmowanych przez Spółkę w związku z lokalną dystrybucją wcześniej zakupionych leków na receptę.
W toku realizacji odpowiednich postanowień umów dystrybucyjnych, Spółka dokonywała zakupu leków od zagranicznych dostawców oraz ich importu do Polski, przy czym wartość celna tych leków była deklarowana zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa celnego, w szczególności z art. 23 § 1 oraz art. 85 § Kodeksu celnego. Jednocześnie, z uwagi na znaczną wysokość ponoszonych przez Spółkę kosztów związanych z dystrybucją i sprzedażą leków na rzecz podmiotów trzecich na rynku polskim, podjęto decyzję o zastosowaniu mechanizmu, który pozwoliłby wesprzeć ekonomicznie dokonywane przez Spółkę lokalne działania dystrybucyjne i sprzedażowe. Znalazło to wyraz w umowach dystrybucyjnych, w których ustalono, że zagraniczni dostawcy udzielą Spółce finansowego wsparcia. Mechanizm udzielania Spółce wsparcia nie był zatem związany z dokonywanymi transakcjami zakupu leków i następnie ich importem, lecz z dokonywaną przez Spółkę sprzedażą leków.
Wsparcie finansowe miało charakter warunkowy, a przyznane premie mogły być naliczane za okresy pokrywające się z kwartałami podatkowymi Spółki, wyłącznie w przypadku osiągnięcia w danym okresie wskazanych w umowach minimalnych poziomów sprzedaży importowanych leków na rynku polskim. Premie od dostawców zagranicznych wykazane zostały jako pozostałe przychody operacyjne, zwiększające podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Rozliczenia Spółki z zagranicznymi dostawcami dokonywane były w drodze umownego potrącenia (kompensaty) wzajemnych zobowiązań i należności istniejących po obu stronach tychże stosunków.
Na wartość celną, w świetle art. 85 § 1 Kodeksu celnego, mogą mieć wpływ zdarzenia faktyczne i prawne, które nastąpiły przed wprowadzeniem towaru do obrotu na polskim obszarze celnym, pod warunkiem jednakże, że w tym terminie daje się również określić wpływ tych zdarzeń na wartość celną towaru. W takim kontekście zupełnie nieuzasadnione jest przyjęcie, że przyznana premia kwartalna, mogłaby nawet potencjalnie wpływać na wartość celną. Nie ma zatem podstaw prawnych, z których wynikałby obowiązek informowania organów celnych o otrzymanym przez Spółkę wsparciu. Wszczęcie i prowadzenie postępowania , w sytuacji gdy po wydaniu decyzji kwota cła nie uległa zmianie w stosunku do kwoty wynikającej ze zgłoszenia celnego wykracza poza umocowanie wynikające z art. 21 Kodeksu celnego. Z kolei zmniejszenie wartości celnej ma charakter neutralny z punktu widzenia rozliczeń Spółki w podatku od towarów i usług. Organ celny naruszył zatem przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Przebieg postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w K. oraz treść rozstrzygnięcia wskazują, że organ celny nie miał pełnego rozeznania co do stanu faktycznego w sprawie, czym naruszył przepis art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o., powołując się m.in. na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Odpowiadając na zarzuty Spółki organ odwoławczy podniósł, iż w toku czynności kontrolnych ujawnione zostały 3 umowy sprzedaży jakie zawarła Spółka "A" (nabywca) w dniu [...] r. z dostawcami leków (sprzedawcami), tj. "B" z siedzibą w I., "C" z siedzibą w I. i "D" z siedzibą w U.. Na podstawie tych umów "A" otrzymywała m.in. premie pieniężne poprzez wystawienie not kredytowych, których wysokość uzależniona była od osiągnięcia określonego kwotowo progu sprzedaży, gotowych wyrobów farmaceutycznych "na receptę", w kwartalnym okresie rozliczeniowym. Zauważono także, że ustalenia kontrolne wskazują, iż "A" odsprzedaje towar swoim odbiorcom po takich samych cenach jak cena zakupu. Tym samym zdaniem organu odwoławczego w ten sposób nie realizuje żadnego zysku.
Środki pieniężne, za zakupione w ramach tych umów leki, przekazywane były na konto Centrum Operacji Skarbowych [...] w D., przy czym należności pomniejszane były o kwoty wynikające z not kredytowych. Umowy te, choć istniały w dacie zgłoszenia celnego i ściśle wiążą się z importem farmaceutyków oraz należnościami za ich zakup, nie zostały okazane organowi celnemu stosownie do art. 64 Kodeksu celnego.
W kwestii przedmiotu umów Dyrektor Izby Celnej wyraził pogląd, że są one typowymi umowami sprzedaży. Świadczy o tym mi.in. zapis, iż grupa firm [...] zobowiązuje się dostarczyć swoje produkty "A", a z kolei ta zobowiązał się zapłacić za otrzymany towar w terminie 90 dni od daty otrzymania faktur. Brak jest w nich takich zapisów, które świadczyłyby o tym, że są w istocie umowami dystrybucyjnymi. Przyznane zatem w ramach tych umów wsparcie finansowe, obniżające kwotę zobowiązań za zakupione leki, wpływa na wartość celną, a zatem organ pierwszej instancji nie naruszył postanowień wynikających z art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego.
Podkreślono, że za rok 2001 r. kontrahenci zagraniczni wystawiali co trzy miesiące noty kredytowe, a więc w sposób ciągły. Importer dokładnie znał procentową wysokość premii, nie mógł jedynie wiedzieć, jaką ilość farmaceutyków sprzeda i za jaką wartość, w przeciągu analizowanych przez eksportera trzech miesięcy. Z umów zawartych [...] r. jasno wynika, iż premia zostaje udzielona w wysokości 34 % fakturowej sprzedaży leków (pkt 2.5.1), a później w wysokości 35 % lub 36 % (pkt 2.5.2 i 2.5.3) poprzez wydanie odpowiednich not kredytowych.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez Naczelnika Urzędu Celnego naruszenia art. 21 Kodeksu celnego. Formułując ten zarzut pominięto definicję "elementów kalkulacyjnych", tj. elementów służących do naliczenia należności celnych przywozowych i należności celnych wywozowych (art. 3 § 1 pkt 4 Kodeksu celnego). Do elementów kalkulacyjnych odnoszą się art. 13 do art. 34 Kodeksu celnego i obejmują taryfę celną, inne środki taryfowe, pochodzenie towarów oraz wartość celną. Elementy te muszą być określone w zgłoszeniu celnym, a jeżeli zostały określone nieprawidłowo, to organ celny określa je w decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Nie było zatem przesłanek do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Art. 85 § 1 Kodeksu celnego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu skorygowaniu należności celnych. Przepis ten kładzie nacisk na stan towaru, którego elementem nie jest jego cena.
Dyrektor Izby Celnej nie dopatrzył się w postępowaniu organu pierwszej instancji naruszenia zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Organ pierwszej instancji prawidłowo określił kwotę podatku od towarów i usług stosując przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, obowiązującej w dacie powstania długu celnego i obowiązku podatkowego. Organy celne zobowiązane były do określenia kwoty podatku od towarów i usług z uwzględnieniem art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.(...), który stanowi, że podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cła....
Decyzję tę "A" Sp. z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej w K.:
1. naruszenie prawa materialnego, obowiązującego w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 23 § 1 i § 9, art. 65 § 4 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego,
- art. 11 c ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 191 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 262 Kodeksu celnego,
- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała większość wywodów zawartych w odwołaniu poszerzając je o nowe wątki. W szczególności podkreśliła, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób nieprawidłowy z uwagi na dowolność ustaleń polegającą na przyjęciu jako udowodnione twierdzeń sprzecznych z brzmieniem postanowień umów zawartych między Spółką a dostawcami towarów.
Spółka w związku z importem leków nie otrzymywała żadnych zniżek, upustów ani rabatów, które w jakikolwiek sposób zmieniałyby ceny leków wynikające z umów dystrybucyjnych, a co za tym idzie uzasadniałyby zmianę ich wartości celnej. Premie nie były księgowane po stronie kosztów zakupu leków lecz jako pozostałe przychody operacyjne, zwiększające podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Organy celne nie przedstawiły dokumentu, który potwierdziłby intencję stron inną niż wynikającą wprost z umów dystrybucyjnych. Takie działanie narusza art. 62 Kodeksu cywilnego w takim zakresie, w jakim reguła interpretacyjna zawarta w tym przepisie zawiera się w dyrektywach wynikających z art. 187 § 1 oraz art. 191 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej. Dokonana przez organy celne wykładnia oświadczeń woli wykracza bowiem poza zasady swobodnej oceny dowodów i w ocenie Spółki nie jest obiektywna.
Oparcie przez Dyrektora Izby Celnej zaskarżonej decyzji na założeniach sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym skutkować musiało naruszeniem art. 23 § 1 i § 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego.
Kolejną konsekwencją powyżej wskazanych błędów organów celnych było, jak pisze strona skarżąca, naruszenie art. 11c ust. 1 ustawy o VAT. Skoro bowiem nie było podstaw do kwestionowania wartości celnej towaru, to nie zachodziła przesłanka do zastosowania w sprawie tego przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej tu sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim Sąd nie podzielił zarzutu strony skarżącej o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 23 § 1 i 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego, a to wskutek błędnych ustaleń co do wpływu udzielonych jej przez eksportera premii na wartość celną towaru.
Ustaleń tych organ odwoławczy dokonał w granicach zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego.
Zgodnie z tym przepisem "Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego.
W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że:
- należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania,
- materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie,
- ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy,
- rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego,
(tak B.Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 1996r. str.376 - 378).
Stanowisko to zostało zaprezentowane na kanwie przepisu art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak w pełni zachowuje ono aktualność w odniesieniu do roztrząsanego przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej.
Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie.
Uzasadniając swe stanowisko organ odwoławczy wskazał na fakty, które dały mu podstawę do przyjęcia takich ustaleń. Trafnie wskazał przy tym na to, iż, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, treść umów zawartych z eksporterami towaru nie daje jednoznacznych podstaw do twierdzenia, iż premia jest należnością za dystrybucję i promowanie leków na polskim rynku. Umowy z [...] r. to umowy sprzedaży, tak zresztą zostały nazwane i, jako takie, regulują warunki sprzedaży polskiej spółce produktów firmy [...]. Znajdują się w nich jedynie zapisy, iż ich przedmiotem jest także dystrybucja leków i ich odprzedaż na Terytorium (w Polsce), oraz to, że strona polska będzie prowadzić działania promocyjne, ale bez żadnych dalszych konkretnych postanowień. Nie ma w nich zapisów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, iż stanowią one regulację sposobu wynagradzania strony polskiej za owe czynności promocyjne. Powoływany przez stronę skarżącą zapis pkt 5 do art. 2 umowy jest częścią całości, to znaczy art. 2 zatytułowanego "Cena oraz warunki płatności", a zatem uprawnione jest stwierdzenie, iż jego poszczególne ustępy stanowią konkretyzację właśnie tych postanowień, a nie wynagrodzenia za dystrybucję, czy czynności promocyjne. Sąd podzielił zatem stanowisko organu odwoławczego, iż wyjaśnienia strony skarżącej nie znajdują podstaw w brzmieniu umów zawartych z eksporterami towaru i są daleko ponad jej zapisy, dlatego też trafnie, zdaniem Sądu, dla ustalenia rzeczywistego wpływu "premii" na wartość celną towaru organ przeanalizował sposób obliczenia i realizacji premii, a w tym zakresie wskazał na zasadniczy fakt, iż noty kredytowe przyznające premie odnosiły się do konkretnych towarów ujętych w fakturach i to wyłącznie do towarów sprzedawanych na receptę, obniżając kwotę, jaką strona skarżąca obowiązana była za nie zapłacić, a więc obniżając ich cenę, co miało wpływ na wartość transakcyjną towaru.
Tego typu ustalenia nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, podobnie jak nie stanowi o takim naruszeniu sam fakt, iż organ celny dokonał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca.
Nie jest też, zdaniem Sądu, argumentem przeważającym szalę wszelkich rozważań fakt sposobu księgowania premii przyznanej stronie skarżącej, a to z tej przyczyny, iż to charakter świadczenia decyduje o sposobie jego zaksięgowania, a nie odwrotnie, inaczej mówiąc, nie można narzucić charakteru świadczenia poprzez sposób jego zaksięgowania. Co prawda, sposób zaksięgowania danego świadczenia może wskazywać na sposób jego interpretacji na gruncie zobowiązań podatkowych, ale w niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał szerokich ustaleń o wpływie świadczenia na wartość celną towaru, których, zdaniem Sądu, argument o sposobie księgowania premii nie obala.
Nie można zatem podzielić zarzutu zgłoszonego w skardze, iż przyznana stronie skarżącej premia pozostawała bez wpływu na wartość celną towaru. Powołany przez stronę skarżącą art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego odnosił wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. Chodziło w nim zatem o cenę rzeczywistą i ostateczną. Ograniczenie ustalenia wartości transakcyjnej tylko do momentu zgłoszenia celnego prowadziło do ustalenia wartości transakcyjnej tymczasowej, a więc nie ostatecznej i nie rzeczywistej. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczył wymagalności należności celnych przywozowych i z racji systemowych nie zawierał definicji wartości celnej towaru (tak też NSA w wyroku z 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 53/04, ONSAiWSA 2004/2/48). Ustawodawca poprzez używanie jasnych określeń co do ceny: "faktycznie zapłacona", "należna", "wszelkie płatności", "dokonane", "mające być dokonane" wyraził w ten sposób, że chodziło tu o cenę rzeczywistą, całkowitą i ostateczną uwzględniającą wszelkie zmiany dokonane między zawarciem umowy a jej realizacją (zob. wyrok NSA z 2.06.2004 r., sygn. akt GSK 633/04, ONSAiWSA 2004/2/49). Tylko więc na potrzeby ustalenia należności celnych wartość celna w rozumieniu art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego była odnoszona do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Nie mogła to być cena uchwycona na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Kodeks celny zawierał szereg regulacji specyficznych, właściwych tylko dla prawa celnego. Nie ingerował jednak w podstawowe instytucje prawne odnoszące się do obrotu gospodarczego. Nie było w nim żadnych przepisów prawnych, z wyjątkiem omówionego art. 85 § 1, które uzasadniałyby stwierdzenie, że ustalenia co do ostatecznej ceny towaru importowanego mogły być dokonywane tylko do chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, czy dopuszczenia towaru do obrotu.
Skarżąca zgłosiła przedmiotowe towary (farmaceutyki) do procedury celnej dopuszczenia do obrotu, a zgodnie z art. 64 § 1 i § 2 w związku z art. 60 § 1 Kodeksu celnego, zgłoszenie takie powinno odpowiadać odpowiednim wymogom formalnym, które dla objęcia tą procedurą są wymagane. Niewątpliwie składając zgłoszenie celne skarżąca powinna powiadomić organy celne o tym, że z eksportem łączy ją umowa, która jak wyżej wykazano miała wpływ na cenę faktycznie zapłaconą. Z uwagi na specyficzny sposób przyznawania premii (rabatu) od zakupionych towarów powinna uzgodnić z organem celnym kwestie techniczne, związane ze sposobem jej rozliczania. Dodać przyjdzie, że w § 233 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250) określone zostały jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego, przy obejmowaniu towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. To zaś prowadzi do wniosku, że w zależności od okoliczności zgłaszający do zgłoszenia celnego powinien dołączyć wszystkie dokumenty oraz ujawnić wszystkie informacje niezbędne do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną, w tym do prawidłowego określenia wartości celnej.
Organy celne mocą art. 83 § 1 Kodeksu celnego uprawnione są do przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej zgłoszenia celnego. Na podstawie tego przepisu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Stosownie do art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. W niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonej kontroli postimportowej ujawniono, że deklarowana w zgłoszeniu celnym wartość towaru nie odpowiadała wartości celnej mierzonej faktyczną, całkowitą ceną, zapłaconą za importowane leki, co uzasadniało uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu celnego i ustalenie wartości celnej na podstawie nowych danych.
Skoro zatem organy celne ustaliły inną wartość celną towaru, niż deklarowała to strona skarżąca, to zostały spełnione przesłanki do określenia kwoty podatku z tytułu importu towaru zgodnie z regułami określonymi w art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowy ( art. 15 ust. 4 c cyt. ustawy nie znajduje zastosowania w sprawie). Przepis ten stanowi, że "podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy...". W niniejszej sprawie podstawa opodatkowania odpowiada wartości celnej ( cło 0 zł - towar nie podlega akcyzie).
Zgodnie z art. 145 § 1 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa - oddalił skargę Spółki "A" w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI