III SA/Gl 532/21

III SA/Gl 532/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 708
art. 5 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 22 ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [..] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...] r. nr [...] nakładającą na J.J. (dalej jako skarżący) karę pieniężną w kwocie 5.000 zł, z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia o nr referencyjnym [...] w rejestrze zgłoszeń o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 859 ze zm., dalej jako ustawa SENT).
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako O.p.) oraz art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5, art. 27 ust. 1 ustawy SENT. Natomiast w uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
29 maja 2017r. o godz. 17:20 na drodze krajowej nr [...] w miejscowości C. zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składających się z ciągnika samochodowego marki RENAULT PREMIUM 460 DXI (nr rejestracyjny [...]) oraz naczepy ciężarowej marki STOKOTA 3NC (nr rejestracyjny [...]) należących do J.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą J.J. Usługi Transportowe w P.
Kierujący zespołem pojazdów przedstawił do kontroli następujące dokumenty: wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy z dnia 30 czerwca 2015r., dowody rejestracyjne w/w ciągnika oraz naczepy, dokument CMR bez numeru z dnia [...] r., dokument handlowy nr [...] z dnia [...] r., raport wagowy nr [...] z dnia [...] r., sprawozdania z badań laboratoryjnych z dnia [...] r. o numerach: [...], [...], dowód osobisty oraz prawo jazdy.
Kontrolujący po sprawdzeniu danych wprowadzonych przez przewoźnika do systemu SENT pod nr [...] stwierdzili, że przewóz obejmował produkty paliwowe klasyfikowane do pozycji CN 2710 w ilości [...] litrów.
Przewoźnik realizował przewóz drogowy w oparciu o posiadaną licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] r. z terminem ważności od [...] r. do [...] r. Jednakże przed rozpoczęciem przewozu towaru, rozpoczynającego się na terytorium kraju, nie dopełnił obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozu zarejestrowanego pod w/w numerem referencyjnym o wymagane dane, tj. nie wpisał numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r., poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane.
W oparciu o powyższe Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. postanowieniem z [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia J.J. kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT. Wydana przez niego [...] r. decyzja o nr [...] na skutek złożonego odwołania została przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. uchylona (vide: decyzja z [...] r. nr [...]).
Stosując się do zaleceń organu odwoławczego Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., pismem z 29 marca 2018r. wezwał stronę do przedstawienia dokumentacji dotyczącej aktualnej sytuacji finansowej, celem zbadania, czy zaistniała sytuacja uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary przewidziana w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Ponadto zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z zapytaniami, czy J.J. posiada zaległości w składkach ZUS oraz w podatkach i czy wobec niego jest lub było prowadzone postępowanie egzekucyjne w ciągu ostatnich pięciu lat.
W oparciu o udostępnione dane, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. decyzją z [...] r. nr [...] wymierzył J.J. karę pieniężną w kwocie 5.000 zł z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika w obszarze uzupełnienia zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] w rejestrze zgłoszeń o dane wymagane przepisami prawa, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT.
Nie zgadzając się z powyższym strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 22 ust. 2 ustawy SENT (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli) w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, dopuszczając się złamania konstytucyjnej zasady proporcjonalności przez przyjęcie, że brak podania przez przedsiębiorcę w zgłoszeniu SENT numeru licencji/zezwolenia, gdy informacja ta za sprawą publicznie prowadzonej bazy przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego jest daną powszechnie dostępną, kwalifikuje się do wymierzenia kary przedsiębiorcy, kiedy przedsiębiorca dopełnił wszelkich obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów i dał możliwość kontroli przesyłki wrażliwych wyrobów, podczas której nie stwierdzono żadnych innych uchybień, a przecież celem ustawy, zwanej potocznie pakietem przewozowym nie było karanie za każde uchybienie w zgłoszeniu SENT, a tylko za działania naruszające interesy budżetowe Skarbu Państwa, w tym przede wszystkim fikcyjny obrót wyrobami wrażliwymi;
- art. 22 ust. 3 ustawy SENT (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli) przez zawężenie badania możliwości odstąpienia od wymierzenia kary i ograniczenie pojęcia interesu publicznego do zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi z pominięciem zasady zaufania do władzy publicznej;
- art. 121 § 1 O.p. przez przyjęcie stanowiska, że karany powinien być każdy przypadek braków w zgłoszeniu SENT w oderwaniu od celu wskazanej regulacji prawnej, którym jest faktyczne zwalczanie fikcyjnego obrotu wyrobami wrażliwymi oraz faktu, że brakująca informacja za sprawą publicznego rejestru jest daną powszechnie dostępną;
- art. 120 O.p. przez dokonanie wykładni przepisów prawa z pominięciem wykładni celowościowej, stosownie do której nałożenie kary powinno być związane z brakiem dokonania zgłoszenia lub takimi brakami zgłoszenia, które realnie mają wpływ na wysokość wpływów z tytułu podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego, tym bardziej, że podczas kontroli spornego przemieszczenia paliwa osoba kierująca pojazdem okazała dokument wypisu brakującej w zgłoszeniu SENT licencji oraz wykładni systemowej, przez pominięcie faktu, że nie tylko sporny numer licencji, ale generalnie informacje o posiadanych licencjach, w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f i pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, z późn. zm.), są dostępne na stronie Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego;
- art. 121 § 2 O.p. albowiem organ I instancji w ogóle nie odniósł się do podnoszonej przez stronę kluczowej w sprawie kwestii, że sporna informacja nie tylko w niczym nie utrudniła analizy uzupełnionego przez przewoźnika zgłoszenia SENT, ale ma charakter informacji powszechnie dostępnej;
- art. 122 O.p. przez pominięcie w rozstrzygnięciu podnoszonej przez stronę okoliczności, że informacja o numerze licencji jest informacją powszechnie dostępną;
- art. 187 § 1 oraz 3 O.p. gdyż sporna informacja o numerze licencji, która omyłkowo nie została wpisana do zgłoszenia SENT, jest dostępna dla każdego obywatela w publicznej bazie prowadzonej przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego (dalej w skrócie GITD).
Nie znajdując podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał ją w mocy.
Wyjaśnił, że przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT przewiduje, że w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 podlega karze pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Z akt sprawy, a w szczególności z protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów wynikało, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT. Pole, w którym należało podać numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, nie zostało wypełnione. Zatem nie spełniono jednego z warunków, od którego zależało rozpoczęcie przewozu. W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdzał naruszenie przez przewoźnika obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT, którego konsekwencją było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że ustawa SENT precyzyjnie określa jakie informacje powinny znaleźć się w zgłoszeniu SENT oraz kto powinien je wprowadzić przed rozpoczęciem przewozu. Wyjaśnił również, że nie ma znaczenia czy niedopełnienie obowiązków wynikało z celowego działania, zaniechania, czy niedbalstwa. Przewoźnik jako profesjonalny przedsiębiorca powinien dochować należytej staranności podczas wykonywania przewozu i ponosi pełną odpowiedzialność za nieuzupełnienie zgłoszenia w zakresie określonym w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT. Tym samym wydanie decyzji nakładającej karę, podobnie jak jej wysokość, nie zależą od uznania organu. Przepisy ustawy SENT mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia ich naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności z powodu których przewoźnik dopuścił się nieprawidłowości. To oznacza, że organ nie jest upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Stosując przepisy ustawy SENT organ nie analizuje uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności. Stwierdzając naruszenie i wymierzając karę pieniężną nie ma możliwości miarkowania jej wysokości, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę. Tym samym uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, pomyłek, niedopatrzenia czy też nieznajomości regulacji wynikających z ustawy SENT nie mają większego znaczenia. Podobnie jak podnoszona przez stronę okoliczność dostępu do danych w bazie internetowej GITD, skoro wpisanie numeru licencji do zgłoszenia zostało dokonane dopiero w trakcie kontroli, a zatem z naruszeniem wymaganego prawem obowiązku.
Wprawdzie strona wnioskowała o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Jednakże poza przedstawieniem szeroko opisanego własnego stanowiska w sprawie stosownych dokumentów dotyczących jej kondycji majątkowej i finansowej nie nadesłała. W związku z powyższym organ I instancji nie miał możliwości rozważenia skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że ten nie wskazywał jakoby strona nie była w stanie uiścić kary pieniężnej nałożonej za niewypełnienie ustawowego obowiązku. Dlatego odstąpienie od jej nałożenia uznał za sprzeczne z interesem publicznym, który wymaga aby przypadające budżetowi należności były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie. Z pozyskanych informacji wynikało bowiem, że strona nie posiada zadłużenia oraz zaległości podatkowych, a prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące mandatu karnego na kwotę 100,00 złotych zostało zakończone przez wyegzekwowanie należności.
Wobec powyższego stanowisko organu I instancji w świetle którego ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, nie stwierdzono, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uznał za prawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła im naruszenie:
- art. 22 ust. 2 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez przyjęcie, że brak podania przez przedsiębiorcę w zgłoszeniu SENT nr licencji/zezwolenia, gdy informacja ta za sprawą publicznie prowadzonej bazy przez GITD jest daną powszechnie dostępną, kwalifikuje się do wymierzenia kary przedsiębiorcy w sytuacji, kiedy przedsiębiorca dopełnił wszelkich obowiązków wynikających z ustawy SENT i dał możliwość kontroli przesyłki wrażliwych wyrobów, podczas której nie stwierdzono żadnych innych uchybień, zaś brakujące dane uzupełniono, co oznacza, że nie doszło do naruszenia interesów Skarbu Państwa, a zatem za stwierdzone uchybienie nie powinna być nakładana kara;
- art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez zawężenie badania możliwości odstąpienia od wymierzenia kary przede wszystkim do ważnego interesu przedsiębiorcy, a przy ocenie interesu publicznego, przez który należy rozumieć zasadę zaufania obywateli/przedsiębiorców do władzy publicznej ograniczenie się do kwestii czysto ekonomicznych, kiedy nawet formalne wydzielenie pozaekonomicznej sytuacji zobowiązanego wiąże się jedynie ze sferą ewentualnych wydatków;
- art. 22 ust. 3 ustawy SENT przez niezrozumiałe stawianie znaku równości pomiędzy uzasadnionym odstąpieniem od wymierzenia kary z formą rezygnacji przysługujących budżetowi należności oraz nieuzasadnioną próbę uznania sytuacji przedsiębiorcy za uprzywilejowaną względem innych podmiotów karanych w takich samych przypadkach;
- art. 120 O.p. przez dokonanie wykładni przepisów prawa z pominięciem wykładni celowościowej stosownie do której nałożenie kary powinno być związane z brakiem dokonania zgłoszenia lub takimi brakami zgłoszenia, które realnie mają wpływ na brak możliwości kontroli przesyłki, czy też na wysokość wpływów z tytułu podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego, a nawet automatyzm stosowania kar administracyjnych oderwanych od kwestii winy, powszechnej dostępności do tej informacji bez ograniczania się jedynie do kwestii czysto ekonomicznych;
- art. 121 § 1 O.p. przez przyjęcie stanowiska, że karany powinien być każdy przypadek braków w zgłoszeniu SENT w oderwaniu od rodzaju brakującej danej (powszechnie dostępnej i będącej w posiadaniu kierowcy w momencie kontroli) oraz celu wskazanej regulacji prawnej, którym jest faktyczne zwalczanie fikcyjnego obrotu wyrobami wrażliwymi i tzw. "szarej strefy";
- art. 121 § 1 O.p. przez nieuwzględnienie dodatkowo okoliczności, że zdarzenie miało miejsce w pierwszym miesiącu obowiązywania ustawy, kiedy system obsługujący zgłoszenia SENT nie tylko nie walidował dokonywanych zgłoszeń, ale również w sposób mylny sugerował fakultatywność pola dotyczącego licencji/zezwolenia przewoźnika;
- art. 122 O.p. przez pominięcie w niniejszej sprawie faktu, że sporny nr licencji jest powszechnie dostępny na urzędowej stronie internetowej GITD, a kopia dokumentu była w posiadaniu kierowcy i została podczas kontroli zaprezentowana. Z kolei wszystkie dane podane w zgłoszeniu SENT przez przedsiębiorcę w pełni pozwalały na identyfikację przesyłki w trakcie jej przewozu przez co dokonane zgłoszenie SENT w pełni spełniało wymogi nałożone przepisami pakietu przewozowego, a sporna dana – powszechnie znana – została podczas kontroli uzupełniona;
- art. 124 O.p. przez ukaranie przedsiębiorcy legalnie działającego za niepodanie w zgłoszeniu SENT powszechnie dostępnej danej, wykazanej podczas kontroli, pomijając że sporny obowiązek był faktycznie nowością również dla profesjonalnych przewoźników, albowiem sprawa odnosi się do pierwszego miesiąca działania ustawy, gdy nie do końca przygotowany system do wysyłania zgłoszeń SENT nie tylko nie walidował zgłoszeń SENT, ale również sugerował, że pole dotyczące numeru licencji nie ma charakteru obowiązkowego, a tylko fakultatywny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.), obowiązującego w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę skarżącą, system monitorowania drogowego obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Systemowi temu podlega m.in. przewóz towaru objętego pozycją CN 2710 w ilości przekraczającej 500 litrów (art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy SENT). Środkiem technicznym, służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów, jest - zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy SENT - rejestr zgłoszeń, prowadzony w systemie teleinformatycznym. W przypadku przewozu towaru objętego pozycją CN, w ilości przekraczającej 500 litrów, rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi (art. 5 ust. 1 ustawy SENT). Przewoźnik jest natomiast obowiązany - również przed rozpoczęciem przewozu - uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy SENT.
Natomiast w myśl art. 5 ust. 4 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1 przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:
1) dane przewoźnika obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę;
b) adres zamieszkania albo siedziby;
2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
3) numery rejestracyjne środka transportu;
4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;
5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;
6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane;
7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;
8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
Z treści w/w przepisów wynika jednoznacznie, że uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 5 ust. 4 ustawy SENT, w tym dane dotyczące wskazania numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948) o ile są wymagane, powinno nastąpić nie później niż przed rozpoczęciem przewozu oraz że uzupełnienia tego winien dokonać przewoźnik.
Ponieważ w ustawie mowa jest o uzupełnieniu zgłoszenia o stosowne dane przez przewoźnika, a nie dokonaniu tego w inny dorozumiany sposób, np. w formie protokołu kontroli przez kontrolujących, którzy sporządzają protokół. Trafnie organ odwoławczy przyjął, że uzupełnienie nie polega na okazaniu przez kierującego w chwili kontroli stosownego dokumentu, ale na wpisaniu jego numeru przed rozpoczęciem przewozu. Natomiast wykonywanie przewozu z naruszeniem nałożonego na przewoźnika obowiązku zamieszczenia w zgłoszeniu danych, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy SENT skutkuje nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, której wysokość wedle przepisów obowiązujących w dniu kontroli wynosiła 5.000 zł.
Z niespornych w sprawie ustaleń faktycznych wynikało, że skarżący (przewoźnik) w zgłoszeniu przewozu SENT nie wpisał danych dotyczących numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, co tłumaczył tym, że brakujące dane są powszechnie dostępne w bazie GITD, a pole dotyczące nr licencji, przy rejestracji zgłoszeń w systemie informatycznym, nie ma charakteru obowiązkowego.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanym przypadku nie mamy do czynienia z sytuacją, w której niedopełnienie przez stronę obowiązków wynikających z ustawy SENT było spowodowane brakiem skutecznych narzędzi informatycznych pozwalających na bezbłędne wypełnienie zgłoszenia na platformie internetowej. Takie narzędzie w dniu wprowadzania przez stronę zgłoszenia istniało. Była nim platforma PUESC, służąca do rejestracji zgłoszeń w systemie informatycznym. Od początku jej działania pole dotyczące nr zezwolenia drogowego posiadało ikonkę pomocy, która stanowiła odwzorowanie treści art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT. W kontekście powyższego zarzuty skargi dotyczące nieprzygotowanego systemu do wysyłania zgłoszeń SENT, który sugerował, że pole dotyczące nr licencji nie ma charakteru obowiązkowego, a fakultatywny – w ocenie Sądu – nie zasługiwały na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie wykonywanie przewozu drogowego warunkowane było uzyskaniem stosownego dokumentu. Konieczne było zatem uzupełnienie zgłoszenia o jego numer, gdyż w tym zakresie ustawodawca nie przewiduje żadnych wyjątków.
W związku z powyższym bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona przez stronę okoliczność dostępu do danych zamieszczonych na stronie internetowej GITD, jak i okoliczność okazania stosownego dokumentu przez kierowcę podczas kontroli, skoro obowiązująca ustawa nie uzależnia wymiaru kary od zaistnienia względnie nie tego rodzaju okoliczności.
Ponadto ustawa SENT wprowadza wymóg wpisania numeru takiego dokumentu do zgłoszenia, a to, co jest bezsporne i czego strona nie kwestionuje zostało dokonane dopiero w trakcie kontroli, a zatem z naruszeniem wymaganego prawem obowiązku.
Niezależnie od tego, czy niewpisanie wymaganych danych do dokumentu SENT było wynikiem błędu, zaniedbania strony, czy nastąpiło umyślnie, to zgodzić należy się z organem co do tego, że kary nakładane na podstawie art. 22 ustawy SENT opierają się na odpowiedzialności obiektywnej. Innymi słowy, zostały tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Organy administracji publicznej nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych (tak wyrok o sygn. akt II SA/Bk 591/18 z 11 grudnia 2018 r., wyrok o sygn. akt III SA/Gd 52/18 z 25 maja 2018 r., publik. w CBOSA). Całkowity brak wpływu strony na powstanie naruszenia czy możliwości jego uniknięcia może być potencjalnie rozważany jedynie w kontekście przesłanki ważnego interesu strony jako warunku odstąpienia od wymierzenia kary, nie zaś oceny czy doszło do naruszenia prawa, jako podstawy nałożenia sankcji.
Prawidłowo zatem organy uznały, że zaistniały podstawy do wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT.
W odniesieniu natomiast do art. 22 ust. 3 ustawy SENT przypomnieć należy, że przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Odesłanie do art. 26 ust. 3 powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych.
Orzekające w sprawie organy stwierdziły, że podnoszone przez stronę skarżącą (przewoźnika) okoliczności niewpisania do zgłoszenia numeru licencji (art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT), nie są objęte "interesem publicznym" z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. W ocenie Sądu Dyrektor IAS prawidłowo zinterpretował tę przesłankę jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, czy zaufanie do organów władzy. W tym celu słusznie nawiązał do ratio legis ustawy SENT. Z uzasadnienia projektu wynika bowiem, że ustawa ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi – w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki, których naruszenie wiąże się z wymierzaniem kar w określonej wysokości.
W kontekście rozważanego stanu faktycznego, przesłanki interesu publicznego nie można, zdaniem Sądu, dopatrzeć się w konieczności poszanowania zasady budowania zaufania do organów, jako że w okolicznościach faktycznych analizowanej sprawy nie sposób mówić o błędnym działaniu systemu PUESC. Tego rodzaju argumentacja mogłaby się okazać uzasadniona np. w wypadku, gdyby względy techniczne uniemożliwiały stronie dokonanie wymaganego wpisu, co w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miało miejsca. System PUESC zawierał nie tylko rubrykę z prawidłowym opisem spornego pola, ale także, umożliwiał skorzystanie z opcji pomocy, dostarczającej użytkownikowi tego systemu dodatkowych wyjaśnień co do obowiązku wypełnienia spornego pola. Zdaniem Sądu, tak opracowany system umożliwiał jego użytkownikowi dokonanie prawidłowego zgłoszenia (zawierającego wszystkie wymaganą ustawą SENT dane), co, jak w przypadku wszystkich formularzy, wymagało jedynie dostatecznej uważności i dokładności ze strony wypełniającego. W ocenie Sądu, zachowanie takiej ostrożności ze strony skarżącego uchroniłoby przed konsekwencjami związanymi z niepełnym, a przez to, niespełniającym wymogów ustawowych, wypełnieniem zgłoszenia.
W nawiązaniu do dalszej argumentacji skarżącego należy podnieść, że dla odpowiedzialności strony nie miał i nie mógł mieć znaczenia podnoszony przez nią argument o neutralności dla budżetu państwa popełnionego uchybienia. Płacenie podatków przez przedsiębiorcę nie może być traktowane jako okoliczność uzasadniająca szczególne traktowanie, jako że jest to jego obowiązek. Wprawdzie, w wyniku nowelizacji ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, dokonanej ustawą zmieniającą z dnia 10 maja 2018 r. (Dz.. U. z 2018 r., poz. 1039), od 14 czerwca 2018 r. obowiązuje rozwiązanie, zgodnie z którym w przypadkach, gdy w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno–skarbowej, stwierdzono naruszenie przepisów ustawy, które nie spowodowało uszczupleń podatku VAT oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (vide: brzmienie art. 30 ust. 1 i 4 ustawy SENT), ale rozwiązania powyższego nie stosuje się do przewoźników (vide: art. 30 ust. 5 ustawy SENT). Powyższe nakazuje przyjmować, że ustawodawca w sposób bardziej restrykcyjny podchodzi do kwestii naruszenia przepisów ustawy SENT przez przewoźników.
Podobnie za pozbawioną znaczenia w sprawie uznać należy okoliczność, że w toku kontroli kierowca okazał kontrolującym wypis z licencji.
Z dostatecznie jasnych uregulowań ustawy SENT wynika, że przewoźnik obowiązany jest przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy SENT. Wynika z tego, że braki w zgłoszeniu nie mogą być sanowane w toku kontroli.
Trafnie zatem organy obu instancji uznały, że skarżący nie wypełnił zgłoszenia w sposób prawidłowy, co oznacza, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT.
Podkreślić należy, że uzupełnienie danych w zgłoszeniu w trakcie kontroli, po ujawnieniu nieprawidłowości, nie może wywierać pozytywnych dla strony skutków prawnych i jako takie nie ma wpływu na nałożenie i wymiar kary. Brak dokonania przez skarżącego w zgłoszeniu przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnienia zgłoszenie o wyżej wymienione dane był bezsporny i nie budził w tej sprawie wątpliwości. W konsekwencji niezasadnym jest zarzut naruszenia w sprawie art. 22 ust. 2 ustawy o SENT .
Podobnie chybionym jest zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT, bo choć pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. To użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Na gruncie art. 22 ust. 3 ustawy SENT ważny interes przewoźnika może się wyrażać np. w znacznym obniżeniu zdolności płatniczych, w szczególności zagrażających funkcjonowaniu, albo w niewywiązywaniu się z nałożonych obowiązków na skutek zdarzenia losowego.
W rozpoznawanej sprawie trudno uznać, że ważny interes strony przejawia się w tym, że mogąc prawidłowo wypełnić nałożone obowiązki i znając ich zakres nie uczyniła tego. Co więcej, mimo wezwania, nie wskazała żadnych innych szczególnych okoliczności, które można by odnieść do jej zindywidualizowanego ważnego interesu jako przewoźnika. Podkreślić należy, że o zaistnieniu przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" nie decyduje "subiektywne przekonanie przewoźnika" lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Te w niniejszej sprawie nie wystąpiły, bo skoro skarżący nie odpowiedział na skierowane do niego wezwanie. Jego milczenie skutkowało zatem negatywnymi dla niego konsekwencjami.
W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Zostały tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za sam fakt ich naruszenia. Dlatego przyczyny z powodu których profesjonalny podmiot, zawodowo trudniący się przewozami drogowymi, nie uzupełnił zgłoszenia o dane wymienione w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT nie mają w sprawie znaczenia. To oznacza, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy SENT wyprowadzając z ich treści w oparciu o poczynione ustalenia poprawne wnioski, które skutkowały nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Sąd w składzie tu orzekającym stanowisko organów podziela, gdyż nie dopatrzył się naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o SENT przez jego błędną wykładnię. Nie dopatrzył się też naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 124 O.p., przy badaniu przesłanek przewidzianych w art. 22 ust. 3 ustawy SENT.
Zasadą jest płacenie należności publicznych, a odstąpienie od tego obowiązku w niniejszej sprawie stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, a to nie może być uznane za działanie w interesie publicznym i z korzyścią dla ogółu. W interesie publicznym nie jest również rezygnowanie przez Skarb Państwa z przysługujących mu należności i przerzucanie ich ciężaru na społeczeństwo. Niewątpliwie brak środków finansowych i majątku mógłby być rozważany jako wypełnienie przesłanki interesu publicznego, jednak takich okoliczności w sprawie nie dowiedziono. To oznacza, że skarżący nietrafnie upatrywał w treści w/w przepisów podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na jednostkowość naruszenia, która w żaden sposób na uszczuplenie dochodów budżetu Skarbu Państwa nie miała wpływu.
W świetle powyższego Sąd w składzie tu orzekającym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił złożoną skargę jako niezasadną.