III SA/GL 531/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-11-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo oświatoweoddział mundurowyuchwała rady gminynadzór nad samorządemWojewodaPrezydent Miastasąd administracyjnykontrola legalnościistotne naruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta dotyczącą utworzenia oddziału o profilu mundurowym, uznając naruszenie prawa za nieistotne.

Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Miasta R. dotyczącą wniosku o utworzenie oddziału o profilu mundurowym, zarzucając istotne naruszenie prawa polegające na niewłaściwym sformułowaniu wniosku i przekazaniu kompetencji Prezydentowi Miasta. Sąd uznał, że uchwała miała charakter intencyjny, a uchybienia redakcyjne nie stanowiły istotnego naruszenia prawa, zwłaszcza że procedura zakończyła się pozytywną decyzją ministra, a Rada podjęła uchwałę korygującą.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta R. z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie skierowania do ministra właściwego do spraw wewnętrznych wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa, twierdząc, że Rada Miasta nieprawidłowo sformułowała wniosek, nie określając wszystkich wymaganych elementów, i przekazała kompetencje w tym zakresie Prezydentowi Miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że uchwała miała charakter intencyjny i uruchamiała procedurę, a wskazane przez Wojewodę uchybienia nie miały charakteru istotnego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że procedura zakończyła się pozytywną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a Rada Miasta podjęła następnie uchwałę korygującą, która doprecyzowała wniosek. W ocenie Sądu, stwierdzenie nieważności uchwały byłoby nieproporcjonalne i mogłoby negatywnie wpłynąć na możliwość rekrutacji do szkoły.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie uchybienie nie stanowi istotnego naruszenia prawa, jeśli uchwała ma charakter intencyjny, procedura zakończyła się pozytywną decyzją ministra, a rada podjęła uchwałę korygującą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała miała charakter intencyjny, a błędy redakcyjne nie wpłynęły na możliwość uzyskania zezwolenia przez ministra. Dodatkowo, podjęcie uchwały korygującej przez radę zniwelowało zarzuty organu nadzoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

pr. ośw. art. 28aa § ust. 5 i ust. 7 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Określa kompetencję rady gminy do złożenia wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym oraz wymagane elementy wniosku.

pr. ośw. art. 29 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa kompetencje sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt organu jst.

u.s.g. art. 91 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Reguluje kwestię nieistotnego naruszenia prawa przy wydawaniu uchwał.

u.s.g. art. 94 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa termin, po którym nie można stwierdzić nieważności uchwały.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa nieważność uchwały sprzecznej z prawem.

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa możliwość zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego.

pr. ośw. art. 28aa § ust. 6

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Wymienia elementy, które powinien określać wniosek o utworzenie oddziału o profilu mundurowym.

pr. ośw. art. 28aa § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Określa wymóg uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych na utworzenie oddziału o profilu mundurowym.

pr. ośw. art. 18 § ust. 7

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia programu szkolenia w oddziałach o profilu mundurowym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.g. art. 85

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa rolę organu nadzoru w ochronie legalizmu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała miała charakter intencyjny i uruchamiała procedurę, a nie tworzyła wiążących skutków prawnych. Uchybienia redakcyjne we wniosku nie stanowiły istotnego naruszenia prawa. Procedura zakończyła się pozytywną decyzją ministra. Rada Miasta podjęła uchwałę korygującą, doprecyzowującą wniosek. Stwierdzenie nieważności uchwały mogłoby negatywnie wpłynąć na rekrutację do szkoły.

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady Miasta została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, polegającym na niewłaściwym sformułowaniu wniosku i przekazaniu kompetencji Prezydentowi Miasta.

Godne uwagi sformułowania

uchwała ma charakter intencyjny uchybienie to nie miało jednak [...] charakteru istotnego naruszenia prawa nie jest aktem prawa miejscowego, albowiem mocą jej treści jeszcze żadne wiążące ustalenie nie nastąpiło

Skład orzekający

Adam Pawlyta

sprawozdawca

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia istotnego naruszenia prawa w kontekście uchwał samorządowych dotyczących procedur administracyjnych oraz charakteru uchwał intencyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury tworzenia oddziałów o profilu mundurowym, ale zasady oceny naruszeń prawa są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – oceny istotności naruszenia prawa przez organy samorządowe. Pokazuje, jak sądy podchodzą do formalizmu w kontekście celów postępowania.

Czy drobny błąd formalny może unieważnić uchwałę rady? WSA w Gliwicach wyjaśnia.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 531/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 737
art. 28aa ust. 5 i ust. 7 pkt 2 pr.ośw. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 pr.ośw.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Prezydenta Miasta R. z dnia 19 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie wniosku do ministra właściwego do spraw wewnętrznych w sprawie zezwolenia na utworzenie oddziału o profilu mundurowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Skargą z 31 marca 2025 r. Wojewoda Śląski (dalej: organ nadzoru; Wojewoda; skarżący) wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały Nr [...] Rady Miasta R. (dalej również: Rada; Rada Miasta) z 19 grudnia 2024 r. w sprawie skierowania do ministra właściwego do spraw wewnętrznych wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R., w całości, jako sprzecznej z art. 28aa ust. 5 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.; dalej; pr. ośw.) w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP).
W uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, że została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Polegało ono na tym, że w § 1 ww. uchwały Rada postanowiła skierować do ministra właściwego do spraw wewnętrznych wniosek o zezwolenie na utworzenie z dniem 1 września 2025 r. oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R.. Natomiast wniosek ten, zdaniem Wojewody, w świetle art. 28aa ust. 5, 6 i ust. 7 pkt 2 pr. ośw., powinien precyzować: "organizację kształcenia w oddziale o profilu mundurowym w sposób umożliwiający uczniom godzenie zajęć realizowanych w ramach programu szkolenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ust. 7, z realizacją obowiązkowych zajęć dydaktycznych, warunki lokalowe oraz inną infrastrukturę do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ust. 7; kwalifikacje kadry prowadzącej szkolenie, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ust. 7, datę rozpoczęcia funkcjonowania oddziału o profilu mundurowym".
Przyznanie wyłącznych kompetencji w zakresie realizacji art. 28aa ust. 5 i 7 pkt 2 pr. ośw. Radzie Miasta oznacza, zdaniem organu nadzoru, że to Rada zobowiązana jest do uregulowania treści wniosku. Tymczasem w kwestionowanej uchwale, jak dalej argumentowano w uzasadnieniu skargi, Rada Miasta R. wskazała jedynie datę funkcjonowania oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R. - to jest: 1 września 2025 r. oraz zawarła zobowiązanie do ponoszenia kosztów kształcenia w oddziale o profilu mundurowym przekraczających wydatki bieżące ponoszone na jednego ucznia w pozostałych oddziałach [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R.. W zakresie pozostałych elementów wniosku zobowiązała Prezydenta Miasta R. do wykonania uchwały (§ 3 uchwały), a więc do przygotowania wniosku.
Zobowiązanie Prezydenta Miasta do przygotowania wniosku jest, w opinii Wojewody, równoznaczne z niewypełnieniem przez Radę upoważnienia ustawowego, a jednocześnie wiąże się z niedopuszczalnym przekazaniem organowi wykonawczemu kompetencji Rady Miasta do uregulowania obligatoryjnych elementów wniosku.
W odpowiedzi na skargę Gmina R. (dalej: Gmina) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika argumentowała, że skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona uchwała odpowiada prawu. Ustawodawca nie przewidział, zdaniem Gminy, obowiązku dołączania treści wniosku do uchwały, ani też nie wskazał, że organ stanowiący powinien uchwalać sam wniosek w formie integralnego załącznika do uchwały. Użycie ogólnego terminu "wniosek" w art. 28aa ust. 5 pr. ośw. wskazuje w opinii pełnomocnika Gminy, że intencją ustawodawcy było pozostawienie organowi prowadzącemu szkołę swobody co do formy, w jakiej wyrazi on wolę skierowania wniosku do ministra.
Następnie wskazano w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, że cała procedura przewidziana w art. 28aa pr. ośw. została przeprowadzona prawidłowo i zakończona wydaniem decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Po uzyskaniu pozytywnych opinii: Śląskiego Kuratora Oświaty; Komendanta Głównego Policji i Komendanta Głównego Straży Granicznej - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał decyzję nr [...] z 27 marca 2025 r., w której zezwolił na utworzenie przez Miasto R. oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R.. Fakt wydania tej decyzji stanowi, jak dalej argumentowano, potwierdzenie, że cała procedura została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa, a uchwała Rady Miasta - jako pierwszy krok w tej procedurze - nie naruszyła ani trybu, ani zakresu kompetencji przyznanych organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego.
Poza tym, jak dalej naprowadzano w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, zaskarżona przez Wojewodę uchwała miała charakter intencyjny, a jej celem było jedynie formalne wyrażenie przez organ stanowiący Gminy woli zainicjowania procedury przewidzianej w art. 28aa pr. ośw. W celu należytego przeprowadzenia ww. procedury, Rada Miasta przyjęła uchwałę, która była wyrazem zgody organu prowadzącego szkołę i jednocześnie formalizowała intencję złożenia wniosku.
Z kontrolowanych akt administracyjnych wynika również, że 24 kwietnia 2025 r. została podjęta uchwała zmieniająca uchwałę w sprawie skierowania do ministra właściwego do spraw wewnętrznych wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R. (dalej: uchwała zmieniająca), w ten sposób, że wskazano, że "Wniosek, o którym mowa w ust. 1, stanowi załącznik do niniejszej uchwały. Zobowiązuje się Prezydenta Miasta R. do przekazania wniosku wraz z niezbędnymi załącznikami do ministra właściwego do spraw wewnętrznych" (§ 1). Poza tym dodano załącznik w brzemieniu określonym w treści uchwały zmieniającej zatytułowany jako: "wniosek o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym".
Poza tym w aktach administracyjnych znajduje się: (1) decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 marca 2025 r., znak: [...], wydana na podstawie art. 28aa ust. 2, ust. 8 i ust. 11 pr. ośw., gdzie wskazano, że: "po rozpatrzeniu wniosku Miasta R. jako organu prowadzącego szkołę, w sprawie udzielenia zezwolenia na utworzenie oddziału o profilu mundurowym" zostało udzielone Miastu R. zezwolenia na utworzenie oddziału o profilu mundurowym; (2) pismo przewodnie Zastępcy Dyrektora Departamentu Porządku Publicznego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 marca 2025 r., znak: [...], w którym wskazywano, że "wniosek Miasta R." został rozpatrzony pozytywnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jst i terenowych organów administracji rządowej.
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Z art. 91 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 5 sierpnia 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1153; dalej: u.s.g.) wynika bowiem, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, lecz tylko wskazuje się, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Nie stwierdza się również nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.).
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a, Sąd rozstrzyga "w granicach danej sprawy" nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Definicję sprawy sądowadministracyjnej zawiera art. 1 p.p.s.a. Z kolei treść zaskarżonej uchwały, w tym jej podstawa prawna, ale również pisemne uzasadnienie motywów w zakresie w jakim tworzy sytuację prawną podmiotów, wyznacza rzeczywiste granice niniejszej sprawy.
Skargę w sprawie wywiódł Wojewoda, jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 u.s.g, w stosunku do gminy. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 u.s.g.).
Organ nadzoru w terminie zakreślonym przez przepis art. 91 ust. 1 u.s.g. nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Tym samym Wojewoda prawidłowo przyjął, jako podstawę skargi w niniejszej sprawie, przepis art. 93 ust. 1 u.s.g. Organ nadzoru, realizując swoje kompetencje na podstawie powyższej regulacji, nie jest przy tym krępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z 23 czerwca 2005 r., II OSK 513/05, Legalis nr 609205). Wojewoda nie był również obowiązany do uprzedniego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do zaskarżonej uchwały (por. postanowienie NSA z 11 kwietnia 2006 r., I OSK 152/06; Legalis nr 83317).
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest to, czy uchwała w sprawie skierowania do ministra właściwego do spraw wewnętrznych wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R. dotknięta jest istotnym naruszeniem prawa (niewypełnieniem przez Radę upoważnienia ustawowego, które w ocenie Wojewody równocześnie wiąże się z niedopuszczalnym przekazaniem organowi wykonawczemu kompetencji Rady Miasta do uregulowania obligatoryjnych elementów wniosku).
Na podstawie art. 28aa ust. 5 i 7 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (aktualny tekst jedn. z 25 lipca 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.; dalej: pr. ośw.), złożenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej również: minister) wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym należy do kompetencji rady gminy. Rada gminy składa wniosek w terminie od 1 listopada do 31 stycznia roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym oddział o profilu mundurowym ma rozpocząć działalność. Do wniosku dołącza się opinię rady pedagogicznej oraz zobowiązanie organu prowadzącego szkołę do ponoszenia kosztów kształcenia w oddziale o profilu mundurowym przekraczających wydatki bieżące ponoszone na jednego ucznia w pozostałych oddziałach szkoły.
Zgodnie z art. 28aa ust. 6 pr. ośw., wniosek określa:
1) organizację kształcenia w oddziale o profilu mundurowym w sposób umożliwiający uczniom godzenie zajęć realizowanych w ramach programu szkolenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ust. 7, z realizacją obowiązkowych zajęć dydaktycznych,
2) warunki lokalowe oraz inną infrastrukturę do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ust. 7,
3) kwalifikacje kadry prowadzącej szkolenie, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ust. 7,
4) datę rozpoczęcia funkcjonowania oddziału o profilu mundurowym.
Z ww. przepisów wynika zatem, że postępowanie w sprawie zezwolenia na tworzenie oddziałów mundurowych, inicjowane jest wnioskiem, który składa organ prowadzący szkołę, w której ma zostać utworzony oddział mundurowy. Art. 28aa pr. ośw. określa przy tym "zasady tworzenia oddziałów o profilu mundurowym w szkołach publicznych i niepublicznych" (por. uzasadnienie projektu ustawy - Druk nr 605 Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej). Natomiast zasadniczym celem ustawodawcy wprowadzenia tego typu regulacji, które obowiązują od 5 listopada 2024 r. stanowiła potrzeba "zwiększenia efektywności prowadzonych postępowań kwalifikacyjnych do służby w Policji i Straży Granicznej oraz stworzenie możliwości pozyskania do tych formacji jak największej liczby kandydatów odpowiadających potrzebom służby tych formacji".
Art. 28aa ust. 2 pr. ośw. stanowi, że utworzenie oddziału o profilu mundurowym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, udzielonego w drodze decyzji administracyjnej nie w każdym jednak przypadku, ale tylko wtedy, gdy są spełnione warunki merytoryczne udzielenia zezwolenia objęte ust. 4 pkt 1, 2 i 3 pr. ośw., a sam proces wymaga również uzyskania opinii właściwego kuratora oświaty, Komendanta Głównego Policji oraz Komendanta Głównego Straży Granicznej. Z art. 28aa ust. 12 i ust. 13 pr. ośw. wynika również obowiązek weryfikacji przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych spełnienia kryteriów merytorycznych, które w razie zaistnienia takiej potrzeby mogą zostać cofnięte. Dodać trzeba, że z art. 18 ust. 7 pr. ośw. wynika, że minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia m.in. program szkolenia realizowany w oddziale o profilu mundurowym, mając na uwadze przygotowanie do podjęcia służby w Policji i Straży Granicznej, rozwijanie umiejętności przydatnych w służbie oraz kształtowanie postaw patriotycznych i społecznych wśród uczniów (por. także art. 4 pkt 4b u. pr. ośw. w zw. z art. 2 pkt 2 lit. b pr. ośw.).
Zatem udzielenie zezwolenia na utworzenie oddziału o profilu mundurowym zostało zastrzeżone dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o ile wcześniej stwierdzi, że zachodzą warunki merytoryczne i organizacyjne do utworzenia takiego oddziału. Powołane wyżej przepisy pr. ośw. zawierają również przepisy o charakterze proceduralnym, które wskazują w jaki sposób należy uruchomić postępowanie inicjujące uzyskanie tego typu zezwolenia (wniosek).
Odnosząc się do zarzutu Wojewody pominięcia uchwalenia wzoru wniosku w załączniku uchwały należy zauważyć, że wzór taki ma – w badanym przypadku – charakter techniczny, porządkowy, służący właśnie zainicjowaniu postępowania o utworzenie oddziału o profilu mundurowym. Ocena, czy zostały spełnione kryteria merytoryczne do utworzenia oddziału o profilu mundurowym jest bowiem zastrzeżona ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej, który ostatecznie wyraził ją w formie decyzji administracyjnej. Co więcej sprawuje on stały nadzór nad zapewnieniem odpowiednich warunków merytorycznych, technicznych, czy organizacyjnych związanym z funkcjonowaniem oddziału o profilu mundurowym, a w razie konieczności może takie zezwolenie cofnąć.
Sam wniosek wyraża inicjatywę podmiotu jednocześnie dostarczając ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych informacji niezbędnych do właściwego wykonania ciążących na nim obowiązków jak również danych umożliwiających spełnienie kryteriów, o których mowa w art. 28aa ust. 4 pr. ośw. Wniosek ten nie ma również charakteru wiążącego dla ww. ministra.
Zdaniem Sądu zaskarżona przez Wojewodę uchwała jest przy tym aktem o charakterze intencyjnym, a nie aktem prawa miejscowego. Ten jej charakter wynika z tego, że ma ona stanowić impuls dla organów gminy do podjęcia działań zmierzających do osiągnięcia efektu opisanego w § 1 uchwały z 19 grudnia 2024 r, czyli do utworzenia oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym. Oznacza to, że przedmiotowa uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, albowiem mocą jej treści jeszcze żadne wiążące ustalenie nie nastąpiło (podobnie w: wyroku WSA w Gliwicach z 7 września 2010 r., IV SA/Gl 115/10, Legalis nr 328654). Powyższe znajduje również uzasadnienie w treści art. 28aa ust. 5 pr. ośw. (przyjętego jako podstawę zaskarżonej uchwały), który dodatkowo potwierdza intencjonalny charakter przedmiotowy uchwały. Zatem mocą ww. uchwały władze gminy nie utworzyły oddziału o profilu mundurowym, lecz wskazały, że podejmują dopiero działania zmierzające do jego utworzenia.
Ww. uchwała zawiera przy tym zobowiązanie do ponoszenia kosztów kształcenia, a także termin otworzenia oddziału o profilu mundurowym (§ 1 i § 2 uchwały). Sama procedura uzyskiwania zgody/zezwolenia na utworzenie ww. oddziału podlega przy tym opiniowaniu i uzgadnianiu (argument z art. 28aa ust. 8 pr. ośw.) z innymi organami, a co istotne w badanej sprawie zakończyła się wydaniem decyzji przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Oznacza to, że przesłanki materialne zostały spełnione, a sam wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie został zaakceptowany przez ministra, który wprost w treści decyzji wskazywał, że jest to "wniosek Miasta R., jako organu prowadzącego szkołę". Pomimo braku dołączenia do uchwały projektu wniosku, który to zarzut jest wprost formułowany w skardze i jej uzasadnieniu, sama procedura – jak natomiast dostrzeżono w odpowiedzi na skargę – przebiegła poprawnie.
W dalszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że rolą organu nadzoru jest ochrona wartości legalizmu poprzez weryfikację zgodności z prawem aktów organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 85 u.s.g.). Idea legalizmu, choć cenna z punktu widzenia systemu prawnego, nie jest jednak bezwzględna, samoistna i niezależna od innych fundamentów porządku prawnego. Dla prawidłowego funkcjonowania porządku prawnego równie istotna jest wartość bezpieczeństwa prawnego. Zarówno organ nadzoru, jak i Sąd administracyjny kontrolując legalność aktu jednostki samorządu terytorialnego muszą ważyć obydwie wartości, a zatem brać pod uwagę nie tylko ścisłe przestrzeganie obowiązujących przepisów, ale również charakter i skutki naruszenia prawa, jak również skutki usunięcia z obrotu prawnego aktu jednostki samorządu terytorialnego, który nie w pełni odpowiada wzorcom zgodności z prawem. Kwestię tą dostrzega sam ustawodawca, który nie ogranicza się do zerojedynkowego systemu oceny zgodności z prawem aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, ale wprowadza bardziej złożone mechanizmy oceny, obejmujące nie tylko najdalej idący środek (stwierdzenie nieważności – o co wnosił Wojewoda w petitum skargi), ale również środki o mniej poważnych konsekwencjach (stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa – argument z art. 91 ust. 4 u.s.g., art. 147 § 1 in fine p.p.s.a.; orzeczenie o niezgodności z prawem – argument z art. 94 ust. 2 u.s.g.). Tworząc złożony system środków kontroli zgodności z prawem aktów organów samorządowych ustawodawca wprowadza gradację wad aktu, wyróżniając istotne i nieistotne naruszenie prawa. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.d.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
Z powyższych rozważań - w ocenie Sądu - płyną następujące konkluzje: niewątpliwie doszło do niestaranności w zakresie redakcji uchwały z 19 grudnia 2024 r., która dotyczy sprawy skierowania do ministra właściwego do spraw wewnętrznych wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R.. Rada Miasta, powinna była określić załącznik do kwestionowanej przez organ nadzoru uchwały (wniosek).
W ocenie Sądu uchybienie to nie miało jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy charakteru istotnego naruszenia prawa, które pozwalałoby na uwzględnienie skargi i stwierdzenie a limine nieważności zaskarżonego aktu, a zatem doprowadzenie do sytuacji, że uchwała nigdy nie została podjęta, a jej skutki prawne są od początku traktowane jako nieistniejące. Po pierwsze: zaskarżona uchwała w części realizuje obowiązki wynikające z art. 28aa ust. 5 pr. ośw. (data funkcjonowania oddziału o profilu mundurowym; sposób finansowania), co nie jest kwestionowane w uzasadnieniu skargi. Po drugie: uchwała tego typu nie jest aktem prawa miejscowego, a spełnia rolę uchwały intencyjnej - uruchamiała pewną procedurę. Po trzecie: procedura objęta kwestionowaną uchwałą została zakończona pozytywnie, gdyż zostało udzielone Miastu R. zezwolenia na utworzenie oddziału o profilu mundurowym przez właściwy organ oraz po uzyskaniu pozytywnych opinii i uzgodnień. Po czwarte: 24 kwietnia 2025 r. została podjęta przez Radę uchwała zmieniająca uchwałę w sprawie skierowania do ministra właściwego do spraw wewnętrznych wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału o profilu mundurowym w [...] Liceum Ogólnokształcącym im. [...] w R., w kierunku wskazanym przez organ nadzoru. Po piąte, należy mieć również na uwadze fakt, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, jak domaga się organ nadzoru w skardze, powodowałby skutek w postaci uniemożliwienia prowadzenia rekrutacji do takiej szkoły, na co zwracano uwagę w odpowiedzi na skargę.
Zdaniem Sądu, suma powyższych argumentów, biorąc pod uwagę niewielki stopień uchybień, brak istotnych skutków błędu w toku procedury wnioskowej (zakończonej pozytywną decyzją ministra), prowadzi do konkluzji, że nie doszło do istotnego naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej uchwały, co wyklucza stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie żądanym w skardze, czyli co do całości. Właściwym rozstrzygnięciem, zdaniem Sądu, nie byłoby również stwierdzenie wydania uchwały z naruszeniem prawa, skoro ostatecznie Rada podjęła 24 kwietnia 2025 r. uchwałę zmieniającą "w celu doprecyzowania i uczynienia zadość zarzutom zawartym w skardze Wojewody Śląskiego", w której dodano wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o udzielenie zgody na utworzenie oddziału o profilu mundurowym. Należy przypomnieć, że stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa nie wpływa na moc obowiązującą uchwały, stanowi jedynie wyraz wytknięcia pewnego obiektywnie popełnionego przez prawodawcę miejscowego błędu, nie mającego wpływu na prawidłowość samego rozstrzygnięcia. Po podjęciu 24 kwietnia 2025 r. uchwały zmieniającej przez Radę, a które to działanie jak przekonywano w odpowiedzi na skargę "stanowi dodatkowy dowód na wolę rzetelnego i zgodnego z prawem przeprowadzenia procedury" zastosowanie ww. środka przez Sąd nie jest celowe.
W związku z czym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI