III SA/Gl 525/25

III SA/Gl 525/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K.L. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 26 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie uznania obwinionego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Orzeczeniem nr [...] z 6 listopada 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. (dalej jako: "Organ I instancji" lub "KPP w Z."), działając na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2024 r. poz. 145 ze zm.) uznał sierż. szt. K. L. (dalej jako: "Skarżący", "Obwiniony" lub "Funkcjonariusz") winnym naruszenia dyscypliny służbowej, polegającej na tym, że:
1. W dniu 28 listopada 2023 r. przekroczył swoje uprawnienia w taki sposób, że będąc uprawnionym do stosowania siły fizycznej, w sytuacji odparcia zamachu na życie lub zdrowie własne lub innych osób albo na mienie lub przeciwdziałania ucieczce, przekroczył posiadane uprawnienia w ten sposób, że w trakcie zatrzymania G. M. używał środków przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej, zadając uderzenia w okolice głowy ręką, w której trzymał pojemnik ręcznego miotacza substancji obezwładniających, następnie kolanem uderzył zatrzymanego w krocze, a także ponownie zadał uderzenie ręką w głowę, nie mając ku temu podstaw faktycznych, czym wyczerpał znamiona przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2013 roku o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz.U. z 2024 r., poz. 383);
2. W dniu 28 listopada 2023 r. naruszył dyscyplinę służbową polegająca na niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa w taki sposób, że w trakcie interwencji w miejscowości P. nie miał założonej zimowej czapki służbowej, stanowiącej element umundurowania oraz nie miał znaków identyfikacji imiennej, czym wyczerpał znamiona przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 60 ustawy o Policji w zw. z § 28 ust. 1 pkt 2 i § 34 oraz załącznikiem nr 1 i 9 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 roku w sprawie umundurowania policjantów (Dz. U. 2009 r., nr 90, poz. 738);
3. W dniu 28 listopada 2023 r. naruszył dyscyplinę służbową polegającą na nieprawidłowym sporządzeniu protokołu zatrzymania osoby G. M. w zakresie godziny zatrzymania osoby, wpisując do protokołu godzinę 18:00, gdzie w rzeczywistości G. M. został zatrzymany o 16:07, czym wyczerpał znamiona przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 244 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 37).
Uznając Skarżącego winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych Organ I instancji wymierzył mu karę wydalenia ze służby.
Stan faktyczny i przebieg postępowania dyscyplinarnego był następujący.
Postanowieniem z 15 lutego 2024 r. nr [...] Organ I Instancji wszczął postępowanie dyscyplinarnego przeciwko Funkcjonariuszowi, zarzucając mu popełnienie przewinień dyscyplinarnych polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej.
W toku postępowania ustalono, że 28 listopada 2023 r. Skarżący wraz ze st. sierż. G. Z. w godzinach od 14:00 do 22:00 pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym, z wykorzystaniem pojazdu służbowego. Dyżurny Komisariatu Policji w W. o 15:50 skierował ww. patrol do obsługi zgłoszenia w miejscowości P., ul. [...], gdzie według zgłaszającego J. G., sąsiad G. M. zasypał mu drogę dojazdową do posesji. O 16:07 patrol podjął interwencję. Na miejscu zastano żonę zgłaszającego I. G., która potwierdziła powód zgłoszenia interwencji. Następnie policjanci udali się na posesję G. M., gdzie zastali odśnieżającego za pomocą traktorka mężczyznę. Funkcjonariusz opuścił radiowóz nie mając na sobie zimowej czapki służbowej i znaku identyfikacji imiennej. Policjanci podeszli do mężczyzny, poinformowali o podstawie prawnej i faktycznej interwencji, po czym przystąpili do czynności legitymowania. Mężczyzna nie reagował na słowa policjantów, nie chciał zejść z traktorka, kontynuował odśnieżanie, odmawiając jednocześnie podania danych osobowych.
Z uwagi na agresywne i aroganckie zachowanie mężczyzny oraz niewykonywanie poleceń, G. M. został poinformowany o możliwości użycia środków przymusu bezpośredniego celem wyegzekwowania zachowania zgodnego z prawem. W trakcie interwencji do policjantów podeszła matka mężczyzny A. M., w obecności której podał on swoje dane. Kobieta oświadczyła, że syn leczy się na nerwicę i nie może rozmawiać z policjantami. W związku z uzyskaną informacją i nerwowym zachowaniem mężczyzny o godzinie 16:15 na miejsce wezwano załogę pogotowia ratunkowego. Po dokonaniu sprawdzenia mężczyzny w systemach informacyjnych Policji pozyskano informację, że jest on poszukiwany na podstawie zarządzenia Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...], do obycia kary 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. W związku z powyższym, policjanci przystąpili do zatrzymania G. M., podczas którego mężczyzna naruszył nietykalność cielesną Funkcjonariusza uderzając w twarz i kopiąc w kolano oraz znieważył go, używając słów powszechnie uważanych za obraźliwe.
Po krótkiej szarpaninie, w wyniku której policjanci z mężczyzną upadli na śnieg, udało się obezwładnić mężczyznę. W trakcie obezwładniania, w krótkich odstępach czasu, Funkcjonariusz trzymając w ręku pojemnik z gazem, wykonał dynamiczny ruch w kierunku głowy mężczyzny, następnie kolanem w kierunku krocza i ponownie w kierunku głowy G. M.
W trakcie obezwładniania doszło do rozcięcia okolicy czołowej u zatrzymanego. Z uwagi na konieczność zszycia rany przybyła na miejsce załoga ratownictwa medycznego, która zadecydowała o przewiezieniu mężczyzny do szpitala w Z. Gdy G. M. znajdował się w karetce pogotowia na miejsce przyjechała siostra mężczyzny M. G., która została poinformowanao jego zatrzymaniu. Po krótkiej rozmowie A. M. i M. G. z policjantami i załogą ratownictwa medycznego, karetka pogotowia oraz radiowóz opuścili posesję, a o godzinie 17:10, i odpowiednio 17:11, dotarli do szpitala.
Policjanci z G. M. przebywali w szpitalu do godziny 18:25. Następnie udali się do Ośrodka Zdrowia w S., celem poddania zatrzymanego badaniom i ustalenia czy może przebywać w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych. Po uzyskaniu stosownego zaświadczenia osadzono go w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych, po czym policjanci udali się do Komendy Powiatowej Policji w Z., żeby sporządzić dokumentację służbową. Zostali również przesłuchani w charakterze świadków na okoliczność agresywnego zachowania zatrzymanego.
29 listopada 2023 r. G. M. przedstawione zostały zarzuty naruszenia nietykalności oraz znieważenia Funkcjonariusza i st. sierż. G. Z.
Do Komendy Powiatowej w Z. 28 listopada 2023 r. około godziny 19:00 zgłosiła się M. G., która złożyła zawiadomienie w sprawie uderzenia jej brata G. M. w głowę przez jednego z interweniujących policjantów, co miało skutkować krwotokiem z nosa i głowy. Prokurator Prokuratury Rejonowej B. A. Z. 17 grudnia 2024 r. sporządziła przeciwko Obwinionemu akt oskarżenia w związku z przekroczeniem uprawnień podczas interwencji wobec G. M., w ten sposób, że niezasadnie i niewłaściwie, kierując strumień gazu z bliskiej odległości w twarz, użył wobec wymienionego ręcznego miotacza gazu, a nadto zadając uderzenia i kopnięcia po ciele, w tym jeden raz nieustalonym narzędziem w głowę, spowodował u pokrzywdzonego ranę tłuczoną w okolicy czołowo-ciemieniowej prawej, która skutkowała naruszeniem czynności narządu ciała u pokrzywdzonego, trwającym krócej niż siedem dni, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 i art. 157 § 2 w zw. z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r., poz. 17 ze zm., dalej jako: "k.k.").
Okoliczności działania Obwinionego podczas interwencji wobec G. M. ustalono na podstawie zapisu z monitoringu zamontowanego na domu mężczyzny oraz nagrań z telefonu komórkowego I. G. Dokonane ustalenia oparto również na zeznaniach świadków: G. M., M. G., A. M., I. G., st. sierż. G. Z., nagraniu z monitoringu Szpitala Powiatowego w Z., materiałach z postępowań karnych oraz dokumentacji służbowej dotyczącej interwencji z 28 listopada 2023 r.
Po zakończonych czynnościach dowodowych rzecznik dyscyplinarny sporządził sprawozdanie, w którym zawnioskował o uznanie Funkcjonariusza winnym zarzucanych mu czynów i orzeczenie mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Na tej podstawie KPP wezwał Obwinionego do raportu w celu wysłuchania.
Orzeczeniem z 6 listopada 2024 r., nr [...], uznano Skarżącego winnym zarzucanych mu czynów i wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Organ I Instancji uznał, że Obwiniony zarzuconych czynów dopuścił się z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym.
Odnośnie wymiaru kary KPP wziął pod uwagę fakt, że Funkcjonariusz nie był wcześniej karany dyscyplinarnie i posiadał pozytywną opinię służbową. Jednocześnie wskazał, że w złożonych wyjaśnieniach Funkcjonariusz nie przyznaje się do przekroczenia uprawnień i zadawania uderzeń G. M., a to pokazuje że nie rozumie swojego błędu, co w przyszłości może wpłynąć na nie stosowanie się do zasad określonych w przepisach prawa obowiązujących w Policji.
Ustalenia faktyczne w przedmiotowej sprawie wskazują, że zaistniałe okoliczności przemawiają na niekorzyść Obwinionego. Natomiast okoliczności przemawiające na jego korzyść, którymi są pozytywna opinia służbowa, czy też dotychczasowa niekaralność, nie są w stanie ich złagodzić. Tego rodzaju okoliczności nie stanowią przesłanek określonych w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji i nie dają podstawy do odstąpienia od ukarania.
Nie zgadzając się z wydanym orzeczeniem, Obwiniony pismem z 22 listopada 2025 r. wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej jako: "Komendant Wojewódzki" lub "Organ II instancji") odwołanie, w którym zawnioskował o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W treści odwołania podniósł, że podstawy zarzutu przekroczenia uprawnień są bardzo wątpliwe i oparte na wersji osób nie będących bezpośrednimi świadkami zdarzenia. W sprawie całkowicie pominięto agresywne zachowanie G. M., które stanowiło zagrożenie dla jego życia i zdrowia, a wymierzona kara wydalenia ze służby jest niewspółmierna do zarzuconych przewinień dyscyplinarnych. Zaprzeczył temu, że podczas interwencji 28 listopada 2023 r. przekroczył uprawnienia w zakresie stosowania środków przymusu bezpośredniego. Zdaniem Funkcjonariusza ruch ręką w kierunku G. M. stanowił potrząsanie pojemnikiem z gazem i nie było kontaktu z głową mężczyzny, czego potwierdzeniem ma być opinia biegłego stwierdzająca, iż na pojemniku nie ujawniono śladów genetycznych G. M. Odnosząc się do kopnięcia w krocze wskazał, że wykonany ruch był narzuceniem kolana na nogi mężczyzny, który w tym momencie próbował się wyswobodzić i kopał nogami. W przypadku kolejnego zarzucanego uderzenia w głowę wyjaśnił, że wykonany w kierunku głowy G. M. ruch miał na celu wyciągnięcie z ust mężczyzny pagonu, który wcześniej zerwał Obwinionemu i trzymał cały czas w ustach.
Odnosząc się do zarzutu sporządzenia nieprawidłowego protokołu zatrzymania osoby, Skarżący podważył jego zasadność wskazując, że nie ma możliwości by
o godzinie 16:07 jednocześnie podjąć interwencję, wylegitymować zgłaszającą, ustalić szczegółowe przyczyny zgłoszenia, przejść pod inny adres, przeprowadzić rozmowę i próbę wylegitymowania mężczyzny, wezwać za pośrednictwem dyżurnego załogę ratownictwa medycznego, a następnie obezwładnić i zatrzymać mężczyznę. Zaznaczył, że zgłoszenie o zdarzeniu otrzymano od dyżurnego o godzinie 15:53, o 16:07 podjęto interwencję udając się w pierwszej kolejności do zgłaszającego, a następnie dopiero do G. M., gdzie o godzinie 16:15, po kontakcie telefonicznym z dyżurnym, wezwana została załoga ratownictwa medycznego. Według Obwinionego o godzinie 16:07 nie posiadali jeszcze danych G. M., nastąpiło to po wezwaniu pogotowia ratunkowego, tym samym niemożliwe było zatrzymanie mężczyzny o wskazanej godzinie. Dodał, że po uzyskaniu informacji o tym, że zatrzymany jest poszukiwany, skontaktował się z dyżurnym Komisariatu Policji w W., celem potwierdzenia i weryfikacji podstaw zatrzymania, co miało miejsce dopiero w szpitalu około godziny 18:00. Zdaniem Funkcjonariusza nie można uznać, że godzina sprawdzenia osoby jest godziną zatrzymania, a obezwładnienie celem zapobieżenia agresji nie stanowi od razu zatrzymania.
Funkcjonariusz podniósł również, że wyznaczony rzecznik dyscyplinarny kom. M. A., która prowadziła przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne, była nieobiektywna i tak ukierunkowywała czynności, by uznać go za winnego. Swoje podejrzenia oparł na złożonym przeciwko rzecznikowi zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa przez kuzyna Obwinionego. Wskazał ponadto, że posiada informacje od innych policjantów KPP i podległych komisariatów Policji o tym, że kom. M. A. jest "obsesyjnie" wyczulona na umundurowanie policjantów. Poza tym Obwiniony w uzasadnieniu odwołania przytoczył wybrane fragmenty opinii sądowo-lekarskiej, dotyczące nagrania z monitoringu, w których biegły stwierdza, że z uwagi na znaczne obniżenie jakości technicznej zapis jest praktycznie bezwartościowy, a zeznania świadków pozostają w rozbieżności do treści dokumentacji medycznej, na podstawie której inne obrażenia, poza raną tłuczoną powłok głowy, nie znajdują potwierdzenia i obiektywnej weryfikacji. Podkreślił, że biegły medycyny sądowej stwierdził, że rana, jakiej doznał G. M., nie mogła powstać w wyniku uderzenia ręką/rękami czy nawet pięścią, jak również wykluczył uderzenie pojemnikiem z gazem.
Funkcjonariusz odniósł się również do zeznań świadków, w tym G. M., który podczas przesłuchania w toku postępowania karnego zeznał, że był tylko raz uderzony twardym przedmiotem przed utratą przytomności, a później był tylko kopany w plecy i z kolana w krocze. Jednocześnie Obwiniony podważył wiarygodność zeznań A. M. w zakresie momentu założenia kajdanek oraz M. G., która nie była obecna podczas interwencji. Zwrócił przy tym uwagę na treść zeznań st. sierż. G. Z. oraz I. G., którzy będąc bezpośrednimi świadkami interwencji zaprzeczyli by Funkcjonariusz uderzył G. M.
Obwiniony wskazał, że nigdy nie był skazany ani karany dyscyplinarnie, jak również nikt nie złożył skargi na jego zachowanie. Podkreślił, że zawsze budował bardzo dobry wizerunek Policji, zarówno w służbie jak i poza nią, do przełożonych odnosił się z szacunkiem, jest dyspozycyjny, wielokrotnie nagradzany, w tym otrzymał 24 października 2024 r. pieniężną nagrodę motywacyjną, a nałożone obowiązki zawsze wykonywał w sposób sumienny. Dodał, że jest osobą spokojną, niekonfliktową, zrównoważoną i opanowaną, a wydalenie ze służby policjanta z 10-letnim stażem i doświadczeniem zawodowym w obecnej sytuacji kadrowej pogorszy tylko jej sytuację.
W związku z wymierzeniem Skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby Komendant Wojewódzki na mocy decyzji z 16 stycznia 2025 r., nr [...], powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia (dalej jako: "Komisja").
W sprawozdaniu z 7 lutego 2025 r. Komisja wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia w zakresie zarzutu nr 1 i 2, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zarzutu nr 3 i w tym zakresie uniewinnienie Obwinionego oraz o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zarzutu nr 1 i 2 i utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia w zakresie orzeczonej kary wydalenia ze służby.
Komisja zaznaczyła, że nie ma żadnych wątpliwości co do zawinienia Funkcjonariusza w zakresie czynu nr 1, natomiast w kwestii czynu nr 2 podniesiono, że Obwiniony popełnił go z winy nieumyślnej. Komisja wskazała, że Funkcjonariusz 28 listopada 2023 r. podczas interwencji wobec G. M. nie miał założonej zimowej czapki służbowej i nie posiadał znaku identyfikacji imiennej, a tym samym nie dopełnił obowiązku noszenia przepisowego umundurowania, czym naruszył dyscyplinę służbową. Choć popełnienie zarzuconego czynu nr 2 zostało w pełni udowodnione, to Komisja stanęła na stanowisku, że Obwiniony dopuścił się go z winy nieumyślnej, a nie jak uznał Organ I Instancji z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. Zachowanie Skarżącego w tym przypadku uznać należało raczej za niedbalstwo będące postacią winy nieumyślnej niż celowe działanie i godzenie się na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego.
Komisja wskazała, że w zakresie braku nakrycia głowy należy mieć na uwadze fakt, iż Funkcjonariusz pełnił służbę z wykorzystaniem pojazdu służbowego i w myśl § 34a pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie umundurowania policjantów, w czasie przebywania w pojeździe mógł nie mieć nakrycia głowy. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów, policjant, który przystępuje do czynności służbowych związanych z wykonywaniem uprawnień m.in. legitymowania, podaje swój stopień, imię i nazwisko, w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, a jak Komisja podkreśliła, priorytetem w działaniu policjanta jest jak najszybsze podjęcie i zrealizowanie interwencji, a ewentualny brak czapki czy znaku identyfikacji imiennej nie decyduje o skuteczności, prawidłowości i legalności działania.
Komisja wypowiedziała się również co do zarzutu nr 3, w którym Obwinionemu zarzucono, że 28 listopada 2023 r. naruszył dyscyplinę służbową przez nieprawidłowe sporządzenie protokołu zatrzymania G. M. w zakresie godziny zatrzymania osoby, wpisując do protokołu godzinę 18:00, gdzie w rzeczywistości został zatrzymany o 16:07, kwalifikując przedmiotowe przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 244 § 3 k.k. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego Komisja ustaliła, że Organ I Instancji błędnie przyjął godzinę zatrzymania G. M. o czym świadczy dowód w postaci nagrania z monitoringu umieszczonego na domu zatrzymanego oraz nagranie z telefonu komórkowego I. G. W związku z czym zarzut ten należało uchylić.
W kontekście powyższych rozważań i ustalonego stanu faktycznego co do utrzymanych w mocy zarzutów, pomimo uniewinnienia Obwinionego od zarzutu nr 3, w ocenie Komisji zasadne było wymierzenie Funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Po ponownej analizie akt postępowania dyscyplinarnego Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji orzeczeniem z 26 marca 2025 r., nr [...], uchylił zaskarżone orzeczenie Organu I Instancji w części dotyczącej zarzutu nr 3 i w tym zakresie uniewinnił Obwinionego. Jednocześnie utrzymał w mocy orzeczenie w części dotyczącej uznania winnym popełnienia czynu określonego w zarzucie numer 1 i 2 oraz utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Organ II Instancji uznał, że ustalenia dokonane w toku postępowania dyscyplinarnego są w pełni uzasadnione i nie budzą żadnych wątpliwości. Pozwalają na rozstrzygnięcie w zakresie sprawstwa, jak i winy Obwinionego. Materiał dowodowy gromadzony był zgodnie z obowiązującymi przepisami, a przysługujące Skarżącemu w toku postępowania dyscyplinarnego prawa były realizowane przez rzecznika dyscyplinarnego.
Organ II instancji wskazał, że przeprowadzona przez Skarżącego interwencja wobec G. M. nie należała do standardowych i łatwych. Zatrzymany będąc osobą z zaburzeniami psychicznymi zachowywał się agresywnie, nie wykonywał poleceń policjantów i stawiał opór podczas próby zatrzymania oraz dopuścił się naruszenia nietykalności Funkcjonariusza i znieważenia obu interweniujących policjantów. KWP podkreślił jednak, że nie może być aprobaty na działania stojące w jednoznacznej i ewidentnej sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Policja w sposób szczególny zobowiązana jest gwarantować obywatelom ochronę przed bezprawnymi działaniami, a funkcjonariusze powinni być poza wszelkim podejrzeniami o to, że łamią prawo. Dlatego też bezspornym jest, że Skarżący jako policjant z tak dużym doświadczeniem zawodowym, powinien działać w sposób praworządny i profesjonalny niezależnie od sytuacji, a także wykazywać się opanowaniem, cierpliwością i samokontrolą.
Organ II instancji podkreślił, że dopuszczając się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w zarzucie nr 1 Funkcjonariusz spowodował poważne skutki naruszające dobre imię Policji, co zgodnie z 134h ust. 2 pkt. 3 ustawy o Policji jest przesłanką do zaostrzenia wymiaru kary. Uwzględniając powyższe KWP uznał wymierzoną karę za adekwatną i współmierną do ciężaru gatunkowego zarzuconego Obwinionemu przewinienia dyscyplinarnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu:
- nierzetelne rozpatrzenie odwołania przez błędną interpretację regulacji art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o Policji w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy,
- naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy skutkujące uznaniem, że Obwiniony przekroczył podczas interwencji swoje uprawnienia, co jest sprzeczne z jej faktycznym przebiegiem.
Powołując się na powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie utrzymania w mocy uznania go winnym popełnienia czynów wskazanych w zarzutach nr 1 i 2 oraz orzeczenia wobec niego kary wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu Skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od orzeczenia wydanego przez Organ I Instancji. Zdaniem Skarżącego brak jest jakichkolwiek podstaw materialno-prawnych i proceduralnych do uznania go winnym popełnienia czynów określonych w zarzutach nr 1 i 2 i tym samym orzeczenia kary wydalenia ze służby. Stawiane zarzuty nie mają żadnego uzasadnienia, są nielogiczne i przede wszystkim wynikają ze złośliwej, tendencyjnej oraz selektywnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, stanowią wyłącznie bezzasadną polemikę z faktycznym przebiegiem interwencji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga jest nieuzasadniona. Orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach nie narusza prawa.
Skarżącemu postawiono dwa zarzuty:
1) popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego przez przekroczenie uprawnień w zakresie stosowania przymusu bezpośredniego;
2) popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 28 ust.1 pkt 2 i § 34 oraz załącznikami nr 1 i 9 do rozporządzenia w sprawie umundurowania policjantów przez brak w takcie interwencji czapki zimowej oraz znaków identyfikacji imiennej.
Tylko pierwszy z tych zarzutów był podstawą do orzeczenia o wydaleniu Skarżącego ze służby w Policji. Drugi, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, był czynem mniejszej wagi, popełnionym w sposób nieumyślny, i nie był podstawą zastosowania tak daleko idącej kary dyscyplinarnej. Przepis art. 134g. ust. 2 ustawy o Policji przewiduje, że Za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę dyscyplinarną, odpowiednio surowszą. Tak więc przedmiotem dalszych rozważań Sądu będzie przewinienie z pkt 1.
Zarzuty Skarżącego związane z tym orzeczeniem dotyczą dwóch kwestii – niewłaściwego zastosowania przepisu art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, ponieważ nie było ku temu podstaw faktycznych oraz nierzetelnego rozpatrzenia odwołania od orzeczenia wydanego przez Organ pierwszej instancji.
Sąd nie podzielił żądnego z tych zarzutów.
Zgodnie z przepisem art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa Organ upatruje w niezastosowaniu się przez Skarżącego do przepisu art. 14 ust. 2 ustawy o środkach przymusu o treści: Używając siły fizycznej lub wykorzystując siłę fizyczną, nie zadaje się uderzeń, chyba że uprawniony działa w celu odparcia zamachu na życie lub zdrowie własne lub innych osób albo na mienie lub przeciwdziała ucieczce. Rzecz zatem w tym, czy Skarżący zadał w trakcie interwencji uderzenia, a jeśli tak, to czy działał w celu odparcia zamachu na życie albo na mienie lub przeciwdziałał ucieczce.
Ustalenia, jakie zostały przyjęte w zaskarżonym orzeczeniu, mają podstawy dowodowe. Nagranie z interwencji, które jest dowodem w sprawie, pokazuje, że Skarżący przekroczył dopuszczalne granice interwencji uderzając zatrzymywanego ręką w głowę i kopiąc go kolanem w tułów. Po jednym z tego typu uderzeń można stwierdzić na podstawie nagrania. Stanowisko Organu jest w tym zakresie uzasadnione. Uzasadnione jest również stwierdzenie, że nie było to działanie w celu odparcia zamachu na życie albo na mienie lub przeciwdziałał ucieczce. Położenie, w jakim znajdował się zatrzymywany, temu przeczy. Analiza dokonana przez Organ oraz Komisję powołaną w tym celu na podstawie przepisu art. 135m ust. 1 ustawy o Policji, jest szczegółowa, dogłębna, a wynikające z niej wnioski są logiczne. Sąd nie znajduje podstaw do ich zakwestionowania.
Zgodnie z przepisem art. 134ha ust. 1 i 2 ustawy o Policji Podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne. Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd uważa, że ustalenia faktyczne, które legły u podstaw orzeczenia o wydaleniu Skarżącego ze służby zostały przyjęte zgodnie z tą zasadą.
Popełnienie przez Skarżącego przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego przez przekroczenie uprawnień w zakresie stosowania przymusu bezpośredniego zostało udowodnione.
Trzeba zatem odpowiedzieć na pytanie, czy było ono uzasadnioną podstawą do orzeczenia kary dyscyplinarnej zwolnienia Skarżącego ze służby. Również w tym zakresie, zdaniem Sądu, Organ nie naruszył obowiązującego prawa.
Zasady wymierzania kary dyscyplinarnej określa przepis art. 134h ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Zgodnie z nim: Obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Jak widać, przepis ten operuje tak zwanymi klauzulami generalnymi, czyli pojęciami niedookreślonymi, wartościującymi, wymagającymi interpretacji każdorazowo, na gruncie stanu konkretnej sprawy. W szczególności takie określenia, jak: negatywne następstwa przewinienia dla służby, stopień naruszenia obowiązków, istotne okoliczności łagodzące i obciążające, to określania wymagające nadania im treści w każdej indywidualnej sprawie. To rolą właściwego organu Policji, uprawnionego do stosowania kary dyscyplinarnej, jest nadanie im treści. W tym zakresie Sąd przychyla się do przyznania temu organowi daleko idącej swobody w wyborze orzeczenia. Przyjęcie, że nieuzasadnione użycie siły fizycznej w toku interwencji przez zadawanie uderzeń uzasadnia wymierzenie kary wydalenia ze służby mieści się w granicach uznania wynikającego z przepisu art. 134h ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Rzeczą kierującego jednostką Policji jest również dobór podległych funkcjonariuszy pod kątem interesów służby, czy odpowiednio je realizują. Sąd nie uważa, by orzekające w sprawie organy Policji naruszyły prawo wymierzając Skarżącemu karę wydalenia ze służby.
Oczywiście, można mówić o okolicznościach łagodzących dla Skarżącego, a jest to przede wszystkim sposób postępowania zatrzymywanego i dotychczasowy przebieg służby, ale ocena, czy niweluje to stopień naruszenia obowiązków służbowych przez Skarżącego, również należy do jego przełożonych w ramach przyznanego im uznania. Nie mniej Sąd uważa, że ocena całokształtu zdarzenia, jego przebiegu, skutków dla służby jakiej dokonał Organ mieści się w granicach prawa.
Sąd nie podzielił zawartego w skardze zarzuty o tym, by odwołanie Skarżącego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji zostało rozpatrzone nierzetelnie. Odwołaniu nadano właściwy tryb wynikający z przepisów ustawy o Policji. Zgodnie z przepisem art. 135m ust. 1 ustawy powołano Komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia. Analiza dokonana przez Komisję, co Sąd już nadmienił, jest szczegółowa, dogłębna, a wynikające z niej wnioski są logiczne. Orzekający w sprawie organ odwoławczy mógł podzielić i przyjąć ustalenia wynikające ze sprawozdania Komisji. Sąd nie znajduje podstaw do stwierdzenia, że postępowanie to było nierzetelne. To, że w postępowaniu odwoławczym nie podzielono zarzutów odwołania nie oznacza, że rozpatrzono je nierzetelnie.
Sąd rozważał kwestię zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie karnej prowadzonej przeciwko Skarżącemu, o co zawnioskował jego pełnomocnik na rozprawie, ale uznał, że nie ma bezpośredniej zależności między postępowaniem karnym a dyscyplinarnym, która uzasadniałaby zawieszenie postępowania na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego). Przedmiotem postępowania w sprawie administracyjnej jest przewinienie dyscyplinarne, którym może być zachowanie nie podlegające penalizacji. Ocena przewinienia dyscyplinarnego Skarżącego jest niezależna od wyroku jaki zapadnie w sprawie karnej.
Nie ma żadnych podstaw dowodowych do przyjęcia, że kara dyscyplinarna nie była reakcją przebieg interwencji, a na działalność związkową Skarżącego.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.