III SA/Gl 512/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku dla gospodarstw domowych, uznając, że skarżąca spełniła przesłanki mimo braku formalnego wyodrębnienia lokalu.
Skarżąca wniosła o przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych na zakup peletu, wskazując kocioł na paliwo stałe jako główne źródło ciepła. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie podjęła wymaganych działań w celu ustalenia odrębnego adresu dla swojego lokalu mieszkalnego, mimo zamieszkiwania pod jednym adresem z innym gospodarstwem domowym. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że ustawa nie wymaga formalnego wyodrębnienia lokalu, a oświadczenie o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu jest wystarczające.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych na zakup peletu. Skarżąca złożyła wniosek, wskazując kocioł na paliwo stałe jako główne źródło ciepła. Organy pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania dodatku, argumentując, że skarżąca nie podjęła wymaganych prawem działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla swojego lokalu, mimo że pod tym samym adresem funkcjonowały dwa odrębne gospodarstwa domowe. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy. Sąd wskazał, że ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła nie wymaga formalnego wyodrębnienia lokalu ani nadania odrębnego adresu. Wystarczające jest oświadczenie strony o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do określonego terminu, co skarżąca złożyła. Sąd podkreślił cel ustawy, jakim jest wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych, i potrzebę celowościowej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe".
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, skarżącemu przysługuje dodatek, jeśli złożył oświadczenie o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do wymaganego terminu, a organy administracji powinny stosować celowościową wykładnię pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe".
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa nie wymaga formalnego wyodrębnienia lokalu ani nadania odrębnego adresu. Oświadczenie strony o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. jest wystarczające do spełnienia przesłanki. Celem ustawy jest wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 5
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 5a
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Nie wymaga formalnego wyodrębnienia lokalu ani nadania odrębnego adresu; wystarczające jest oświadczenie o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do 30.11.2022 r.
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 5b
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 24 § ust. 5c
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Pomocnicze
ustawa o środkach nadzwyczajnych art. 36 pkt 2
Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku
p.p.s.a. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o CEB art. 27a § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
ustawa o CEB art. 27g § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa nie wymaga formalnego wyodrębnienia lokalu ani nadania odrębnego adresu. Oświadczenie strony o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do 30.11.2022 r. jest wystarczające. Cel ustawy to wsparcie jak największej liczby gospodarstw domowych, co uzasadnia celowościową wykładnię pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe".
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie podjęła wymaganych prawem działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla swojego lokalu. Brak formalnego wyodrębnienia lokalu i nadania odrębnego adresu uniemożliwia przyznanie dodatku.
Godne uwagi sformułowania
nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach nie podjęła prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania nie zawsze oznaczać będzie konieczność zamieszkiwania przez wnioskodawczynię w lokalu odrębnym w rozumieniu ustawy o własności lokali celowościowej i funkcjonalnej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe"
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Krzysztof Wujek
członek
Adam Pawlyta
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatków dla gospodarstw domowych w sytuacji braku formalnego wyodrębnienia lokali i odrębnych adresów, a także znaczenie oświadczeń stron w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkami energetycznymi/opałowymi i wymaga analizy konkretnych przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w celu ochrony obywateli, gdy formalne wymogi mogą być trudne do spełnienia z przyczyn obiektywnych lub zdrowotnych. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa administracyjnego.
“Dodatek na pelet mimo braku odrębnego adresu? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 512/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Pawlyta /sprawozdawca/ Anna Apollo /przewodniczący/ Krzysztof Wujek Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Hasła tematyczne Dodatki mieszkaniowe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1967 art. 24 ust. 5a; art. 24; Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 135 p.p.s.a. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 czerwca 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/2699/2023/11755 w przedmiocie dodatku dla gospodarstw domowych uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 2 czerwca 2023 r. znak: SKO.PSW/41.5/2699/2023/11755 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza Gminy i Miasta C. (dalej: "organ pierwszej instancji") z 4 maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie przyznania prawa do dodatku dla gospodarstw domowych. Powyższa decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 28 listopada 2022 r. H. S. (dalej: "skarżąca" lub "strona") złożyła wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych. Jako główne źródło ciepła wskazała kocioł na paliwo stałe (pelet). Decyzją z 3 stycznia 2023 r. znak: [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 24 ust. 1 i 12 ustawy z 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz.U. z 2022 r. poz. 1967; dalej: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach") oraz art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: "k.p.a."). Organ pierwszej instancji wskazał, że dodatek węglowy został już przyznany i wypłacony dla gospodarstwa domowego, w którym strona figurowała. W odwołaniu od decyzji skarżąca oświadczyła, że samotnie gospodaruje i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W związku z czym wniosła o przyznanie pieniężnego dodatku na zakup peletu dla gospodarstw domowych. Decyzją z 10 lutego 2023 r. znak: [...] organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji argumentowano, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, a mianowicie czy pod adresem wskazanym przez skarżącą prowadzone jest jedno czy więcej gospodarstw domowych, oraz ile źródeł ciepła jest eksploatowanych pod wskazanym adresem. Zaznaczono, że konieczne jest ustalenie, czy zostały podjęte działania mające na celu ustalenie odrębnego miejsca zamieszkania dla zajmowanego przez skarżącą lokalu. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji uzupełnił postępowanie dowodowe poprzez dołączenie do akt administracyjnych rozstrzygnięcia, które potwierdza, że dodatek dla gospodarstw domowych został przyznany pod adresem wskazanym we wniosku przez skarżącą. Przeprowadzono również 3 marca 2023 r. wywiad środowiskowy, z którego sporządzono protokół. Zawarto w nim informacje, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a pod wskazanym adresem znajdują się dwa samodzielne lokale mieszkalne. Dodatkowo skarżąca złożyła oświadczenie, pod groźbą odpowiedzialności karnej, w którym podała, że w terminie do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod wskazanym we wniosku z 28 listopada 2022 r. - adresem. Decyzją z 4 maja 2023 r. znak: [...] organ pierwszej instancji ponownie odmówił przyznania dodatku dla gospodarstw domowych, gdyż skarżąca nie podjęła prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Uznano, że bezczynność strony nie może być utożsamiana z brakiem możliwości dokonania prawem wymaganej czynności w ustawowo określonym terminie. Nadto organ wskazał, że na podany adres gospodarstwo domowe otrzymało dodatek. Beneficjentem wypłaconych środków była córka skarżącej. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca ponowiła argumentację, że w terminie do 30 listopada 2022 r. obiektywnie nie miała możliwości ustalenia odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod wskazanym we wniosku z 28 listopada 2022 r. adresem. Wniosła o przyznanie jej dodatku na zakup peletu dodatkowo argumentując, że inni mieszkańcy gminy [...] będąc w podobnej sytuacji faktycznej otrzymali już dodatki. Zaskarżoną decyzją z 2 czerwca 2023 r. znak: SKO.PSW/41.5/2699/2023/11755 Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, że skarżąca nie podjęła prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących w odrębnych lokalach pod adresem wskazanym we wniosku. W ocenie organu odwoławczego ustawodawca wyraźnie określił przesłankę w art. 24 ust. 5a ustawy o szczególnych rozwiązaniach, która skutki prawne związane z możliwością przyznania dodatku węglowego wiąże z wyodrębnionymi lokalami, to znaczy posiadającymi odrębny adres miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych. W rozpatrywanej sprawie, mimo że, zdaniem organu odwoławczego obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu w aktach sprawy brak jest potwierdzenia tego, aby strona podjęła prawem wymagane działania w tym kierunku. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika wywiad środowiskowy potwierdzający ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji o zamieszkiwaniu pod jednym adresem w odrębnych lokalach dwóch gospodarstw domowych. Z akt sprawy wynika jednak również, że strona nie podjęła prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Tym samym, strona nie spełnia przesłanek ustawowych uprawniających do przyznania dodatku dla gospodarstw domowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej: "WSA w Gliwicach") strona zakwestionowała legalność wydanej decyzji podnosząc, że w budynku funkcjonują dwa odrębne gospodarstwa domowe co potwierdził wywiad środowiskowy. Jednak ze względu na wiek skarżąca nie była w stanie dokonać administracyjnego wyodrębnienia zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: z 7 lipca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 2 czerwca 2023 r. znak: SKO.PSW/41.5/2699/2023/11755, która utrzymuje w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza Gminy i Miasta C. z 4 maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie przyznania prawa do dodatku dla gospodarstw domowych. W wyniku kontroli zgodności z prawem przedmiotowej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że została ona wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem i nie podjęcia w terminie do 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu - skarżącej przysługuje prawo do dodatku dla gospodarstw domowych. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jedn.: z 2 sierpnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 1772 ze zm.). Stosownie do treści art. 24 ust. 1 tej ustawy dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowy w przypadku, gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo 2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo 3) kocioł olejowy - zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Art. 24 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowi natomiast, że przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Art. 24 ust. 5 ustawy stanowi zaś, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Na mocy art. 36 pkt 2 ustawy z 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz.U. z 2022 r., poz. 2243 ze zm.), obowiązującej od 4 listopada 2022 r., do ustawy o szczególnych rozwiązaniach zostały dodane art. 24 ust. 5a – 5c. Zgodnie z art. 24 ust. 5a w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. Art. 24 ust. 5b ustawy stanowi natomiast, że w przypadku, o którym mowa w ust. 5a, gospodarstwu domowemu, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent przyznaje dodatek dla gospodarstw domowych w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1. Wreszcie, stosownie do art. 24 ust. 5c ustawy, w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 5b, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu. W rozpoznawanej sprawie Kolegium wydając zaskarżoną decyzję, nie kwestionowało, że pod wskazanym przez skarżącą we wniosku z 28 listopada 2022 r. adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe. Za niesporne uznało również, że skarżąca prowadzi jednoosobowe, odrębne gospodarstwo domowe, jednak nie podjęła formalnych kroków w celu nadania zajmowanemu przez siebie lokalowi odrębnego numeru porządkowego. Dlatego też organ odwoławczy uznał, że nie została spełniona przesłanka przyznania dodatku z tytuły wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. W ocenie Sądu powyższe stanowisko Kolegium należy uznać za bezpodstawne. Z treści art. 24 ust. 5a ustawy o szczególnych rozwiązaniach wprost nie wynika obowiązek, czy też konieczność podjęcia przez stronę wnioskującą o przyznanie przedmiotowego świadczenia, działań zmierzających do ustalenia odrębnego adresu dla prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 czerwca 2023 r., II SA/Łd 422/23, LEX nr 3577022). Wobec tego wykazanie, że przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych nie została spełniona do 30 listopada 2022 r. nie może zasługiwać na akceptację Sądu. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi. Przesłanka przyznania dodatku przyjęta przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wynika z przepisów, ani celu ustawy. Podkreślić należy bowiem, że przedmiotowy dodatek ma służyć wsparciu jak największej liczby oddzielnych gospodarstw domowych, samodzielnie zaspokajających swoje potrzeby, o czym świadczą zmiany w ustawie o szczególnych rozwiązaniach, wprowadzone ustawą z 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku. Celem przedmiotowej ustawy jest natomiast zrekompensowanie przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Ustawa nie uzależnia prawa do otrzymania dodatku od kryterium dochodowego. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych. Organy administracji przy ocenie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki do przyznania dodatku, jaką stanowi samodzielność prowadzonego gospodarstwa domowego, winny skłaniać się do celowościowej i funkcjonalnej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe", które nie zawsze oznaczać będzie konieczność zamieszkiwania przez wnioskodawczynię w lokalu odrębnym w rozumieniu ustawy o własności lokali. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 11 października 2017 r., II OSK 2920/16, LEX nr 2450752, lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością użytkowania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca. Tymczasem jak wynika z protokołu wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 3 marca 2023 r. pod wskazanym we wniosku adresem znajdują się dwa samodzielne lokale mieszkalne, a skarżąca zajmuje na piętrze budynku oddzielny lokal mieszkalny wydzielony trwałymi ścianami wraz z odrębną łazienką i kuchnią. Mieszkanie jest przy tym zamykane drzwiami prowadzonymi na klatkę schodową. Jeśli zatem skarżąca osiąga oddzielny dochód i samodzielnie zaspokaja swoje potrzeby, to również powinna zostać uznana za prowadzącą oddzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odniesieniu do braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do 30 listopada 2022 r. dla poszczególnych gospodarstw domowych znajdujących się pod tym adresem w odrębnych lokalach – skarżąca złożyła 28 listopada 2022 r. na urzędowym formularzu i pod groźbą odpowiedzialności karnej oświadczenie, że: "w terminie do dnia 30 listopada nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych pod tym adresem". W toku postępowania administracyjnego skarżąca dodatkowo argumentowała, że nie występowała o ustalenie odrębności lokalu, gdyż nie pozwolił jej na to zły stan zdrowia oraz podeszły wiek. Powyższe zostało dodatkowo potwierdzone w kolejnym oświadczeniu skarżącej z 3 marca 2023 r. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie dokonała kroków formalnych przed 30 listopada 2022 r. by wyodrębnić samodzielny lokal mieszkalny. Skarżąca oświadczyła natomiast, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, zamieszkujących pod wskazanym przez nią adresem w odrębnych lokalach. W odniesieniu do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania ustawodawca jednak nie wprowadził wymogu podjęcia kroków formalnych przez stronę (np. wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu). Sąd przy tym podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że spełnienie wskazanej przesłanki może nastąpić poprzez złożenia oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony (por. wyroki WSA w Gliwicach: z 11 maja 2023 r., II SA/Gl 355/23, LEX nr 3562176; z 8 maja 2023 r., II SAB/Gl 24/23, LEX nr 3561999; wyrok WSA w Łodzi z 23 maja 2023 r., I SA/Łd 299/23, LEX nr 3571079). Złożenie oświadczenia w tym przedmiocie przez stronę dopuścił również WSA w Gdańsku w wyroku z 11 maja 2023 r., III SA/Gd 69/23, LEX nr 3576366). Organ odwoławczy dodatkowo dopuścił się również naruszenia art. 6 k.p.a. jako skutek niewłaściwego zastosowania wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, oraz naruszenia art. 138 § pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji. Jednakże Sąd uchylił tylko zaskarżoną decyzję, gdyż uznał, że w sprawie nie występuje konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie. Wobec tego sprawa może zostać prawidłowo rozstrzygnięta przez Kolegium w wyniku ponownego jej rozpoznania w ramach postępowania odwoławczego. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić fakt zamieszkania pod wskazanym we wniosku adresem odrębnych gospodarstw domowych i spełnienia przez skarżącą ustawowych warunków do otrzymania dodatku z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła, z uwzględnieniem zarówno celu ustawy o szczególnych rozwiązaniach, jak i intencji jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy. Organ odwoławczy weźmie pod uwagę również przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów art. 24 ust. 5a – 5c ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania nie orzeczono, ponieważ skarżąca, zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych i działająca osobiście, nie wykazała aby w związku ze sprawą poniosła wydatki niezbędne do celowego dochodzenia swych praw (art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.). ----------------------- 7
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI