III SA/Gl 509/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, utrzymującą w mocy ustalenie opłaty podwyższonej za wydobycie kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji.
Skarżący H.C. kwestionował decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu opłaty podwyższonej w wysokości ponad 57 tys. zł za wydobycie 2234,68 ton kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, prawa materialnego oraz błędy w ustaleniach faktycznych, w tym dotyczące wejścia na teren prywatny bez jego udziału i błędnego obliczenia ilości wydobytego materiału. Sąd administracyjny uznał jednak ustalenia organów za prawidłowe, podkreślając, że wydobycie kopaliny bez koncesji stanowi podstawę do naliczenia opłaty podwyższonej, a sposób wykorzystania wydobytego kruszywa nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.
Sprawa dotyczyła skargi H.C. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. ustalającą skarżącemu opłatę podwyższoną w kwocie 57.208,00 zł za wydobycie 2234,68 ton kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji w okresie od sierpnia do grudnia 2019 r. na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania (wejście na teren prywatny bez udziału strony), naruszenia prawa materialnego (ignorowanie zgłoszenia prac niwelacyjnych) oraz błędy w ustaleniach faktycznych (niezgodne z rzeczywistością obliczenie mas wydobytej ziemi). Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazał, że doszło do odłączenia kopaliny od złoża, co wymagało uzyskania koncesji, a żadne z wykonanych prac nie były prowadzone w oparciu o decyzje administracyjne. Podkreślono, że pierwsza wizja terenowa odbywa się bez udziału stron w celu ustalenia stanu faktycznego, a skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Wskazano również na art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b P.g.g., który uprawnia pracowników organu nadzoru górniczego do całodobowego wstępu do miejsc wydobywania kopalin. Organ odwoławczy uznał, że sposób zagospodarowania urobku nie ma znaczenia dla obowiązku ustalenia opłaty podwyższonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając ustalenia faktyczne organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że wydobycie kopaliny bez koncesji jest podstawą do naliczenia opłaty podwyższonej zgodnie z przepisami Prawa geologicznego i górniczego. Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących naruszeń proceduralnych ani błędów w ustaleniach faktycznych, stwierdzając, że fakt wydobycia określonej ilości piasku bez zezwolenia został prawidłowo udowodniony. Sąd uznał, że sposób wykorzystania wydobytego piasku oraz ewentualne miejsca jego składowania pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji stanowi podstawę do ustalenia opłaty podwyższonej zgodnie z przepisami Prawa geologicznego i górniczego.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze przewiduje sztywny reżim prawny dla wydobycia kopalin, wymagający uzyskania koncesji. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci opłaty podwyższonej, której wysokość jest czterdziestokrotnością stawki opłaty eksploatacyjnej pomnożoną przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
P.g.g. art. 140 § ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Przepis określa podstawę do naliczenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji lub projektu robót.
Pomocnicze
P.g.g. art. 143 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Określa podmiot będący stroną postępowania w sprawach dotyczących opłaty podwyższonej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
P.g.g. art. 6 § ust. 1 pkt 19
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Definicja złoża kopaliny.
P.g.g. art. 6 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Definicja kopaliny wydobytej.
P.g.g. art. 21 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Wymóg uzyskania koncesji na wydobywanie kopalin.
P.g.g. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Wyłączenie stosowania przepisów działu III-VIII do wydobywania piasków i żwirów na własne potrzeby osoby fizycznej.
P.g.g. art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Obowiązek zawiadomienia organu nadzoru górniczego o zamiarze wydobycia na własne potrzeby.
P.g.g. art. 4 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Konsekwencje naruszenia wymagań dotyczących wydobycia na własne potrzeby - ustalenie opłaty podwyższonej.
P.g.g. art. 153 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Uprawnienie organów nadzoru górniczego do wstępu do miejsc wydobywania kopalin.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej. Sposób wykorzystania wydobytej kopaliny nie ma wpływu na obowiązek zapłaty opłaty podwyższonej. Pracownicy organu nadzoru górniczego mają prawo wstępu na teren wydobycia. Ustalenia faktyczne organów dotyczące ilości wydobytej kopaliny i miejsca wydobycia są prawidłowe.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez przeprowadzenie wizji bez udziału skarżącego. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez zignorowanie zgłoszenia prac niwelacyjnych w trybie prawa budowlanego. Błędy w ustaleniach faktycznych polegające na niezgodnym ze stanem rzeczywistym obliczeniu mas wydobytej ziemi i jej wykorzystaniu. Niedopuszczenie dowodu w postaci oświadczenia skarżącego na temat rozmiaru wykonanych prac niwelacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
"Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących przeprowadzenia wizji bez udziału skarżącego, Prezes WUG wyjaśnił, że co do zasady pierwsza wizja odbywa się bez udziału stron postępowania." "Pracownicy organu nadzoru górniczego są uprawnieni do całodobowego wstępu do miejsc wydobywania kopalin." "Sposób wykorzystania wydobytego piasku pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem motywy działania podmiotu realizującego wydobycie kruszywa bez zezwolenia nie mają znaczenia dla dokonanej przez organy subsumpcji." "W przypadku stwierdzenia takiej okoliczności na organie nadzoru górniczego ciąży obowiązek wydania decyzji wymierzającej osobie fizycznej dokonującej nielegalnego wydobycia piasku podwyższonej opłaty."
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
członek
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa geologicznego i górniczego dotyczących obowiązku uzyskania koncesji na wydobycie kopalin, naliczania opłaty podwyższonej oraz uprawnień organów nadzoru górniczego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w przypadkach o odmiennym charakterze wydobycia lub innych okolicznościach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje prawne nielegalnego wydobycia kopalin i stanowi przykład zastosowania przepisów Prawa geologicznego i górniczego. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i górniczym.
“Nielegalne wydobycie kruszywa: Sąd potwierdza obowiązek zapłaty wysokiej opłaty podwyższonej.”
Dane finansowe
WPS: 57 208 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 509/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-26 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-06-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/ Małgorzata Herman /przewodniczący/ Symbol z opisem 6063 Opłaty eksploatacyjne Hasła tematyczne Koncesje Skarżony organ Urząd Górniczy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 633 art. 140, art. 143 ust. 2 ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (T. J.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant specjalista Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 12 maja 2023 r. nr PR.5432.20.2023 ldz. 12981/05/2023/GB w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 21 maja 2023 r., nr PR.5432.20.2023 Idz.12981/05/2023/GB Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej także: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. (dalej także: "organ I instancji") z dnia 14 marca 2023 r. nr [...], Idz. [...] w przedmiocie: - ustalenia H. C. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") opłaty podwyższonej w kwocie 57.208,00 zł za wydobycie w okresie od sierpnia 2019 r. do grudnia 2019 r. bez wymaganej koncesji 2234,68 ton kruszywa naturalnego, na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości J., gmina J., powiat [...], woj. [...]; - zobowiązania do wniesienia ustalonej opłaty w wysokości 60% na konto Urzędu Gminy i Miasta J. i w wysokości 40% na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie; - umorzenia postępowania w części dotyczącej ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie bez wymaganej koncesji kruszywa naturalnego na działce nr [...] położonej w miejscowości J., gmina J., powiat [...], woj. [...]. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - zwanej dalej "k.p.a.") w związku z art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 633 - zwanej dalej: "P.g.g."). Rozstrzygnięcia zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu 11 grudnia 2019 r., do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. wpłynęło pismo Urzędu Gminy i Miasta J. z dnia 11 grudnia 2019 r., nr [...], informujące, że na działkach o nr ewidencyjnych: [...], [...] i [...] położonych w miejscowości J., należących do H.C. oraz E.C., stwierdzono nielegalne wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. W dniu 18 lutego 2020 r. pracownicy inspekcyjno-techniczni OUG w P. przeprowadzili wizję terenową działek o nr [...], [...] i [...], w trakcie której stwierdzili na działce nr [...] wyrobisko typu stokowego o długości ok. 115 , wysokości 1-6 m. Teren działki od strony północnej graniczy z lasem. Z przeprowadzonego wywiadu w sąsiednim zakładzie górniczym, wynika, iż jest to fragment dawnego zwałowiska pochodzącego z wyrobisk górniczych. Wizja ta wykazała również istnienie na działce o nr [...] i niewielkim fragmencie działki o nr [...] od strony północnej skarpę wyrobiska typu stokowego o długości około 40 m i wysokości od 2-7 m oraz od strony południowej skarpę wyrobiska typu stokowego o długości około 60 m i wysokości od 3-5 m. Podczas wizji wykonano fotografie oraz przeprowadzono pomiar geodezyjny wyrobiska. W trakcie oględzin na terenie ww. działek nie przebywały żadne osoby oraz nie znajdowały się żadne maszyny i urządzenia. W toku podjętych czynności wyjaśniających, w oparciu o dane zamieszone w Ewidencji Gruntów i Budynków ustalono, że działki o nr [...], [...] i [...] stanowią własność H.C. i E.C. Zawiadomieniem z dnia 9 czerwca 2020 r. poinformowano skarżącego oraz jego małżonkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji oraz wezwano do złożenia wyjaśnień. Podczas przesłuchania w dniu 30 czerwca 2020 r. H. C. zeznał, że na działce nr [...] były prowadzone prace niwelacyjne, które odbywały się w okresie od 30 sierpnia 2018 r. do 19 września 2018 r., a wywyższenie znajdujące się na przedmiotowej działce to stare zwałowiska pokopalnianie, które skarżących chciał wyrównać. Odnosząc się do działek o nr [...] i [...], skarżący wskazał, że wydobycie urobku odbywało się w okresie od sierpnia 2019 roku do grudnia 2019 roku. Urobek był wydobywany przez Pana T.W., na zlecenie skarżącego w celu niwelacji terenu. Prace wydobywcze były prowadzone koparko-ładowarką [...] T. W. oraz samochodami ciężarowymi (wywrotką). Wezwaniem z dnia 12 listopada organ I instancji wezwał w charakterze świadka T.W. celem złożenia zeznań w sprawie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji. Podczas przesłuchania w dniu 7 grudnia 2020 r. świadek zeznał, że wykonywał prace związane z niwelacją terenu działek o nr [...] i [...] na zlecenie H.C., który przedłożył mu dokumentację ze starostwa, wskazującą, że skarżący zgłosił w Starostwie w Z., że będzie wykonywał prace związane z niwelacją terenu. Świadek w odpowiedzi na pytanie pracownika organu I instancji dot. charakteru wykonywanych prac, wskazał, że ładowarka ze skarpy przewoziła urobek i rozpychała go po terenie działki w zaniżeniach, celem uzyskania większej powierzchni płaskiej, natomiast nadmiar urobku był ładowany na samochody ciężarowe w ilości ok. 20-30 sztuk o ładowności ok. 10 t. Na pytanie dotyczące wykonywanych prac na działce o numerze [...], świadek zeznał, że żadnych prac na ww. działce nie wykonywał. W związku z powyższym, organ I instancji pismem z dnia 1 lutego 2021 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. o udostępnienie dokumentacji oraz decyzji, które zostały wydane na wykonywanie robót na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w J., gmina J., powiat [...]. W odpowiedzi organ I instancji otrzymał dokumentację z dnia 29 sierpnia 2019 r. zawierającą zgłoszenie budowy, robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, decyzję z dnia 23 sierpnia 2019 r. nr [...] zgłaszającą sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru niwelacji terenu i budowy drogi dojazdowej do realizacji na działce nr [...] i wykonania robót ziemnych polegających na niwelacji części działki o nr [...], oraz decyzję z dnia 5 września 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie ww. zgłoszenia. Pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. Dyrektor OUG w P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie samowoli budowlanej. W odpowiedzi PINB w Z. pismem z dnia 7 lipca 2021 r. nr [...] poinformował, że po przeprowadzonej kontroli na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] w J., nie stwierdzono istnienia żadnych obiektów budowlanych, jedynie stwierdzono, iż na granicy ww. działek mogło dojść do przesunięcia dużych mas ziemnych. W dniu 17 listopada do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego, wyjaśniające, że w roku 2019 namówił on T.W. na dokonanie niwelacji działek o nr [...] i [...] oraz że nigdy nie otrzymał za to żadnej zapłaty. Na poparcie swoich słów, skarżący dołączył oświadczenia z dnia 5 sierpnia 2021 r. T.W. oraz W.W. Ponadto skarżący oświadczył, że w 2018 r. na własny koszt dokonał niwelacji działki o nr [...], a zgromadzony urobek przetransportował na działki o nr [...] oraz [...], resztę rozdysponował na działki w wzdłuż ul. [...] oraz na teren kopalni kruszyw celem wyrównania wyrobiska. W toku prowadzonego postępowania Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. postanowieniem z dnia 25 listopada 2022 r. nr [...] dopuścił do postępowania następujące dokumenty: - pismo Urzędu Gminy i Miasta J. z dnia 11.12.2019 r., nr [...], dotyczące podejrzenia wydobywania kopaliny bez niezbędnych koncesji na terenach działek nr [...], [...] oraz [...] położonych w miejscowości J., gmina J., powiat [...], woj. [...]; - protokół oględzin miejsca z dnia 18.02.2020 r. wraz z dokumentacją fotograficzną sporządzony przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w P.; - wypis z rejestru gruntów otrzymany od Starosty [...] w dniu 10.03.2020 r.; - pismo z dnia 9.03.2020 r., nr [...] Starostwa Powiatowego w Z. informujące, że Wydział Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w Z. nie wydał pozwoleń ani decyzji na roboty na działkach nr [...], [...] i [...] obręb J.; - dokumentację geodezyjną z dnia 13 marca 2022 r. ustalającą ilość wydobytej kopaliny. Zawiadomieniem z dnia 25 stycznia 2023 r., nr [...], ł.dz.[...], organ I instancji poinformował H.C. i E.C. o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wydania decyzji ustalającej opłatę podwyższoną za nielegalne wydobycie kruszywa naturalnego (piasku) na działkach nr [...], [...] i [...] znajdujących się w miejscowości J. i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. W wyznaczonym terminie 7 dni strona nie wniosła uwag oraz nie zapoznała się z dokumentami zgromadzonymi przez organ w sprawie. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny sprawy organ I instancji uznał, że wydobycie kopaliny prowadził H.C. i decyzją z dnia 14 marca 2023 r. ustalił skarżącemu opłatę podwyższoną w wysokości 57 208,00 zł za wydobycie bez wymaganej koncesji 2 234,68 ton na działkach o nr [...] i [...]. Jednocześnie organ I instancji, odrębną decyzją z dnia 14 lutego 2023 r. nr [...] L.dz. [...], umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte wobec E.C. W odwołaniu od decyzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji przez wejście na teren prywatny odwołującego się bez jego wiedzy i udziału oraz niedopuszczenie dowodu w postaci jego oświadczenia na temat rozmiaru wykonanych prac niwelacyjnych, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez zignorowanie faktu zgłoszenia w trybie prawa budowlanego planowanych prac niwelacyjnych do właściwego organu administracji terenowej. 3. błędy w ustaleniach faktycznych mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegające na niezgodnym ze stanem rzeczywistym obliczeniu mas wydobytej ziemi i jej wykorzystaniu do niwelacji sąsiednich terenów oraz gruntów rolnych rolników indywidualnych. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnosi, że przeprowadzona w dniu 18 lutego 2020 r. wizja na prywatnym terenie nalężącym do niego odbyła się z udziałem "donosiciela", tj. przedstawiciela gminy i miasta J., a bez jego obecności, co narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Zdaniem odwołującego się miało to wpływ na przyjęcie do obliczeń parametrów terenu o zakresie znacznie większym, niż to wynikało z jego osobistej ingerencji. Nadmienia o problemach w przeszłości w innych sprawach z burmistrzem gminy i miasta J. "z powodu donosicielskich skłonności burmistrza tej gminy i miasta". Skarżący zarzuca organowi I instancji, że w zaskarżonej decyzji nie wspomniał o sposobie zagospodarowania urobku, który był transportowany na sąsiednie działki należące do niego w celu likwidacji ubytków w gruncie oraz na teren sąsiedniej kopalni kruszyw mineralnych, w celu uzupełnienia ubytków po wydobyciu kopalin, żądając przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Wskazując na odbiorców urobku twierdzi, że nie prowadził działalności zarobkowej polegającej na handlu kopalinami, gdyż jako osoba fizyczna prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, przedkładając jako dowód wypis z ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto odwołujący się podważa wysokość ustalonej opłaty podwyższonej twierdząc, że przyjęta do obliczeń ilość mas ziemnych nie odzwierciedla ilości mas ziemnych przemieszczanych w ramach gruntów należących do niego i przetransportowanych na grunty obce. Zdaniem skarżącego błędne obliczenia, oparte na nierzetelnych danych stanowią kolejną przesłankę nieważności zaskarżonej decyzji. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Prezes WUG utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał te same przepisy p.g.g., co organ I instancji i na ich podstawie wywiódł, że zachodziła konieczność wymierzenia opłaty podwyższonej. Doszło bowiem do odłączenia kopaliny od złoża, co wymagało uzyskania koncesji. Żadne z wykonanych prac nie były prowadzone w oparciu o decyzje administracyjne uzasadniające ich wykonanie. Tym samym organ nie dał wiary tłumaczeniom skarżącego, że na działce prowadzone były prace polegające na niwelacji terenu. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących przeprowadzenia wizji bez udziału skarżącego, Prezes WUG wyjaśnił, że co do zasady pierwsza wizja odbywa się bez udziału stron postępowania. Ma ona na celu sprawdzenie prawdziwości otrzymanych informacji co do nielegalnego wydobycia kopaliny i ustalenie stanu faktycznego zastanego podczas tej wizji, wykonanie pomiarów, dokumentacji zdjęciowej, ustalenie stron postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że pierwsza wizja oddaje najbardziej wiarygodny obraz zastanego stanu faktycznego, kolejne wizje, czy też oględziny nie zawsze odzwierciedlają pierwotnie zastany stan faktyczny. Ponadto skarżący został poinformowany o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, do dnia wydania zaskarżonej decyzji z prawa tego nie skorzystał. Z akt postępowania wynika, że od dnia wszczęcia wobec niego postępowania, tj. od dnia 6 maja 2020 r. w toku całego postępowania prowadzonego przed organem I instancji odwołujący się miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Tak więc zarzut braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu, w tym w wizji, nie znajduje żadnego uzasadnienia. Odnosząc się do zarzutu wejścia na teren prywatny skarżącego bez jego wiedzy, organ II instancji wskazuje na treść art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b p.g.g., z którego wynika uprawnienie dla pracowników organu nadzoru górniczego do całodobowego wstępu do miejsc wydobywania kopalin. Natomiast w odniesieniu do braku określenia w zaskarżonej decyzji sposobu zagospodarowania urobku, organ II instancji wyjaśnił, że przepisy p.g.g. nie uzależniają obowiązku ustalenia opłaty podwyższonej od sposobu wykorzystania i zagospodarowania kopaliny ani od celu i charakteru prowadzenia działalności. Dlatego żądanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność rozdysponowania wydobytej kopaliny podlegało oddaleniu, gdyż nie ma znaczenia i wpływu na wynik sprawy. Za prawidłowe organ odwoławczy uznał także ustalenia w zakresie ilości wydobytej kopaliny, a co za tym idzie ustalenia wysokości opłaty podwyższonej, objęcia postępowaniem części obydwu działek, określenia rodzaju wydobytej kopaliny. W tym kontekście podkreślił, że organ I instancji dysponuje fachowymi pracownikami - specjalistami z dziedziny miernictwa górniczego i geologii, którym w niniejszej sprawie powierzono ustalenie charakteru prac, rodzaju kruszywa oraz wykonanie pomiarów. Ponadto organ II instancji wskazał, że skarżący w odwołaniu nie wskazał żadnych konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procedury administracyjnej, których naruszenia miałby się dopuścić organ I instancji. Również organ II instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania administracyjnego, mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a tym bardziej mających wpływ na wynik sprawy. Dokonana przez organ II instancji analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że organ I instancji dokonał właściwej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca ponownie przywołała zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: "p.p.s.a".) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że skarżący nie posiadał koncesji na działalność wydobywczą, co czyniło go stroną postępowania. Czas wydobycia kopaliny nie jest przy tym istotą zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jest nią opłata za wydobycie bez koncesji kopaliny, obliczana z zastosowaniem stawki pomnożonej przez ilość wydobytej kopaliny. Przyjęcie, w jakim czasie skarżący wydobywał piasek nastąpiło na podstawie jego własnych wyjaśnień. Zarzucanie obecnie organom górniczym, że przyjęto ustalenie bezpodstawnie nie może być uwzględnione przez Sąd. Spór między stronami koncentrował się natomiast przede wszystkim na ustaleniach faktycznych dotyczących obszaru, na którym prowadzone było wydobycie, celu prowadzonych robót jak i wykorzystania kruszywa naturalnego wydobywanego na przedmiotowych działkach. W ocenie Sądu jednak poczynione przez organ ustalenia faktyczne są prawidłowe i Sąd przyjmuje je za własne. Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisu ustawy z 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2022 r., poz. 1072, ze zm. - zwanej dalej "p.g.g."). Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 19 tej ustawy, złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 p.g.g. kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od złoża stanowi jej wydobycie. Jak stanowi natomiast art. 21 ust. 1 pkt 2 p.g.g., działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji. Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1. p.g.g. przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie: 1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych; 2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym; 3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości. Jednak ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania – ust. 2 art. 4 p.g.g. W przypadku naruszenia ww. wymagań właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 (art. 4 ust. 3 p.g.g.) Zatem w odniesieniu do wydobycia kopalin istnieje sztywny reżim prawny, którego niedochowanie skutkuje stosowną sankcją. Art. 140 p.g.g. przewiduje naliczenie opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy działalność wykonywana jest bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych. Organami właściwymi w tych sprawach jest m.in. właściwy organ nadzoru górniczego w zakresie niewymienionym w pkt 1 (art. 140 ust. 2 pkt 2). Natomiast opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny (art. 140 ust. 3 pkt 3). Ponadto w świetle art. 143 ust. 2. p.g.g. w sprawach określonych w dziale VII, w tym tych dotyczących opłaty podwyższonej, stroną postępowania jest odpowiednio przedsiębiorca (pkt 1) albo podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji (pkt 2), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych (pkt 3), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych (4). W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne (ust. 3 art. 143). Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważył, że organ I instancji prawidłowo po uzyskaniu informacji od Urzędu Gminy i Miasta J. o prowadzeniu wydobycia bez wymaganej koncesji na działkach nr [...], [...] i [...], należących do skarżącego, wszczął stosowne postępowanie w sprawie. W wyniku czynności wyjaśniających organu I instancji i wizji w terenie wykonano stosowną dokumentację, w tym pomiar wyrobiska. Następnie już w toku postępowania administracyjnego umożliwiono skarżącemu zapoznanie się z materiałem dowodowym oraz złożenie wyjaśnień, przesłuchano świadka T. W. oraz przeprowadzono oględziny działek. W oparciu o powyższy materiał dowodowy organ stwierdził, że skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za wydobycie bez wymaganej koncesji 2 234,68 ton kruszywa naturalnego z działek o nr [...] i [...]. Przechodząc do kwestii procesowych i zarzutów podnoszonych w skardze wskazać należy, że Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej także w tej kwestii. Organ bowiem przeprowadził konieczne i niezbędne czynności wyjaśniające w spornym zakresie – tj. wizję w terenie, dokładne oględziny wyrobiska, pomiary geodezyjne, które wskazują jednoznacznie na rozmiar wyeksploatowanego piasku. Prawidłowo ustalił, że piasek był wydobywany, wywożony (co potwierdzają strona i świadek w zeznaniach). Natomiast – wbrew twierdzeniem skarżącego - sposób wykorzystania wydobytego piasku pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem motywy działania podmiotu realizującego wydobycie kruszywa bez zezwolenia nie mają znaczenia dla dokonanej przez organy subsumcji. Podobnie nie mają znaczenia w sprawie ewentualne miejsca składowania tego kruszywa. Podważanie przez stronę skarżącą ustalonych przez organ okoliczności faktycznych oraz zarzucane naruszenie zasad procesowych i nieprzeprowadzenie wskazywanych dowodów w postaci oświadczenia skarżącego na temat rozmiaru wykonywanych przez niego prac nie znajduje żadnego uzasadnienia, skoro - jak Sąd już stwierdził - fakt wydobycia określonej ilości piasku bez stosownego zezwolenia został udowodniony i wykazany prawidłowo przez organ. Natomiast polemika z tymi ustaleniami zawarta w twierdzeniach strony skarżącej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, sprowadza się bowiem do odmiennej oceny stanu faktycznego. Zatem po analizie materiału dowodowego skład orzekający tut. Sądu w pełni podziela argumenty organu odwoławczego co do ustalenia wielkości wydobycia i w konsekwencji wysokości naliczonej opłaty, bowiem zebrany materiał, na którym oparł się organ przy kwestionowanych wyliczeniach, jest pełny, spójny i wyczerpuje nakazy zasad procesowych. W świetle bowiem przytoczonych już regulacji prawnych nie budzi wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia takiej okoliczności na organie nadzoru górniczego ciąży obowiązek wydania decyzji wymierzającej osobie fizycznej dokonującej nielegalnego wydobycia piasku podwyższonej opłaty. Należy bowiem zauważyć, że udzielenie koncesji czy zatwierdzanie projektu robót planowanego wydobycia kruszywa może nastąpić na wniosek podmiotu, który spełni stosowne, czasem rygorystyczne warunki określone w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze do ich uzyskania. Również wydobycie kopaliny na własne potrzeby w rozmiarze określonym w Pgg może nastąpić jedynie po dokonaniu zgłoszenia zamiaru wydobycia dokonanego przez zainteresowanego wydobyciem. Powyższe obowiązki wynika z charakteru takich robót i tego, że jest to działalność o skomplikowanym charakterze, wymagająca wiedzy specjalistycznej, gdyż jej prowadzenie w sposób niewłaściwy niesie poważne zagrożenie dla ludzi i środowiska. W konsekwencji powyższego zarzuty i argumenty skargi nie mogły odnieść skutku. Oględziny, pomiary wyrobiska dokonane zostały przez uprawnione osoby oraz odpowiednio udokumentowane. Organ przeprowadził także niezbędne dla sprawy dowody i zinterpretował je. Ustosunkował się do stawianych mu zarzutów wyjaśniając swoje stanowisko. W konsekwencji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył powołanych w skardze przepisów prawa, a jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał prawidłową normę art. 140 Pgg. Wobec powyższego w sprawie nie można dopatrzeć się naruszeń wskazanych w skardze, gdyż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska strony organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI