III SA/GL 506/24

III SA/Gl 506/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 8 ust. 1 i 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr NS-HP.2332.2.21.2024 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 18 kwietnia 2024 r. nr NS-HP.2332.2.21.2024 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpoznaniu odwołania S. Sp. z o.o. w G. (dalej: strona skarżąca, Spółka) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej: organ I instancji) z 2 lutego 2024 r., nr [...], o stwierdzeniu u K. J. (dalej: pracownik) choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1465, dalej: K.p.) oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r.
w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1836, dalej: rozporządzenie).
W uzasadnieniu decyzji przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że decyzją z 2 lutego 2024 r. organ I instancji stwierdził u pracownika Spółki, chorobę zawodową obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Podstawą do wydania decyzji było postępowanie wyjaśniające dotyczące narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie z 6 grudnia 2023 r., nr [...] wydane przez [...] Chorób Zawodowych w S. [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że pracownik pracował w narażeniu na powstanie zespołu cieśni nadgarstka w okresie:
- od 18 października 1999 r. do 17 lipca 2002 r. oraz od 1 października 2002 r. do 30 grudnia 2002 r. w O. Sp. z o.o. w G. (następcą prawnym jest skarżąca Spółka) na stanowisku pracownik produkcyjny - dział montażu głównego,
- od 15 grudnia 2003 r. do nadal w skarżącej Spółce na stanowisku pracownik produkcyjny.
Ponadto pracownik został oddelegowany do pracy na terenie Niemiec w okresie od 1 maja 2013 r. do 30 czerwca 2013 oraz od 1 października 2018 r. do 30 listopada 2018 r., a także do pracy na terenie Francji w okresie od 1 września 2019 r. do 31 marca 2020 r., od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r., od 2 stycznia 2021 r. do 28 marca 2021 r., od 26 czerwca 2021 r. do 24 października 2021 r. oraz od 3 stycznia 2022 r. do 19 czerwca 2022 r.
Wykonywana przez pracownika praca wymagała stałego zaangażowania kończyn górnych, z obciążeniem stawów nadgarstkowych poprzez zginanie, prostowanie oraz skręcanie stawów podczas manewrowania urządzeniami stosowanymi w trakcie montażu poszczególnych elementów karoserii. Dłonie pracownika były często zaciśnięte na uchwytach wkrętarki lub klucza pneumatycznego. Praca czasowo wymagała unoszenia dłoni powyżej linii barków. Podczas transportu poszczególnych elementów przeznaczonych do montażu pracownik niejednokrotnie musiał użyć siły (cięższe elementy obecnie przenoszone są przy pomocy automatycznych manipulatorów). Praca wiązała się z wykonywaniem ruchów powtarzalnych bez cech monotypowości (z uwagi na rotację pracowników co 2 godziny między stanowiskami pracy). Z uwagi na różnorodność wykonywanych czynności w ciągu zmiany roboczej (ww. rotacja stanowisk) nie można było określić chronometrażu pracy. Poszczególne prace związane z zaangażowaniem kończyn górnych mogły być wykonywane z różną częstotliwością i w różnym czasie zmiany roboczej.
Lekarze Orzecznicy [...] Chorób Zawodowych w S. [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie nr [...] z dnia 6 grudnia 2023 r.) wskazali, że analiza narażenia zawodowego wykazała, że pracownik w latach 1999-2002 oraz 2003 do nadal wykonywał pracę obciążającą kończyny górne, zwłaszcza w stawach nadgarstkowych, związaną z wykonywaniem powtarzalnych ruchów, wymagającą okresowo użycia siły. Był także narażony na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym. Pracownik w wywiadzie podawał występujące od 2014 r. nasilające się drętwienia obu rąk (palców I-IIl) szczególnie w nocy i nad ranem. Leczony w poradni ortopedycznej od 2015 r. Badanie elektroneurograficzne z dnia 11 sierpnia 2022 r. wykazało cechy zespołu cieśni nadgarstka prawego, badanie z dnia 25 października 2022 r. - lewego. W dniu 3 listopada 2022 r. miał wykonane operacyjne uwolnienie lewego nerwu pośrodkowego, w dniu 19 stycznia 2023 r. prawego nerwu pośrodkowego z wyraźną poprawą. W aktualnym badaniu elektroneurograficznym z 13 września 2023 r. lekarze stwierdzili zwolnienie szybkości przewodzenia w włóknach czuciowych, przy prawidłowym przewodzeniu w włóknach ruchowych obu nerwów pośrodkowych. Badania laboratoryjne wykazały podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego. Pozostałe wyniki (CGTP, glukoza, kwas moczowy, czynnik reumatoidalny, TSH, CRP, odczyn Waalera-Rose) były w normie. Orzecznicy wziąwszy pod uwagę dane z wywiadu i z dokumentacji medycznej oraz opis sposobu wykonywania pracy wskazujący na istotne obciążenie stawów nadgarstkowych stwierdzili, że istnieją wystarczające podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka obecnie w remisji.
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej Spółki i decyzją z 18 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235¹ K.p. Podkreślił, że art. 2351 K.p. zakłada wprost występowanie związku przyczynowo - skutkowego między występującym schorzeniem a warunkami pracy. Oznacza to, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest stwierdzenia schorzenia występującego w wykazie chorób zawodowych, zaś drugą jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy powstaniem tego schorzenia a oddziaływaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Organy inspekcji sanitarnej oceniają narażenie zawodowe w zakładach pracy, zaś lekarze orzekający w uprawnionych, z mocy § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, jednostkach orzeczniczych, wydają orzeczenia o chorobie na podstawie wykonanych badań oraz dokumentacji zebranej przez organy sanitarne.
W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, stwierdzony został związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wykonywaną pracą a zdiagnozowaną u pracownika chorobą - zespołem cieśni nadgarstka. Zgodnie z treścią orzeczenia z 6 grudnia 2023 r. lekarze specjaliści zapoznali się z zakresem czynności wykonywanych przez pracownika w zakładzie skarżącej Spółki na stanowisku pracownika produkcyjnego. Czynności te obciążały kończyny górne, zwłaszcza w stawach nadgarstkowych, były związane z wykonywaniem powtarzalnych ruchów oraz wymagały okresowo użycia siły. Pracownik był także narażony na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym. Lekarze orzecznicy stwierdzili, że opis sposobu wykonywania pracy wskazywał na istotne obciążenie stawów nadgarstkowych. Jednocześnie lekarze orzecznicy wziąwszy pod uwagę dane z wywiadu i dokumentacji medycznej oraz opis sposobu wykonywania pracy nie wskazali w treści orzeczenia wpływu jakiegokolwiek czynnika pozazawodowego na powstanie choroby. Zostały spełnione zatem przesłanki pozwalające wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że nie dokonał uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wnioskowanym przez Spółkę, bowiem uznał, że orzeczenie lekarskie jest kompletne i wewnętrznie niesprzeczne, co więcej wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Brak jest podstaw w ocenie organu do uznania, że budzi ono istotne wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu
I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej (w związku przyczynowym z pracą u skarżącej Spółki) wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego placówki diagnostycznej pierwszego stopnia, które budzi istotne wątpliwości ponieważ zostało sporządzone w sprzeczności z opisem sposobu wykonywania pracy opisanym w Karcie Oceny Narażenia Zawodowego, z której wynika m.in., że:
"wykonywana praca wiązała się z wykonywaniem ruchów powtarzalnych bez cech monotypowości (z uwagi na rotację pracowników co 2 godziny między stanowiskami pracy)" - s. 10 Karty,
nie stwierdzono w niej narażenia na drgania, ani konieczności użycia dużej siły,
"z uwagi na różnorodność wykonywanych czynności w ciągu zmiany roboczej (w zakładzie prowadzona jest rotacja stanowisk) nie można określić chronometrażu pracy. Poszczególne prace związane z zaangażowaniem kończyn górnych mogły być wykonywane z różną częstotliwością i w różnym czasie zmiany roboczej" - s. 10 Karty - art. 7. k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a w zw. z § 8 ust. 2 oraz § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu zawnioskowanego przez stronę skarżącą tj. zwrócenia się o wydanie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego do lekarza, który wydał to orzeczenie, lub do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie dlaczego w orzeczeniu lekarskim przyjęto, że w trakcie pracy u skarżącej wystąpiły czynniki narażenia zawodowego stanowiącego przyczynę zespołu cieśni nadgarstka skoro praca wykonywana u strony skarżącej nie obejmowała czynności monotypowych, ani pracy wykonywanej z dużą siłą ani też w natężeniu na drgania, a także na pytanie czy placówka medyczna wykluczyła pozazawodwe czynniki etiologiczne takie jak otyłość i/lub hormonalną terapię zastępczą,
- art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę umożliwienia skarżącej poddania weryfikacji orzeczenia lekarskiego stwierdzającego chorobę zawodową (poprzez brak uwzględnienia wniosku złożonego do organu II instancji sanitarnej), mimo że istnieją istotne rozbieżności między ustaleniami w nim dokonanymi a sposobem wykonywania pracy przez pracownika wskazanym w Karcie Oceny Narażenia Zawodowego,
2. naruszenie prawa materialnego, a to:
- § 8 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 2351 K.p. poprzez stwierdzenie choroby zawodowej spowodowanej czynnikami narażenia zawodowego istniejącymi u strony skarżącej, w sytuacji gdy zgodnie z Kartą Oceny Narażenia Zawodowego nie występowała monotypowość czynności tj. "wykonywana praca wiązała się z wykonywaniem ruchów powtarzalnych bez cech monotypowości (z uwagi na rotację pracowników co 2 godziny między stanowiskami pracy)", ani też praca nie była wykonywana z dużą siłą, ani w narażeniu na drgania.
W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że pracownik nie pracował w warunkach narażenia zawodowego z uwagi na brak monotypowości czynności, konieczności używania dużej siły i narażenia na drgania, zatem brak jest związku przyczynowego lub wysokiego prawdopodobieństwa spowodowania schorzenia pracą wykonywaną u skarżącej. Dalej podkreśliła również zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
Ponadto skarżąca w piśmie procesowym z 15 maja 2024r. złożyła wniosek o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Konstytucyjnego oraz zawieszenie postępowania. W szczególności wniosła o przedstawienie na podstawie art. 193 Konstytucji RP Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: " Czy art. § 6 ust. 6, § 7 ust. 1-3 oraz § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1836 z późn. zm. ) w zakresie, w jakim pozbawiają pracodawcy możliwości odwołania się od orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, a jednocześnie przewidują związanie organu sanitarnego tym orzeczeniem (w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia) sa zgodne z art. 2 i art. 78 Konstytucji RP?"
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Obecny na rozprawie uczestnik K. J. oświadczył, że rotacja na miejscach pracy u skarżącej w praktyce była fikcją, ponieważ niezależnie o tego czy wykonywał pracę w ciągu w jednym miejscu, czy w różnych miejscach, była to ta sama praca.
Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2025 r., Sąd odmówił zawieszenia postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając w zakreślonych wyżej ramach zaskarżoną decyzję Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że jest ona zgodna z prawem.
Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ prawidłowo stwierdził chorobę zawodową u pracownika Spółki w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 K.p.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z powyższego wynika, że dla stwierdzenia choroby zawodowej muszą zostać spełnione dwie przesłanki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych, którego to rozpoznania dokonuje lekarz orzecznik właściwej medycznej jednostki orzeczniczej oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma wątpliwości, że na gruncie art. 2351 Kodeksu pracy nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (patrz wyroki NSA: z dnia 5 lutego 2020 r., II OSK 1111/19, z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1408/18, z dnia 22 lutego 2022 r. II OSK 567/19, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Nie ma zatem konieczności w sprawach chorób zawodowych udowadniać, że w danym przypadku to warunki pracy spowodowały taką chorobę.
Dalej należy zauważyć, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 235² Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z § 8 ust. 1 powyższego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Z powyższej regulacji wynika związanie organów inspekcji sanitarnej treścią opisanego wyżej orzeczenia w zakresie poczynionych w nim ustaleń dotyczących stwierdzonego u strony schorzenia i jego przyczyn. Organ nie ma zatem prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Jest bowiem niesporne, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do tego rozpoznania są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA: z 3 marca 2015 r., II OSK 1872/13 i z dnia 28 stycznia 2015 r., II OSK 1567/13).
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, rolą orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby zawodowej, jego podstawą są wyniki badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. II OSK 3615/19). Zatem organ inspekcji sanitarnej, co do zasady, nie powinien wypowiadać się na temat diagnozy, wynikającej z orzeczenia lekarskiego, weryfikować zawartych tam konkluzji, np. poprzez własną interpretację wyników badań czy zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej. Wkraczałby przez to w dziedzinę wiedzy specjalistycznej i w istocie podważał fachowość lekarza, którego rola procesowa polega właśnie na pomocy w dokonaniu ustaleń faktycznych, jakie tej wiedzy wymagają. Jednak związanie organu orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Jeżeli zatem taki dowód w postaci opinii właściwej jednostki orzeczniczej (uznawany za opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.) nie został uzasadniony i zawiera sprzeczne ze sobą informacje, bądź gdy organ dostrzeże, że opinia ta została wydana w stanie faktycznym, który nie został należycie wyjaśniony, to wówczas powinien zwrócić się do tej jednostki (w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia) o uzupełnienie wydanej opinii, wskazując, jakie jej elementy budzą wątpliwości, bądź jakie jeszcze elementy stanu faktycznego powinny zostać przez tę jednostkę uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala, bezspornie, albo z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną, niż zawodowa etiologię choroby (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2692/13).
W rozpoznawanej sprawie uprawnieni lekarze [...] Chorób Zawodowych w S. [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. orzeczeniem z 6 grudnia 2023 r. nr [...] rozpoznali u pracownika chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy- zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Jak wynika z akt sprawy orzecznicy wskazali, że analiza narażenia zawodowego wykazała, że pracownik w latach 1999-2002 oraz od 2003 do nadal wykonywał pracę obciążającą kończyny górne, zwłaszcza w stawach nadgarstkowych, związaną z wykonywaniem powtarzalnych ruchów, wymagającą okresowo użycia siły. Był także narażony na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym. Badanie elektroneurograficzne z dnia 11 sierpnia 2022 r. wykazało cechy zespołu cieśni nadgarstka prawego, badanie z dnia 25 października 2022 r. - lewego. W 2022 r. pracownik miał wykonane operacyjne uwolnienie lewego nerwu pośrodkowego, w 2023 r. prawego nerwu pośrodkowego. W badaniu elektroneurograficznym z 13 września 2023 r. lekarze stwierdzili zwolnienie szybkości przewodzenia w włóknach czuciowych, przy prawidłowym przewodzeniu w włóknach ruchowych obu nerwów pośrodkowych. Mając na uwadze dane z wywiadu i z dokumentacji medycznej oraz opis sposobu wykonywania pracy wskazujący na istotne obciążenie stawów nadgarstkowych orzecznicy stwierdzili, że istnieją wystarczające podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka obecnie w remisji.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości co do treści, jest wystarczająco uzasadnione, nie zawiera sprzeczności. Jest logiczne, spójne, jednoznaczne i obiektywne. W sposób zrozumiały wyjaśnia poczynione rozpoznanie i przedstawia wystarczająco metodologię tego rozpoznania oraz metodologię przeprowadzonych badań. Odnosi się do miejsca zatrudnienia i rodzaju pracy wykonywanej przez pracownika, karty oceny narażenia zawodowego i danych z wywiadu. Lekarze specjaliści zapoznali się z zakresem wykonywanych czynności przez pracownika na stanowisku pracownika produkcyjnego, zawartych w karcie oceny narażenia zawodowego. Zawarte tam informacje, zdaniem orzeczników są wystarczające do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wywołanej sposobem wykonywania pracy. Wykonywane przez pracownika czynności obciążały kończyny górne, zwłaszcza w stawach nadgarstkowych, były związane z wykonywaniem powtarzalnych ruchów oraz wymagały okresowo użycia siły. Ponadto pracownik był narażony na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym. Opis sposobu wykonywania pracy wskazywał na istotne obciążenie stawów nadgarstkowych.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, prawem pracownika lub byłego pracownika jest w razie nie zgadzania się z treścią orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia wystąpienie o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Uprawnienie to nie przysługuje pracodawcy.
Podkreślić należy także, że obowiązujące przepisy w zakresie orzecznictwa chorób zawodowych nie nakładają na jednostkę orzeczniczą obowiązku wskazywania czynników pozazawodowych, a jedynie wykazanie bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpatrywanym schorzeniem, a narażeniem zawodowym. Wzięto pod uwagę wieloletnie narażenie zawodowe (sposób wykonywania pracy obciążający stawy nadgarstkowe) i uznano z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy stwierdzonym u pracownika schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy.
W ocenie Sądu, brak jest podstaw, by poddawać w wątpliwość orzeczenie lekarskie, odwołujące się ogólnie do wiedzy medycznej, skoro posiadanie wiadomości specjalnych zaliczających się do tej dziedziny jest oczywistą i konstytutywną cechą lekarza właściwego do orzekania w zakresie chorób zawodowych, który zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia musi spełniać specjalistyczne wymagania kwalifikacyjne. Zatem wbrew wywodom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia § 6 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia.
W ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie zostało poddane prawidłowej ocenie organów, które nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Decyzje organów uwzględniają pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. Organy słusznie uznały, wbrew zarzutom skarżącej, że pracownik był zatrudniony w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową. Z Karty oceny narażenia zawodowego znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy (k. 57) wyraźnie i jednoznacznie wskazano czynniki szkodliwe tj. sposób wykonywania przez pracownika pracy w okresach: 18.10.1999 -17.07.2002, 01.10.2002 - 30.12.2002 oraz od 15.12.2003 do nadal. W czasie zatrudnienia w Spółce pracownik wykonywał czynności powtarzalne przy których zginał nadgarstki. Praca wykonywana przez pracownika wymagała stałego zaangażowania kończyn górach, z obciążeniem stawów nadgarstkowych poprzez zginanie, prostowanie oraz skręcanie stawów podczas manewrowania urządzeniami stosowanymi w trakcie montażu poszczególnych elementów karoserii. Dłonie pracownika były często zaciśnięte na uchwytach wkrętarki lub klucza pneumatycznego. Praca czasowo wymagała podnoszenie dłoni powyżej linii barku. Pracownik niejednokrotnie musiał używać siły, a wykonywana praca wiązała się z wykonywaniem ruchów powtarzalnych. Prace związane z zaangażowaniem kończyn górnych mogły być wykonywane z różną częstotliwością i w różnym czasie zmiany roboczej.
Wbrew stanowisku skarżącej z niczego nie wynika, że warunkiem bezwzględnie koniecznym dla uznania choroby cieśni nadgarstka jest monotypowość wykonywanych czynności. W orzeczeniu lekarskim o rozpoznaniu choroby zawodowej wskazano na analizę narażenia zawodowego, która wykazała, że badany pracownik wykonywał pracę obciążającą kończyny górne, zwłaszcza w stawach nadgarstkowych, związaną z wykonywaniem powtarzalnych ruchów, wymagającą okresowo użycia siły, był także narażony na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym.
Tym samym przesłanka niezbędna dla stwierdzenia choroby zawodowej tj. sposób wykonywania pracy, który z wysokim prawdopodobieństwem spowodował chorobę zawodową została spełniona.
Wbrew stanowisku strony skarżącej organ, przy braku uzasadnionych przesłanek, nie miał obowiązku poszukiwania ewentualnych pozazawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia. Zaakcentować należy, że wydane w kontrolowanej sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, którą organ prowadzący postępowanie jest związany. Zaś skarżąca Spółka, oprócz sformułowania zarzutów nie przedstawiła żadnych konkretnych faktów lub okoliczności podważających kompletność i spójność orzeczenia lekarskiego. Przeciwnie, postawione zarzuty świadczą o nieznajomości karty oceny narażenia zawodowego. Jednocześnie, zdaniem Sądu, podnoszony w skardze fakt stosowania działań profilaktycznych, w tym rotacji na stanowiskach pracy, nie wyklucza rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż stosowanie środków ochronnych, może co najwyżej obniżyć poziom występującego zagrożenia, lecz go nie eliminuje w całości. Poza tym, jak oświadczył sam pracownik do protokołu rozprawy, rotacja na stanowiskach pracy była fikcją, bowiem te same czynności były wykonywane na poszczególnych stanowiskach pracy.
W ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały pełnej i wnikliwej analizy zebranych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy uzasadnienie faktyczne. Zaś dokonana przez ograny inspekcji sanitarnej ocena zgromadzonych środków dowodowych nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów.
Odnośnie wniosku o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, wyjaśnić należy, że przepis art. 193 Konstytucji RP pozwala każdemu sądowi na przedstawienie Trybunałowi pytania co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sama możliwość skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego nie zwalnia sądu od badania, czy przepis prawa, który ma zastosować w rozpoznawanej sprawie jest zgodny z Konstytucją. Za powyższą tezą przemawia treść art. 193 Konstytucji, wskazująca, że skierowanie takiego pytania jest fakultatywne. W sytuacji, kiedy sąd napotyka problem zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, powinien w pierwszej kolejności rozważyć, czy problemu tego nie jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć, stosując reguły interpretacyjne i kolizyjne (tak NSA w wyroku z 15 września 2021 r., I OSK 607/21).
Oceniając zasadność złożonego wniosku, należy podkreślić, że Sąd nie jest nim związany. Ponadto, warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest, aby wątpliwość sądu co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą powstała w składzie orzekającym. Gdy wątpliwości tej nie ma, sąd nie może być do tego zmuszony wnioskiem skarżącego, skoro przewidziana w art. 193 Konstytucji RP instytucja pytania prawnego nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił jako niezasadną.