III SA/Gl 504/24

III SA/Gl 504/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Beata Machcińska
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 101 pkt 2 pkt 1, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2119
art. 95 § 1
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Specjalista Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi Y. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr SKO.K/41.3/752/2024/5459 w przedmiocie zatrzymania dokumentu prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 kwietnia 2024 r., nr SKO.K/41.3/752/2024/5459 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej też: SKO) - po rozpatrzeniu odwołania Y. M. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta G. z 6 lutego 2024 r., nr. [...], w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy - utrzymało pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie w mocy.
W podstawie prawnej powołało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775; dalej: k.p.a.).
W uzasadnieniu SKO przedstawiło stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazało, że organ I instancji orzekł o zatrzymaniu Stronie prawa jazdy kat. B, B+E, C, C+E, C1, C1+E, D, D1 wydanego przez Organ Ukraiński na druku BXT nr [...], w dniu 30 października 2015 r., na mocy art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 622). Wyjaśniło, że 21 listopada 2023 r. strona została powiadomiona o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu w celu stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w trybie art. 98a ust. 1 pkt 1 lit, a i b ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczenie psychologiczne zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami należało dostarczyć staroście w terminie miesiąca od dnia doręczenia informacji o skierowaniu na badanie psychologiczne. Termin na dostarczenie orzeczenia psychologicznego upłynął dnia 10 stycznia 2024 r. Natomiast strona nie wywiązała się z nałożonego obowiązku.
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie kwestionując poczynione ustalenia.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym SKO nie uwzględniło zarzutów odwołania. Wskazało, że informacją z 21 listopada 2023 r., nr [...]., Prezydent Miasta G. poinformował stronę, że jest zobowiązany do poddania się badaniu psychologicznemu w celu stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami; wymieniona powyżej informacja została przekazana do wysyłki przez organ pierwszej instancji stronie w dniu 22 listopada 2023 r. celem dostarczenia przez gońca. W związku z brakiem możliwości doręczenia Stronie ww. informacji korespondencję pozostawiono w Urzędzie Miejskim, w skrzynce pocztowej, pozostawiono awizo. Przesyłka była awizowana po raz pierwszy w dniu 27 listopada 2023r. i po raz drugi w dniu 5 grudnia 2023 r. Zgodnie z art. 44 k.p.a informację o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu należało więc uznać za doręczoną 12 grudnia 2023 r. Natomiast strona nie wykonała w terminie miesiąca od dnia doręczenia ww. informacji obowiązku przedłożenia organowi I instancji orzeczenia psychologicznego o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o którym mowa w art. 84 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Kolegium stwierdziło więc zaistnienie przesłanki do zatrzymania posiadanego przez w/w prawa jazdy.
Odnosząc się do odwołania i podniesionych w nim zarzutów Kolegium wskazało na art. 76 § 1 k.p.a. i moc dowodową spornego dokumentu; powołało się na orzecznictwo sądowo-administracyjne i brak uprawnień organów prowadzących postępowania w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi do samodzielnego ustalania i badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. Podkreśliło, że domaganie się prostowania ewidencji w postępowaniu prowadzonym przez starostę jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu.
Reasumując SKO stwierdziło związanie wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w zakresie stwierdzonych w nim faktów; dokonywany przez organy Policji wpis w ewidencji ma charakter deklaratoryjny, a ilość ujawnionych punktów karnych jest pochodną od stwierdzenia - m.in. stosownym mandatem - naruszenia przepisów mchu drogowego. Natomiast z akt sprawy wynika, że strona przekroczyła liczbę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, bowiem w okresie od dnia 21 kwietnia 2023 r. do dnia 23 października 2023 r. otrzymał łącznie 26 punktów. Zgodnie z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z 24 października 2023 r. i informacją Prezydenta Miasta G. z 21 listopada 2023 r. Strona miała obowiązek w terminie miesiąca od dnia otrzymania tej informacji dostarczyć do organu pierwszej instancji orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, czego nie uczyniła. Zatem Kolegium stwierdziło, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Kwestionując powyższą decyzję ostateczną skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucił:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i w konsekwencji nieuzasadnione utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji;
- art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) ustawy o kierujących pojazdami poprzez zatrzymanie skarżącemu dokumentu prawa jazdy, do czasu ustania przyczyny uzasadniającej jego zatrzymanie, pomimo braku do tego podstaw prawnych, ponieważ skarżący nie przekroczył liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego;
- art. 98a ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz art. 101 ust. 2 pkt 1 i art. 84 ust. 1 w związku z art. 98 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wymaganie od skarżącego dostarczenia podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, pomimo braku podstaw prawnych do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, ponieważ skarżący nie przekroczył liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego;
- art. 76 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że wniosek organu policji jest dokumentem urzędowym, ale już mandat karny wystawiony przez funkcjonariusza policji takim dokumentem urzędowym nie jest.
Wobec powyższego zawnioskował o uchylenie decyzji obu instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że gdyby skarżący posiadał wiedzę o ukaraniu go punktami karnymi, mógł podjąć przewidziane prawem środki zmierzające do zmniejszenia liczby punktów karnych. Nie mógł tego zrobić nie mając wiedzy o tym, że Komendant Wojewódzki Policji w K. opiera się na czymś innym, a nie na wręczonym odwołującemu przez funkcjonariusza Policji w trakcie kontroli drogowej mandatu karnego. Natomiast mandat karny, na podstawie którego został skierowany wniosek nie przewidywał ukarania odwołującego punktami karnymi.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezpodstawne i podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie sądowej strona skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c).
Przeprowadzona w zakreślonych ramach kontrola sprawy wykazała, w ocenie Sądu, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że wyrokiem z 20 listopada 2024 r., o sygn. akt III SA/Gl 505/24, tut. Sąd rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 5 kwietnia 2024 r., nr [...], w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w postępowaniu zakończonym wówczas zaskarżaną decyzją organ nie "docieka" okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń (prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego) i wydaje rozstrzygnięcie w tej sprawie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, wskazane we wniosku organu kontroli ruchu drogowego. Podkreślił, że nie jest możliwe jest wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o dane zawarte w innym rejestrze niż ewidencja kierowców. Informacje w niej zawarte mają bowiem podstawowe znaczenie. Natomiast w rozpatrywanej wówczas sprawie Prezydent wydał 6 lutego 2024 r. decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (egzamin teoretyczny i praktyczny) w zakresie posiadanych uprawnień do kierowana pojazdami kategorii B, B+E, C, C+E, C1, C1+E, D, D1. Jej wydanie wynikało z tego, że Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Prezydenta wnioskiem z 24 października 2023 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy.
W takim stanie sprawy WSA stwierdził, że próba podważenia przez skarżącego stanowiska orzekających w sprawie organów opierająca się na błędnym założeniu, że Prezydent w ramach postępowania wyjaśniającego jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie ma oparcia w obowiązującym porządku prawnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd co do tego, że kwestia prawidłowości dokonanych wpisów może być podnoszona przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Inny organ administracyjny w toku prowadzonego przez siebie postępowania takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Wysokość wpisu punktów karnych w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowana w odrębnym postępowaniu, a wydana w tym postępowaniu czynność podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyj-nego. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach.
Tym samym skutki co do dalszego postępowania w obecnie rozpoznawanej sprawie wynikają z powyższych rozważań i wiążą zarówno organy jak i skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, stosownie do art. 153 p.p.s.a.
Konkludując stwierdzić więc należy, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - postępowanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Natomiast organ prowadzący ewidencję punktów na podstawie danego mandatu ustala rodzaj naruszenia i samodzielnie ustala, ile kierowcy "należy się" punktów. O naliczeniu punktów nie decyduje sąd czy policjant. Punkty są nakładane z mocy prawa za popełnienie określonych naruszeń. Nie można więc usunąć przypisanych skarżącemu punktów. Kierowca bowiem pojazdu, który zignoruje definicję znaku B-26 i zdecyduje się na wyprzedzanie na danym odcinku drogi, popełnia wykroczenie. W sytuacji, w której zostanie to ujawnione przez policję, ciężarówka zostanie zatrzymana do kontroli drogowej, a prowadzący otrzyma karę. W konsekwencji zgodnie z taryfikatorem mandatów zawartym w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego - wyprzedzanie w takim miejscu oznacza 1000 zł grzywny. Nadto, do konta kierującego w bazie CEPiK zostanie dopisanych 15 punktów karnych.
Konsekwencją więc przekroczenia łącznej liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego było skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skoro jednak w zakreślonym terminie tego nie uczynił to skutkiem było orzeczenie o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy.
Tym samym zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, bowiem dokonana przez organy obu instancji subsumpcja przeprowadzona została prawidłowo.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.