III SA/Gl 501/25

III SA/Gl 501/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Barbara Brandys-Kmiecik
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 86 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2025 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Rektora Politechniki C. z dnia 26 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 kwietnia 2025 r. D. W. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Rektora Politechniki C. (dalej: organ odwoławczy) z dnia 26 marca 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej (dalej: organ I instancji) z dnia 18 grudnia 2023 r., o nr [...] w sprawie nieprzyznania skarżącemu stypendium socjalnego i stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości za okres od dnia 1 października 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r.
Zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z póżn. zm.), zwanej dalej ustawą PSWiN, w związku z § 6 ust. 1 oraz § 11 ust. 1 i ust. 11 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki C. (Zarządzenie nr [...] Rektora Politechniki C. z dnia 4 sierpnia 2023 r.), zwanego dalej Regulaminem świadczeń oraz na podstawie art. 104, art. 26 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z póżn. zm.), zwanego dalej k.p.a. i art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3, art. 3 pkt 1c, art. 3 pkt 2, art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 16 grudnia 2023 r. (data wpływu na Politechnikę C. 22.01.2024 r.) od decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej o nr [...] z dnia 18 grudnia 2023 r., w sprawie nieprzyznania stypendium socjalnego.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 11 października 2023 r. skarżący złożył do Uczelnianej Komisji Stypendialnej wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024. Uczelniana Komisja Stypendialna po rozpatrzeniu skompletowanej dokumentacji do wniosku ustaliła, że miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi 1491,49 zł, tym samym przekracza maksymalną kwotę uprawniającą do przyznania stypendium socjalnego. Stwierdzając różnicę pomiędzy kwotą 1294,40 zł a 1491,49 zł, Uczelniana Komisja Stypendialna podjęła decyzję 18 grudnia 2023 r., o nieprzyznaniu wnioskodawcy stypendium socjalnego.
W dniu 22 stycznia 2024 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej nr [...] z dnia 18 grudnia 2023 r. Skarżący wskazał, iż wyliczył prawidłowo dochód biorąc pod uwagę cały realny dochód swojej rodziny osiągnięty w 2022 r.
Następnie Odwoławcza Komisja Stypendialna decyzją z dnia 12 lutego 2024 r. utrzymała w mocy decyzję 18 grudnia 2023 r., w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego.
Skarżący od ww. decyzji z dnia 12 lutego 2024 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. wyrokiem o sygn. akt III SA/GL 325/24 uchylił ww. decyzję z dnia 12 lutego 2024 r., w następstwie czego organ odwoławczy wydał opisaną na wstępie zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu której m.in. wskazał, że w dniu 25 marca 2025 r. dokonał ponownego przeliczenia dochodów rodziny studenta.
Nadto na podstawie przedłożonej dokumentacji w sprawie organ ustalił, że w 3-osobowej rodzinie wnioskodawcy miesięczny dochód netto na osobę wynosi 1491,49 zł, w związku z czym przekracza ustaloną kwotę uprawniającą do otrzymywania stypendium socjalnego. Wyżej wymieniony miesięczny dochód netto przypadający na osobę w rodzinie wnioskodawcy organ ustalił zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które to mają zastosowanie w tej sprawie na podstawie art. 88 ust. 1 PSWiN.
Organ nadmienił, iż zgodnie z zapisami art. 3 pkt 1c ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m. in.;
- zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
- dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego,
- dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny - oznacza sumę dochodów członków rodziny.
Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c (dochody uzyskane i utracone). Ww. zapis jest istotną normą prawną mającą kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Natomiast miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy oblicza się, sumując przeciętne miesięczne dochody poszczególnych osób i dzieląc tę sumę przez liczbę członków rodziny.
Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że miesięczny dochód netto przypadający na każą osobę w rodzinie wnioskodawcy obliczono uwzględniając art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz dochody poszczególnych członków rodziny.
Ponadto organ zaznaczył, iż biorąc pod uwagę wszystkie ww. okoliczności suma dochodów członków rodziny została ustalona zgodnie z przepisami o świadczeniach rodzinnych, które to mają zastosowanie w tej sprawie na podstawie art. 88 ust. 1 PSWiN, wynosi 4474,47 zł (na ww. składają się następujące kwoty: dochód ojca wnioskodawcy 2.278,93 zł + dochód wnioskodawcy 1.0977,00 zł + dochód brata wnioskodawcy 1.097,77 zł =4.474,47 zł), co na osobę daje 1491,49 zł (łączna kwota: 4474,47 zł dzielona na 3 osoby).
Organ zaakcentował, że przyjmując stanowisko skarżącego w kwestii urealniania miesięcznego dochodu przypadającego na osobę w rodzinie organ mógłby przyjąć, że kwota miesięczna do wypłaty 1/3 renty dla każdego członka rodziny (bez kwoty wyrównania za miesiąc listopad 2022) wynosi 498,92 zł. Zatem miesięczny dochód rodziny w kwocie 4474,47 zł można by pomniejszyć o kwotę 99,81 zł (3x33,27 zł), wypłaconą tytułem wyrównania renty za okres 29-30.11.2022 r., wówczas miesięczny dochód rodziny wyniósłby 4374,66 zł, co na osobę dałoby 1458,22 zł.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowo wyliczono dochód w wysokości 1.491,49 zł.
Nadto organ wskazał, iż różnica której skarżący nie dostrzega opiera się na definicji legalnej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie dochód członka rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochodem pojedynczego członka rodziny / każdego członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód każdego członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z wymogami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które to mają zastosowanie w tej sprawie na podstawie art. 88 ust. 1 PSWiN organ ustalił miesięczny dochód rodziny, który jest sumą przeciętnych miesięcznych dochodów: ojca wnioskodawcy, brata wnioskodawcy oraz wnioskodawcy uzyskując kwotę miesięcznego dochodu rodziny w wysokości 4474,47 zł, a następnie ww. kwotę podzielił przez liczbę członków rodziny. Natomiast skarżący ustalając samodzielnie miesięczny dochód rodziny nie obliczył pierwotnie przeciętnego dochodu pojedynczego członka rodziny, co spowodowało istotny dysonans pomiędzy kwotami obliczonymi przez skarżącego a organem.
Zdaniem organu nie sposób przyjąć toku rozumowania skarżącego, gdzie w całości zsumował on dochody rodziny, a następnie wynik podzielił przez 12 miesięcy i ustalił, iż jego zdaniem na osobę miesięczny dochód wyniósł 1.003,65 zł.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazany sposób wyliczenia skarżący pominął kwestię ustalenia przeciętnego dochodu każdego członka rodziny, gdzie zapis art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, mówiący o tym, iż dochód członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c (dochody uzyskane i utracone), wprost nakazuje przyjąć, iż do obliczenia miesięcznego dochodu rodziny należy wziąć pod uwagę przeciętny miesięczny dochód każdego członka rodziny z osobna.
Organ zauważył, że: "na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczenia, odbywać się powinno przez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a otrzymaną w ten sposób kwotę należy podzielić przez dwanaście, a następnie na liczbę osób w rodzinie. Tak jest w sytuacji, gdy dochody są stałe." Vide: T. Brzezicki [w;] Świadczenia rodzinne. Komentarz, wyd. II, red. P. Rączka, LEX/el. 2023, art. 3.
Organ przypomniał, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, są to bowiem przepisy o charakterze ius cogens, a decyzje w sprawie stypendium socjalnego nie mają charakteru uznaniowego i należą do tzw. decyzji związanych. Organ administracji podejmując decyzje musi zweryfikować, czy wnioskodawca spełnia wszystkie kryteria, a jeżeli nie spełnia, jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej.
Od powyższej decyzji z 26 marca 2025r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- naruszenie art. 5 ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędne zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i w konsekwencji uznanie przez Rektora i UKS, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego i stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości za okres od 1.10.2023 r. do 29.02.2024 r. objętego wnioskiem do UKS.
- naruszenie art. 87 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 11 Regulaminu Świadczeń dla Studentów Politechniki C. (dalej: Regulamin), poprzez ich niezastosowanie/niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie skarżącemu stypendium socjalnego i stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości za okres od 1.10.2023 r. do 29.02.2024 r. mimo znajdowania się przez skarżącego w trudnej sytuacji materialnej, co zostało wykazane przez skarżącego na postawie przedłożonej dokumentacji.
- naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niezastosowanie się do wytycznych wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2024 r., sygnatura akt IlI SA/GI 325/24, w przedmiotowej sprawie.
- naruszenie art. 107 § 3 z w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art.7, 77, 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i uznanie odmowy przyznania świadczenia skarżącemu bez wyjaśnienia zasadności tej decyzji skarżącemu, z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a jednocześnie bez rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i przy dokonaniu błędnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że dana okoliczność została udowodniona, tj. skarżący nie spełnił warunków przyznania mu stypendium socjalnego i stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości za okres od 1.10.2023 r. do 29.02.2024 r.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący m.in. wskazał, że organ zignorował wytyczne wynikające z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2024 roku, sygn. akt III SA/GI 325/24. Zdaniem skarżącego przede wszystkim organ nie uznał zarzutu odnoszącego się do błędnego wyliczenia wysokości osiąganych dochodów skarżącego i członków jego rodziny, skutkujące niekwalifikowaniem się przez skarżącego do przyznania stypendium socjalnego.
Nadto Rektor nie zastosował się do tych wytycznych z wyroku i dokonał obliczeń w inny sposób (powielając sposób obliczenia dokonany błędnie przez UKS), naruszając przepis art. 153 p.p.s.a.
Skarżący wskazał, że przedłożył dokumentację, z której wynika, iż realny dochód rodziny studenta w roku 2022 wynosił 36.131,52 zł, wyliczony jako suma dochodów wszystkich członków rodziny studenta (3 osoby), na co składają się następujące poszczególne dochody:
a. dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego wynosi 20.360,95 zł, liczone jako 5.549,00 zł X 1,2231 ha x 3 osoby
b. dochód z tytułu praw autorskich 3.771,28 zł.
c. dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej 6.802,72 zł.
d. dochód z tytułu zasiłku chorobowego 3.600,00 zł.
e. dochód z tytułu renty rodzinnej 1.596,57 zł.
Wyliczenie wskazane powyżej wykazuje średniomiesięczny dochód na rodzinę wynoszący 3.010,96 zł (36.131,52 zł : 12 miesięcy), co w przeliczeniu na jednego członka rodziny studenta stanowi miesięczny dochód w wysokości 1.003,65 zł (3.010,96 zł : 3 osoby). Natomiast zgodnie ze stanowiskiem UKS oraz Rektora maksymalny dochód netto na osobę w rodzinie uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego wynosi 1.294,40 zł, a skarżący wykazał w przedłożonych dokumentach, że w jego przypadku dochód netto na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 1.003,65 zł. (nie jest to kwota 1.491,49 zł którą wyliczyły organy UKS i Rektor).
W rozumieniu skarżącego, organy: UKS oraz Rektor popełniły błąd w wyliczeniu przyjmując, że dochód z tytułu renty rodzinnej 1.596,57 zł, który został otrzymany jedynie przez 1 miesiąc w roku 2022, został pomnożony przez 12 miesięcy, co potwierdza równanie matematyczne wskazanie w decyzji UKS. Rektor w swojej decyzji ponownie dokonał przeliczenia w sposób odbiegający od kwot wynikających z rzeczywistego dochodu, tj. najpierw ustalił przeciętny miesięczny dochód na członka rodziny skarżącego, przyjmując że jednorazowe świadczenie z tytułu renty rodzinnej w kwocie 532,19 zł było składnikiem miesięcznego wynagrodzenia w pełnej wysokości, a potem obliczając roczny dochód na członka rodziny pomnożył tę kwotę przez 12 miesięcy, zatem z ustalenia Rektora wynika, że kwota renty otrzymana przez jednego członka rodziny w roku 2022 to kwota 6.386,28 zł (532,19 zł X 12 miesięcy) co nie jest zgodne ze stanem faktycznym, gdyż rzeczywista kwota otrzymana to jednorazowe świadczenie w kwocie 532,19 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w uzasadnieniu m.in. wskazał, że skarżący ustalając samodzielnie miesięczny dochód rodziny nie obliczył pierwotnie przeciętnego dochodu pojedynczego członka rodziny, co spowodowało istotny dysonans pomiędzy kwotami obliczonymi przez skarżącego a organem. Organ zauważył, że skarżący dalej stoi na stanowisku, że należy zsumować dochody rodziny, a następnie wynik podzielić przez 12 miesięcy co według jego obliczeń wychodzi, iż i na osobę dochód wyniósł 1.003,65 zł.
Zdaniem organu skarżący nie może pogodzić się z doliczoną rentą i w sposób odmienny dokonuje obliczeń.
Organ wyjaśnił, że ustalenia przeciętnego dochodu każdego członka rodziny, oparte są o zapis art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, mówiący o tym, iż dochód członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c (dochody uzyskane i utracone), iż do obliczenia miesięcznego dochodu rodziny należy wziąć pod uwagę przeciętny miesięczny dochód każdego członka rodziny z osobna.
Organ nie neguje faktu znajdowania się studenta w trudnej sytuacji materialnej wskazuje, że nie tylko ciężka sytuacja uprawnia do otrzymania stypendium ale kryteria kwalifikacyjne jakie jest kryterium dochodowe. Natomiast przesłanki muszą wystąpić łącznie.
Ponadto organ zaznaczył, że, maksymalny dochód netto na osobę w rodzinie uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego wynosi 1294,40 zł miesięcznie na członka rodziny. Zatem aby organ mógł przyznać stypendium socjalne, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy nie może przekroczyć tej kwoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1627), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.).
Podstawy i tryb przyznawania studentowi stypendium socjalnego regulują przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742). Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organy zasadnie odmówiły przyznania skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024.
Zasadnicza istota sporu zaistniałego w niniejszej sprawie dotyczyła kwestii wyliczenia dochodu netto na osobę w rodzinie skarżącego, co determinuje otrzymanie stypendium socjalnego.
Sąd rozpoznając sprawę miał na uwadze, że zaskarżona decyzja objęta jest dyspozycją art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wobec tego organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku WSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Należy przy tym podkreślić, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" - stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej - dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu (...), art. 153 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie zobligowany był do zbadania czy organ odwoławczy wywiązał się ze wskazań i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 325/24. W tym orzeczeniu w konkluzji stwierdzono, że "prawidłowe wyliczenie powinno stanowić sumę wszystkich dochodów w rodzinie skarżącego, po czym tak wyliczona kwota powinna zostać podzielona na ilość osób w rodzinie Skarżącego".
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem wskazań i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 325/24.
Poza sporem jest, że zarówno skarżący jak i organ swoje wyliczenia oparły na podstawie tych samych udokumentowanych danych obrazujących dochody w rodzinie skarżącego.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy rozpoznał zarzuty podniesione w odwołaniu i wyjaśnił skarżącemu dlaczego przyjął, że przedstawione przez niego wyliczenie jest nieprawidłowe, a ponieważ cały spór w kontrolowanej sprawie sprowadza się do rachunkowego działania to organ zastosował się do ww. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2024 r., sygnatura akt: III SA/GI 325/24.
Organ rozpisał wyliczoną kwotę oraz podstawy, wskazując, iż
1.D. W. (ojciec Wnioskodawcy):
1) Współwłasność w udziale 1/6 gruntów rolnych o powierzchni 10,2774 ha
fiz., co stanowi 7,3387 ha przeliczeniowego, (zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy R. z dn. 26.09.2023 r.), dzielony na 12 miesięcy,
t.j.; [(1/6 X 7,3387 hap) x 5549 zł]/12 = 565,58 zł,
2) Dochód w kwocie 3771,28 zł z tytułu praw autorskich, wykazany na zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego z dn. 29.09.2023 r., dzielony na 12 miesięcy, tj.: 3771,28 zł /12 = 314,27 zł,
3) Dochód w kwocie 584,82 zł z tytułu renty rodzinnej przyznanej od 29.11.2022 r., wykazany na zaświadczeniu z ZUS z dn. 26.09.2023 r., pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 52,63 zł. Do ww. dochodu zastosowano przepisy o których mowa w § 16 ust. 8-9 Regulaminu świadczeń, w związku z zapisami art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny studenta, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, ustalając dochód członka rodziny studenta, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do stypendium.
Mając na uwadze powyższe w 2022 roku dochód z tyt. renty uzyskano tylko w jednym miesiącu (grudniu 2022 roku), tj.: (584,82 zł - 52,63 zł) /1 = 532,19 zł,
4) Dochód nieopodatkowany w kwocie 3600,00 zł z tytułu wypłaconego zasiłku chorobowego z KRUS wykazany na zaświadczeniu z dn. 28.09.2023 r., dzielony na 12 miesięcy, tj.: 3600,00 zł/12 = 300,00 zł,
5) Dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustalony na podstawie informacji wykazanych na zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego z dn. 12.10.2023 r., zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2023 roku w sprawie wysokości dochodu za rok 2022 z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne: przychód w kwocie 39 580,00 zł wg. stawki podatkowej 8,5 %, daje dochód w kwocie 6802,72 zł, dzielony przez 12 miesięcy, tj.: 6802,72 zł 712 = 566,89 zł
Zatem przeciętny miesięczny dochód ojca Wnioskodawcy wyniósł:
565.58 zł + 314,27 zł + 532,19 zł + 300,00 zł + 566,89 zł = 2278,93 zł
2. D. W. (Wnioskodawca)
1) Współwłasność w udziale 1/6 gruntów rolnych o powierzchni 10,2774 ha fiz., co stanowi 7,3387 ha przeliczeniowego, (zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy R. z dn. 26.09.2023 r.), dzielony na 12 miesięcy,
t.j.: [(1/6 X 7,3387 hap) x 5549 zł]/12 = 565,58 zł,
2) Dochód w kwocie 584,82 zł z tytułu renty rodzinnej przyznanej od 29.11.2022 r., wykazany na zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego z dn. 28.09.2023 r. oraz na zaświadczeniu z ZUS z dn. 26.09.2023 r., pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 52,63 zł. Do ww. dochodu zastosowano przepisy o których mowa w § 16 ust. 8-9 Regulaminu świadczeń, w związku z zapisami art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny studenta, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, ustalając dochód członka rodziny studenta, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do stypendium.
Mając na uwadze powyższe w 2022 roku dochód z tyt. renty uzyskano tylko w jednym miesiącu (grudniu 2022 roku), tj.: (584,82 zł - 52,63 zł) /1 = 532,19 zł.
Zatem przeciętny miesięczny dochód wnioskodawcy wyniósł:
565.58 zł + 532,19 zł = 1097,77 zł
3. A. W. (brat wnioskodawcy - student A w K.)
1) Współwłasność w udziale 1/6 gruntów rolnych o powierzchni 10,2774 ha fiz., co stanowi 7,3387 ha przeliczeniowego, (zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy R. z dn. 26.09.2023 r.), dzielony na 12 miesięcy,
t.j.: [(1/6 X 7,3387 hap) x 5549 zł]/12 = 565,58 zł,
2) Dochód w kwocie 584,82 zł z tytułu renty rodzinnej przyznanej od 29.11.2022 r., wykazany na zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego z dn. 28.09.2023 r. oraz na zaświadczeniu z ZUS z dn. 26.09.2023 r., pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 52,63 zł. Do ww. dochodu zastosowano przepisy o których mowa w § 16 ust. 8-9 Regulaminu świadczeń, w związku z zapisami art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny studenta, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, ustalając dochód członka rodziny studenta, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do stypendium.
Mając na uwadze powyższe w 2022 roku dochód z tyt. renty uzyskano tylko w jednym miesiącu (grudniu 2022 roku), tj.: (584,82 zł - 52,63 zł) / 1 = 532,19 zł.
Zatem przeciętny miesięczny dochód brata wnioskodawcy wyniósł:
565,58 zł + 532,19 zł = 1097,77 zł.
Biorąc pod uwagę wszystkie ww. okoliczności suma dochodów członków rodziny ustalona została zgodnie z przepisami o świadczeniach rodzinnych, które to mają zastosowanie w tej sprawie na podstawie art. 88 ust. 1 PSWiN, wynosi 4474,47 zł (na ww. składają się następujące kwoty: dochód ojca Wnioskodawcy 2.278,93 zł + dochód Wnioskodawcy 1.0977,00 zł + dochód brata Wnioskodawcy 1.097,77 zł = 4.474,47 zł), co na osobę daje 1491,49 zł (łączna kwota: 4474,47 zł dzielona na 3 osoby). Wyżej wymieniony miesięczny dochód netto przypadający na osobę w rodzinie wnioskodawcy organ ustalił zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które to mają zastosowanie w tej sprawie na podstawie art. 88 ust. 1 PSWiN.
W ocenie Sądu ustalenia organu, że w 3-osobowej rodzinie wnioskodawcy miesięczny dochód netto na osobę wynosi 1491,49 zł, są prawidłowe w związku z czym ustalona kwota przekracza kwotę uprawniającą do otrzymywania stypendium socjalnego.
Zdaniem Sądu zgodnie z zapisami art. 3 pkt 1c ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m. in.;
- zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
- dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego,
- dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny - oznacza sumę dochodów członków rodziny.
Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c (dochody uzyskane i utracone). Ww. zapis jest istotną normą prawną mającą kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Natomiast miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy oblicza się, sumując przeciętne miesięczne dochody poszczególnych osób i dzieląc tę sumę przez liczbę członków rodziny.
Mając na uwadze powyższe Sąd zauważył, że suma dochodów członków rodziny została ustalona zgodnie z przepisami o świadczeniach rodzinnych, które to mają zastosowanie w tej sprawie na podstawie art. 88 ust. 1 PSWiN, wynosi 4474,47 zł (na ww. składają się następujące kwoty: dochód ojca wnioskodawcy 2.278,93 zł + dochód wnioskodawcy 1.0977,00 zł + dochód brata wnioskodawcy 1.097,77 zł =4.474,47 zł), co na osobę daje 1491,49 zł (łączna kwota: 4474,47 zł dzielona na 3 osoby).
W ocenie Sądu prawidłowo wyliczono dochód członków rodziny skarżącego w wysokości 1.491,49 zł.
Sąd podzielił stanowisko organu, iż różnica której skarżący nie dostrzega opiera się na definicji legalnej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie dochód członka rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochodem pojedynczego członka rodziny / każdego członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód każdego członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z wymogami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które to mają zastosowanie w tej sprawie na podstawie art. 88 ust. 1 PSWiN organ ustalił miesięczny dochód rodziny, który jest sumą przeciętnych miesięcznych dochodów: ojca wnioskodawcy, brata wnioskodawcy oraz wnioskodawcy uzyskując kwotę miesięcznego dochodu rodziny w wysokości 4474,47 zł, a następnie ww. kwotę podzielił przez liczbę członków rodziny. Natomiast skarżący ustalając samodzielnie miesięczny dochód rodziny nie obliczył pierwotnie przeciętnego dochodu pojedynczego członka rodziny, co spowodowało istotny dysonans pomiędzy kwotami obliczonymi przez skarżącego a organem.
Sąd zauważył, że maksymalny dochód netto na osobę w rodzinie uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego wynosi 1294,40 zł miesięcznie na członka rodziny, co oznacza, że aby Uczelniana Komisja Stypendialna mogła przyznać stypendium socjalne, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy nie może przekroczyć tej kwoty.
Skarżący zarzucił nadto organowi naruszenie przepisów art. 107 § 3 w związku z art. 11 zw. z art.11 k.p.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a., ten zarzut Sąd ocenił jako chybiony. Skarżący nie wykazał wprost, na czym to naruszenie miałoby polegać. Sąd dostrzega obfitość zebranego materiału w sprawie oraz dokonanie przez organ jego szczegółowej oceny.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.