III SA/Gl 501/24

III SA/Gl 501/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Barbara Brandys-Kmiecik
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 252, art. 236 ust. 2, art. 44 ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 737
art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi C. sp. z o. o. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr SKO.FD/41.4/157/2023/22485 w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 kwietnia 2024 r. Nr SKO.FD/41.4/157/2023/22485 Samorządowe Kolegium Odwoławcze:
1. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta J. nr [...] z 4 października 2023 r. w sprawie określenia skarżącej – C. Spółka z o.o. z siedzibą w J. jako organowi prowadzącemu Niepubliczne Przedszkole "[...]" w J. kwoty dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2022 rok w wysokości 147 410,26 zł, przypadającej do zwrotu w terminie 15 dni wraz z odsetkami ustawowymi;
2. określiło kwotę dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2022 rok w wysokości 131 912,26 zł, przypadającej do zwrotu w terminie 15 dni wraz z odsetkami ustawowymi.
W uzasadnieniu SKO przedstawiło stan sprawy.
Stwierdziło, że organ pierwszej instancji przekazał beneficjentowi na rzecz niepublicznego przedszkola w 2022 r. dotację oświatową w wysokości 2 360 837,32 zł (w tym dotacja na uczniów objętych kształceniem specjalnym w wysokości 1 686 048,52 zł oraz dotacja na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w wysokości 674 788,80 zł). Po złożeniu rozliczenia rocznego dotacji i wyjaśnień, Prezydent Miasta 22 lutego 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Ogółem strona ponosiła wydatki na rzecz 8 podmiotów i części z nich organ nie kwestionował. Wątpliwości organu dotyczyły natomiast kwot wypłaconych na rzecz następujących podmiotów:
1. J,
2. P Sp. z o.o.,
3. F Sp. z o.o., Sp. k.
W toku postępowania administracyjnego, organ I instancji ustalił, że podmioty te były powiązane osobowo ze skarżącą spółką oraz uznał, że w przypadku J świadczone przez niego usługi polegały na współdziałaniu z dyrektorem placówki, zatem mogą być finansowane tylko w ramach limitu przewidzianego ustawą na wynagrodzenie dyrektora. Określił zatem kwotę 76 264,26 zł jako podlegającą zwrotowi.
Odnośnie P Sp. z o.o. organ uznał, że zadania polegające na analizie, współpracy i nadzorze nie wpisują się w dyspozycję art. 35 ufzo, nie są bowiem bezpośrednio związane z procesem kształcenia, wychowania i opieki. W tym przypadku kwota do zwrotu wyniosła 55 648 zł.
W przypadku F sp. z o.o., sp. k. organ ustalił, że zakres jej czynności związany jest z ochroną danych osobowych, zatem odbiega od zadań związanych z wychowaniem, opieką i kształceniem i określił kwotę do zwrotu w wysokości 15 498 zł.
W związku z tymi ustaleniami, decyzją z 4 października 2023r. organ I instancji określił kwotę dotacji na rok 2022 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 147 410,26 zł przypadającej do zwrotu w terminie 15 dni na rachunek bankowy organu dotującego oraz określił 24 daty i kwoty, z czego wynikało od jakich kwot i dat należy liczyć odsetki od podlegającej zwrotowi dotacji.
W związku z odwołaniem wniesionym przez stronę, zaskarżoną decyzją z 5 kwietnia 2024r. SKO uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło o określeniu kwoty dotacji podlegającej zwrotowi jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem na kwotę 131 912,26 zł wraz z odsetkami ustawowymi.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy dokonał oceny sprawy w zakresie objętym sporem, tj. co do ww. trzech podmiotów, których wynagrodzenia zostały zakwestionowane przez organ I instancji. Stwierdził, że szczególnej uwagi wymagają wydatki poniesione na rzecz podmiotów wykazujących personalne albo kapitałowe powiązania z osobami będącymi udziałowcami lub zarządzającymi C Sp. z o.o. Zdaniem SKO niezbędne jest ustalenie, czy poprzez wspomniane kontrakty dochodzi do nieuzasadnionego pomnażania tytułów do wydatkowania środków publicznych. Nieakceptowalne jest uznawanie jako kwalifikowanych wydatków prowadzących do faktycznego "obejścia" ograniczeń co do wysokości finansowanego z dotacji oświatowej wynagrodzenia przysługującego podmiotom prowadzącym lub zatrudnionym w prowadzonej przez Spółkę placówce.
Odnośnie J SKO ustaliło, że jedynym właścicielem tej firmy jest J. W., który jednocześnie w 2022r. był wspólnikiem skarżącej spółki.
Zgodnie z dostarczoną umową usługi świadczone przez J polegały na:
• Współdziałaniu z dyrektorem punktu w przygotowaniu arkusza organizacyjnego, zestawu programów nauczania;
• Współdziałaniu przydziału czynności nauczycielom, planu szkoleń Rady Pedagogicznej;
• Współdziałaniu w rekrutacji z zakresie kontroli zgodności kwalifikacji pracowników;
• Współdziałaniu przy doskonaleniu kompetencji zawodowych pracowników;
• Realizacji zamówień pomocy dydaktycznych i wyposażenia placówki, w tym przede wszystkim negocjacji cen na zlecenie dyrektora;
• Wykonywaniu innych zadań zleconych, przez dyrektora.
Po analizie zakresu zadań dyrektora i wicedyrektora organ stwierdził, że zadania te się nie pokrywają i wydatki na wynagrodzenia tych osób są uzasadnione. Uznał jednak, że skoro z umowy wynika, że J współdziałała z dyrektorem w realizacji zadań, to oznacza to, że realizowali je wspólnie. Należy zatem zsumować wynagrodzenie dyrektora przedszkola i ww. firmy, bo były to wydatki na wykonanie tych samych zadań. Łącznie na ich realizację organ prowadzący przeznaczył 196 873,20 zł, podczas gdy limit wynagrodzenia dyrektora wynikający z art. 35 ufzo w 2022r. wynosił 120 608,94 zł. Co do tego podmiotu organ odwoławczy stwierdził zatem, że zasadnie Prezydent Miasta uznał za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem środki wydatkowane na rzecz J w kwocie 76 264,26 zł, stanowiące różnicę między łączną kwotą przeznaczoną na sfinansowanie zadań realizowanych wspólnie przez dyrektora placówki oraz firmę J (196 873,20 zł), a maksymalną dopuszczalną wysokością wynagrodzenia dyrektora placówki (120 608,94 zł rocznie). Wymienione w umowie usługi, stanowiły dublowanie zadań wykonywanych przez dyrekcję placówki. Świadczą o tym zakresy obowiązków dyrektora i wicedyrektora (str. 6 i 7 dec. I), a także przedmiot umowy, zawartej pomiędzy organem prowadzącym a J. Z treści umowy wynika, że polegały one głównie na współdziałaniu z dyrektorem, np. w przygotowaniu arkusza organizacyjnego, zestawu programów nauczania, w rekrutacji, przy doskonaleniu kompetencji zawodowych pracowników.
Wydatki te były więc niecelowe, a tym samym naruszyły art. 44 ust. 3 u.f.p. i co do kwoty 76 264,26 zł powinny zostać uznane za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
Do podobnych wniosków Kolegium doszło w zakresie wydatków ponoszonych na rzecz P sp. z o.o. w kwocie 55 648 zł.
Na wstępie organ przypomniał, że wspólnikami tej spółki są K. K. i K. K., a K. K. był wspólnikiem w skarżącej spółce będącej organem prowadzącym przedszkole.
Usługi świadczone przez spółkę P polegały przede wszystkim na analizowaniu, nadzorze i współpracy z dyrektorem oraz pozostałymi jednostkami zewnętrznymi. Zadania te nie były bezpośrednio związane z procesem kształcenia, wychowania i opieki, a także nie wpisywały się bezpośrednio w dyspozycję art. 10 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1b) ufzo. Nadto Kolegium zwróciło uwagę na fakt, że z dotacji spółka rozlicza wynagrodzenie biura rachunkowego oraz wynagrodzenie dla dyrektora, wicedyrektora, oraz spółki A świadczącej obsługę administracyjno - biurową przedszkola. Tym samym również i w tym przypadku wydatki te były niecelowe, a tym samym naruszyły art. 44 ust. 3 ufp i powinny zostać uznane za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Uznanie ich za kwalifikowane wydatki dotacyjne mogłoby realnie prowadzić do zwiększenia wydatków ponad ich maksymalny limit, przewidziany na wynagrodzenie dyrektora placówki (w którego zakresie obowiązków zadania te co do zasady się mieszczą), a także do wykonywania analogicznych zadań przez różnych usługodawców zewnętrznych.
SKO nie podzieliło natomiast stanowiska organu I instancji co do wydatków związanych z ochroną danych osobowych w ramach umowy z F W. J.. Organ stwierdził, że zarządzanie danymi osobowymi i ich bezpieczeństwo stanowi kluczowy niezbędny element zarządzania placówką, bez którego nie mogłaby ona funkcjonować. Wydatki związane z przetwarzaniem i ochroną danych osobowych mają charakter bieżący i zarazem są pośrednio związane z procesem dydaktycznym i wychowawczym dzieci. Kwestia ta wymaga specjalistycznej wiedzy, której dyrektor placówki nie musi posiadać. W tej sytuacji niezbędne jest skorzystanie z usług zewnętrznych, w tym podmiotów posiadających specjalistyczną wiedzę i doświadczenie w tym zakresie. Dlatego uznał, że niezasadnie organ I instancji zakwestionował kwotę 15 498 zł, poniesioną na rzecz F W. J., jako wykorzystaną w sposób niezgodny z przeznaczeniem.
Na to rozstrzygnięcie spółka wniosła skargą do sądu administracyjnego.
Zarzuciła mu:
1. Naruszenie przepisów postępowania tj.:
1) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 75, 77 i 80 w zw. art. 7 i art. 8 Kpa poprzez:
• brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, skutkującym błędnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie,
• podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na:
- niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wyrażające się zwłaszcza w zaniechaniu dokonania jakiejkolwiek własnej, dokładnej analizy zadań wykonywanych przez firmę J oraz Spółkę P Sp. z o.o.,
- działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień składanych w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a wskazujących na nieuzasadnione przyjęcie niekwalifikowalności poniesionych wydatków,
2) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 15 Kpa statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, poprzez:
• brak rzeczywistego przeprowadzenia postępowania w sprawie,
• przyjęcie ustaleń i dowodów organu I instancji w zakresie nieprawidłowości w wydatkowaniu przez skarżącą środków z dotacji oświatowej, bez przeprowadzenia samodzielnego i wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie oraz bez starannego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia w ślad za organem I instancji, że środki z dotacji oświatowej nie mogły być przeznaczone na zakwestionowane wydatki, pomimo, że są związane z działalnością w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w przedszkolu,
3) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 9, 10 i 11 Kpa poprzez:
• brak udzielania jakichkolwiek informacji o postępowaniu i dowodach zgromadzonych lub niezbędnych do właściwego rozpatrzenia sprawy,
• brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,
• brak wyjaśniania przesłanek, jakimi kieruje się organ w ocenie stanu faktycznego i prawnego tej sprawy.
4) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 Kpa, co uniemożliwiło zapoznanie się z motywami działania organu odwoławczego i zrozumienie tych motywów, gdyż uzasadnienie pozostaje lapidarne, lakoniczne (zaniechanie należytego uzasadnienia decyzji), a zwłaszcza nie zawiera przekonywującej argumentacji i dowodów potwierdzających stanowisko organu, wskazania przyczyn, dla których odmówił on wiarygodności i mocy dowodowej wyjaśnieniom przedstawianym przez skarżącego w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji,
5) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem, art. 252 ust. 6 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2023.1270 t.j., zw. dalej ufp) poprzez niewskazanie w sentencji decyzji terminów naliczania odsetek od dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem,
6) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem, art. 252 ust. 6 pkt 1 ufp poprzez niewskazanie w sentencji oraz w uzasadnieniu decyzji, czy wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem dotyczy dotacji pobranej na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju lub/i dotacji pobranej na dzieci posiadające orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
2. Naruszenie przepisu prawa materialnego tj.:
- art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe oraz w zw. z art. 236, art. 251 ust. 4 i art. 252 ust. 1 pkt 1 ufp przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niezakwalifikowanie wydatków w kwocie 131.912,26 zł jako wydatków kwalifikowanych, które mogą być pokryte z udzielonej dotacji, podczas gdy otrzymana dotacja została wydatkowana na cele wskazane w ufzo, w tym na zadania organu prowadzącego, które mogą być finansowane z dotacji oświatowej w ramach realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z 4 października 2023 r. oraz umorzenie postępowania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Stosownie do art. 221 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 305) – dalej ufp, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje celowe na cele publiczne, związane z realizacją zadań tej jednostki, a także na dofinansowanie inwestycji związanych z realizacją tych zadań.
Zgodnie zaś z art. 252 ust. 1 ufp:
1. Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
W myśl art. 252 ust. 5 ufp, zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
Przedmiotowa sprawa dotyczy prawidłowości wydatkowania przez skarżącą dotacji na realizację zadań w zakresie opieki przedszkolnej w 2022r., zatem zastosowanie znajdzie tu ustawa z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1930) czyli w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2022r. - dalej powoływana jako ufzo.
Zgodnie z art. 35 ufzo:
1. Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki (...), w tym na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe (...),
2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (...).
Przy czym, stosownie do ust. 2 przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 ufp.
Z kolei w art. 236 ust. 2 ufp jest mowa o wydatkach budżetowych niebędących wydatkami majątkowymi.
Natomiast z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe wynika, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:
1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;
6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;
7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.
Z powyższego wynika, że dotacja może być wykorzystana wyłącznie na cele wyszczególnione w powołanych przepisach, czyli na pokrycie wydatków bieżących, na zakup środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych o ile wydatki takie służą realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, a także na realizację zadań określonych w art. 10 ust. 1 Prawo oświatowe.
Przy czym oceniając prawidłowość wykorzystania dotacji należy mieć na uwadze nie tylko to, czy dany wydatek realizuje ww. cele, ale także to, czy został dokonany z zachowaniem zasad ponoszenia wydatków ze środków publicznych. Stosownie bowiem do art. 44 ust. 3 ufp wydatki publiczne powinny być dokonywane:
1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:
a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;
2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;
3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie oceniły wydatki poniesione na rzecz J oraz P Sp. z o.o. jako dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
W przypadku pierwszego z ww. podmiotów jego czynności polegały na wspieraniu dyrektora placówki w jego obowiązkach. Z umowy wynika bowiem, że zadaniem tej firmy było:
• Współdziałanie z dyrektorem punktu w przygotowaniu arkusza organizacyjnego, zestawu programów nauczania;
• Współdziałanie przydziału czynności nauczycielom, planu szkoleń Rady Pedagogicznej;
• Współdziałanie w rekrutacji z zakresie kontroli zgodności kwalifikacji pracowników;
• Współdziałanie przy doskonaleniu kompetencji zawodowych pracowników;
• Realizacja zamówień pomocy dydaktycznych i wyposażenia placówki, w tym przede wszystkim negocjacji cen na zlecenie dyrektora;
• Wykonywanie innych zadań zleconych, przez dyrektora.
Z powyższego wynika, że J nie realizował zleconych zadań w pełni, od początku do końca, a jedynie "wspierał" dyrektora, a zatem pełnił funkcję uzupełniającą, pomocniczą. Słusznie zatem organy przyjęły, że tego rodzaju czynności uzupełniające winny być finansowane wraz z uzupełnianymi w ramach jednej puli, przewidzianej w art. 35 ust. 1 pkt 1 ufzo, wynoszącej 120 608,94 zł. Stąd nadwyżka ponad tę kwotę wynosząca 76 264,26 zł stała się kwotą należną do zwrotu jako dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Natomiast w przypadku P Sp. z o.o. do zakresu zadań tej spółki należało:
- współdziałanie przy zarządzaniu i planowaniu finansów punktu,
- nadzór i współpraca nad jednostkami zewnętrznymi prowadzącymi obsługę księgową, kadrową i prawną,
- analiza zgodności przepracowanych godzin z dziennikami lub/i kartami rozliczenia miesięcznego,
- analizowanie comiesięcznego wydatkowania środków zgodnie z prawem,
- analiza podziału wydatków na kształcenie specjalne i WWRD,
- i inne.
Z powyższego wynika zatem, że także ten podmiot nie tyle realizował jakieś konkretne działania niezbędne dla funkcjonowania przedszkola, lecz działania wspomagające poprzez współdziałanie i wykonywanie analiz w różnych obszarach. Można też postawić tezę, że niektóre spośród zadań również były współwykonywane przez dwa podmioty: wydaje się, że zarządzanie punktem i gospodarka finansowa należy do zadań jego dyrektora, który jednak – zgodnie z zawartą umową - przy ich realizacji winien "współdziałać" z podmiotem zewnętrznym. Również wszelkiego rodzaju analizy nie stanowią realizacji bieżących zadań przedszkola, związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi, nie mogą zatem korzystać z finansowania z dotacji przeznaczonej na te cele.
Oceniając zasadność poniesienia tych wydatków nie można tracić z pola widzenia, że wykonawcy usług na rzecz przedszkola byli osobowo powiązani ze skarżącą: J. W. był jej wspólnikiem, również wspólnik P Sp. z o.o. był wspólnikiem skarżącej spółki. Może to rodzić podejrzenia, że poprzez zakup takich usług dochodziło do mnożenia tytułów do wydatkowania dotacji, a więc środków publicznych z obejściem progów ustawowych, przewidzianych dla wynagrodzeń podmiotów prowadzących lub zatrudnionych w dotowanym przedszkolu.
Sąd przyznaje, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą może swobodnie kształtować model organizacyjny według jakiego to czyni, tym niemniej jeśli korzysta przy tym ze środków publicznych zobowiązany jest do ich wydatkowania z zachowaniem zasad wynikających z art. 44 ust. 3 ufp. Środki dotacyjne nie stają się z chwilą ich wypłaty środkami prywatnymi, którymi dotowany może dysponować swobodnie. Wręcz przeciwnie: są to nadal środki publiczne, tyle tylko, że ich wydatkowanie powierzone zostało podmiotowi prywatnemu. Stąd winien on w każdym przypadku wykazać, że wydał je na wskazane cele, na które dotacja została udzielona i z zachowaniem zasad, o których mowa w art. 44 ust. 3 ufp. Pogląd, że to na beneficjencie środków publicznych spoczywa obowiązek wyliczenia się z otrzymanych środków i wykazania zgodności z prawem i celowości poniesionych wydatków jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tej celowości Sąd się w przedmiotowej sprawie nie dopatrzył; wręcz przeciwnie, stwierdził, że zadania przypisane podmiotom zewnętrznym są bardzo ogólnikowe i niekonkretne (współdziałanie, analiza) oraz nie stanowią realizacji zadań związanych z wychowaniem, kształceniem i opieką.
Z uwagi na powyższe, Sąd stwierdził, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 252 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 44 ust. 3 ufp i w związku z art. 35 ufzo, a dotyczący tych przepisów zarzut skargi, wyrażony w jej pkt. 2 jest nieuzasadniony.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy je w większości uznać za bezzasadne.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. art. 75, 77 i 80 w zw. z art. 7 i 8 Kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy czy podejmowanie działań niesłużących pogłębianiu zaufania do władz publicznych.
Z akt sprawy wynika, że strona brała czynny udział w postępowaniu, miała możliwość składania wyjaśnień i prezentowania własnego stanowiska, z której zresztą wielokrotnie korzystała. Strona zarzucając niewyjaśnienie stanu faktycznego nie wskazała, jakich to dowodów i na jakie okoliczności organ nie przeprowadził. Oczywistym jest, że prowadzenie postępowania dowodowego należy do organu, ale nie zwalnia to strony do przedłożenia we własnym interesie dowodów na poparcie swych twierdzeń, zwłaszcza, że jakieś okoliczności mogą być znane tylko stronie.
Z podobnych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, która polega na dwukrotnym zbadaniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez organy dwóch instancji. Najpełniejszym potwierdzeniem faktu, że SKO takiego powtórnego zbadania dokonało jest fakt, że uchyliło decyzję organu I instancji i uznało za zasadne wydatki poniesione na jeden z podmiotów, a które Prezydent Miasta zakwestionował. Nie stanowi natomiast naruszenia tej zasady sytuacja, gdy organ odwoławczy powtórnie ocenia materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jednocześnie nie przeprowadzając dodatkowych własnych dowodów. W sytuacji, gdy – tak jak w badanej sprawie - materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, nie ma potrzeby dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. To, że SKO co do dwóch kontrahentów skarżącej podzieliło ustalenia organu I instancji nie świadczy o tym, że nie przeprowadziło rzeczywistego postępowania w sprawie, a jedynie o tym, że w wyniku jego przeprowadzenia doszło do takich samych konkluzji w odniesieniu do dwóch z trzech zakwestionowanych usługodawców skarżącej. Fakt, że ustalenia te są odmienne od stanowiska strony nie świadczy o ich wadliwości.
Także zarzuty naruszenia art. 9, 10 i 11 Kpa nie są uzasadnione. Strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, sama go kształtowała udzielając wyjaśnień i to wielokrotnie. Nadto z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zarzut naruszenia art. 10 Kpa może być uwzględniony tylko wówczas, gdy strona wykaże, że brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym miał wpływ na wynik sprawy. Tutaj takiej sytuacji nie było, gdyż - jak już Sąd wspomniał – strona wielekroć składała wyjaśnienia i czynnie uczestniczyła w postępowaniu, zatem materiał dowodowy był jej znany, gdyż od niej pochodził.
Co do braku własnej analizy zadań wykonywanych przez J i P Sp. z o.o., to jest to zarzut nieprawdziwy, gdyż obszerne rozważania w tym zakresie znajdują się na str. 17 i 18 decyzji SKO.
Natomiast wyjaśnieniu przesłanek, jakimi kierował się organ odwoławczy poświęcona jest cała decyzja poczynając od str. 13. Jej uzasadnienie wbrew zarzutowi skargi jest bardzo obszerne i wyczerpujące, i zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 107 § 1 i 3 Kpa.
Nie jest uzasadniony zarzut wydania decyzji z naruszeniem art. 252 ust. 6 pkt 1 ufp poprzez niewskazanie w sentencji czy wykorzystanie decyzji niezgodnie z przeznaczeniem dotyczy dotacji pobranej na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju lub/i dotacji pobranej na dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
Zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 1 ufp, odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Nietrudno zauważyć, że przepis ten nie zawiera żadnych nakazów co do konieczności przypisania dotacji do różnych grup dzieci, a skoro tak, to organ nie mógł naruszyć tego przepisu przez to, że tego nie uczynił. Uzupełniająco można również wskazać, że żądanie strony dokonania takiego podziału nie tylko nie ma oparcia w cytowanym przepisie a ów podział jest całkowicie zbędny, ale jest wręcz niemożliwe. Organy zakwestionowały możliwość pokrywania z dotacji kosztów poniesionych na "współdziałanie" w określonych obszarach czy też wykonywania analiz. Ani obowiązki w zakresie współdziałania, ani sporządzania analiz nie zostały w umowie rozdzielone na współdziałanie i analizy w zakresie zadań dotyczących osobno jednej i drugiej grupy dzieci, nie jest zatem możliwe przypisanie tych wydatków do każdej z nich.
Jedynym uzasadnionym zarzutem jest ten dotyczący wydania decyzji z naruszeniem wcyt. art. 252 ust. 6 pkt 1 ufp poprzez niewskazanie w sentencji orzeczenia terminów naliczania odsetek od dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Tym niemniej uchylenie decyzji z tego powodu, tj. w celu usunięcia tego braku i uzupełnienia decyzji byłoby działaniem na niekorzyść strony. Natomiast stosownie do art. 134 § 2 ppsa Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Z wyżej przedstawionych powodów, Sąd – na podstawie art. 151 ppsa - orzekł o oddaleniu skargi.