III SA/Gl 50/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję o zabezpieczeniu majątku skarżącego na poczet zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, uznając istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.
Skarżący G. J. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. o zabezpieczeniu na jego majątku kwoty 205 207,85 zł z tytułu zwrotu dotacji oraz 50 543,69 zł odsetek. Dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, co doprowadziło do rozwiązania umowy i żądania zwrotu środków. Skarżący zarzucał brak oceny jego sytuacji majątkowej i powoływanie się na ustalenia z innych postępowań. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową skarżącego, obciążenia hipoteczne jego nieruchomości oraz toczące się inne postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. o zabezpieczeniu na majątku skarżącego kwoty 205 207,85 zł tytułem zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz 50 543,69 zł odsetek. Sprawa dotyczyła umowy na realizację zadania publicznego pn. "Organizacja opieki nad dziećmi do lat 3", w ramach której skarżący uzyskał dotację. Po stwierdzeniu nieprawidłowości w pobieraniu opłat od rodziców, umowa została rozwiązana, a skarżący zobowiązany do zwrotu dotacji. Skarżący kwestionował decyzję o zabezpieczeniu, zarzucając organom brak własnych ustaleń dotyczących jego sytuacji majątkowej i powoływanie się na ogólnikowe twierdzenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania. Wskazano na trudną sytuację finansową skarżącego, obejmującą zaległości w ZUS, toczące się postępowania administracyjne i karne, a także obciążenia hipoteczne nieruchomości. Sąd podkreślił, że zabezpieczenie może nastąpić przed wydaniem ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania, a jego celem jest zagwarantowanie środków na przyszłe zaspokojenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może zabezpieczyć na majątku podatnika przyszłe zobowiązanie, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na uzasadnioną obawę jego niewykonania, zgodnie z art. 33 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym trudną sytuację finansową skarżącego, obciążenia jego majątku oraz toczące się inne postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 33 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
O.p. art. 33 § § 2
Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenia można dokonać w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
u.f.p. art. 67 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia zobowiązania podatkowego znajdują odpowiednie zastosowanie do zobowiązań z tytułu zwrotu dotacji.
t.j. Dz. U. z 2022 poz. 2651
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Pomocnicze
O.p. art. 33 § § 3
Ordynacja podatkowa
W przypadku zabezpieczenia przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania, zabezpieczeniu podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
O.p. art. 33 § § 4
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji, wynikające z trudnej sytuacji finansowej skarżącego, obciążeń jego majątku oraz toczących się postępowań. Możliwość wydania decyzji o zabezpieczeniu przed wydaniem ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez powołanie się przez organ na ustalenia dokonane w innym postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 33 O.p. poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zabezpieczenia zobowiązania na majątku skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję decyzje zabezpieczające mają charakter tymczasowy i akcesoryjny ocena, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu nie można mówić w tym przypadku o klasycznym postępowaniu dowodowym i tradycyjnych dowodach
Skład orzekający
Adam Gołuch
sprawozdawca
Beata Machcińska
członek
Magdalena Jankiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście zwrotu dotacji i oceny uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu dotacji i zabezpieczenia na majątku przedsiębiorcy, którego sytuacja finansowa była przedmiotem analizy organów i sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego i administracyjnego – zabezpieczenia majątkowego, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje, jak sądy oceniają przesłanki do zastosowania tego środka.
“Czy obawa o niewykonanie zobowiązania wystarczy do zabezpieczenia majątku? WSA w Gliwicach wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 205 207,85 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 50/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-05-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-01-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Beata Machcińska Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Budżetowe prawo Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 33 § 1, art. 33 § 2 pkt 2, art. 33 § 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2024 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.FD/41.4/156/2023/22221 w przedmiocie zabezpieczenia na majątku przewidzianych należności z tytułu zwrotu dotacji oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 27 listopada 2023 r., nr SKO.FD/41.4/156/ 2023/22221, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. (dalej; Prezydent, organ pierwszej instancji) z dnia 18 września 2023 r., nr [...], orzekającą o zabezpieczeniu na majątku G. J. (dalej: skarżący) na poczet przewidywanych należności z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 205 207,85 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 50 543,69 zł Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na podstawie ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku 3 lat, G. (dalej: zleceniodawca) zawarło 26 sierpnia 2021 r. ze skarżącym, prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "G. G. J.", umowę nr [...] na realizację zadania publicznego pn. "Organizacja opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku [...] przy ul. [...], G.". Na realizację zadania zleceniobiorca uzyskał dotację w łącznej wysokości 216 480 zł. Po przeanalizowaniu kolejnego złożonego przez skarżącego w dniu 20 maja 2022 r. sprawozdania częściowego wraz z korektą zleceniodawca stwierdził nieprawidłowości w realizacji umowy w zakresie pobierania od rodziców opłat wyższych niż wynika to z oferty skarżącego. W świetle złożonej przez skarżącego deklaracji oraz korekt sprawozdania częściowego zleceniobiorca uznał, że skarżący nie dochował warunków określonych w § 1 ust. 8 i ust. 11 umowy na realizację zadania publicznego, które to zobowiązują zleceniobiorcę do wykonania zadania zgodnie z ofertą, z uwzględnieniem jej aktualizacji, do niepobierania od rodzica/opiekuna dziecka świadczeń pieniężnych i rzeczowych w wysokości wyższej niż to wskazano w ofercie i jej aktualizacji oraz niepobierania świadczeń niewskazanych w tych dokumentach, a także do umieszczenia w umowie zawartej z rodzicem/opiekunem dziecka informacji o wysokości pobieranych świadczeń pieniężnych rzeczowych, zgodnej z informacją zawartą w ofercie i jej aktualizacji, wraz ze zobowiązaniem się zleceniobiorcy do niepobierania świadczeń wyższych lub niewskazanych w ww. umowie. Wykazane nieprawidłowości stanowiły podstawę do rozwiązania ze skarżącym umowy ze skutkiem natychmiastowym, zgodnie z § 10 ust. 1 lit b umowy i zwrotu całości dotacji wraz z odsetkami naliczonymi od dnia przekazania dotacji w terminie 14 dni, o czym skarżący został poinformowany pismem z 14 czerwca 2022 r. W dniu 14 lipca 2022 r. do zleceniodawcy wpłynęło pismo uznające wypowiedzenie umowy za bezskuteczne. Skarżący podkreślił w nim, że w sprawie nie podjęto żadnych czynności kontrolnych oraz nie wydano zaleceń pokontrolnych. Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który to postanowieniem 26 września 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 644/22 skargę odrzucił uznając ją za niedopuszczalną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. I GSK 13/23 z 8 lutego 2023 r. oddalił skargę kasacyjną od wskazanego wyżej orzeczenia. W związku z brakiem zwrotu dotacji wraz z należnymi odsetkami organ pierwszej instancji 28 kwietnia 2023 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji, które do tej pory nie zostało zakończone. W oparciu o powyższe, decyzją z 18 września 2023 r. nr [...], organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 67 § 1 w zw. z art. 60 § pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm., dalej: u.f.p.) oraz w związku z art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 2651 ze zm. dalej: O.p.) orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżącego przewidywanych należności z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 205 207,85 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 50 543,69 zł. Uznał bowiem, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie do zwrotu dotacji wraz z odsetkami nie zostanie wykonane przez skarżącego, po tym jak decyzja określająca kwotę dotacji do zwrotu i termin naliczania odsetek stanie się ostateczna. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Wniósł odwołanie, w którym podkreślił, że organ pierwszej instancji uzasadniając obawę nie powołał się na przesłanki wymienione w art. 33 § 1 O.p., a jako podstawę swojej decyzji podał sytuację majątkową strony, ale w ogóle nie dokonał jej oceny. Dodał, że uzasadnienie musi zawierać co najmniej podstawowe dane o aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej podatnika. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, organ powołał się jedynie na ogólnikowe twierdzenia zawarte w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Dodał, że organ wprost przyznał, że danymi o sytuacji majątkowej i finansowej strony nie dysponuje i nie dokonał ich zbadania. Zaskarżoną decyzją z 27 listopada 2023 r. SKO utrzymało w decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało na określone w art. 33 O.p. przesłanki zastosowania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego oraz wyjaśniło, że zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Oznacza to, że wydanie decyzji o zabezpieczeniu powinno poprzedzać ustalenie, czy istnieje zobowiązanie lub toczy się postępowanie w celu wydania decyzji wymiarowej (określającej wysokość zobowiązania), a ponadto należy uprawdopodobnić obawę niewykonania tego zobowiązania. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że przed organem pierwszej instancji toczy się postępowanie w sprawie określenia wysokości kwoty dotacji do zwrotu za okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. w związku z rozwiązaną umową nr [...] na realizację zadania pn.: "Organizacja opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku [...] przy ul. [...], G.", a przedmiotowe zobowiązania nie uległy przedawnieniu. Odnosząc się do przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji, wbrew temu co twierdzi skarżący, zbadał czy brak zabezpieczenia może pozbawić wierzyciela publicznego, zaspokojenia należnych od podatnika zobowiązań podatkowych. Zaakcentował, że wydając decyzję organ pierwszej instancji oparł się na informacjach posiadanych z urzędu, w szczególności na twierdzeniach samego skarżącego, które zawarł on w skardze z 27 kwietnia 2023 r., wniesionej do WSA w Gliwicach na wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 lutego 2023 r. nr [...] orzekającą o zwrocie dotacji w kwocie 22.219,77 zł, a także argumentacji zawartej we wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący szczegółowo opisał wówczas sytuację finansową prowadzonej przez siebie firmy oraz wskazał, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podał również, że konieczność zapłaty kwoty ponad 20.000 zł spowoduje utratę płynności finansowej i doprowadzi do upadłości prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, które przez pandemię COVID-19 i związane z nią ograniczenia sanitarne poniosło straty. Przy czym sytuacja jest nadal trudna ze względu na znaczny spadek liczby dzieci od marca 2020 r., co spowodowane jest licznymi ograniczenia w funkcjonowaniu placówek oraz pracę zdalną rodziców. Uznał jednocześnie, że jego sytuacja nie ulegnie w najbliższym czasie poprawie. W konkluzji skarżący stwierdził, że konieczność jednorazowej zapłaty kwoty ponad 20.000 zł doprowadziłaby przedsiębiorstwo do upadku co wiązałoby się z utratą pracy 150 osób oraz pozostawieniem bez zapewnienia opieki 500 dzieciom. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania skarżący powołał się również na fakt, iż w dwóch innych sprawach WSA w Gliwicach wydał postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonych decyzji (sygn. akt III SA/Gl 59/22 i III SA/Gl 713/22). Uwzględniając wszystkie wskazane okoliczności SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że istnieje realna obawa, że zobowiązanie podatkowe (zwrot dotacji publicznej) nie zostanie przez skarżącego wykonane. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że w związku z wszczętym wobec skarżącego postępowaniem karnym przez Prokuraturę Rejonową G., w dniu 16 czerwca 2023 r. zostało wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu skarżącego, poprzez obciążenie hipotekami przymusowymi na kwotę 20.000 zł i 422.400 zł. Ponadto, z księgi wieczystej nieruchomości wynika, że jest już obciążona hipoteką umowną na kwotę 619.351,20 zł na rzecz M. Również, co istotne, jak wynika z dodatkowych wyjaśnień z 10 października 2023 r., które wpłynęły już po wydaniu zaskarżonej decyzji, Prezydent Miasta G. otrzymał zajęcie innej wierzytelności pieniężnej skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego K., z którego wynika, że skarżący nie zapłacił na rzecz Prezydenta Miasta Z. kwoty około 7.350,00 zł, co jedynie potwierdza, że nie uiszcza on wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Istnieje zatem uzasadniona obawa co do skuteczności przeprowadzenia egzekucji, bez uprzedniego zabezpieczenia zwrotu dotacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, tj art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez powołanie się przez organ na ustalenia dokonane w innym postępowaniu, pomimo że organ winien poczynić ustalenia własne, a nie powoływać się na stanowisko strony zaprezentowane w innym postępowaniu, któremu zresztą organ nie dał wiary. Ponadto organ w zasadzie nie odniósł się do argumentów podniesionych w odwołaniu, a jedynie w sposób lakoniczny potwierdził prawidłowość stanowiska organu pierwszej instancji, - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33 O.p. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do zabezpieczenia zobowiązania na majątku skarżącego, podczas gdy przesłanki te nie zostały chociażby uprawdopodobnione w toku postępowania administracyjnego prowadzonego zarówno przez organ pierwszej instancji jak i przez organ odwoławczy. Skarżący w uzasadnieniu skargi m.in. podniósł, że określenie przesłanki zabezpieczenia terminem "uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania" oznacza, że nie chodzi o jakąkolwiek obawę, ale o obawę poważną, uzasadnioną konkretnymi, zidentyfikowanymi okolicznościami sprawy sytuację ekonomiczną podatnika. Natomiast decyzja o zabezpieczeniu powinna zostać oparta na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych świadczących o tym, że w danej sprawie może nie dojść do wykonania zobowiązania podatkowego. Powinna ona zawierać co najmniej podstawowe dane o aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej podatnika. Dalej skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie organ uzasadniając obawę nie powołał się na przesłanki wymienione literalnie w treści art. 33 § 1 O.p., ale jako podstawę swojej decyzji podał sytuację majątkową strony, przy czym w ogóle nie dokonał jej oceny. Rozstrzygnięcie nie zawiera bowiem jakichkolwiek konkretnych danych obrazujących jego sytuację majątkową. Organ pominął również fakt, że w innych sprawach zainicjowanych przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmawiał wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest on związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Tym samym sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo - uchyla ją. Przepis art. 134 §1 p.p.s.a. stanowi zaś, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, także niepodniesione w skardze, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków skargi, jednak w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem sporu jest ocena zaistnienia podstaw do określenia przybliżonej kwoty zobowiązania i zabezpieczenia jej na majątku skarżącego. Zgodnie z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio. Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 2 pkt 2). W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 3). W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (art. 33 § 4 pkt 2). Należy przy tym wskazać, że w rozpoznawanej sprawie powyższy przepis znajduje odpowiednie zastosowanie, na podstawie art. 67 ust.1 ustawy o finansach publicznych. Postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu polega na ustaleniu, czy istnieją przesłanki zabezpieczenia, a w przypadku zabezpieczenia dokonywanego w trybie art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej, także na określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, które ma być zabezpieczone. Celem zabezpieczenia zobowiązania podatkowego jest nie tyle pobór podatku, ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Zabezpieczenie to nie jest więc formą wykonania zobowiązania podatkowego. Zwiększa jedynie gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane. Decyzje zabezpieczające mają charakter tymczasowy i akcesoryjny, nie mogą one uzyskać charakteru samoistnego, ponieważ same w sobie nie kształtują obowiązków adresata jako podatnika i powiązane są z toczącym się postępowaniem, prowadzącym do wydania decyzji wymiarowej. Ich byt prawny musi kończyć się z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej, która wywołuje trwałe skutki, rozstrzygając kwestie faktyczne i prawne, rozpatrywane wcześniej przy wydaniu wygasłej decyzji zabezpieczającej. Samo wydanie decyzji zabezpieczającej ma charakter uznaniowy - organ ocenia istnienie ustawowych przesłanek oraz odnosi kwotę zaległości do sytuacji finansowej podatnika (jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego); te działania organu mogą (ale nie muszą) uprawdopodobnić nieściągalność zobowiązania (zaległości). Oceniając legalność postępowania dotyczącego zabezpieczenia należności podatkowych należy mieć na uwadze, że organy mogą wykazywać ziszczenie się przesłanek ustawowych zabezpieczenia przy użyciu wszelkich dostępnych i możliwych środków, a także w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne uprawdopodobniające możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego, przy czym nie można mówić w tym przypadku o klasycznym postępowaniu dowodowym i tradycyjnych dowodach. Ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Nie może ona być domyślna, ale powinna być uprawdopodobniona w sposób jasny i czytelny dla podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2021 r. I FSK 301/20 i powołane tam orzecznictwo, www.orzeczenia.nsa.gov.pl,). Główną przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego w trybie art. 33 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Ustawodawca nie wyjaśnił jednak co należy rozumieć przez "uzasadnioną obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane". Wskazał jedynie dwie szczegółowe przesłanki, które mogą taką obawę uzasadniać, a mianowicie gdy "podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". Jednakże przesłanki te mają charakter jedynie przykładowy. Wydanie decyzji o zabezpieczeniu powinno poprzedzać ustalenie czy istnieje zobowiązanie lub toczy się postępowanie w celu wydania decyzji wymiarowej (określającej wysokość zobowiązania), a ponadto należy uprawdopodobnić obawę niewykonania tego zobowiązania. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione. W szczególności, poza sporem jest, że przed organem pierwszej instancji toczy się postępowanie w sprawie określenia wysokości kwoty dotacji do zwrotu za okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. w związku z rozwiązaną umową nr [...] na realizację zadania pn.: "Organizacja opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku [...] przy ul. [...] G.". Dokonanie zabezpieczenie przed ustaleniem ostateczną decyzją wysokości dotacji do zwrotu jest dopuszczalne. Przepis art. 33 § 2 O.p. jednoznacznie wskazuje na możliwość dokonania zabezpieczenia przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania – w tym wypadku ustalenia kwoty dotacji do zwrotu. Z kolei, odnosząc się do spełnienia przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, które dostatecznie wykazały z jakich względów istnieje uzasadniona obawa, że to przyszłe zobowiązanie nie zostanie wykonane. W tym zakresie organy wskazały na złą sytuację majątkową skarżącego. Prowadzi on przedsiębiorstwo na dość dużą skalę, zatrudniając ok. 150 pracowników, a jednocześnie podnosi, że jednorazowa zapłata kwoty ponad 20 tys. zł może spowodować jego upadłość. Posiada rozłożone na raty zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Toczą się przeciwko niemu postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące zwrotu dofinansowania udzielonego przez Zarząd Województwa Śląskiego. Toczy się przeciwko niemu postępowanie karne w związku z doprowadzeniem Miasta G. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci udzielenia mu dotacji w przypadku gdy w ofertach realizacji zadania zawarł nieprawdziwe informacje. Nieruchomości skarżącego są obciążone hipoteką. Powyższe okoliczności mogą uzasadniać obawę co do niewykonania zobowiązania. Nadto w orzecznictwie podnosi się, że art. 33 § 1 O.p. posługuje się przesłanką o charakterze nieostrym, a ustawodawca jedynie przykładowo wymienia sytuacje, które mogą świadczyć o istnieniu uzasadnionej obawy nie wywiązania się z zobowiązania podatkowego. Ustanowienie otwartego katalogu okoliczności, które mogą wskazywać na niebezpieczeństwo uchylania się od wykonania powinności podatkowych oznacza, że organ podatkowy nie jest w tym zakresie ograniczony i może wykazywać ziszczenie się przesłanki zabezpieczenia wszelkimi możliwymi środkami. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2021r. sygn. akt I FSK 250/21). W odniesieniu do zarzutów skargi trzeba wskazać, że stosownie do art. 33 § 4 O.p. określenia w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania dokonuje się na podstawie posiadanych przez organ danych. Co do zasady roszczenia o zwrot dotacji przedawniają się z upływem 5 lat, na zasadach określonych w O.p. dla zobowiązań podatkowych, co pozwala stwierdzić, że przedmiotowe zobowiązania, co do obowiązku zwrotu dotacji, nie uległy przedawnieniu. W ocenie Sądu, na obecnym etapie postępowania w wystarczający sposób uprawdopodobniono istnienie zobowiązania w kwotach wynikających z zaskarżonej decyzji. Ponadto trzeba dodać, że ustalenie kwoty zobowiązania nie jest niezbędną przesłanką zabezpieczenia, bowiem decyzja o zabezpieczeniu może zostać wydana przed wydaniem decyzji o ustaleniu kwoty zobowiązania, o ile toczy się postępowanie w tym przedmiocie. Z tego względu decyzja o zabezpieczeniu określa przybliżoną kwotę tego zobowiązania, a ostateczna kwota zostanie ustalona (określona) w postępowaniu wymiarowym. Sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 oraz 77 §1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 33 O.p., bowiem wbrew podniesionym zarzutom w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające wydanie zaskarżonej decyzji. Decyzje organów zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, stosownie do wymogów z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Podsumowując, Sąd stwierdził, że, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI