III SA/Gl 5/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatniczki K.G. w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r., uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych co do niezaewidencjonowanej sprzedaży węgla i braku prawa do odliczenia VAT z faktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika.
Sprawa dotyczyła skargi K.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. Organy podatkowe ustaliły niezaewidencjonowaną sprzedaż węgla-miału na podstawie porównania zakupu i sprzedaży oraz zakwestionowały prawo do odliczenia VAT z faktury wystawionej przez podmiot niezarejestrowany. WSA w Gliwicach, po wcześniejszym uchyleniu decyzji, ostatecznie oddalił skargę, uznając argumentację organów za prawidłową w zakresie braku prawa do odliczenia VAT, a ustalenia faktyczne dotyczące sprzedaży za zgodne z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę K.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. Organy podatkowe ustaliły, że podatniczka nie zaewidencjonowała części obrotu z tytułu sprzedaży węgla-miału, dokonując szacowania na podstawie porównania zakupu i sprzedaży. Ponadto zakwestionowano prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez podmiot, który nie był zarejestrowany jako podatnik VAT. Wcześniejszy wyrok WSA z 12 grudnia 2005 r. uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszeń proceduralnych, w tym sprzeczności w uzasadnieniu dotyczącym stosowania art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz niekonsekwentnych ustaleń faktycznych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organy podatkowe poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, uwzględniając specyfikę obrotu węglem i brak fizycznego odbioru towaru. WSA, związany wcześniejszą oceną prawną co do braku prawa do odliczenia VAT z faktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika, uznał tę argumentację za prawidłową i wyczerpującą. Sąd stwierdził również, że ustalenia organu odwoławczego dotyczące podstawy opodatkowania nie wykraczały poza ramy swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), a materiał dowodowy był jednoznaczny w swojej wymowie. Zarzuty dotyczące przedawnienia i naruszeń proceduralnych uznano za bezzasadne. W konsekwencji, na mocy art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia organów podatkowych nie mogą opierać się wyłącznie na domniemaniu i muszą być poparte wszechstronnie rozważonym materiałem dowodowym. W poprzednim postępowaniu WSA uznał, że organ odwoławczy zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia i dokonał sprzecznych ustaleń.
Uzasadnienie
W poprzednim postępowaniu WSA wskazał na sprzeczności w uzasadnieniu organu odwoławczego oraz na brak konsekwencji w ustaleniach faktycznych. W obecnym postępowaniu, po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA uznał, że ustalenia organu odwoławczego dotyczące podstawy opodatkowania nie wykraczały poza ramy swobodnej oceny dowodów i były oparte na zebranym materiale dowodowym, który był jednoznaczny w swojej wymowie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (28)
Główne
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawą opodatkowania jest obrót, którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę należnego podatku.
u.p.t.u. art. 27 § 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnicy obowiązani są do prowadzenia ewidencji zawierającej kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.
rozp. MF art. 50 § 4
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonanie niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
lit. a w związku z § 36 - wyłącznie faktury wystawione przez podmiot zarejestrowany, czyli podmiot uprawniony do ich wystawienia, stanowią podstawę do odliczenia podatku naliczonego.
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt. 2 lit. a - podstawa prawna utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
o.p. art. 23 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 2 - podstawa prawna szacowania.
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu.
u.k.w.i.h. art. 29
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.p.t.u. i p.a. art. 5 § 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
W przypadku, gdy kilka podmiotów dokonuje sprzedaży tego samego towaru w sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności odbiorcy, przyjmuje się, że sprzedaży dokonał każdy z podmiotów biorących udział w obrocie.
u.p.t.u. art. 19 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
a - okoliczności dotyczące braku magazynowania mogłyby skutkować brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów - organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów prowadzących postępowanie.
u.p.t.u. art. 99 § 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. i p.a. art. 11
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. i p.a. art. 50
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. i p.a. art. 36
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
o.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 23 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.k.w.i.h. art. 29
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.p.t.u. i p.a. art. 5 § 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. i p.a. art. 19 § 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez podmiot niezarejestrowany jako podatnik VAT.
Odrzucone argumenty
Zasada swobodnej oceny dowodów została naruszona przez organy podatkowe. Ustalenia organów podatkowych nie są konsekwentne i pozbawione logiki. Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Prowadzenie części postępowania dowodowego bez udziału strony.
Godne uwagi sformułowania
organ pierwszej instancji, pomijając w trybie art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej dowód w postaci ewidencji sprzedaży VAT z uwagi na nierzetelność, przyjął dane wynikające z deklaracji VAT-7, a podstawy opodatkowania wielkość nie zaewidencjonowanej sprzedaży węgla ustalił w oparciu o posiadane przez podatnika materiały źródłowe tj. faktury VAT zakupu i sprzedaży, ewidencje VAT zakupu i sprzedaży, remanenty i zeznane marże nie można z jednej strony pomijać dowodu w postaci ewidencji VAT, a równocześnie na tej podstawie ustalać wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży całe uzasadnienie tej decyzji oparte jest na przepisie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ustalenia organów podatkowych nie są konsekwentne i pozbawione logiki ustawodawca przewidział sytuację, iż w obrocie gospodarczym występuje sprzedaż towaru bez fizycznego odbioru towaru, przy czym w takiej sytuacji zakłada się, iż każdy z podmiotów jest sprzedawcą i osiąga obrót ze sprzedaży towarów istotą przedmiotowych transakcji jest brak możliwości fizycznego dysponowania towarem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów sformułowanej art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa rozumowanie, w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ustalenia w kwestii spornej, jaką było określenie wielkości sprzedaży – w ocenie organów podatkowych sprzedaży nie zaewidencjonowanej – nastąpiło wyłącznie na podstawie porównania wielkości zakupu i sprzedaży, przy czym organy podatkowe nie wskazały żadnych dowodów pozwalających na jednoznaczne zakwestionowanie wyjaśnień strony skarżącej omawiane rozstrzygnięcie jest typowym przykładem realizacji zasady in dubio pro fisco Bezskuteczne natomiast są zarzuty skargi w zakresie kwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego od podmiotu, który – jak wykazały organy podatkowe – nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie dokonywał rozliczeń z tytułu tego podatku. ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
sędzia
Gabriela Jyż
przewodniczący
Henryk Wach
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niezaewidencjonowanej sprzedaży towarów, odliczenia VAT z faktur od niezarejestrowanych podatników oraz stosowania zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki obrotu węglem i może wymagać dostosowania do innych towarów. Wcześniejsze postępowanie wskazywało na błędy proceduralne, które zostały naprawione w kolejnym etapie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii VAT: niezaewidencjonowanej sprzedaży i prawa do odliczenia VAT od nieuczciwych kontrahentów. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe dokumentowanie transakcji i jak sąd ocenia dowody w takich przypadkach.
“VAT od nieuczciwego kontrahenta: kiedy można odliczyć podatek, a kiedy nie?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 5/08 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2009-03-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-01-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik Gabriela Jyż /przewodniczący/ Henryk Wach /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FZ 379/08 - Postanowienie NSA z 2008-09-30 I FZ 375/09 - Postanowienie NSA z 2009-10-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 99 ust. 12 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi K.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną tu decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. nr [...]określające K.G. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. w wysokości [...]zł, powołując się przy tym na art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt. 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że strona prowadziła działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej artykułów przemysłowych – głównie paliw i węgla. W deklaracji VAT-7 za lipiec 2001 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł do przeniesienia. W toku kontroli stwierdzono nie zaewidencjonowanie części obrotu z tytułu sprzedaży węgla-miału, natomiast rozliczenie z tytułu pozostałych towarów zostało uznane za prawidłowe. W wyniku porównania zakupu i sprzedaży miału w tym miesiącu ustalono zaniżenie sprzedaży miału węglowego w ilości [...]ton. Organ odwoławczy na podstawie czterech faktur ustalił, iż strona zakupiła [...] t miału węglowego i zakup ten zaewidencjonowała, następnie zaś odliczyła zawarty w nich podatek naliczony od podatku należnego za lipiec 2001 r. (jedną fakturę rozliczono w czerwcu 2001 r.). Faktury rozliczone w lipcu 2001 r. dotyczyły miału węglowego w ilości [...] t, przy czym w tym miesiącu strona sprzedała [...] t miału, co spowodowało, iż nadwyżka zakupu nad sprzedażą wyniosła [...] t. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej przypomniał, że zakupiony przez K.G. miał węglowy był związany z transakcją sprzedaży oleju napędowego. "A" Sp. z o. o. w B. za dostarczony olej zapłacił K.G. miałem węglowym w ilości [...] t o wartości brutto [...] zł, a za zorganizowanie dalszej sprzedaży węgla zaproponował jej prowizję 5%. Dokonanie tej transakcji dokumentuje wystawiona przez K.G. faktura VAT [...] z [...] r. dotycząca usługi marketingowej, w której wartość netto [...] zł odpowiada % wartości brutto faktur dokumentujących zakup miału węglowego, co świadczy o ścisłym powiązaniu tej faktury z fakturami dokumentującymi nabycie miału. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że strona nie posiadała pomieszczeń magazynowych, a zakupywany od niej węgiel był odbierany przez kontrahentów bezpośrednio z kopalni. Na podstawie tych faktów organ ustalił, że cały zakupiony węgiel został sprzedany, przy czym wyliczona część sprzedaży nie została udokumentowana, prezentując przy tym sposób dokonania wyliczeń w tym zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił dalej, że w rozliczeniu podatku za miesiąc lipiec 2001 r. zakwestionowano fakturę na kwotę [...] zł wystawioną K.G. przez PHU "B", ponieważ ustalono, iż nie był on zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Prezentując ocenę prawną tak ustalonego stanu faktycznego organ odwoławczy przypomniał, iż podstawą opodatkowania jest obrót (art. 15 ust. 1 zdanie 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz. U. Nr 11. Poz. 50 ze zm.), którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę należnego podatku. Natomiast według art. 27 ust. 4 tej ustawy, podatnicy obowiązani są do prowadzenia ewidencji zawierającej kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Strona skarżąca nie spełniła jednak tego obowiązku, co wynika z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie. Odnośnie braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez podmiot nie będący zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a w związku z § 36 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonanie niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) wyłącznie faktury wystawione przez podmiot zarejestrowany, czyli podmiot uprawniony do ich wystawienia, stanowią podstawę do odliczenia podatku naliczonego. Na końcu Dyrektor Izby Skarbowej wyraził stanowisko, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za lipiec 2001 r. nie upłynął z dniem [...]r., ponieważ zgodnie z art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki. Wniosek o wpis hipoteki organ podatkowy wniósł [...]r., co spowodowało, że wpis w księdze wieczystej nastąpił z tym dniem (art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece). Zaskarżona tutaj decyzja została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 12 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Gl 1719/04) ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji określające K.G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2001 r. w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając zaskarżoną decyzję wyraził następującą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania: "Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa proceduralnego. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, iż jedyną kwestię sporną w sprawie stanowi zasadność ustalenia nie zaewidencjonowanej sprzedaży węgla wyłącznie na podstawie porównania wielkości zakupu i sprzedaży, przy czym zarówno z sentencji decyzji, jak i uzasadnienia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji niezbicie wynika, iż ustalenie spornej wielkości sprzedaży nastąpiło w drodze szacowania na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Natomiast w Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie, stwierdził, iż w sprawie nie miał zastosowania powołany przepis. Wyjaśnił przy tym, iż powołanie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w sentencji decyzji organu podatkowego pierwszej instancji było zbędne, co stanowiło podstawę do sprostowania sentencji decyzji urzędu skarbowego. Okoliczność ta powoduje, że zaskarżonej decyzji nie można uznać za prawidłową, ponieważ organ odwoławczy zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia, utrzymując jednocześnie w mocy decyzję organu podatkowego. Stanowisko to uzasadnił okolicznością, iż: "(...) organ pierwszej instancji, pomijając w trybie art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej dowód w postaci ewidencji sprzedaży VAT z uwagi na nierzetelność, przyjął dane wynikające z deklaracji VAT-7, a podstawy opodatkowania wielkość nie zaewidencjonowanej sprzedaży węgla ustalił w oparciu o posiadane przez podatnika materiały źródłowe tj. faktury VAT zakupu i sprzedaży, ewidencje VAT zakupu i sprzedaży, remanenty i zeznane marże". Jak z powyższego wynika organ pierwszej instancji – w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej – pominął dowód w postaci ewidencji sprzedaży VAT, a jednocześnie wielkość nie zaewidencjonowanej sprzedaży ustalił na podstawie tej właśnie ewidencji. Sprzeczność tego twierdzenia jest oczywista, bowiem nie można z jednej strony pomijać dowodu w postaci ewidencji VAT, a równocześnie na tej podstawie ustalać wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży. Nie można również zaaprobować wyjaśnienia, iż powołanie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w sentencji decyzji organu podatkowego pierwszej instancji było zbędne, co stanowiło podstawę do sprostowania sentencji decyzji urzędu skarbowego, skoro całe uzasadnienie tej decyzji oparte jest na przepisie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Niezależnie od powyższego słusznie twierdzi pełnomocnik skarżącej, iż ustalenia organów podatkowych nie są konsekwentne i pozbawione logiki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również na treść art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), przy czym uznał, iż skarżąca występowała w obrocie jako sprzedawca. Należy zatem podkreślić, iż zgodnie z tym przepisem: "W przypadku, gdy kilka podmiotów dokonuje sprzedaży tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności odbiorcy, przyjmuje się, że sprzedaży dokonał każdy z podmiotów biorących udział w obrocie". Treść tej normy prawnej dowodzi, iż ustawodawca przewidział sytuację, iż w obrocie gospodarczym występuje sprzedaż towaru bez fizycznego odbioru towaru, przy czym w takiej sytuacji zakłada się, iż każdy z podmiotów jest sprzedawcą i osiąga obrót ze sprzedaży towarów. Przenosząc przedstawione uregulowania na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy zaakcentować trzeba, iż skarżąca w toku całego postępowania wyjaśniała, iż w obrocie węglem nie następuje fizyczny odbiór towaru, a realizacja dostaw następuje na podstawie wydanych upoważnień. Tak więc skoro strona nie dokonywała fizycznego odbioru węgla ze składów należących do "A" S.A., to zupełnie niezasadnym jest oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia o fakt braku powierzchni magazynowych. Przypomnieć zatem trzeba, iż organy podatkowe okoliczność nie zaewidencjonowanej sprzedaży wyprowadziły z okoliczności dokonania zakupów węgla w ilości większej niż wynosiła sprzedaż zaewidencjonowana, stanu "[...]" remanentu towarów handlowych na początek i na koniec [...] r. oraz nie przedłożeniem protokołów dokumentujących ubytki bądź straty towarów, nie posiadaniem żadnych magazynów do przechowywania węgla, jak również brakiem dokumentacji związanej z opłatami z tytułu składowania towarów handlowych na placach będących własnością innych podmiotów gospodarczych. Założenia tego, które stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie sposób uznać za prawidłowe w świetle powołanego wyżej art. 5 ust. 4 ustawy podatkowej. Jak już wyżej wskazano istotą przedmiotowych transakcji jest brak możliwości fizycznego dysponowania towarem. Nadto powołanie przedmiotowych okoliczności faktycznych winno raczej skutkować brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego stosownie do art. 19 ust. 3a ustawy podatkowej. Skoro zatem organy podatkowe nie zastosowały wymienionego przepisu, to należy sądzić, iż uwzględniły w swoich rozważaniach istotę obrotu węglem. Specyfika tych transakcji wyklucza jednak jakiekolwiek znaczenie dowodów w postaci protokołów dokumentujących ubytki bądź straty towarów, nie posiadania magazynów do przechowywania węgla, brak dokumentacji związanej z opłatami z tytułu składowania towarów handlowych na placach będących własnością innych podmiotów gospodarczych. Nie można również zaaprobować zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie założenia, iż sprzedaż różnicy towaru (między wielkością zakupu, a sprzedaży) nastąpiła w miesiącu zakupu, jako sprzedaż nie zaewidencjonowana. bowiem w tej kwestii też brak jest jakichkolwiek dowodów. W tym stanie rzeczy – w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów sformułowanej art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, która powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (B. Adamiak [w] : B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r. str. 376 – 378). Natomiast w rozpatrywanej sprawie ustalenia w kwestii spornej, jaką było określenie wielkości sprzedaży – w ocenie organów podatkowych sprzedaży nie zaewidencjonowanej – nastąpiło wyłącznie na podstawie porównania wielkości zakupu i sprzedaży, przy czym organy podatkowe nie wskazały żadnych dowodów pozwalających na jednoznaczne zakwestionowanie wyjaśnień strony skarżącej. Zaakcentować też trzeba, że na rozprawie pełnomocnik skarżącej okazał blankiety upoważnień do odbioru węgla, opatrzone pieczątką [...] Urzędu Skarbowego w K., co czyni wywody Dyrektora Izby Skarbowej o nie przedstawieniu tych upoważnień organom podatkowym niewiarygodnymi. Nadto w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tezę, iż organy podatkowe żądały okazania przedmiotowych upoważnień. W tej sytuacji za uzasadniony należy uznać pogląd, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na domniemaniu. Takie działanie organów podatkowych należy ocenić jako naruszające podstawowe zasady postępowania podatkowego sformułowane w ustawie – Ordynacja podatkowa, a zwłaszcza w art. 121 i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Co prawda zasadzie zaufania do organów prowadzących postępowanie trudno nadać treść normatywną, ale należy założyć, iż zasada ta powinna przejawiać się w działaniu, które nie będzie miało charakteru wyłącznie fiskalnego. Natomiast omawiane rozstrzygnięcie jest typowym przykładem realizacji zasady in dubio pro fisco. Niezależnie od przedstawionych powyżej wywodów uchylenie zaskarżonej decyzji uzasadnia dodatkowo fakt uwzględnienia w rozliczeniu tego miesiąca okoliczności faktycznych związanych z wymiarem podatku za poprzedni miesiąc, które zostały orzeczone decyzją (w miejsce deklarowanej nadwyżki do przeniesienia organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe). Ustalenia te zostały uwzględnione zarówno w decyzji organu podatkowego pierwszej, jak i drugiej instancji, mimo iż decyzje te prawdopodobnie nie mogły wywierać skutków prawnych. W aktach sprawy brak jest dowodów doręczenia tych decyzji, jednak data ich wydania tożsama z datą decyzji za poprzedni miesiąc rozliczeniowy pozwala przypuszczać, iż decyzje te zostały doręczone w tym samym dniu, a zatem uwzględniają zaszłości z decyzji, które jeszcze nie zostały doręczone. Bezskuteczne natomiast są zarzuty skargi w zakresie kwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego od podmiotu, który – jak wykazały organy podatkowe – nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie dokonywał rozliczeń z tytułu tego podatku. Argumentację organów podatkowych w tym zakresie uznaje się za prawidłową i wyczerpującą, wobec czego Sąd odstąpił od jej powtarzania." W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. strona podniosła zarzut przedawnienia, prowadzenie części postępowania dowodowego bez udziału strony, podnosząc również zarzuty dotyczące nieuwzględnienia faktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika, wnosząc przy tym o uchylenie decyzji organu odwoławczego i umorzenie postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z przedstawionej powyżej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania dokonanej przez WSA w Gliwicach w tej sprawie wynika, iż organ odwoławczy będąc związany jednoznaczną oceną, co do prawa pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika podatku od towarów i usług nie mógł już dokonywać innych ustaleń faktycznych, a co za tym idzie prezentować odmiennej oceny prawnej od tej wyrażonej przez Sąd, która brzmi: "Bezskuteczne natomiast są zarzuty skargi w zakresie kwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego od podmiotu, który – jak wykazały organy podatkowe – nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie dokonywał rozliczeń z tytułu tego podatku. Argumentację organów podatkowych w tym zakresie uznaje się za prawidłową i wyczerpującą, wobec czego Sąd odstąpił od jej powtarzania." Tą oceną jest również związany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie rozpoznającym skargę na decyzję ostateczną z [...] r., co powoduje, że zbędnym jest odniesienie się do podniesionych w niej zarzutów w omawianym zakresie. Jeśli zaś chodzi o ocenę i związanie dotyczące prawidłowego ustalenia przez organ podatkowy podstawy opodatkowania w miesiącu lipcu 2001 r. należy stwierdzić, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy poczyniono prawidłowe ustalenia faktyczne w tym zakresie. Prawidłowo organy podatkowe ustaliły podstawę opodatkowania - obrót, którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę należnego podatku w zakresie dotyczącym transakcji miałem węglowym. Dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny za lipiec 2001 r. oraz kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego wynikały z ewidencji, tylko częściowo nierzetelnej w zakresie sprzedaży oraz z dowodów zebranych w sprawie: faktur dokumentujących zakup miału węglowego, faktury marketingowej, informacji udzielonej przez kontrahenta K.G., danych dotyczących sposobu prowadzenia działalności przez skarżącą, w tym danych odnoszących się do jej zaplecza magazynowego. Organ podatkowy odstępując od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania prawidłowo zatem uznał, że jest w stanie uzupełnić dane wynikające z ksiąg handlowych poprzez inne dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem:" Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń. Tak, więc Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że materiał dowodowy jest jednoznaczny w swej wymowie. Wynika z niego, że strona skarżąca dokonała sprzedaży miału węglowego w ilości wynikającej z faktur zakupu, co oznacza, że nie ujęła wszystkich transakcji w ewidencji sprzedaży, co z kolei zaniżyło obrót wynikający z częściowo nierzetelnych ksiąg handlowych. Zarzuty postawione organom podatkowym w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez te organy art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy zauważyć, że okoliczności dotyczące wystawienia kwestionowanych faktur zostały dostatecznie wyjaśnione. Wynikają one z materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe, omówienie tych materiałów jest wyczerpujące i logiczne. Organ odwoławczy tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę wnikliwie zaprezentował swoje stanowisko. Bezzasadny jest zarzut skargi, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów proceduralnych, w tym przepisów dotyczących przedawnienia, ponieważ organy podatkowe działały na podstawie i w granicach przepisów prawa wskazanych w obu decyzjach. Co do przedawnienia, należy podkreślić, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana [...] r. Odnosząc się do końcowego zarzutu skargi, należy jeszcze raz podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygnął już kwestię dotyczącą faktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika podatku od towarów i usług uwzględniając przy tym obowiązujący krajowy porządek prawny regulujący prawo podatnika do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur prawidłowo wystawionych i przez podmiot do tego uprawniony. Słusznie zatem, tak organ I instancji jak i odwoławczy uwzględniając ocenę prawną Sądu i jego wskazania ustaliły, iż faktury wystawił podmiot nieuprawniony, a co za tym idzie ustaliły, że podatnik nie był uprawniony do korzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zawarty w spornej fakturze. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI