III SA/Gl 496/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-12-19
NSAinneWysokawsa
szkolnictwo wyższestypendium socjalneprawo o szkolnictwie wyższym i naucekodeks postępowania administracyjnegostwierdzenie nieważności decyzjistudia pierwszego stopniatytuł licencjata

WSA w Gliwicach oddalił skargę studenta na decyzję o stwierdzeniu nieważności przyznania stypendium socjalnego, uznając, że prawo do świadczenia nie przysługuje osobie posiadającej już tytuł licencjata, która ponownie podjęła studia pierwszego stopnia.

Skarżący, student, kwestionował decyzję o stwierdzeniu nieważności przyznania mu stypendium socjalnego. Argumentował, że uczelnia wiedziała o ukończeniu przez niego studiów pierwszego stopnia już wcześniej i że przepis dotyczący braku prawa do stypendium w takiej sytuacji jest niejasny. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepis art. 93 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce jest jasny i jednoznaczny, a przyznanie stypendium osobie posiadającej tytuł licencjata, która ponownie podjęła studia I stopnia, stanowi rażące naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę studenta A.K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej stypendium socjalne. Studentowi przyznano stypendium socjalne mimo ukończenia studiów I stopnia i uzyskania tytułu licencjata, co stanowi przesłankę negatywną do otrzymania świadczenia na kolejnych studiach I stopnia, zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów K.p.a., w tym bezpodstawne wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, błędną interpretację przepisów oraz brak kompleksowej oceny materiału dowodowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że przyznanie stypendium w opisanej sytuacji stanowiło rażące naruszenie prawa, a przepis art. 93 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Sąd podkreślił, że student miał obowiązek poinformowania uczelni o ukończeniu studiów i uzyskaniu tytułu zawodowego, a złożone oświadczenia potwierdzały jego świadomość co do przesłanek negatywnych przyznawania świadczeń stypendialnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, student posiadający tytuł zawodowy licencjata, który ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia, nie jest uprawniony do otrzymania stypendium socjalnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 93 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce jednoznacznie stanowi, że świadczenia stypendialne nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł licencjata, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. Przyznanie takiego stypendium stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

u.p.s.w.n. art. 93 § ust. 2 pkt 2

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Świadczenia stypendialne nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy licencjata, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 1 pkt 3

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 2

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 93 § ust. 1

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 93 § ust. 2

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 93 § ust. 3

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 359 § ust. 1

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 427 § ust. 1

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyznanie stypendium socjalnego studentowi, który ukończył studia I stopnia i uzyskał tytuł licencjata, a następnie ponownie podjął studia I stopnia, stanowi rażące naruszenie prawa. Przepis art. 93 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce jest jasny i jednoznaczny, nie wymaga wykładni i nie budzi wątpliwości. Student miał obowiązek poinformowania uczelni o ukończeniu studiów i uzyskaniu tytułu zawodowego, a złożone oświadczenia potwierdzały jego świadomość co do przesłanek negatywnych.

Odrzucone argumenty

Organ bezpodstawnie wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Informacja z systemu POL-on o ukończeniu studiów licencjackich nie była nowa, gdyż organ był o tym informowany wcześniej. Przepis art. 93 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce nastręcza trudności interpretacyjnych. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie budziło zaufania.

Godne uwagi sformułowania

przyznanie stypendium socjalnego w kwocie 1100,00 zł miesięcznie na okres od października 2021 r. do lutego 2022 r. mimo ukończenia przez w/w studiów stacjonarnych I stopnia stypendium socjalne na semestr w roku akademickim 2021/2022 zostało przyznane niezgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce student posiadający tytuł zawodowy – lit. b) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia I stopnia. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ wszczął z urzędu postępowanie i wydał decyzję pierwszoinstancyjną stwierdzająca nieważność decyzji w momencie przyznania stypendium socjalnego [...] Skarżący posiadał tytuł zawodowy licencjata, co stanowi przesłankę negatywną w dostępie do świadczeń stypendialnych przyjęcie przez organ, iż doszło do 'rażącego naruszenia prawa' zapis wynikający z art. 93 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym stypendium socjalne nie przysługuje studentowi posiadającemu tytuł zawodowy licencjata, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia nastręcza trudności interpretacyjne nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie stwierdziły nieważność decyzji przyznającej Stronie wnioskowane stypendium. nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy: [...] licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. organ podkreśla, że fakt ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] i rozpoczęcie ponownie studiów I stopnia na kierunku [...] powoduje, że Skarżącemu nie przysługują żadne świadczenia stypendialne organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie w przypadku jaskrawej sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. wszystkie świadczenia wnioskowane po ukoczeniu studiów I stopnia i uzyskaniu tytułu z w/w art. 93 ust. 4 są studentowi nienależne, przyznane z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest bowiem rolą i obowiązkiem Sądu – jak próbuje to wywieźć w skardze Skarżący - opieranie się na tzw. dyrektywie życzliwej interpretacji przepisów odnoszących się do prawa i wolności strony (art. 7a K.p.a.) skoro brzmienie danej normy jest jednoznaczne i konkretne. Ustawodawca jednoznacznie stwierdził bowiem kiedy świadczenia nie przysługują; studenci składając wnioski o stypendia są zapoznawani z regulaminem świadczeń i składają stosowne oświadczenia. chybione są argumenty oparte na art. 145 i nast. K.p.a., skoro procedura wznowienia postępowania nie była podstawą orzekania przez organy Uczelni. Przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. rażącego naruszeniem prawa ma charakter bezwzględny - i jak zasadnie podkreślono to w zaskarżonej decyzji - jej zastosowanie w niniejszej sprawie było konieczne i uzasadnione. Chybione jest także podważanie prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji i zarzucanie niedochowania przez organ naczelnych zasad procesowych

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce dotyczących prawa do świadczeń stypendialnych dla studentów, którzy ukończyli studia pierwszego stopnia i ponownie podjęli studia pierwszego stopnia. Podkreślenie znaczenia jasności przepisów i konsekwencji rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studenta posiadającego już tytuł licencjata, który ponownie podjął studia pierwszego stopnia. Nie dotyczy innych rodzajów świadczeń ani innych sytuacji studentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu stypendiów, ale z nietypowym zwrotem akcji – student próbujący uzyskać świadczenie mimo formalnych przeszkód. Pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie przepisów i konsekwencje ich naruszenia.

Czy można dostać stypendium, mając już tytuł licencjata? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 496/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 742
art. 93 ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A.K. (K.) na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w C. z dnia 10 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej stypendium socjalne oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 10 maja 2023r., nr [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] w C., po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: Strona, Skarżący) od decyzji nr [...], z 5 kwietnia 2023 r., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Stypendialnej Wydziału [...] z 22 października 2021 r., nr [...], dotyczącej przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2021/2022 w semestrze zimowym od października 2021 r. do lutego 2022 r. - utrzymała w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej powołała art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2022, poz. 574 ze zm.; dalej: K.p.a.).
W uzasadnieniu wyjaśniła, że decyzją z 22 października 2021 r. przyznano Stronie stypendium socjalne w kwocie 1100,00 zł miesięcznie na okres od października 2021 r. do lutego 2022 r. mimo ukończenia przez w/w studiów stacjonarnych I stopnia na kierunku [...]. Skarżący we wniosku stypendialnym złożonym 29 września 2021 r. o przyznanie stypendium socjalnego na kierunku [...], studia stacjonarne I stopnia w roku akademickim 2021/2022, wykazał, że studiował w latach 2017-2020 na kierunku [...], studia I stopnia w Uniwersytecie [...] w C. i je ukończył, a także że studiował na Politechnice C. na kierunku [...] w okresie od 1 października 2016 r. do marca 2017 r. Następnie 7 listopada 2022 r. do Uniwersytetu wpłynęła informacja z systemu POL-on, że Skarżący ukończył studia I stopnia, co powoduje, że stypendium socjalne na semestr w roku akademickim 2021/2022 zostało przyznane niezgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgdnie z którym świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 2 pkt 2 nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy – lit. b) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia I stopnia. Natomiast Strona 29 września 2020 r. ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku [...] i uzyskała tytuł zawodowy licencjata. W dniu 3 października 2020 r. Skarżący, jako student III roku kierunku [...] (studia I stopnia) złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego; na stronie 2 wniosku złożył oświadczenie, że zapoznał się z "Regulaminem świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...] w C." oraz zobowiązał się do niezwłocznego powiadomienia Uczelni o: a) uzyskaniu prawa do pobierania świadczeń na innym kierunku studiów lub w innej uczelni, b) uzyskaniu tytułu zawodowego w trakcie roku akademickiego, w którym będzie pobierał świadczenie, c) zaistnieniu okoliczności mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia lub jego wysokości, określonych w Regulaminie świadczeń. Ponadto Skarżący złożył (zgodnie z załącznikiem nr 9 do Regulaminu świadczeń) "Oświadczenie o niepobieraniu świadczeń pomocy materialnej na więcej niż jednym kierunku", w którym oświadczył pod odpowiedzialnością karną i dyscyplinarną, że wiadome mu jest, że zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga, stypendium rektora i stypendium ministra nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy:
magistra, magistra inżyniera albo równorzędny;
licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.
W konsekwencji powyższego, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ wszczął z urzędu postępowanie i wydał decyzję pierwszoinstancyjną stwierdzająca nieważność decyzji z 22 października 2021r., przyznającej Stronie stypendium socjalne w kwocie 1100,00 zł miesięcznie na okres od października 2021r. do lutego 2022 r.
W odwołaniu Skarżący wskazał, iż nie zgadza się z tą decyzją i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżoną decyzją Odwoławcza Komisja Stypendialna nie uznała zarzutów odwołania i podzieliła stanowisko organu I instancji. Przedstawiła przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a. wyjaśniając, że w momencie przyznania stypendium socjalnego przez Komisję Stypendialną Wydziału [...] w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022 Skarżący posiadał tytuł zawodowy licencjata, co stanowi przesłankę negatywną w dostępie do świadczeń stypendialnych na kolejnych rozpoczętych studiach I stopnia. Za niezasadne uznano twierdzenie Skarżącego, że nie uwzględniono złożonych wyjaśnień skoro nie wniosły nowych okoliczności do sprawy. Nie podzielono również zarzutu, że uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie budziło zaufania oraz nie było poparte zasadą przekonywania skoro organ szczegółowo wyjaśnił ustalenia faktyczne oraz wskazał podstawy prawne, na których oparł wydanie decyzji.
Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę żądając uchylenia rozstrzygnięć obu instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów:
1. dających podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a, art. 149 § 2 K.p.a, a także § 11 Regulaminu świadczeń dla studentów, a co za tym idzie także art. 6 K.p.a i art. 16 K.p.a poprzez: bezpodstawne wydanie postanowienia [...] o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stypendialnej, choć nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a, a także żadna z innych przesłanek z art. 145 § 1 K.p.a; wszczęcie postępowania bez zaistnienia podstawy prawnej z art. 145 § 1 K.p.a, co jest naruszeniem art. 149 § 2 K.p.a, a także art. 6 K.p.a; unieważnienie decyzji stypendialnej [...] decyzją, które nie powinno mieć miejsca, gdyż bezpodstawnie wszczęto postępowanie w celu unieważnienia decyzji stypendialnej; błędną argumentację, że przesłanką wznowienia postępowania była nowa informacja z systemu USOS dotycząca ukończenia studiów licencjackich na kierunku [...] w 2020 roku, bowiem ta informacja nie była nowa, gdyż organ we wniosku o przyznanie stypendium socjalnego z 29 września 2021 r. został poinformowany o tym fakcie, co przyznał w uzasadnieniu; naraszenie Regulaminu świadczeń Uniwersytetu [...] w C., poprzez wznowienie postępowania, pomimo iż nie zaistniała żadna przesłanka z § 11 pkt 4 Regulaminu świadczeń.
2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji tj. art. 156 § w pkt. 2 K.p.a w zw. z art. 93 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego zastosowanie w niniejszej sytuacji i przyjęcie przez organ, iż doszło do "rażącego naruszenia prawa", bowiem wbrew treści w/w normy wynikającej z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Skarżący otrzymał stypendium socjalne, w sytuacji gdy zapis wynikający z art. 93 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym stypendium socjalne nie przysługuje studentowi posiadającemu tytuł zawodowy licencjata, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia nastręcza trudności interpretacyjne, jego interpretacja nie wynika z literalnej treści normy, a organ przyznając stypendium socjalne utwierdził Stronę w błędnej interpretacji w/w przepisu ustawy.
3. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez: niedokonanie przez organ kompleksowej, całościowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym pominięcie okoliczności wskazanej we wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, w którym jednoznacznie Skarżący wskazał na ukończenie studiów na kierunku [...] I stopnia, co winno skutkować wydaniem przez organ decyzji odmownej w zakresie przyznania stypendium socjalnego; przyjęcie z jednej strony przez organ, iż we wniosku o przyznanie stypendium socjalnego wskazano błędne dane, w sytuacji, gdy na stronie 2. w/w wniosku w pkt. 5. Skarżący zakreślił, iż ukończył studia I stopnia, wskazując: kierunek, nazwę uczelni, rok rozpoczęcia studiów, rok ukończenia studiów, a organ w dalszej części uzasadnienia wskazuje, iż we wniosku wskazał na ukończenie studiów [...] I stopnia, co stanowi sprzeczność w treści uzasadnienia; nieuwzględnienie przez organ I i II instancji okoliczności ponoszonych przez Skarżącego w wyjaśnieniach, załączniku do wyjaśnień i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w których kompleksowo opisał całą sytuację, iż we wniosku o przyznanie stypendium wykazał fakt ukończenia studiów I stopnia na kierunku [...], ponadto wskazał na możliwość powstania wątpliwości interpreta-cyjnych co do treści art. 93 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce; poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyny stwierdzenia przez organ nieważności decyzji, uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób lakoniczny i nie budzący zaufania do działania organów, niezgodny z zasadą przekonywania.
W uzasadnieniu cytując regulacje prawne Skarżący powołał się na orzecznictwo i zaakcentował, że w przypadku każdej decyzji stypendialnej organ z wniosku o przyznanie stypendium socjalnego dostawał informację o ukończeniu przez Stronę studiów I stopnia na kierunku [...] w 2020 roku. Tym samym organ nie tylko nie może zakładać, że nie posiadał wcześniej tej informacji, gdyż mógł ją uzyskać z siedmiu wniosków stypendialnych na przełomie lat 2019-2022, lub z systemu POL-on w momencie weryfikacji któregokolwiek z wniosków, ale także nie może zakładać, że dopiero z systemu POL-on 7 listopada 2022 r. dostał tę informację.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów uznał je za chybione.
Dodatkowo wyjaśnił, że nie miał obowiązku wskazywania przesłanek z art. 145 K.p.a, jak wskazuje Skarżący, skoro postępowanie było prowadzone z art. 156 § 1 pkt 2, co było podawane w postanowieniach i decyzjach. Zaznaczył, że środki finansowe na świadczenia dla studentów są środkami publicznymi, a Ministerstwo jako podmiot nadzorczo-kontrolny jest uprawniony do oceny prawidłowości wydatkowania tych środków na podstawie art. 427 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z powyższego więc wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie stwierdziły nieważność decyzji przyznającej Stronie wnioskowane stypendium.
Przepis art. 86 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce reguluje podstawy i tryb przeznawania pomocy materialnej studentowi, stanowiąc w ust. 1 pkt 3, że może on ubiegać się o zapomogę. Z mocy ust. 2 tego przepisu przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym organy uczelni przy procedowaniu w przedmiocie przyznania stypendium są obowiązane do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a decyzje w tym zakresie zostały poddane kontroli prowadzonej przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem.
Natomiast ograniczenie możliwości przyznania tych świadczeń ustawodawca uregulował w art. 93 w/w ustawy stanowiąc, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich (ust.1). W ust. 2 zawarto regulację, zgodnie z którą student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Przepis z ust. 3 stanowi, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy:
1) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny;
2) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia (podkreślenie i pogrubienie czcionki przez tut. Sąd).
Skarżący powołując się na orzecznictwo wskazuje, że zaskarżona decyzja jest niezasadna, gdyż występują wątpliwości interpretacyjne przepisu; podawał okresy i kierunki studiowania we wniosku oraz ukończenie studiów, a zatem informacja z systemu POL-on nie może być taktowana jako nowa informacja, na podstawie której można wznowić postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5) K.p.a.
Natomiast organ podkreśla, że fakt ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] i rozpoczęcie ponownie studiów I stopnia na kierunku [...] powoduje, że Skarżącemu nie przysługują żadne świadczenia stypendialne, co skutkuje, że Skarżący nie był uprawniony do pobierania stypendium socjalnego w semestrze zimowym w roku akademickim 2021/2022, o czym miał świadomość, wobec złożenia oświadczenia o niepobieraniu świadczeń pomocy materialnej na więcej niż jednym kierunku (zgodnie z załącznikiem nr 9 do Regulaminu świadczeń) oraz oświadczył pod odpowiedzialnością karną i dyscyplinarną, że znane mu są przesłanki z art. 93 ustawy.
Wobec tak zarysowanego sporu rację należy przyznać organowi. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) oraz art. 6 K.p.a. regulującymi zasadę praworządności - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Powyższe obowiązuje także organy orzekające w niniejszej sprawie z mocy art. 86 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Natomiast jak stanowi art. 156 K.p.a. określający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej – w § 1 pkt 2 - organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie w przypadku jaskrawej sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może więc zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga stosowania wykładni i nie budzi żadnych wątpliwości co do sposobu jego stosowania. "Rażące" naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje przy tym, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Zauważyć należy, że Skarżący we wniosku stypendialnym złożonym w dniu 29 września 2021 r. o przyznanie stypendium socjalnego na kierunku [...], studia stacjonarne I stopnia w roku akademickim 2021/2022 wykazał, że studiował w latach 2017-2020 na kierunku [...], studia I stopnia w Uniwersytecie [...] w C. i je ukończył; studiował na Politechnice C. na kierunku [...] w okresie od 1 października 2016 roku do marca 2017 roku. Powyższe okoliczności wynikają także z danych w systemie ministerialnym POL-on, m.in. informacja o zakończeniu studiów na Politechnice C. na kierunku [...] przez Skarżącego 11 września 2017 r. Również uzyskanie przez Skarżącego tytułu licencjata jest w sprawie bezsporne.
Natomiast konkludując przedstawione wyżej uwarunkowania faktyczne i prawne zaakcentować należy, że wszystkie świadczenia wnioskowane po ukończeniu studiów I stopnia i uzyskaniu tytułu z w/w art. 93 ust. 4 są studentowi nienależne, przyznane z rażącym naruszeniem prawa.
Nie jest bowiem rolą i obowiązkiem Sądu – jak próbuje to wywieźć w skardze Skarżący - opieranie się na tzw. dyrektywie życzliwej interpretacji przepisów odnoszących się do prawa i wolności strony (art. 7a K.p.a.) skoro brzmienie danej normy jest jednoznaczne i konkretne. Treść cytowanego przepisu art. 93 ust. 4 nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych i tym samym chybiony jest zarzut Skarżącego w tym zakresie oraz że organ wiedział o kierunkach studiów, a student świadczenia te pobierał w dobrej wierze, zostały mu przyznane i był ich beneficjentem. Ustawodawca jednoznacznie stwierdził bowiem kiedy świadczenia nie przysługują; studenci składając wnioski o stypendia są zapoznawani z regulaminem świadczeń i składają stosowne oświadczenia. W dniu 29 września 2021r. Skarżący podpisał "Oświadczenie o niepobieraniu świadczeń", w którym w pkt 2 ppkt 3 zostało podane pouczenie o nieprzysługiwaniu stypendium studentowi posiadającemu tytuł zawodowy m.in. licencjata (lit. b).
Ustosunkowując się do zarzutów skargi dodatkowo należy wskazać, że chybione są argumenty oparte na art. 145 i nast. K.p.a., skoro procedura wznowienia postępowania nie była podstawą orzekania przez organy Uczelni. Jednoznacznie z zaskarżonych decyzji bowiem wynika tryb nadzwyczajny z art. 156 K.p.a., a nie wznowieniowy. Również bez wpływu na ocenę sprawy jest czy Skarżący miał świadomość, że żadne stypendia mu nie przysługują, jeżeli ukończył studia pierwszego stopnia i ponownie podjął studia pierwszego stopnia. Przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. rażącego naruszeniem prawa ma charakter bezwzględny - i jak zasadnie podkreślono to w zaskarżonej decyzji - jej zastosowanie w niniejszej sprawie było konieczne i uzasadnione.
Mając powyższe na względzie tut. Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ ani prawa procesowego ani materialnego. Zarzuty Skarżącego należało uznać zatem za całkowicie bezzasadne. Chybione jest także podważanie prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji i zarzucanie niedochowania przez organ naczelnych zasad procesowych skoro Strona była informowana o możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym i składania wyjaśnień. Natomiast fakt odmiennej od pożądanej przez Skarżącego oceny okoliczności sprawy nie skutkuje wadliwością procedowania organów w sprawie.
Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.
-----------------------
9

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI