III SA/GL 488/23

III SA/Gl 488/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym)
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 100
art. 35a ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi N. L. na uchwałę Rady Powiatu C. z dnia 28 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zadań realizowanych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi N. L. (dalej: Skarżąca) z 19 maja 2023 r. jest uchwała nr [...] Rady Powiatu C. z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie określenia zadań realizowanych w roku 2023 ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych (dalej: uchwała).
Podstawą prawną wydanej uchwały jest art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1526, dalej: u.s.p.) oraz art. 35a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 100 z późń. zm.; dalej: ustawa).
Według Skarżącej poprzez regulacje zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia jej interesu prawnego, ponieważ jest przedsiębiorcą prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres ponad 2 lat przed złożeniem wniosku w dniu 14 października 2022 r.
Zaskarżonej uchwale Skarżąca zarzuciła:
1.naruszenie art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 35a ust. 4 w zw. z art. 35a ust. 1 pkt. 7 lit. c ustawa oraz § 2 pkt. 3 w zw. z § 5 pkt 2. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: rozporządzenie) poprzez:
a) bezprawne zawężenie w § 1 uchwały do zadania ,,dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny tylko dla indywidualnych osób niepełnosprawnych'' podczas gdy z zarówno z ustawy jak i rozporządzenia wynika, iż uprawnionymi do otrzymania wskazanego dofinansowania są zgodnie z § 5 ust. 1 oraz 2 rozporządzenia uprawnione są zarówno osoby niepełnosprawne stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności jak i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku co na podstawie delegacji ustawowej z art. 35a pkt 4. ww. ustawy zostało precyzyjnie określone w § 2 ww. rozporządzenia,
b) a limine dyskryminujące traktowanie osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą na rzecz osób niepełnosprawnych, poprzez ich formalne wyłączenie z możliwości uzyskania dofinansowania i nie przyznania ani złotówki w budżecie na wskazane zadanie,
c) brak zabezpieczenie środków finansowych na realizację zadania pomimo złożenia wniosku przed otrzymaniem środków z PFRON (zgodnie § 12 pkt. 1 rozporządzenia wniosek o dofinansowanie ze środków Funduszu składa się w terminie do dnia 30 listopada roku poprzedzającego realizację zadań).
d) całkowicie wadliwe ustalenie, iż dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego przez osoby niepełnosprawne a osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na rzecz osób niepełnosprawnych jest odrębnym dofinansowaniem (zadaniem), podczas gdy jest tożsame dofinansowanie (zadanie). Zatem wniosek winien zostać rozpatrzony w oparciu o § 1 uchwały w ramach środków przeznaczonych na wskazane zadanie (41544,00 PLN)
Wobec powyższego Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości i przyznanie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że jest przedsiębiorcą prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres ponad 2 lat przed złożeniem w dniu 14 października 2022 r. wniosku do Starosty Powiatu C. o przyznanie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) na zakup specjalistycznego sprzętu rehabilitacyjnego umożliwiającego prowadzenie rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
Decyzją z 15 maja 2023 r. Starosta C. odmówił jej dofinansowania, powołując się na regulacje zaskarżonej uchwały.
W ocenie Skarżącej przedmiotowa uchwała jest dyskryminująca. Brak zabezpieczenia w budżecie na realizację zadań publicznych środków pieniężnych, pomimo złożonych uprzednio wniosków (jeszcze w 2022 r.) stanowiło rażące naruszenie konstytucyjnej zasady równości.
Jej wątpliwości budziła zasadność samego rozróżnienia podmiotów uprawnionych do otrzymania przedmiotowego dofinansowania. Równie dobrze wyobrazić można sobie uchwałę, w której Rada Powiatu dokonałaby dalszego podziału środków na zakup sprzętu rehabilitacyjnego z uwagi na np. wiek, kolor oczu, płeć, orientację seksualną, lewo lub praworęczność etc.
Tymczasem regulacja art. 35a ust. 1 pkt. 7 lit. d ustawy jako jeden rodzaj zadań traktuje dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny.
Podobnie wynika z § 2 pkt 1 oraz § 5 rozporządzenia, który jako jeden z rodzajów zadań powiatu traktuje jednolicie zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny (nie wyróżnia podziału na osoby niepełnosprawne oraz osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych). Brak jest zatem podstaw prawnych do wyodrębnienia w uchwale powiatu z kategorii zadań "zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny" odrębnych zadań polegających na:
a) dofinansowaniu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny tylko dla indywidualnych osób niepełnosprawnych";
b) a contrario "zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny wszystkich pozostałych" nie przeznaczenie na powyższy cel ani złotówki.
Dalej Skarżąca dowodzi jednolitości wskazanego zadania polegającego na zaopatrzeniu w sprzęt rehabilitacyjny, co wynika z § 5 rozporządzenia. Posługuje się on ogólną kategorią "zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny", rozbijając jedynie krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania dofinansowania w ramach jednak tożsamego zadania. W konsekwencji wydzielenie środków budżetowych na dwa odrębne zadania z całkowitym pominięciem jednego z nich stanowi przejaw rażącej dyskryminacji.
Skarżąca swoje stanowisko poparła tezami zawartymi w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 448/22.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu C. wniosła o nieuwzględnienie skargi i następnie jej oddalenie.
W pierwszej kolejności Rada Powiatu, powołując się na art. 87 ust. 1 u.s.p. wskazała na brak spełnienia wymogów formalnych do wniesienia skargi. Skarżąca nie jest bezpośrednim adresatem uchwały, ponieważ nie zawiera ona żadnych norm prawnych dotyczących sfery jej praw i obowiązków Skarżącej. To, że taka uchwała mogłaby być podstawą do wydania rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie w przyszłości z korzyścią lub z niekorzyścią dla Skarżącej jest sytuacją hipotetyczną i nie może ona być podstawą do przyjęcia, że zachodzi aktualny, realny i indywidualny interes Skarżącej.
Jednocześnie, w razie uznania przez Sąd, iż po stronie Skarżącej istnieje jednak legitymacja do wniesienia przedmiotowej skargi, Rada Powiatu C. wniosła, aby kontrola zaskarżonego aktu dokonywana była w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą Skarżącej. Całkowicie nieuzasadnione jest żądanie Skarżącej stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości, skoro z treści skargi wynika, że do ewentualnego naruszenia przepisów prawa miałoby dojść wyłącznie w zakresie jej fragmentu, a więc w odniesieniu do zadania dotyczącego dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny oraz przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów (zatem w zakresie § 1 uchwały, tabela 2 "Zadania z zakresu rehabilitacji społecznej’’, wiesz: od 4 do 6).
Organy administracji dysponując określonymi funduszami na realizację zadań, w tym m.in. zadania z § 5 wspomnianego rozporządzenia. Powinny zatem rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. Organ nie może więc zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości, a przyznając określone świadczenia musi kierować się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru tych świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy.
Na uwagę zasługuje także fakt, że sprzęt wykorzystywany przy zabiegach rehabilitacyjnych nie znajduje dofinansowania ewentualnych zabiegów w ramach NFZ, co za tym idzie istnieje duże prawdopodobieństwo, że zabiegi będą wykonywane odpłatnie. Koszty za nie poniesie pacjent, w tym również osoba niepełnosprawna, która bardzo często boryka się z brakiem środków finansowych na podstawowe potrzeby życiowe. Wobec tego nie znajdują żadnego uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy a także art. 32 Konstytucji RP poprzez dyskryminację Skarżącej. Organ podejmując uchwałę miał na względzie to, by środki na udzielenie dofinansowania zostały rozdysponowane w zgodzie z ideą sprawiedliwości, jak i z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Dodatkowo Powiatowa Społeczna Rada ds. Osób Niepełnosprawnych pozytywnie zaopiniowała projekt uchwały.
Rada Powiatu podkreśliła także, że wedle § 5 ust. 1 rozporządzenia o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne stosownie do potrzeb pod warunkiem, że zachodzi potrzeba prowadzenia rehabilitacji w warunkach domowych oraz osoba niepełnosprawna nie przekracza ustalonych kryteriów dochodowych. Biorąc pod uwagę powyższe, z możliwości uzyskania dofinansowania wyłączone są m. in. osoby niepełnosprawne, których dochody mogą pozwolić na zaopatrzenie w sprzęt we własnym zakresie bez angażowania w to środków Funduszu.
W przypadku dofinansowania do zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą brak jest takich kryteriów w związku z czym dofinansowanie mogą uzyskać podmioty bez względu na osiągany dochód oraz faktyczną potrzebę dofinansowania przedmiotowego sprzętu.
Poza tym Rada Powiatu podejmując zaskarżoną uchwałę miała na względzie wysokość środków przekazanych przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na realizację zadań w roku bieżącym oraz zapotrzebowanie finansowe na poszczególne zadania. Biorąc pod uwagę dużą ilość wniosków złożonych w ramach innych zadań, wzrost kosztów realizacji tych zadań (m.in. zwiększenie kwot refundacji NFZ, które przekłada się na wyższe dofinansowania ze środków PFRON) oraz ograniczony dostęp do bezpłatnych form rehabilitacji Rada Powiatu C. zadecydowała w uchwale o częściowej realizacji zadania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, w ten sposób że środki przeznaczone na zadanie zostały zabezpieczone wyłącznie dla indywidualnych osób niepełnosprawnych. Tym samym Rada podjęła decyzję o częściowej realizacji zadania, co jest zgodne z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono uchwałę nr [...] Rady Powiatu C. z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie określenia zadań realizowanych w roku 2023 ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych.
Stosownie do art. 79 ust. 1 zd. 1 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Nie każda bowiem wadliwość uchwały organu powiatu jest podstawą do eliminacji tej uchwały z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 79 ust. 4 przytoczonej ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa.
Z kolei art. 87 ust. 1 u.s.p. samodzielnie określa zakres legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały organu powiatu i posiada charakter przepisu szczególnego. Powyższa regulacja stanowi zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej, wyrażonej w art. 50 p.p.s.a. Sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała (zarządzenie) narusza jej prawem chroniony interes lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej, przy czym chodzi tu o własny interes prawny podmiotu skarżącego. Skarga uregulowana w art. 87 ust. 1 u.s.p. nie jest bowiem skargą powszechną (nie ma charakteru actio popularis), a zatem dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale powinno być realne i aktualne. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy. (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1654/22).
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Rady Powiatu C., Skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały. To wobec braku realizacji zadania w 2023 r. dofinansowania w sprzęt rehabilitacyjny osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, określonej w § 1 uchwały w stosunku do Skarżącej została wydana przez Starostę Powiatu C. w dniu 15 maja 2023 r. decyzja o odmowie przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny dla osób prawnych. W tej sytuacji został zidentyfikowany aktualny, realny i indywidualny interes Skarżącej w zaskarżeniu uchwały.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy Rada Powiatu C. mogła w § 1 uchwały przyjąć do dofinansowania tylko zadanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny dla osób niepełnosprawnych i pominąć do wykonania w 2023 r. zadanie dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych.
Jak wynika bowiem z 35a ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy, do zadań powiatu należy dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast zgodnie z art. 35a ust. 3 tej ustawy, rada powiatu w formie uchwały określa zadania, na które przeznacza środki określone w art. 48 ust. 1 pkt 1.
Sąd orzekający w sprawie podziela stanowisko wyrażone przez WSA we Wrocławiu w wyroku z 23 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 302/16 co do tego, że powyższy przepis nie nakłada na radę powiatu obowiązku realizacji wszystkich zadań, jakie wskazuje ustawa w art. 35a ust. 1. O wyborze zadań i wysokości środków na ich dofinansowanie decyduje specyfika potrzeb występujących w danym powiecie.
Środki z PFRON winny być rozdzielane jak największej liczbie uprawnionych, a rozmiar dofinansowania będzie zawsze przedmiotem uznania organu, aczkolwiek uznanie takie nie może być dowolnością. Jak wskazał NSA w wyroku z 26 września 2000 r., sygn. akt I SA 945/00 działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Ponadto uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Organy administracyjne dysponując określonymi, funduszami na realizację zadań winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 811/12). W innym orzeczeniu WSA w Bydgoszczy słusznie zauważył, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości, a przyznając określone świadczenia musi kierować się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru tych świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy (wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 22/17).
Także z treści § 2 pkt 3 rozporządzenia nie można wywieźć o obowiązku realizowania przez samorząd powiatowy wszystkich zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Stosownie bowiem ze środków Funduszu mogą być finansowane w części lub całości wymienione w tym przepisie rodzaje zadań, w tym zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów.
Jednocześnie § 5 rozporządzenia oznacza zakres podmiotów, które mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, a mianowicie:
1) osoby niepełnosprawne stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, jeżeli:
a) przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty:
- 50% przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, zwanego dalej "przeciętnym wynagrodzeniem", na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym,
- 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej,
b) zachodzi potrzeba prowadzenia rehabilitacji w warunkach domowych przy użyciu tego sprzętu;
2) jeden raz w roku - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku oraz udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu.
W sprawie nie jest przedmiotem sporu okoliczność, że Skarżąca należy do podmiotów, którym może zostać przyznane dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podstawie art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy w zw. z § 2 pkt 3 i § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
W § 1 uchwały, tabela 2 "Zadania z zakresu rehabilitacji społecznej’’, wiesz: od 4 do 6 ustaliła dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny tylko dla indywidualnych osób niepełnosprawnych – 20 000 zł oraz dofinansowanie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów – 395 144 zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że PFRON w 2023 r. przekazał Powiatowi C. kwotę 4 612 864 zł, w tym na dofinansowanie kosztów tworzenia i działania warsztatu terapii zajęciowej – 1 938 720 zł tj. o 401 535 zł większą niż ostateczna wysokość środków w roku 2022 r. W projekcie uchwały dokonano podziału na zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej realizowane przez Powiatowy Urząd Pracy oraz rehabilitacji społecznej realizowane przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie. Do realizacji zostały wybrane zadania, które w sposób długotrwały mogą przyczyniać się do pobudzania aktywności społecznej oraz wyrabiania umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych w tym (...) dofinansowanie do zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny (...).
Niezależnie, stosownie do art. 44b ustawy pismem z 3 marca 2023 r. projekt uchwały został pozytywnie zaopiniowany przez Powiatową Społeczną Radę Do Spraw Osób Niepełnosprawnych.
Wynika z tego, że pomimo uzyskania wyższych środków w porównaniu do roku 2022 r. nie wszystkie zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych mogą być realizowane. W uzasadnieniu uchwały Rada Powiatu C. podała motywy, którymi kierowała się dokonując podziału otrzymanych z PFRON środków na realizację tych zadań, które cyt. "w sposób długotrwały mogą przyczyniać się do pobudzania aktywności społecznej oraz wyrabiania umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych" i są realizowane przez Powiatowy Urząd Pracy i Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie.
W ocenie Sądu dopuszczalne jest przyjęcie do dofinansowania realizację zadania określonego w § 5 rozporządzenia tylko w części tj. na rzecz wskazanej kategorii podmiotów w nim oznaczonej. Zastosowany w nim podział adresatów zadania jakim jest dofinasowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny przeprowadzony został z uwzględnieniem kryterium jego wykorzystania, odpowiednio bezpośrednio przez osobę niepełnosprawną czy też pośrednio korzystając z usług świadczonych w ramach działalności gospodarczej związanej z rehabilitacją osób niepełnosprawnych. Zatem w § 5 rozporządzenia uwzględniono różny, nie identyczny sposób wykorzystania sprzętu rehabilitacyjnego przez osoby niepełnosprawne. Nie bez znaczenia w sprawie ma dokonanie jednoznacznego wyboru grupy podmiotów uprawnionych do dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny w zakresie wyznaczonym w § 5 rozporządzenia, bez wprowadzania jakiejkolwiek jej modyfikacji. Tym samym Sąd orzekający nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Szczecinie z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 448/22.
Wobec powyższego nie mają uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Radę Powiatu C. art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dyskryminację Skarżącej. Należy podkreślić, że zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujący się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowani równo. W związku z powyższym, jeżeli zostało stwierdzone, że podobne sytuacje zostały potraktowane przez prawo odmiennie (a ta odmienność nie jest usprawiedliwiona), to wskazuje to na naruszenie zasady równości (wyrok WSA w Krakowie z 20 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 921/13). Problem równości w prawie sprowadza się więc w zasadzie do dwóch aspektów, to jest do równości w procesie stanowienia prawa i w procesie stosowania. Tak też interpretuje ten przepis TK, dając wyraz swojemu stanowisku m.in. w wyroku z dnia 24 lutego 1999 r. w sprawie sygn. akt Sk 4/98, w którym podkreślił zarówno istotę, jak i wagę zasady równości wobec prawa (publ. OTK 1999, Nr 2, poz. 24). Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału należy uznać, że jeżeli pewien zbiór podmiotów cechuje określona istotna cecha relewantna to istnieje konstytucyjny nakaz, aby takie podmioty, należące do tej samej klasy, w ramach określonego stanu prawnego (czyli w podobnej sytuacji), traktowane były równo, a zatem tak samo, bez zróżnicowania w postaci faworyzowania, jak i dyskryminacji. W taki sam sposób wykłada tę zasadę NSA, czyniąc to jednolicie i konsekwentnie. Przy tym wskazując na konieczność respektowania zasady równości wobec prawa NSA podkreśla, że oczywiście nie zwalnia to organu z obowiązku dokładnego i bezstronnego analizowania każdego przypadku, z odwołaniem się do odpowiednich uregulowań. Przykładowo w wyroku z 18 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 392/00 NSA stwierdził, że zasada równości w prawie polega na tym, iż wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną mają być traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących, co oznacza także sprawiedliwie. Zasada równości obywateli wobec prawa nie oznacza ani "wszystkim to samo" czy też nawet "wszystkim jednakowo", lecz zasada ta wymaga, aby w podobnych sytuacjach były stosowane podobne lub identyczne rozwiązania. Zatem honorując zasadę równości obywateli wobec prawa za niedopuszczalne należy uznać wybiórcze stosowanie rygorów prawa w stosunku do niektórych tylko podmiotów, bez jednoczesnego ich zastosowania w stosunku do innych podmiotów, mimo ciążącego na nich takiego samego obowiązku (wyrok NSA z 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2993/14).
Skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych (co najmniej od 2 lat przed złożeniem wniosku) i wykorzystując dofinansowany sprzęt rehabilitacyjny w swojej działalności gospodarczej znajduje się w innej sytuacji niż osoby niepełnosprawne, dla których ze względu na potrzeby wynikające z niepełnosprawności niezbędnym jest zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny. I choć Skarżąca znajduje się w grupie podmiotów, które według § 5 ust. 1 rozporządzenia mogą ubiegać się o dofinansowanie, to mając na względzie powody zaopatrzenia się w sprzęt rehabilitacyjny jej sytuacja nie jest taka sama, identyczna jak osób niepełnosprawnych. Wobec tego nie można zarzucić Radzie Powiatu C., że przyjmując w § 1 uchwały wykonanie w części zadania określonego w § 2 pkt. 3 w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia naruszyła zasadę równości i dyskryminowała Skarżącą.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzekł w sentencji wyroku.