III SA/Gl 481/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-11-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zawieszenie postępowaniaubezwłasnowolnieniekuratorbadania lekarskiekierowanie pojazdamikodeks postępowania administracyjnegokodeks cywilnyreprezentacja stronyskarżący prokurator

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Prokuratora na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie badań lekarskich kierowcy, uznając, że zawieszenie było uzasadnione do czasu ustanowienia kuratora dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej.

Prokurator zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zawieszeniu postępowania w sprawie badań lekarskich kierowcy, argumentując naruszenie przepisów o doręczeniach dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej. Sąd uznał jednak, że zawieszenie postępowania było uzasadnione na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu ustalenia kuratora dla S. K., częściowo ubezwłasnowolnionego. Sąd podkreślił, że doręczenie postanowienia o zawieszeniu osobie ubezwłasnowolnionej częściowo, która jeszcze nie ma ustanowionego kuratora, nie jest rażącym naruszeniem prawa, a jedynie czynnością formalną.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które zawiesiło postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. o skierowaniu S. K. na badania lekarskie do kierowania pojazdami. Powodem zawieszenia było częściowe ubezwłasnowolnienie S. K. i konieczność ustalenia kuratora dla tej osoby. Prokurator zarzucił naruszenie art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 § 1 i 2 k.p.a., twierdząc, że doręczenie postanowienia o zawieszeniu S. K. było nieskuteczne, ponieważ powinien być on reprezentowany przez kuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że zawieszenie postępowania było prawidłowe na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozpatrzenie sprawy zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest ustanowienie kuratora. Sąd stwierdził również, że doręczenie postanowienia o zawieszeniu bezpośrednio S. K., który nie miał jeszcze ustanowionego kuratora, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, gdyż była to czynność formalna, a nie rozporządzenie prawem. Sąd podkreślił, że celem zawieszenia było ochrona interesów strony i zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu po ustanowieniu kuratora.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego osobie częściowo ubezwłasnowolnionej, która nie ma jeszcze ustanowionego kuratora, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a jedynie czynność formalną, która ma na celu ochronę strony i zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu po ustanowieniu kuratora.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie postanowienia o zawieszeniu postępowania bezpośrednio S. K. nie było rozporządzeniem jego prawem ani zaciągnięciem zobowiązania, a jedynie czynnością formalną. Brak ustanowionego kuratora w momencie wydania postanowienia uniemożliwiałby skuteczne doręczenie, co stałoby w sprzeczności z celem postępowania i ochroną praw strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Pomocnicze

k.p.a. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. W przypadku braku ustanowionego kuratora, doręczenie bezpośrednio stronie jest dopuszczalne.

k.p.a. art. 30 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego.

k.p.a. art. 30 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych statutowych przedstawicieli.

k.c. art. 15

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Osoba częściowo ubezwłasnowolniona ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

k.c. art. 16 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej ustanawia się kuratelę.

k.c. art. 17

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Do czynności prawnych, które mają na celu zaciągnięcie zobowiązania lub rozporządzenie prawem, potrzebna jest zgoda przedstawiciela ustawowego osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych.

k.r.o. art. 181 § 1

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Kurator osoby ubezwłasnowolnionej częściowo jest powołany do jej reprezentowania i do zarządu jej majątkiem tylko wtedy, gdy sąd opiekuńczy tak postanowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawieszenie postępowania administracyjnego było uzasadnione na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (ustanowienie kuratora). Doręczenie postanowienia o zawieszeniu postępowania osobie częściowo ubezwłasnowolnionej, która nie ma jeszcze ustanowionego kuratora, nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego.

Odrzucone argumenty

Doręczenie postanowienia o zawieszeniu postępowania S. K. było nieskuteczne, ponieważ powinien być on reprezentowany przez kuratora (zarzut Prokuratora).

Godne uwagi sformułowania

organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd doręczenie postanowienia o zawieszeniu postępowania do rąk ubezwłasnowolnionego częściowo S. K. jest skuteczne i wywiera skutki prawne sam fakt doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu ustanowienia/ustalenia kuratora bezpośrednio S. K. nie jest taką czynnością, która wywołuje dla niego skutki w postaci zaciągnięcia przez niego zobowiązań lub rozporządzenia swoim prawem

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Dorota Fleszer

członek

Adam Pawlyta

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku ubezwłasnowolnienia strony oraz kwestii doręczeń w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji częściowego ubezwłasnowolnienia i braku ustanowionego kuratora w momencie wydawania postanowienia o zawieszeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z reprezentacją strony ubezwłasnowolnionej w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy doręczenie pisma osobie ubezwłasnowolnionej bez kuratora jest legalne? WSA w Gliwicach wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 481/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97 par. 1 pkt 4 k.p.a.; art. 40 k.p.a.; art. 30 par. 1 i 2 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 16 par. 2 k.c.; art. 17 k.c.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr SKO.K/41.3/494/2024/3811 w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. (dalej również: Prokurator) pismem z 17 maja 2024 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: SKO w Katowicach.; Kolegium; organ) z 24 kwietnia 2024 r. znak: SKO.K/41.3/494/2024/3811 zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z 22 stycznia 2024 r. nr [...] do dnia ustalenia kuratora dla S. K..
Przedmiotowe postanowienie z 24 kwietnia 2024 r. wydano na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), art. 123 k.p.a. i art. 101 k.p.a. w związku z odwołaniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. od decyzji Prezydenta Miasta S. z 22 stycznia 2024 r. nr [...] w sprawie skierowania S. K. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przy czym na mocy przedmiotowego postanowienia z urzędu zawieszano postępowanie prowadzone przez Kolegium w sprawie odwołania od decyzji z 22 stycznia 2024 r. nr [...] do dnia ustalenia kuratora dla S. K..
W jego uzasadnieniu argumentowano, że na podstawie wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. z 20 lutego 2023 r. organ pierwszej instancji wszczął 23 listopada 2023 r. postępowanie w sprawie skierowania S. K. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że 6 grudnia 2022 r. wobec S. K. zostało wydane postanowienie Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] o jego częściowym ubezwłasnowolnieniu. Decyzją nr [...] z 22 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta S. skierował S. K. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Odwołanie od ww. decyzji w dniu 2 lutego 2024 r. wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w K.. W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji podjął działania zmierzające do ustalenia czy wobec S. K. toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia kuratora dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej.
Pismem z 11 marca 2024 r. nr [...] organ pierwszej instancji wysłał zapytanie w sprawie do Sądu Rejonowego w S. celem uzyskania niezbędnych informacji. Do dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania Kolegium nie otrzymało jednak informacji czy i w jakim zakresie został ustanowiony dla S. K. kurator dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej. Następnie wskazano, że zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten znajduje zastosowanie także, gdy sprawa jest rozstrzygana przez ten sam organ, ale w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym, jak dalej przekonywano, Kolegium podjęło decyzje o zawieszeniu przedmiotowego postępowania do czasu ustalenia przez organ pierwszej instancji czy i w jakim zakresie wobec S. K. został ustanowiony kurator dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej. Osoba częściowo ubezwłasnowolniona, zdaniem organu, winna bowiem być w postępowaniu administracyjnym zastępowana przez kuratora.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem SKO w Katowicach przedstawionym w postanowieniu z 24 kwietnia 2024 r. znak: SKO.K/41.3/494/2024/3811, Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach). W skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie: rażące naruszenie art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 § 1 i 2 k.p.a., poprzez doręczenie przedmiotowego postanowienia S. K. i uznanie, że doręczenie postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z 22 stycznia 2024 r., nr [...] S. K., który został częściowo ubezwłasnowolniony na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 6 grudnia 2022 r., [...], jest skuteczne i wywiera skutki prawne, podczas gdy osoba ta nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych w rozumieniu art. 30 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. z 21 czerwca 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.; dalej: k.c.). W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. argumentował, że doręczenie zaskarżonego postanowienia winno nastąpić do rąk własnych kuratora, zgodnie z dyspozycją art. 40 § 1 k.p.a., stanowiącego, iż pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Następnie zaznaczono, że regulacja zawarta w art. 40 § 1 k.p.a. ma charakter gwarancyjny dla strony, a jej celem jest zwolnienie m.in. osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie lub częściowo z obowiązku osobistego działania. Poza tym, zdaniem autora skargi, nie zachodzi przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiąca o zawieszeniu postępowania gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (akcentowano, że zastosowano niewłaściwą przesłankę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania). Prokurator powołał się przy tym na poglądy funkcjonujące w judykaturze, zgodnie z którym: "doręczenie decyzji osobie ubezwłasnowolnionej częściowo z pominięciem jej przedstawiciela w postaci kuratora co powoduje, iż kurator nie bierze udziału w postępowaniu, narusza nie tylko przytoczony powyżej przepis ale przede wszystkim uniemożliwia zagwarantowanie czynnego udziału strony w postępowaniu" (wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 października 2020 r, I SA/Bd 1/20, LEX nr 3076877).
W konsekwencji, zdaniem Prokuratora, "organ miał podstawy do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego jednakże oparł je, (...) na błędnej podstawie prawnej, co jednakże nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy".
W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o oddalenie skargi w całości. Zaznaczono, że zawieszone postępowanie zostanie podjęte niezwłocznie po uzyskaniu informacji dotyczących ustanowienia kuratora wobec S. K..
Pismami z 17 czerwca 2024 r. i z 23 lipca 2024 r. WSA w Gliwicach zwracał się do Sądu Rejonowego w S. o udzielenie informacji, czy został ustanowiony kurator dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 6 grudnia 2022 r., [...].
W odpowiedzi, pismem z 11 września 2024 r. Sąd Rejonowy w S. poinformował, że na mocy postanowienia ww. sądu z 27 sierpnia 2024 r., [...], ustanowiono dla częściowo ubezwłasnowolnionego S. K. kuratora w osobie A. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Wyjaśnić też należy, że celem postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest dokonanie przez Sąd kontroli zgodności tego postanowienia z przepisami prawa, a w sytuacji stwierdzenia naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisów prawa – uchylenie postanowienia zawieszającego postępowanie administracyjne, wstrzymującego tok postępowania.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała jednak, aby zaskarżone postanowienie narusza prawo.
W przedmiotowej sprawie Kolegium prawidłowo ustaliło, że w dniu 6 grudnia 2022 r. wobec S. K. zostało wydane postanowienie Sądu Okręgowego w K., [...] o jego częściowym ubezwłasnowolnieniu. Okoliczność ta zresztą nie jest sporna w toku badanej sprawy. Strony prezentują jednak odmienną ocenę prawną co do skutków jakie powoduje tego typu orzeczenie sądu powszechnego w sferze reprezentacji S. K. w toku postępowania administracyjnego (mającego za przedmiot ustalenie istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami) ze szczególnym uwzględnieniem, czy tego typu sytuacja procesowa uzasadnia zawieszenie tegoż postępowania do czasu ustalenia/ustanowienia przedstawiciela ustawowego dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo. Poza tym, zdaniem Prokuratora, nie jest w ogóle dopuszczalne (nie jest skuteczne) doręczenie postanowienia o zawieszeniu postępowania do rąk ubezwłasnowolnionego częściowo S. K..
W tak ustalonym zakresie spornym analizowanej sprawy trzeba na wstępie zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 30 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.c. zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych ocenia się wg. przepisów prawa cywilnego, a osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych statutowych przedstawicieli. Zgodnie natomiast z art. 15 k.c. ograniczoną zdolność do czynności prawnych ma osoba częściowo ubezwłasnowolniona. Dla osoby tej ustanawia się kuratelę (art. 16 § 2 k.c.). W razie gdy strona działa przez przedstawiciela (art. 30 § 2 i 3 k.p.a.), pisma doręcza się temu przedstawicielowi (art. 40 § 1 k.p.a.).
Jak wynika z akt administracyjnych, organ pierwszej instancji podjął działania zmierzające do ustalenia czy wobec S. K. toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia kuratora dla osoby częściowe ubezwłasnowolnionej. Pismem z 11 marca 2024 r. nr [...] organ pierwszej instancji zwrócił się z zapytaniem do Sądu Rejonowego w S. celem uzyskania niezbędnej informacji. Jest to istotne, albowiem zgodnie z ww. powołanym art. 30 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a., w przypadku gdyby S. K. był zastępowany przez kuratora, to wówczas doręczenia w toku postępowania administracyjnego powinny następować właśnie do jego rąk. W przeciwnym wypadku, tj. w sytuacji gdyby S. K. miał ustanowionego przedstawiciela ustawowego (kuratora), a doręczenia byłyby dokonywane bezpośrednio do strony, doszłoby do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Tego typu uchybienie procesowe mogłoby mieć natomiast wpływ na wynik postępowania, albowiem dotyczyłoby realizacji uprawnień strony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego (por. uzasadnienie wyroku WSA w Krakowie z 15 listopada 2018 r., II SA/Kr 233/18, Legalis nr 1859607; także powołany przez Prokuratora w uzasadnieniu skargi wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 października 2020 r., I SA/Bd 1/20, Legalis nr 2496181).
Dlatego też Kolegium podjęło się czynności faktycznych zmierzających do ustalenia, czy S. K. jest reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego. Sąd przy tym nie dostrzega wadliwości tego typu działania po stronie kontrolowanego organu administracji publicznej. Poza tym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia czytelnie wyjaśniono motywy dla których podejmowano się prób ustalenia, czy za S. K. działa kurator. Ponieważ podejmowane przez organ administracji czynności nie pozwoliły na ustalenie, czy ww. przedstawiciel ustawowy został ustanowiony (a jeśli został – kto nim jest), Kolegium wydało w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zaskarżone postanowienie – zawieszając dotychczas prowadzone postępowania administracyjne, a to do czasu ustalenia kuratora dla S. K.. W jego uzasadnieniu argumentowano również, że zawieszone postępowanie zostanie podjęte niezwłocznie po uzyskaniu informacji dotyczącej ustanowienia kuratora wobec S. K..
W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2024 r., II OSK 1064/21, Legalis nr 3065915).
W niniejszej sprawie tego typu zależność istnieje, co prawidłowo zresztą dostrzegło Kolegium, zawieszając postępowanie. Jest nim mianowicie okoliczność ustanowienia (ustalenia) przedstawiciela ustawowego w postaci kuratora dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej i w celu ochrony uzasadnionych interesów tej strony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (por. także: uzasadnienie uchwały SN z 21 grudnia 2017 r., III CZP 66/17, Legalis nr 1697215). Na podstawie art. 16 § 2 k.c., dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się bowiem kuratelę. Poza tym zgodnie z art. 181 § 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. z 7 grudnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.) kurator osoby ubezwłasnowolnionej częściowo jest powołany do jej reprezentowania i do zarządu jej majątkiem tylko wtedy, gdy sąd opiekuńczy (sąd powszechny) tak postanowi. Istnieje zatem w tej sprawie zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci ustanowienia przedstawiciela ustawowego w postaci kuratora przez inny podmiot (sąd powszechny). W konsekwencji, a wbrew odmiennej ocenie zajmowanej przez Prokuratora w uzasadnieniu skargi, istnieją tym samym podstawy do zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność uprzedniego wystąpienia o kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych (takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 28 marca 2017 r., I OSK 1770/15, Legalis nr 1649369; pomocniczo: wyrok WSA w Warszawie z 13 listopada 2012 r., IV SA/Wa 1198/12, Legalis nr 818896).
Z wyżej wymienionych przyczyn nie jest zatem zasadny zarzut sformułowany w skardze Prokuratora, aby podstawą ewentualnego zawieszenia postępowania stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. Zresztą co do samej zasadności zawieszenia niniejszego postępowania skarżący nie formułuje, poza powyższym, żadnych dalszych zarzutów, skoro w części końcowej uzasadnienia skargi argumentuje: "Organ miał podstawy do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego jednakże oparł je, zdaniem prokuratora, na błędnej podstawie prawnej". Zdaniem Prokuratora, w analizowanej sprawie doszło jednak do rażącego naruszenia art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 § 1 i 2 k.p.a., w ten sposób, że Kolegium podjęło próbę doręczenia zaskarżonego postanowienia (o zawieszeniu postępowania do czasu ustanowienia kuratora) wprost S. K.. Z tym poglądem Prokuratora prezentowanym w skardze Sąd się jednak nie zgadza z następujących przyczyn.
1. Osoba częściowo ubezwłasnowolniona może bez zgody przedstawiciela ustawowego zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego (art. 20 k.c.), rozporządzać swoim zarobkiem - chyba że sąd opiekuńczy inaczej postanowił (art. 21 k.c.), oraz w pewnych wypadkach ma pełną zdolność do czynności prawnych dotyczących przedmiotów oddanych jej do swobodnego użytku przez przedstawiciela ustawowego (art. 22 k.c.). Przy czym jak już wspomniano, zgodnie z art. 30 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.c., zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych ocenia się wg. przepisów prawa cywilnego. Zatem sam fakt doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu ustanowienia/ustalenia kuratora bezpośrednio S. K. nie jest taką czynnością, która wywołuje dla niego skutki w postaci zaciągnięcia przez niego zobowiązań lub rozporządzenia swoim prawem (argument z art. 17 k.c. – por. postanowieniem SN z 30 września 1977 r., III CRN 132/77, Legalis nr 20381), a jedynie ma charakter formalny, procesowy, gwarancyjny (ochronny) i czasowy, gdyż przedmiotowe postanowienie zostało wydane jedynie do momentu ustanowienia/ustalenia kuratora, co wynika z jego treści. Również względy pragmatyczne każą, w takiej sytuacji procesowej, podjąć próbę doręczenia wprost stronie tego typu postanowienie, co jest zdaniem Sądu rozwiązaniem korzystniejszym dla jej interesów, aniżeli pozostawienie tego typu orzeczenia w aktach administracyjnych ze skutkiem doręczenia. Zresztą, gdyby w tym zakresie uznać argumentację skargi za zasadną, to w ogóle nie istniałaby możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego w tego typu przypadkach, gdyż organ administracji nie miałby w ogóle możliwości doręczenia postanowienia o zawieszeniu (nie mógłby tego uczynić bezpośrednio wobec strony – jak argumentuje autor skargi i z oczywistych powodów nie byłby w stanie doręczyć kuratorowi, który nie byłby jeszcze prawomocnie ustanowiony przez sąd powszechny lub o istnieniu którego organ administracji nie miałby wiedzy).
2. W konsekwencji powyższych rozważań, w postępowaniu administracyjnym czynności osoby częściowo ubezwłasnowolnionej mogą być uznane za ważne, jeżeli nie prowadzą do zaciągania zobowiązań lub rozporządzenia swoimi prawami, w innych przypadkach konieczne jest bowiem uzyskanie na nie zgody przedstawiciela tej osoby, mając na uwadze treść art. 17 k.c. W niniejszej sprawie nie rozporządzano jednak prawami majątkowymi strony, co dodatkowo świadczy o możliwości doręczenia postanowienia wydanego w przedmiocie zawieszenia postepowania wprost do strony, skoro nie działa (jeszcze) za nią przedstawiciel ustawowy – kurator.
3. Wykładnia literalna powołanego w zarzucie skargi art. 40 § 1 k.p.a. ("Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi") wskazuje, że doręczenia powinny następować do rąk przedstawiciela ustawowego, ale o ile został on ustanowiony, tj. gdy strona faktycznie działa przez przedstawiciela ustawowego. Natomiast w momencie wydania zaskarżonego orzeczenia i podjętej przez organ administracji próbie jego doręczenia stronie, ta niewątpliwie nie działała wtedy przez przedstawiciela ustawowego – dlatego też nie doszło do naruszenia przez organ administracji komentowanego przepisu w dodatku w stopniu "rażącym", jak argumentowano w sformułowanym zarzucie (por. także: wyrok NSA z 9 grudnia 2021 r., II OSK 1966/21, Legalis nr 2683573).
4. Postanowienie zostało wydane z oznaczeniem, że postępowanie zostanie zawieszone (tylko) do czasu ustalenia/ustanowienia kuratora. Innymi słowy ustanowienie kuratora będzie stanowiło przyczynę dla której organ podejmie postępowanie administracyjne, o czym wyraźnie wskazano zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zatem w sferze skutków prawnych podjęcie zawieszonego postępowania oznaczać będzie uchylenie skutków zawieszenia postępowania, uruchomiony bowiem zostaje wówczas bieg postępowania. Ustanowiony kurator będzie mógł zatem reprezentować stronę, w tym również podejmować ewentualne czynności procesowe związane z prawidłowością i sprawnością postępowania administracyjnego.
5. Postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania (np. na skutek ustalenia kuratora), eliminuje skutki związane z wydaniem postanowienia o jego zawieszeniu. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że kwestionowane postanowienie zostało wydane w celu ochrony interesów strony w postępowaniu administracyjnym, a nie celem uniemożliwienia lub utrudnienia podjęcia przez nią obrony i zajęcia stanowiska w sprawie (m.in. konieczność realizowania uprawnień procesowych, w tym inicjowania postępowania, przez przedstawiciela ustawowego – por. uzasadnienie uchwały SN z 21 grudnia 2017 r., III CZP 66/17, Legalis nr 1697215).
W takim zaś wypadku, skoro zarzuty skargi Prokuratora okazały się nieuzasadnione, a czynność organu nie naruszała prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI