III SA/Gl 479/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. Spółka B S.A. w likwidacji wykazała w deklaracji VAT-7 nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. Po zakończeniu likwidacji B S.A., spółka A S.A., jako jedyny akcjonariusz, zwróciła się o zwrot podatku na swój rachunek, argumentując, że na zasadach sukcesji generalnej (art. 474 KSH) przejęła zobowiązania i należności zlikwidowanej spółki. Organy podatkowe odmówiły, wskazując, że A S.A. nie jest sukcesorem prawnym w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 93-93c) i że zwrot VAT może nastąpić wyłącznie na rachunek bankowy podatnika lub jego następcy prawnego zgodnie z przepisami prawa podatkowego. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że A S.A. nie posiada legitymacji procesowej do żądania zwrotu VAT, ponieważ interes prawny wynikający z art. 474 KSH nie jest tożsamy z sukcesją prawną w prawie podatkowym, a przepisy prawa podatkowego (w tym art. 87 ustawy o VAT) precyzują, że zwrot następuje na rachunek bankowy podatnika lub jego następcy prawnego. Sąd podkreślił, że prawo do zwrotu VAT jest prawem podatkowym, a jego realizacja musi odbywać się zgodnie z przepisami tej gałęzi prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że sukcesja prawna w prawie podatkowym jest ściśle określona przepisami Ordynacji podatkowej i nie wynika automatycznie z przepisów prawa cywilnego (np. Kodeksu spółek handlowych) w zakresie zwrotu podatków.
Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji spółki i próby uzyskania zwrotu VAT przez akcjonariusza. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka będąca jedynym akcjonariuszem zlikwidowanej spółki akcyjnej, na podstawie art. 474 Kodeksu spółek handlowych, może być uznana za sukcesora prawnego w zakresie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług wykazanej w deklaracji złożonej przez zlikwidowaną spółkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka będąca jedynym akcjonariuszem zlikwidowanej spółki nie jest sukcesorem prawnym w rozumieniu przepisów prawa podatkowego (Ordynacji podatkowej) w zakresie zwrotu VAT, nawet jeśli na podstawie art. 474 KSH przejęła majątek zlikwidowanej spółki. Prawo do zwrotu VAT jest prawem podatkowym i musi być realizowane zgodnie z przepisami tej gałęzi prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 474 KSH nie stanowi o sukcesji generalnej w prawie podatkowym. Sukcesja prawna w prawie podatkowym jest uregulowana w Ordynacji podatkowej (art. 93-93c) i obejmuje prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego. Zwrot VAT jest możliwy tylko na rachunek bankowy podatnika lub jego następcy prawnego zgodnie z przepisami ustawy o VAT, a interes prawny wynikający z prawa spółek handlowych nie tworzy legitymacji procesowej w postępowaniu podatkowym.
Czy postanowienie organu podatkowego odmawiające wszczęcia postępowania z powodu braku statusu strony jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 165a § 1 w związku z art. 165 § 3?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma prawo wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną. Przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej jest zgodny z art. 165 § 3 i nie jest wewnętrznie sprzeczny.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko doktryny, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. dotyczy skutków czynności podejmowanej przez podmiot niebędący stroną, a nie samego stwierdzenia jego statusu. Przepis ten nie jest sprzeczny z art. 165 § 3 O.p., który dotyczy daty wszczęcia postępowania na żądanie strony.
Czy naruszenie zasady neutralności podatku VAT może uzasadniać zwrot VAT na rachunek bankowy podmiotu innego niż podatnik lub jego następca prawny?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada neutralności podatku VAT jest odrębną kwestią od sposobu dysponowania nadwyżką podatku naliczonego, a samo zakwestionowanie legitymacji procesowej podmiotu do otrzymania zwrotu VAT pozostaje poza zakresem tej zasady.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada neutralności podatku jest odrębną od kwestii sposobu zadysponowania nadwyżką podatku naliczonego. Zakwestionowanie legitymacji procesowej do zwrotu VAT wykazanego przez innego podatnika pozostaje poza granicami zasady neutralności.
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji.
O.p. art. 13 § § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji.
u.p.t.u. art. 87 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika.
O.p. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definicja strony postępowania podatkowego.
O.p. art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uwzględnienia skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 93
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące sukcesji prawnej.
O.p. art. 93a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące sukcesji prawnej.
O.p. art. 93c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące sukcesji prawnej.
O.p. art. 474
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis Kodeksu spółek handlowych dotyczący przejęcia majątku przez akcjonariuszy po likwidacji spółki.
O.p. art. 165 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony.
O.p. art. 121 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek udzielania informacji i wyjaśnień.
O.p. art. 125
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada szybkości postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
A S.A. nie jest sukcesorem prawnym B S.A. w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. • Zwrot VAT może nastąpić wyłącznie na rachunek bankowy podatnika lub jego następcy prawnego zgodnie z przepisami prawa podatkowego. • Interes prawny wynikający z art. 474 KSH nie tworzy legitymacji procesowej w postępowaniu podatkowym. • Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. jest dopuszczalne i zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
A S.A., jako jedyny akcjonariusz, na podstawie art. 474 KSH, przejęła zobowiązania i należności B S.A., w tym prawo do zwrotu VAT. • Naruszenie zasady neutralności podatku VAT. • Organ I instancji powinien był umorzyć postępowanie w trybie art. 208 O.p. zamiast odmawiać wszczęcia. • Pismo organu I instancji było wadliwe formalnie i nie powinno pozostać w obrocie prawnym. • Ordynacja podatkowa nie przewiduje wydawania aktu rozstrzygającego o statusie strony. • Naruszenie art. 121 § 2 O.p. poprzez brak poinformowania B S.A. o braku możliwości zwrotu VAT. • Naruszenie zasady szybkości postępowania (art. 125 O.p.).
Godne uwagi sformułowania
„A S.A. nie jest sukcesorem generalnym B S.A. w likwidacji w zakresie praw i obowiązków wynikających z prawa podatkowego” • „interes prawny musi być oparty przepisach prawa materialnego” • „zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika” • „postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie rozstrzyga, czy podmiot żądający wszczęcia postępowania jest stroną a dotyczy skutków czynności podejmowanej przez podmiot nie będący stroną”
Skład orzekający
Ewa Karpińska
przewodniczący
Barbara Orzepowska-Kyć
sprawozdawca
Henryk Wach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że sukcesja prawna w prawie podatkowym jest ściśle określona przepisami Ordynacji podatkowej i nie wynika automatycznie z przepisów prawa cywilnego (np. Kodeksu spółek handlowych) w zakresie zwrotu podatków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji spółki i próby uzyskania zwrotu VAT przez akcjonariusza. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia sukcesji prawnej w prawie podatkowym, które ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców i ich akcjonariuszy, zwłaszcza w kontekście likwidacji spółek.
“Czy przejęcie majątku zlikwidowanej spółki daje prawo do zwrotu VAT? Sąd wyjaśnia granice sukcesji prawnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.