III SA/GL 475/24

III SA/Gl 475/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GZ 417/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 35
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 67 ust. 1, art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 21 par. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 marca 2024 r., nr SKO.FD/41.4/28/2024/2134 w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę.
Uzasadnienie
J. P. (dalej jako "Skarżąca") wniosła do Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (w skrócie "SKO") z 8 marca 2024 r. o numerze SKO.FD/41.4/28/2024/2134. Decyzją tą SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2023 r., nr [...] ([...]) określającą Skarżącej wysokość dotacji za rok 2018 pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 1.065.924, 32 zł i zobowiązującą ją do zwrotu tej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia następującego po upływie terminu zwrotu, który wyznaczono na 14 maja 2022 r.
Jako podstawy prawne proceduralne swej decyzji SKO wskazało przepisy art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. w Dz.U z 2018 r., poz. 570).
W sferze podstaw faktycznych decyzji SKO podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji, w myśl których Skarżąca nie przedstawiła dowodów niezbędnych do oceny, czy pobrana przez nią dotacja została spożytkowana na dofinansowanie zadania, którym było kształcenie, wychowanie i opieka nad dziećmi w Publicznym Przedszkolu [...] "P" w K.. Przede wszystkim nie przedstawiła dowodów na ilość dzieci, które uczestniczyły w realizacji zadań przedszkola, a zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2203) dotacje te są przyznawane na każdego ucznia (Prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne przedszkola niebędące przedszkolami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż przewidziana kwota potrzeb oświatowych na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola dla gminy.).
Dało to podstawę do przyjęcia, że dotacja ta była w całości pobrana w nadmiernej wysokości. Zgodnie natomiast z przepisem art. 126 ustawy dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. w Dz.U z 2024, poz.1530) Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.
Przepis art. 252 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o finansach publicznych stanowi z kolei, że Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Ponadto, przepis art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych zalicza należności z tytułu zwrotu dotacji publicznych do niepodatkowych należności o charakterze publiczno-prawnym, do których, zgodnie z przepisem art. 67 tej ustawy, stosuje się ... odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879). W tym zakresie, odpowiadając już na zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej, SKO uznało, że skoro, zgodnie z przepisem art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U. z 2020 r., poz. 1325), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, to w niniejszej sprawie termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji upłynął 15 marca 2024 r. Decyzja odwoławcza została wydana 8 marca 2024 r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia. Fakt, że doręczenie tej decyzji nastąpiło 28 marca 2024 r. nie ma znaczenia, ponieważ decyduje moment jej wydania.
Odpowiadając na następny zarzut odwołania o naruszeniu przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez skierowanie decyzji do osoby, która nie jest stroną postępowania, SKO stwierdziło, że stroną tego postępowania jest Skarżąca jako osoba, która, będąc organem prowadzącym przedszkole, wnioskowała o dotację i ją otrzymała. Dodało, że ustalając podmiot zobowiązany do zwrotu dotacji kierowała się przepisem art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 104) zgodnie z którymi:
Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, która popełniła czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych określony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych.
W dalszej kolejności SKO stwierdziło, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów art. 77 § 1 i 78 1 k.p.a., a ocena materiału dowodowego mieści się w granicach wynikających z przepisu art. 81a § 1 k.p.a. Główne założenie przyjęte przez organy polega na tym, że to obowiązkiem Skarżącej było rozliczenie się z otrzymanej dotacji i udokumentowanie poszczególnych wydatków. Skarżąca warunku tego nie spełniła, choć była do tego wzywana. Również kontrola przeprowadzona w przedszkolu oraz audyt przeprowadzony przez Kuratorium Oświaty nie doprowadziły do ustaleń wymaganych dla rozliczenia dotacji. Wniosek Skarżącej, by liczbę dzieci objętych opieką i nauczaniem w przedszkolu ustalić na podstawie przesłuchania rodziców oraz pracowników przedszkola organy uznały za zmierzający do przedłużenia postępowania aż do momentu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji.
W skardze na opisaną tu decyzję SKO w Katowicach Skarżąca zarzuciła organowi:
1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wobec osoby, która nie jest stroną, ponieważ decyzję wydano wobec osoby fizycznej J. P., podczas gdy organem prowadzącym Publiczne Przedszkole [...] "P" w K. jest podmiot G sp. z o.o., a w konsekwencji decyzja jest nieważna;
2. naruszenie art. 67 ust. 1 w zw. z art. 60 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji o nakazaniu zwrotu dotacji w sytuacji, w której roszczenie to uległo przedawnieniu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) w zw. z art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935, w skrócie jako "p.p.s.a.") o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Katowicach z 8 marca 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z 28 grudnia 2023 r. i umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając zarzuty skargi Skarżąca wskazała, że decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 16 maja 2022 r. zmieniono decyzję z 28 września 2017 r. w przedmiocie założenia Publicznego Przedszkola [...] "P" w K. w ten sposób, że jako organ prowadzący przedszkole wpisano G sp. z o.o. Poczynając zatem od 2022 r. owa spółka jest organem prowadzącym przedszkole, a nie J. P. jako osoba fizyczna. W konsekwencji ewentualnym zwrotem dotacji powinna być obciążona G sp. z o.o., a więc decyzję w przedmiotowej sprawie wydano do osoby, która nie jest formalnie stroną, co z kolei skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji.
W myśl art. 168 ust. 14 ustawy - Prawo oświatowe w przypadku zmiany organu prowadzącego szkołę lub placówkę wniosek o zmianę danych, o których mowa w ust. 4 pkt 1, składa, nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem zmiany organu prowadzącego, osoba dotychczas prowadząca szkołę lub placówkę. Zmiana organu prowadzącego następuje z dniem dokonania wpisu tej zmiany do ewidencji. Przepisy ust. 4 pkt 1 i 4 oraz ust. 9-12 stosuje się odpowiednio. Zatem nowy organ prowadzący poddaje się reżimowi i rygorom prawa administracyjnego (art. 168 ust. 9 ww. ustawy). Przekazanie jednostki oświatowej w aspekcie uzyskiwania i zwrotu dotacji jest przy tym czynnością publicznoprawną, nie cywilną. Zaś publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej jednostki oświatowej, determinuje wniosek, że decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego dotowaną jednostkę oświatową. O tym zaś, kto jest organem prowadzącym decyduje wpis w ewidencji. Stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu udzielonej dotacji powinien być każdorazowo aktualny organ prowadzący placówkę. W konsekwencji wydana decyzja jest nieważna.
Uzasadniając z kolei zarzut przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji Skarżąca wskazała na przepisy art. 67 ust. 1 w zw. z art. 60 ustawy o finansach publicznych oraz w zw. z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa twierdząc, że decyzja określająca kwotę dotacji oświatowej przypadającej do zwrotu powinna zostać wydana i doręczona stronie w 5 letnim terminie. Termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu dotacji i jedynie przed jego upływem możliwe jest skutecznie prawnie doręczenie takiej decyzji beneficjentowi. Roszczenie o zwrot dotacji oświatowej za rok 2018 przedawniło się z dniem 15 marca 2024 r., na co zresztą wskazało samo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, stosowanego w sprawach odnoszących się do kwestii dotacji oświatowych na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, zobowiązanie o zwrot dotacji oświatowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedawnienie zobowiązania podatkowego następuje przez jego wygaśnięcie z mocy prawa - nie jest zatem wymagany w tym zakresie żaden wniosek Strony.
Z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z powodu ogłoszonego stanu epidemii, termin przedawnienia niniejszego roszczenia upływał w dniu 15 marca 2024 r. i nie zachodzą inne okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia, które wskazane są w art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej. Przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało bowiem wszczęte w sierpniu 2023 r. i nigdy nie było przedmiotem rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny. Ponadto do dnia przedawnienia roszczenia, nie została wydana prawomocna decyzja, kończąca postępowanie w sprawie ponieważ warunkiem jej wydania jest doręczenie jej stronie przed upływem terminu przedawnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył w tej sprawie, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zachowując porządek przyjęty w skardze, Sąd odniesie się w pierwszej kolejności do zarzutu skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie z uwagi na zmianę podmiotu prowadzącego przedszkole. Wypowiedź Sądu odnosi się do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, polegającego na tym, że podmiotem prowadzącym przedszkole w całym 2018 r. była Skarżąca, która zawnioskowała o dotację, otrzymała ją i dysponowała nią przez cały "dotowany okres", a zmiana podmiotu prowadzącego przedszkole nastąpiła w 2022 r.
W tej kwestii WSA w Gliwicach wyraził już swój pogląd w wyroku z 19 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 271/24 i pogląd ten podtrzymuje przy świadomości, że stanowisko odmienne, zgodne tym przedstawionym w skardze, również znalazło wyraz w orzeczeniach sądów administracyjnych.
Podążając zatem za wywodem zawartym w wyroku III SA/Gl 271/24 Sąd stwierdza, że wyroki wyrażające stanowisko prezentowane w skardze przez Skarżącą opierają się na założeniu, że to przedszkole jest beneficjentem dotacji. Tak np. wskazano w wyroku III SA/Kr 302/24, gdzie Sąd stwierdził , że zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych dotację (na ucznia) otrzymuje przedszkole oraz z przepisu art. 90 ust. 1 prawa oświatowego, zgodnie z którym podjęcie przez osobę prawną, inną niż jednostka samorządu terytorialnego, lub osobę fizyczną prowadzenia wychowania przedszkolnego w publicznych innych formach wychowania przedszkolnego wymaga zezwolenia gminy właściwej ze względu na miejsce prowadzenia tych form. Przepisy art. 88 ust. 4-8 i art. 89 stosuje się odpowiednio, z tym że do wniosku o udzielenie zezwolenia zamiast projektu statutu dołącza się projekt organizacji wychowania przedszkolnego, które ma być realizowane w danej formie.
W ocenie Sądu uznanie w oparciu o te przepisy, że to organ prowadzący aktualny na dzień orzekania jest zobowiązany do zwrotu dotacji, opiera się na ich błędnej wykładni, polegającej na utożsamieniu beneficjenta dotacji z jej dysponentem.
Zdaniem Sądu orzekającego sformułowanie, że "przedszkole otrzymuje dotację" należy rozumieć w ten sposób, że to przedszkole jest beneficjentem dotacji, ale dysponuje nią organ prowadzący, który pobiera ją na potrzeby przedszkola, a ściślej na realizację zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki. I ten organ decyduje o faktycznym sposobie wykorzystania dotacji z wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami. Jak słusznie stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 25 kwietnia 2024r. o sygn. akt V SA/Wa 1228/23 ...okoliczność, że dotacja jest przyznawana zgodnie z art. 35 ufzo na dofinasowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego i to placówka jest beneficjentem, nie może przesądzać o automatycznym wskazywaniu jako adresata decyzji aktualnego organu prowadzącego. Pogląd ten Sąd orzekający w pełni podziela.
Trzeba przy tym mieć na uwadze to, że przedszkole nie posiada osobowości prawnej, to skarżąca jako osoba fizyczna, która realizowała w spornym okresie własną działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu przedszkola, która była dotowana przez jednostkę samorządu terytorialnego. To Skarżąca nabywała towary i usługi na potrzeby funkcjonowania placówki, była pracodawcą dla zatrudnionych w nim osób, i wypłacała im wynagrodzenia. Zatem to skarżąca otrzymała dotację i była zobowiązana do wydatkowania jej tylko na określone cele, a także do rozliczenia się z otrzymanych środków publicznych. Jeśli zaś wydatkowała dotację nieprawidłowo lub nie wydała jej do końca roku budżetowego, to oznacza, że powinna być zobowiązana do ich zwrotu.
Art. 10 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe stanowi, że za działalność szkoły lub placówki odpowiada organ prowadzący. Zdaniem Sądu – w braku wyraźnego wyłączenia - odpowiedzialność ta dotyczy także rozliczenia otrzymanych dotacji i odpowiedzialności za ich nienależyte wydatkowanie, zatem tylko podmiot prowadzący szkołę i placówkę, który pobrał dotację i dysponował nią przez okres rozliczeniowy może być stroną postępowania administracyjnego, a skoro art. 10 ust. 1 prawa oświatowego wprowadza jego odpowiedzialność za działalność szkoły, przez co rozumieć należy działalność w pełnym zakresie, także co do rozliczeń finansowych, w tym dotacji, to jedynie na ten podmiot może być nałożony obowiązek zwrotu dotacji. Zatem skoro organ prowadzący przedszkole, który pobrał dotację jest zobowiązany do jej rozliczenia, to tylko ten organ może być zobowiązany do jej zwrotu, gdy rozliczenie wykaże taką konieczność. Natomiast wydanie decyzji o zwrocie jest tylko konsekwencją niedokonania zwrotu w terminie, który to obowiązek i tak ciąży na organie prowadzącym, skoro decyzja w tym przedmiocie jest jedynie deklaratoryjna.
Wszystkie te okoliczności dotyczące możliwości wnioskowania o przyznanie dotacji, jej pobrania i obowiązku rozliczenia, a także odpowiedzialność za działalność przedszkola, w tym finansową wskazują, że przymiot strony w postępowaniu zwrotowym posiada ten podmiot, który dotację pobrał, dysponował nią do końca okresu rozliczeniowego i obowiązany był do rozliczenia się z dotacji.
Kolejnym argumentem może być fakt, że aprobata poglądu, że to nowy podmiot prowadzący zobowiązany jest do zwrotu dotacji mogłaby w szczególnych przypadkach prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia dotychczasowego prowadzącego. Gdyby bowiem przedmiotem decyzji zwrotowej nie była część dotacji wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem, lecz część niewydatkowana do końca roku budżetowego, to ta część winna być w posiadaniu dotychczasowego organu prowadzącego, który ją otrzymał, ale nie wydał. Brak jest zatem podstaw do żądania zwrotu tych środków od podmiotu, który nigdy nimi nie dysponował z jednoczesnym pozostawieniem ich w dyspozycji dotychczasowego organu prowadzącego, który – mimo, że nie wydał ich na zadania z zakresu kształcenia, wychowania i opieki - nadal może nimi dysponować, gdyż nie ciąży na nim obowiązek ich zwrotu.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że "Skoro w wyniku przekazania uprawnień do prowadzenia jednostki oświatowej dokonana zostaje czynność materialno-techniczna w postaci zmiany wpisu, to taki akt należy zakwalifikować do zakresu prawa administracyjnego i brak podstaw, aby do tej czynności miały zastosowanie inne regulacje, w tym np. z zakresu prawa cywilnego, i decydowały o tym, kto jest organem prowadzącym, a w dalszej perspektywie, kto ma status strony w postępowaniu o zwrot dotacji."
Powyższy pogląd opiera się na błędnym założeniu, że zmiana organu prowadzącego przedszkole oznacza automatyczną zmianą organu zobowiązanego do zwrotu, a zdaniem Sądu są to odrębne zagadnienia. Należy się zgodzić z twierdzeniem Skarżącej, że zmiana wpisu organu prowadzącego stanowi czynność materialnotechniczną, regulowaną przepisami prawa administracyjnego, ale ustalenie, kto w danym dniu jest organem prowadzącym, z jakim momentem zmiana ta następuje i jaki jest charakter tego aktu (czynność z zakresu administracji publicznej a nie cywilistyczna), nie pozostaje w związku z tym, kto jest zobowiązany do zwrotu niewłaściwie wydatkowanej czy niewydanej w terminie dotacji przyznanej w poprzednich latach. Są to dwie odrębne kwestie, których nie należy utożsamiać.
Z wszystkich przytoczonych względów Sąd uznał, że stroną postępowania o zwrot dotacji jest Skarżąca jako osoba, która prowadziła przedszkole w dacie przyznania i przekazania dotacji aż do zakończenia roku budżetowego, a zatem zarzut nieważności decyzji wyrażony w pkt 1 skargi Sąd ocenił jako nieuzasadniony.
Pora zatem ocenić drugi z zarzutów skargi o przedawnieniu zobowiązania do zwrotu dotacji. Oczywistym jest, że wobec braku uregulowania w ustawie o finansach publicznych kwestii przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznym (art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych) zastosowanie odpowiednie znajdują w tej kwestii przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa (art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych). Kwestią zasadniczą staje się w takim razie charakter tego zobowiązania, czy zobowiązanie to powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), czy z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji Podatkowej). Jako jednolicie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych ocenić należy pogląd, zgodnie z którym zobowiązanie to powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub w pkt 2. Przy czym, w myśl art. 252 ust. 5 ustawy o finansach publicznych - zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (porównaj wyrok NSA z 14 marca 2025 r., sygn. akt I GSK 1241/21 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). Stwierdzenia te nie zmieniają jednej zasadniczej sprawy, że zobowiązanie do zwrotu dotacji nie staje się przez to zobowiązaniem podatkowym, nadal dotyczy niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznym, do której przepisy Działu III Ordynacji podatkowej znajdują zastosowanie odpowiednie. Nie można utożsamiać w pełni zobowiązania do zwrotu dotacji z zobowiązaniem podatkowym, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej już choćby z tego powodu, że termin płatności dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielonej lub pobranej w nadmiernej wysokości rozpoczyna bieg od dnia stwierdzenia tych okoliczności. Co innego w przypadku decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa i z chwilą wynikającą z przepisu prawa kiedy żadna dodatkowa czynność (akt) nie jest potrzebna. Nie jest to zatem "w pełni" decyzja, jak z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Postępowanie w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji prowadzone jest nadal na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i kwestie proceduralne należy rozstrzygań na bazie tych przepisów. Kwestią materialnoprawną jest termin przedawnienia zobowiązania, ale ocena momentu wydania decyzji określającej jest kwestią procesową, a na gruncie k.p.a. wydanie decyzji, a jej doręczenie oznaczają odmienne stany. W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy k.p.a. stanowią inaczej. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny w momencie jej sporządzenia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z jej wydaniem w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja, a dzień jej wydania jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej. Wydanie aktu administracyjnego, zaopatrzonego we wszystkie niezbędne składniki formalne powoduje, że zostaje w ten sposób załatwiona sprawa administracyjna. Od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny (z wyroku WSA w Poznaniu z 10 października 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 121/240).
Warunek określenia zobowiązania do zwrotu dotacji przed upływem terminu przedawnienia został w sprawie zachowany. Strony są zgodne co do tego, że termin przedawnienia zobowiązania upływał z dniem 15 marca 2024 r., co oznacza, że decyzja odwoławcza w sprawie została wydana przed upływem terminu przedawnienia, bo 8 marca 2024 r.
Przy braku zarzutów w skardze na temat przesłanek uznania, że dotacja została pobrana przez Skarżącą w nadmiernej wysokości, Sąd ograniczy się do stwierdzenia, że nie widzi podstaw do kwestionowania tego ustalenia, mając na uwadze to, że ciężar dowodu w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji spoczywa na stronie, która jest beneficjentem takiej pomocy. To na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została wydana na realizację preferowanych przez dotującego celów. Dowody zebrane w sprawie organ winien jednak wszechstronnie rozważyć, nie tylko w kontekście poprawności formalnej, a ich wiarygodność ocenić, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści decyzji ( z wyroku WSA w Szczecinie z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 125/18). W rozstrzyganej tu sprawie Skarżąca nie przedstawiła dowodów dotyczących liczby dzieci, od której uzależniona jest wysokość dotacji ani dokumentów obrazujących przebieg pracy wychowawczo-dydaktycznej i nie zrobiła tego pomimo wezwań kierowanych do niej przez organ. W tej sytuacji słusznie uznano, że brak jest dowodów na wykorzystanie dotacji zgodnie z jej celem.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.