III SA/GL 471/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Fundacji I. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty, utrzymującą w mocy odmowę udzielenia zezwolenia na założenie publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych z powodu braku uzasadnionego zapotrzebowania społecznego i wystarczającej oferty edukacyjnej.
Fundacja I. zaskarżyła decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy odmowę udzielenia zezwolenia na założenie publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych w K. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i błędne ustalenie, że utworzenie szkoły nie sprzyja poprawie warunków kształcenia ani nie uzupełnia sieci szkół. Sąd administracyjny uznał jednak, że zebrany materiał dowodowy nie wykazał potrzeby utworzenia kolejnej szkoły publicznej, biorąc pod uwagę istniejącą ofertę, malejące zainteresowanie tego typu kształceniem oraz możliwość finansowania ze środków publicznych.
Sprawa dotyczyła skargi Fundacji I. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych. Fundacja zarzucała organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz naruszenie Prawa oświatowego i rozporządzenia wykonawczego poprzez błędne uznanie, że utworzenie szkoły nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia ani korzystnie uzupełniać sieci szkół publicznych. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dane z Systemu Informacji Oświatowej, stwierdził, że na terenie K. istnieje już publiczne liceum ogólnokształcące dla dorosłych, które dysponuje niewykorzystanymi mocami, a także liczne szkoły niepubliczne tego typu. Dane wykazały malejące zainteresowanie kształceniem w liceach dla dorosłych oraz brak odmów przyjęć do istniejących szkół publicznych z powodu braku miejsc. Sąd uznał, że utworzenie kolejnej szkoły publicznej nie byłoby uzasadnione społecznie ani ekonomicznie, zwłaszcza w kontekście celowości wydatkowania środków publicznych. W związku z tym, Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak przesłanek do udzielenia zezwolenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, utworzenie kolejnej szkoły publicznej nie jest uzasadnione, jeśli istniejące placówki zaspokajają potrzeby, a dane wskazują na spadek zainteresowania tego typu kształceniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kryterium "korzystnego uzupełniania sieci szkół publicznych" wymaga analizy demograficznej i faktycznego zapotrzebowania. W tej sprawie istniejąca oferta publiczna i niepubliczna jest wystarczająca, a dane wskazują na malejące zainteresowanie, co wyklucza potrzebę tworzenia nowej placówki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.o. art. 88 § ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
ustawa art. 88 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
rozporządzenie art. 4 § ust. 1 pkt 1-6
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej
Pomocnicze
rozp. z 2017r. art. 6
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.o. art. 51 § ust. 1 pkt 1 i pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
ustawa art. 88 § ust. 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawy art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa art. 141 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
ustawy art. 44 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istniejąca oferta edukacyjna w K. jest wystarczająca, a dane wskazują na malejące zapotrzebowanie na kształcenie w liceach dla dorosłych. Publiczne liceum dla dorosłych w K. ma niewykorzystane moce, a w przypadku wzrostu zainteresowania możliwe jest uruchomienie dodatkowych oddziałów. Kształcenie w szkołach publicznych jest bezpłatne, co stanowi istotny czynnik przy ocenie celowości tworzenia nowych placówek. Utworzenie nowej szkoły publicznej wiązałoby się ze zwiększeniem wydatków publicznych, co wymaga oceny celowości.
Odrzucone argumenty
Argumenty Fundacji dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.) i materialnych (art. 88 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia) poprzez błędne ustalenie braku potrzeby utworzenia szkoły. Argumenty dotyczące oferowania dodatkowych zajęć przygotowujących do matury, indywidualnych konsultacji i platformy edukacyjnej przez Fundację.
Godne uwagi sformułowania
kryterium korzystnego uzupełniania sieci szkół publicznych na danym terenie jest zwrotem prawnie niedookreślonym Na jego treść składa się wiele okoliczności faktycznych, których spełnienie daje się ustalić dopiero na gruncie konkretnej sprawy. sieć szkół danego rodzaju ma zaspokajać potrzeby edukacyjne miejscowej wspólnoty samorządowej koszty funkcjonowania takiej placówki finansowane są ze środków publicznych wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
członek
Marzanna Sałuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zezwolenia na założenie szkoły publicznej przez podmiot inny niż JST, zwłaszcza w kontekście oceny zapotrzebowania społecznego i celowości wydatkowania środków publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i lokalnej, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące oceny potrzeb edukacyjnych i finansowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem oświatowym i administracyjnym, ponieważ dotyczy interpretacji przesłanek zezwolenia na założenie szkoły publicznej i oceny zapotrzebowania społecznego.
“Czy zawsze potrzebujemy więcej szkół? Sąd analizuje kryteria zakładania placówek publicznych.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 471/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-01-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-06-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze Hasła tematyczne Oświata Skarżony organ Kurator Oświaty Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1082 art. 88 ust. 4 i 5 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji I. w C. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2023 r. nr WE-KZ.542.5.3.2023 w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 14 kwietnia 2023r., nr WE-KZ.542.5.3.2021 Śląski Kurator Oświaty ( dalej: organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania Fundacji I. z siedzibą w C. (dalej: Strona, Fundacja), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 8 lutego 2023r. w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "[...]" w K. W podstawie prawnej powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej K.p.a.) i art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082; dalej u.p.o.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzją z 8 lutego 2023r. Prezydent Miasta K. odmówił Fundacji udzielenia zezwolenia na założenie wnioskowanej szkoły działając na podstawie art. 88 ust. 4 i 5 u.p.o. w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki (Dz. U. z 2020 r. poz. 1591; dalej rozp. z 2017r.). Powyższa decyzja została wydana na skutek odwołania Strony od pierwotnej decyzji nr [...] z 5 grudnia 2022 r. Prezydenta Miasta K. w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Liceum Ogólnokoształcącego dla Dorosłych [...], którą organ odwoławczy 9 listopada 2022 r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jednakże organ po uzyskaniu opinii Śląskiego Kuratora Oświaty decyzją z 8 lutego 2023 r. ponownie odmówił udzielenia zezwolenia na założenie wnioskowanego publicznego liceum stwierdzając, że Miasto K. jest organem prowadzącym dla liceów ogólnokształcących, a uzupełnienie tej oferty stanowią niepubliczne licea, dla których organem prowadzącym jest osoba prawna lub fizyczna. Organ zauważył, iż Miasto K. jest organem prowadzącym dla 1 publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, w którym naukę pobiera [...] słuchaczy ([...] oddziałów) - raport z systemu informacji oświatowej (SIO): "Liczba uczniów i liczba oddziałów po klasach w roku szkolnym 2022/2023 wg stanu na 2023-02-06". Zgodnie z polityką edukacyjną Miasta K., uzupełnienie tej oferty stanowią niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych. Z przytoczonego raportu wynika, że na terenie K. zarejestrowanych jest [...] liceów ogólnokształcących dla dorosłych, dla których organem prowadzącym jest osoba prawna lub fizyczna. Zaznaczono, że publiczne [...] Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w K., wchodzące w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących dla Dorosłych w K. dysponuje odpowiednimi warunkami lokalowymi i jest w stanie przyjąć nawet do 1000 słuchaczy. Szkoła jako jedyna spośród ww. wymienionych prowadzi zajęcia zarówno w trybie zaocznym jak i stacjonarnym. Każdy słuchacz ma możliwość kontaktu z nauczycielami za pomocą poczty elektronicznej. Wykwalifikowana kadra pedagogiczna korzysta z nowoczesnych technologii, organizuje konsultacje indywidualne dla słuchaczy. Dodatkowo znajduje się w bardzo dobrej lokalizacji, w ścisłym centrum K., co gwarantuje szybką komunikację z miastami ościennymi. Ponadto, zarówno sekretariat jak i sale dydaktyczne mieszczą się w tym samym budynku przy ul. [...], a to oznacza, że słuchacze mogą pobierać naukę wyłącznie na terenie szkoły, bez konieczności przemieszczania się. Z informacji przekazanej przez Dyrektora Zespołu wynika, że wszyscy kandydaci spełniający wymogi formalne zostali do Szkoły przyjęci - nie wydano odmowy przyjęcia. Dalej podniesiono iż z raportu z SIO: "Wykaz szkół i placówek, które zakończyły działalność" wynika, że w latach 2020-2023 wykreślono z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych [...] liceów ogólnokształcących dla dorosłych, a wpisano tylko dwie szkoły tego typu, przy czym dwie w roku szkolnym 2022/2023 nie rozpoczęły działalności z powodu braku chętnych. Na podstawie raportów z SIO: "Wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez JST/opracowano w MEN na podstawie SIO, stan na 30IX/10X rok szkolny 2020/2021" i "Wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez JST/opracowano w MEN na podstawie SiO, stan na 30IX/10X rok szkolny 2022/2022" oraz "Wykaz szkół i placówek objętych subwencją oświatową wg stanu na 30IX/10X, stwierdzono, że liczba słuchaczy kolejno w roku szkolnym 2020/2021 wynosiła [...], w roku szkolnym 2021/2022 - [...], a w roku szkolnym 2022/2023 - [...]. Przedstawione dane świadczą o malejącym zapotrzebowaniu z uwagi na brak zainteresowania mieszkańców, a nie ze względu na brak szkół tego typu w ofercie Miasta K. Podkreślono, że możliwości publicznego [...] Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w K., wchodzącego w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących dla Dorosłych w K. nie są w pełni wykorzystane. Mieszkańcy chcący uzupełnić wykształcenie w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych, spełniający wymogi formalne, których nie stać na pobieranie nauki odpłatnie, mają możliwość uczenia się bezpłatnie w ww. Szkole publicznej. W konsekwencji w ocenie organu utworzenie kolejnego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych na terenie Miasta K. nie spowoduje poprawy warunków kształcenia i korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych, ponieważ zarówno warunki kształcenia w tym zakresie, będące na bardzo wysokim poziomie są zabezpieczone jak i aktualna liczba publicznych szkół tego typu, uzupełniona szkołami prowadzonymi przez osoby prawne lub fizyczne jest wystarczająca. Nie ma zatem racjonalnych powodów społecznych, organizacyjnych i finansowych przemawiających za koniecznością zakładania kolejnego publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych na terenie Miasta K. Od tej decyzji Fundacja wniosła odwołanie żądając jej uchylenie i udzielenia zezwolenia na założenie ww. szkoły. W odwołaniu zarzuciła organowi naruszenie norm prawa procesowego : a) art. 7, 77 § 1 1 80 kpa poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy i nie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie przez organ odwoławczy okoliczności sprawy przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, iż utworzenie ww. szkoły nie jest korzystnym uzupełnieniem sieci szkół publicznych w, odpowiednio, tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie, a także, iż utworzenie szkoty w miejscowości wskazanej przez wnioskodawcę nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia; b) art. 138 § 2 kpa poprzez nie uwzględnienie wskazań organu I instancji; c) norm prawa materialnego: art 88 ust 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe ( Dz. U. z 2021r., poz. 1082 ze zm.) w związku z § 4 ust. 1 pkt 61 § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielenia i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną lub osobę fizyczną poprzez uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie zezwolenia na założenie przez stronę Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w K. tj. uznanie organu, iż utworzenie ww. szkoły nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 12 kwietnia 2023r. utrzymał w mocy sporna decyzję w całości podzielił przy tym pogląd iż na dzień wydania spornej decyzji wykazano iż nie ma zapotrzebowania na kształcenie w liceum ogólnokształcacym dla dorosłych na tyle istotnego by zakładać kolejną szkołę publiczna prowadzona przez osobę prawną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną , tym bardziej iż kształcenie na terenie Miasta K. w tym zakresie jest w pełni zabezpieczone. W ocenie organu II instancji kwestia rodzaju szkoły - publiczna czy niepubliczna ma zasadnicze znaczenie. Szkoły publiczne są bezpłatne i ogólnodostępne dla każdego słuchacza bez względu na status materialny, podczas gdy na kształcenie w szkole niepublicznej nie każdego zainteresowanego stać finansowo. W ocenie Kuratora wskazanie przez organ pierwszej instancji w wydanej decyzji publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych zarejestrowanego na terenie K. uwzględnia ten fakt. Kurator podniósł iż spadek zainteresowania rodzajem kształcenia co do którego ma powstać placóweka, potwierdzają również informacje przekazane przez dyrektorów publicznych liceów ogólnokształcących dla dorosłych z R., C., Z., G. i B., a analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że w funkcjonujących publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych w ww. miastach na przestrzeni trzech ostatnich lat nie odmówiono przyjęcia żadnemu kandydatowi, który spełniał warunki przyjęcia, określone w art. 141 ust. 1 pkt 2 U.S.o., ze względu na brak miejsc w szkole, tj. sytuację gdy liczba kandydatów jest większa niż liczba miejsc w szkole. Ponadto w przypadku wzrostu zainteresowania kształceniem w publicznym liceum ogólnokształcącym dla dorosłych, w szkołach istnieje możliwość uruchomienia dodatkowych oddziałów. Odnosząc się do argumentu strony, iż szkoła będzie oferowała słuchaczom dodatkowe nadobowiązkowe zajęcia przygotowujące do matury, a także indywidualne konsultacje oraz dostęp do platformy edukacyjnej to w ocenie organu II instancji nie zasługują one na uwzględnienie. Oferta bezpłatnych dodatkowych (nadobowiązkowych) zajęć przygotowujących do egzaminu maturalnego z dwóch kluczowych przedmiotów maturalnych, tj. matematyki i j. polskiego, nie przekłada się bowiem na wyższy odsetek sukcesów na egzaminie maturalnym w niepublicznym Zaocznym Liceum Ogólnokształcącym [...] w K. Na podstawie analizy ogólnie dostępnych danych, pozyskanych ze strony internetowej Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J., z czterech ostatnich lat - od roku 2019 do 2022 roku, można wywieźć w analizie porównawczej dla tych dwóch szkół, tj. publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w K. i niepublicznego Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego "[...]" w K. prowadzonego przez Fundację I., że odsetek sukcesów na egzaminie maturalnym jest w trzech przypadkach wyższy dla szkoły publicznej. Od roku 2019 do roku 2022 odsetek sukcesów dla szkoły publicznej wynosił kolejno [...]%, [...]%, [...]%, [...]% zaś dla szkoły niepublicznej wynosił kolejno [...]%, [...]%, [...]% [...]%. Odnosząc się do możliwości korzystania z platformy edukacyjnej przez słuchaczy, organ odwoławczy stwierdził, że słuchacze szkół publicznych również mają możliwość korzystania m. in. ze Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej, będącej bezpiecznym dla użytkowników narzędziem rekomendowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej do wykorzystania przez szkoły. Również porównanie liczby pobierających naukę w szkołach dla dorosłych w innych ośrodkach miejskich w Polsce (m.in. O., W., K.), które podnosi strona odwołująca się, nie zasługuje na uwzględnienie. Przytoczone przykłady procentowego udziału słuchaczy w szkołach publicznych nie mogą stanowić materiału porównawczego z K.; należy mieć bowiem na uwadze specyfikę aglomeracji górnośląskiej tzn. regionu gęsto zaludnionego, z usytuowanymi w bezpośredniej bliskości ośrodkami miejskimi na prawach powiatu, gdzie publiczna sieć komunikacyjna sprawia, że bariera komunikacyjna właściwie nie istnieje i nie stanowi żadnej przeszkody w uczęszczaniu do szkoły nawet w sąsiednich ośrodkach. Kurator nie podzielił zasadności zarzutów co do naruszeń przepisów prawa procesowego jak i materialnego poprzez uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie zezwolenia na założenie przez stronę Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "[...]" w K. Akta sprawy wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, że wszyscy zainteresowani kształceniem w tym typie szkoły o statusie szkoły publicznej mogą zostać przyjęci do publicznych szkół funkcjonujących w K. i powiatach ościennych a co więcej w przypadku wzrostu zainteresowania tym typem kształcenia, istnieją możliwości otwarcia nowych oddziałów w tych szkołach. Pozwala to zdaniem Kuratora na uznanie, że utworzenie ww. szkoły nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Fundacja wniosła skargę do tut. Sądu zarzucając decyzji 1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie; a) art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy i nie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie przez organ odwoławczy okoliczności sprawy, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, iż utworzenie ww. szkoły nie jest korzystnym uzupełnieniem sieci szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie, a także, iż utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez wnioskodawcę nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia; 2. naruszenie norm prawa materialnego: a) art. 88 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r roku Prawo oświatowe (tj. Dz.U. z 2021r., poz. 1082 ze zm.) w związku z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielenia i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną lub osobę fizyczną poprzez uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie zezwolenia na założenie przez stronę Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w K. tj. uznanie organu, iż utworzenie ww. szkoły nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. W konsekwencji wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Zasady zakładania szkół publicznych reguluje art. 88 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe w wersji obowiązującej w dniu wydania decyzji organu II instancji (t. j. Dz. U. z 2021r., poz. 1082) – dalej powoływana jako ustawa. Stosownie do art. 88 ust. 4 pkt 1 ustawy założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych odpowiednio danego typu lub rodzaju, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Art. 88 ust. 6 ustawy zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (...) do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej, tak aby tworzenie szkół publicznych przez osoby prawne i fizyczne sprzyjało poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniało sieć szkół publicznych na danym terenie. W wykonaniu tej delegacji, Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1591) – dalej powoływane jako rozporządzenie. Przesłanki udzielenia zezwolenia określa § 4 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią: Ust. 1. Zezwolenie na założenie szkoły lub placówki publicznej jest udzielane, jeżeli; 1) statut lub inny dokument stanowiący podstawę funkcjonowania osoby prawnej będącej założycielem przewiduje prowadzenie przez nią działalności oświatowej; 2) projekt aktu założycielskiego i projekt statutu szkoły lub placówki publicznej są zgodne z przepisami ustawy i aktów prawnych wydanych na jej podstawie; 3) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - zawód lub zawody, w jakich szkoła będzie kształcić, są zgodne z klasyfikacją zawodów szkolnictwa branżowego; 4) warunki lokalowe oraz wyposażenie szkoły lub placówki publicznej w pomoce dydaktyczne i sprzęt zapewniają realizację statutowych zadań szkoły lub placówki publicznej, w tym bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki; 5) nauczyciele posiadają kwalifikacje wymagane do zatrudnienia w szkole lub placówce publicznej danego typu lub rodzaju; 6) utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. 2. Zezwolenie na założenie szkoły lub placówki publicznej jest udzielane po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, o której mowa w art. 88 ust. 4 pkt 1 ustawy. O opinię kuratora oświaty występuje organ jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej. W przedmiotowej sprawie strony są zgodne co do tego, że skarżąca spełnia warunki określone w § 4 ust. 1 pkt 1-5 oraz, że uzyskała pozytywną opinię kuratora oświaty. Przy czym, jak wyjaśnił organ odwoławczy, opinia ta obejmuje jedynie kwestie objęte nadzorem pedagogicznym i dotyczy tylko zgodności z prawem przyjętych rozwiązań organizacyjnych, lokalowych, kwalifikacji kadry itp i w żaden sposób nie obejmuje oceny co do celowości powołania szkoły czy też tego, czy planowana placówka uzupełni korzystnie sieć szkół czy też nie. Uzyskanie wspomnianej opinii kuratora oświaty stanowi jedynie element postępowania w sprawie dotyczącej założenia szkoły publicznej i wynika ze sprawowanego przez ten organ nadzoru pedagogicznego. Dokonywanie przez ten organ wiążącej oceny innych aspektów (zmierzających do całościowej oceny dopuszczalności wydania zezwolenia na założenie szkoły), wykraczałoby poza nadzór pedagogiczny (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 528/20). Jak trafnie akcentuje się w orzecznictwie sądowym, (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2014 r. sygn. I OSK 147/14, z 18 września 2019 r. sygn. I OSK 2920/17, dostępne w CBOSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), kryterium korzystnego uzupełniania sieci szkół publicznych na danym terenie jest zwrotem prawnie niedookreślonym. Na jego treść składa się wiele okoliczności faktycznych, których spełnienie daje się ustalić dopiero na gruncie konkretnej sprawy. W szczególności, należą do nich względy o charakterze demograficznym, a także sytuacja, gdy jednostka samorządu terytorialnego nie jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej (zob. np. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1837/14, z 22 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1472/14, CBOSA). Trzeba bowiem pamiętać, że sieć szkół danego rodzaju ma zaspokajać potrzeby edukacyjne miejscowej wspólnoty samorządowej (por. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1837/14, dostępny CBOSA), zaś zadania oświatowe realizowane są na poziomie samorządowym. Z akt sprawy wynika, iż na terenie K. zarejestrowanych jest [...] liceów ogólnokształcących dla dorosłych, dla których organem prowadzącym jest osoba prawna lub fizyczna, a publiczne [...] Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w K., wchodzące w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących dla Dorosłych w K. jest w stanie przyjąć nawet do 1000 słuchaczy, gdzie szkoła jako jedyna prowadzi zajęcia zarówno w trybie zaocznym jak i stacjonarnym. Z raportu z SIO: "Wykaz szkół i placówek, które zakończyły działalność" wynika, że w latach 2020-2023 wykreślono z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych [...] liceów ogólnokształcących dla dorosłych, a wpisano tylko dwie szkoły tego typu, gdzie dwie w roku szkolnym 2022/2023 nie rozpoczęły działalności z powodu braku chętnych. Dalej z raportów z SIO: "Wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez JST/opracowano w MEN wg stanu na 2023-01-16 wynika, że liczba słuchaczy stale spada i wynosiła odpowiednio w latach szkolnych; 2020/2021 – [...], 2021/2022 - [...], 2022/2023 - [...]. Powyższe oznacza, iż maleje zainteresowanie słuchaczy kształceniem w liceum ogólnokształcącym, które w porównaniu do oferty strony skarżącej jest kształceniem bezpłatnym. Nadto spadek zainteresowania kształcenia w liceum potwierdzają informacje przekazane przez dyrektorów publicznych liceów ogólnokształcących dla dorosłych z R., C., Z., G. i B. Nadto w funkcjonujących publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych w ww. miastach na przestrzeni trzech ostatnich lat nie odmówiono przyjęcia żadnemu kandydatowi, który spełniał warunki przyjęcia, określone w art. 141 ust. pkt 2 ustawy z uwagi na brak miejsc w szkole. W konsekwencji w ocenie Sądu, zebrany przez organy administracji publicznej materiał dowodowy nie wykazał, by założenie publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych w K. mogłoby korzystnie uzupełnić sieć szkół publicznych w tej miejscowości. Nadto w sytuacji zainteresowania w tym zakresie, to osoby zainteresowane mogą się kształcić nieodpłatnie w publicznym [...] Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w K., wchodzącym w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących dla Dorosłych w K. Za nie bez znaczenia należy uznać także okoliczność, że kształcenie w szkołach publicznych jest nieodpłatne dla słuchacza, zatem koszty funkcjonowania takiej placówki finansowane są ze środków publicznych. Szkoły publiczne otrzymują bowiem na każdego ucznia dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Zatem jednostka samorządu terytorialnego, wyrażająca zgodę na funkcjonowanie szkoły publicznej musi brać pod uwagę, że uruchomienie szkoły spowoduje zwiększenie wydatków publicznych i ma prawo rozważać wyrażenie zgody na jej utworzenie także przez pryzmat celowości wydatkowania środków publicznych na ten cel. Zgodnie bowiem z art. 44 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 1270) wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Zdaniem Sądu, inaczej należy ocenić sytuację, kiedy szkoły prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego i inne publiczne już funkcjonujące na danym terenie nie pokrywają zapotrzebowania na kształcenie w określonym zakresie. Jednak w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie jest tak, że bez wydatkowania środków publicznych na uruchomienie szkoły przez skarżącą kształcenie w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych nie będzie dla zainteresowanych mieszkańców K. w ogóle dostępne. W tym stanie rzeczy Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi co do naruszenia prawa procesowego i materialnego mające skutkować błędnym uznaniem, że nie zostały spełnione przesłanki do wydania zezwolenia na utworzenie szkoły publicznej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI