III SA/Gl 467/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2026-01-12
NSAtransportoweŚredniawsa
ustawa SENTkara pieniężnazgłoszenieprzewóz towarówtransport drogowyodpowiedzialność obiektywnakontrolasystem monitorowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na karę pieniężną za brak zgłoszenia przewozu towarów w systemie SENT, uznając odpowiedzialność obiektywną.

Spółka B sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 38.738 zł za niedopełnienie obowiązku przesłania zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru w systemie SENT. Spółka argumentowała, że naruszenie wynikło z omyłki podmiotu odbierającego i że powinna zostać odstąpiona od nałożenia kary ze względu na ważny interes strony i interes publiczny. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów ustawy SENT i obiektywną odpowiedzialność za naruszenie.

Sprawa dotyczyła skargi spółki B sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy karę pieniężną w kwocie 38.738 zł nałożoną przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Kara została nałożona za niedopełnienie obowiązku przesłania zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru w systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT) oraz uzyskania numeru referencyjnego. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy SENT, wskazując na omyłkę podmiotu odbierającego, która spowodowała zamknięcie niewłaściwego zgłoszenia i problemy z jego edycją, a także na brak możliwości odstąpienia od nałożenia kary mimo ważnego interesu strony i interesu publicznego. Spółka kwestionowała również naruszenie zasady proporcjonalności i brak należytego uzasadnienia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a odpowiedzialność za naruszenie ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Stwierdzono, że towar był przewożony bez wymaganego zgłoszenia w momencie rozpoczęcia przewozu, a okazanie zamkniętego zgłoszenia jest równoznaczne z brakiem zgłoszenia. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo oceniły, iż nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, biorąc pod uwagę wagę naruszenia, cel ustawy SENT oraz sytuację finansową spółki. Uzasadnienie decyzji organów zostało uznane za wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niedopełnienie obowiązku ma charakter obiektywny i uzasadnia nałożenie kary, niezależnie od winy czy przyczyn naruszenia.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a odpowiedzialność jest obiektywna. Okazanie zamkniętego zgłoszenia w momencie rozpoczęcia przewozu jest równoznaczne z brakiem zgłoszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

ustawa SENT art. 21 § ust. 1

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Nakłada obowiązek nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów.

ustawa SENT art. 5 § ust. 1

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Określa obowiązek podmiotu wysyłającego do przesłania zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

ustawa SENT art. 21 § ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary.

ustawa SENT art. 26 § ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

TUE art. 5

Traktat o Unii Europejskiej

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

ustawa SENT art. 30 § ust. 4

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy SENT poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i niewyjaśnienie istotnych okoliczności. Zastosowanie art. 21 ust. 1 ustawy SENT w sytuacji, gdy spółka dopełniła ciążące na niej obowiązki. Niezastosowanie art. 21 ust. 3 ustawy SENT i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Naruszenie zasady proporcjonalności i wydanie decyzji naruszającej tę zasadę. Brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji. Argumenty dotyczące omyłki podmiotu odbierającego i niemożności edycji zgłoszenia. Argumenty dotyczące braku winy i konieczności odstąpienia od kary ze względu na ważny interes strony i interes publiczny.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Okazanie zamkniętego zgłoszenia w kontroli jest równoznaczne z brakiem zgłoszenia. Odpowiedzialność administracyjna na gruncie ustawy SENT ma charakter obiektywny.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Adam Gołuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy SENT oraz interpretacja przesłanek odstąpienia od nałożenia kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem SENT i błędami w zgłoszeniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne egzekwowanie przepisów dotyczących monitorowania przewozu towarów i obiektywną odpowiedzialność przedsiębiorców, nawet w przypadku błędów proceduralnych.

Błąd w systemie SENT kosztował firmę 38 tys. zł kary. Sąd potwierdza: odpowiedzialność jest obiektywna.

Dane finansowe

WPS: 38 738 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 467/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-01-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 marca 2025 r. nr 2401-IOA.4823.4.2025.JK w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 17 marca 2025r., nr 2401-IOA.4823.4.2025.JK, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej też: DIAS) - po rozpatrzeniu odwołania B. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej; Spółka, Strona, Skarżąca) - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej też: NUCS) z 30 grudnia 2024r. znak [...] nakładającej karę pieniężną w kwocie 38.738 zł z tytułu niedopełnienia przez podmiot wysyłający obowiązku przesłania do rejestru zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia
W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej O.p.) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm.; dalej jako: ustawa SENT).
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że pierwotną decyzją z 30 sierpnia 2023 r. znak [...], NUCS nałożył na Spółkę, jako podmiot wysyłający, karę pieniężną w kwocie 38.738 zł za niedopełnienie obowiązku przesłania do rejestru zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.
Jednak po rozpatrzeniu odwołania dias decyzją z 30 sierpnia 2024 r. uchylił to rozstrzygnięcie i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, gdyż koniecznym było uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie dodatkowych okoliczności sprawy.
Ponowną decyzją z 30 grudnia 2024r. NUCS wymierzył, m.in. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy SENT, podmiotowi wysyłającemu - skarżącej Spółce - karę pieniężną w kwocie 38.738 zł za brak zgłoszenia w systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów transportu towarów przez terytorium Polski; nie dopatrzył się okoliczności skutkujących odstąpieniem od wymierzenia przewoźnikowi kary.
Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, tj.:
1. art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 5 ust. 1 ustawy SENT poprzez: błędnie ustalony stan faktyczny w zakresie obowiązków Spółki działającej, jako podmiot wysyłający i niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy oraz niewystarczające ustalenie stanu faktycznego i pominięcie ratio legis przepisów ustawy SENT w zakresie spełnienia przesłanek odstąpienia od wymiaru karu pieniężnej z uwagi na ważny interes strony i interes publiczny;
2. art. 21 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy SENT poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy Spółka, jako podmiot wysyłający, dopełniła ciążące na niej obowiązki wynikające z ustawy SENT;
3. art. 21 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes podmiotu wysyłającego i interes publiczny;
4. art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 traktatu o Unii Europejskiej - przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności - przejawiające się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez te ustawę;
5. art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, a szczególności wyjaśnienia dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes strony i interes publiczny.
Zaskarżoną decyzją DIAS nie uznał słuszności zarzutów i utrzymałw mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Przywołał regulacje prawne i opisał ustalony stan faktyczny. Podkreślił, że w trakcie kontroli rozpoczętej 3 września 2021 r. o godz. 10.00 w L., jak wynika z protokołu z tego dnia znak [...] stwierdzono: "Kierujący okazał nr referencyjny zgłoszenia tj. [...]. W toku weryfikacji (...) w systemie PUESC stwierdzono zamknięty status ("3") zgłoszenia o nr [...] (data modyfikacji: 01.09.2021 godz. 15:13), brak uzupełnionych danych w polu "Informacje o przewoźniku" oraz "Informacje o środku transportu", brak wskazania miejsca dostarczenia towaru w polu "Informacja o przewozie towaru" oraz brak przekazywania aktualnych danych lokalizacyjnych GPS. Około godz. 11:00 kierujący okazał nowy numer zgłoszenia [...] - data rejestracji 3.09.2021 r. godz. 10:30."
Zatem skonkludował, że z ustaleń kontroli oraz z obu zgłoszeń przewozu do systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (dalej określanego, jako SENT) wynika, że podmiotem wysyłającym była Spółka; podmiotem odbierającym była Spółka z o.o. Spółka jawna S.; a przewoźnikiem Pan S. Z. Na podstawie dokumentacji udostępnionej przez kierującego pojazdem, w tym: listu załadowczego numer [...], [...], dokumentu przewozowego [...], w którym wskazano SENT numer [...], stwierdzono, że zespołem pojazdów przewożony był olej [...] o wadze 23.000 kg, oznaczony wg kodu CN, jako 2707, a więc podlegający rejestracji w SENT. Załadunek towaru miał miejsce w N. w Rosji, a po zakończeniu procedury celnej tranzytu w S. i dokonaniu tam zgłoszenia celnego transport odbywał się na trasie ze S. w województwie [...] do O. w województwie [...].
Wskazał dalej, że Spółka w kolejnych pismach przedstawiła swoje stanowisko wyjaśniając, że: "Dnia 31/08/2021 B. otwarł [...] na dostawę do Spółki S. (do O.), która miała być dostarczona na 01/09/2021, w trakcie realizacji dostawy okazało się, iż samochód będzie opóźniony i na rozładunek do O. zajedzie dnia 03/09/2021. Niestety, omyłkowo dnia 01/09/2021 roku podmiot odbierający (S.) pomylił dostawy w systemie PUESC i zamknął zamiast [...] (dostawa 31/08/2021) niewłaściwy [...], co spowodowało dalsze problemy, w tym podczas kontroli. (...) Samochód o numerze rejestracyjnym [...] podstawił się i zrealizował odprawę celną w procedurze dopuszczenia towaru do obrotu w miejscowości S. dnia 03/09/2021 o godzinie 9:14 (...) natomiast przewoźnik przed dopuszczeniem towarów do obrotu chciał zaktualizować [...] o zakres danych, które do niego należały. Okazało się jednak, jeszcze przed kontrolą [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., iż zgłoszenie nie może zostać edytowane. Spółka jest w posiadaniu rozmowy na komunikatorze z godziny 9:04, kiedy rozpoczęto weryfikację zaistniałej sytuacji (...). Spółka po sprawdzeniu sytuacji na PUESC w związku z brakiem możliwości aktualizacji zgłoszenia, o godzinie 9:36 dnia 03/09/2021 wysłała zapytanie mailowe o wyjaśnienie do podmiotu odbierającego (S.), korespondencja dotycząca dostawy w tym pod kątem SENT została przedstawiona". Strona powołała się na potwierdzenie pomyłki po stronie S. w zamknięciu niewłaściwego zgłoszenia przed dostawą. Podkreśliła, że niefortunnie kontrola rozpoczęła się dla Spółki (dla dostawy) o godzinie 10:00 dnia 03/09/2021, kiedy Spółka i przewoźnik byli już w trakcie analizy problemu ze zgłoszeniem, a ze względu na brak szybkiej odpowiedzi/potwierdzenia pomyłki ze strony podmiotu odbierającego (S.) nowe zgłoszenie SENT o numerze [...] zostało otwarte o godzinie 10:30:51 z komentarzem nawiązującym w informacjach dodatkowych do zgłoszenia [...], niestety już w trakcie trwania kontroli.
W konsekwencji DIAS stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że towar podlegający rejestracji w SENT był przewożony bez wymaganego zgłoszenia, z czego spółka, jako wysyłający, z całą pewnością zdawała sobie sprawę 3 września 2021 r. (piątek) od godz. 9:04. Podlegające weryfikacji w kontroli zgłoszenie ([...]) do SENT, mające służyć według pełnomocnika, monitorowaniu sprawdzanego przewozu zostało zamknięte przez podmiot odbierający 1 września 2021 r. (środa) o godz. 15:13 i niewątpliwie do tego czasu możliwa była jego aktualizacja. Zgłoszenia celnego dokonano w S., w miejscu rozpoczęcia przewozu, 3 września 2021 r. o godz. 9:14, czyli po zamknięciu zgłoszenia numer [...], a przed zgłoszeniem numer [...] (godz. 10:30). Zatem do rozpoczęcia kontroli nie była możliwa aktualizacja żadnego zgłoszenia, lecz możliwym było nowe zgłoszenie. Spółka, jako podmiot wysyłający, mimo posiadanej wiedzy o braku zgłoszenia transportu, spowodowanego zamknięciem oraz braku możliwości edytowania (co jest zrozumiałe z technicznego punktu widzenia) zamkniętego zgłoszenia, nie dokonała we właściwym czasie nowego zgłoszenia, po to by następnie transport mógł być z nim kontynuowany. Podjęła spóźnione (godz. 10:30), wobec uprzedniej kontroli (godz. 10:00), działania naprawcze w postaci nowego zgłoszenia do SENT ([...]).
Konkludując podkreślił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie ich naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest nałożyć na podmiot wykonujący odpowiednią karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.
Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę, żądając uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego powielając zarzuty z odwołania.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ uznał ich bezzasadność i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący; Skarżąca dopuściła się naruszenia, które godzi w sens i cel ustawy SENT; zastosowana w niniejszej sprawie sankcja stanowi dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia i nie jest niewspółmiernie dolegliwa. Naruszenie, którego dopuściła się Strona jest jednym z najpoważniejszych, w interesie publicznym jest, aby system monitoringu i kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej z tytułu niewykonania przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 21 ust. 1 ustawy SENT, braku zgłoszenia w systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów transportu towarów przez terytorium Polski. Na podstawie akt sprawy stwierdzono, iż nie budzi wątpliwości, że towar podlegający rejestracji w SENT był przewożony bez wymaganego zgłoszenia. Przewóz rozpoczął się bowiem 3 września 2021 r. o godz. 9:14 , tj. po zamknięciu zgłoszenia numer [...] (co nastąpiło 1 września 2021 r.), a przed zgłoszeniem numer [...] (z dnia 3 września 2021 r. godz. 10:30).
Przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych.
Zatem zasadnie uznały organy obu instancji orzekające w tej sprawie, że nakładając karę, organ nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie dopełnił ustawowo nałożonego obowiązku i nie ustalały samodzielnie wysokości kary. Ta ustalona została w ustawie w sposób jednoznaczny w określonej kwocie i jest niezależna od przyczyn naruszenia sankcjonowanego obowiązku. Podkreślić trzeba, że konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązki związane z systemem monitorowania przewozu są na tyle jednoznaczne, że wykluczają możliwość ich swobodnej interpretacji przez organy prowadzące postępowanie.
Art. 5 ust. 1 ustawy SENT wymaga, by podmiot wysyłający przed rozpoczęciem przewozu przesłał zgłoszenie, uzyskał numer referencyjny i przekazał go przewoźnikowi; chodzi o stan na moment faktycznego rozpoczęcia przewozu krajowego, a nie o fakt, że kiedykolwiek w przeszłości istniało jakieś zgłoszenie. Zamknięte zgłoszenie nie realizuje już tego obowiązku, a jego okazanie w kontroli jest równoznaczne z brakiem zgłoszenia.​
Organy słusznie więc uznały, że doszło do niewykonania obowiązku z art. 5 ust. 1 i że zachodzi ustawowa przesłanka z art. 21 ust. 1 (obiektywny brak zgłoszenia w chwili rozpoczęcia przewozu). W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej wyraźnie wskazano, że: przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący;​ kary pieniężne są związane z obiektywnie stwierdzonym faktem narusze-nia obowiązków, bez względu na przyczyny uchybienia i stopień winy;​ organ nie jest uprawniony do wartościowania przyczyn naruszenia przy stosowaniu art. 21 ust. 1 – bada wyłącznie, czy obowiązek został wykonany, czy nie.​
W konsekwencji więc zarzut skargi, że organy powinny "nie karać" z uwagi na brak winy i przyczyny uchybienia, jest nie do pogodzenia z normą art. 21 ust. 1 bowiem organ nie może odmówić nałożenia kary tylko dlatego, że naruszenie powstało w wyniku pomyłki odbiorcy czy przewoźnika;​
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że brak było wskazania przez Skarżącą jakichkolwiek nowych faktów lub dowodów, które przeczyłyby ustaleniom stanu faktycznego dokonanego przez organy. Spór bowiem dotyczy wyłącznie oceny prawnej, a nie samego przebiegu wydarzeń. Zatem zarzut naruszenia art. 122 i 187 O.p. jest więc chybiony: stan faktyczny został wyjaśniony wyczerpująco, a organy oparły się na kompletnym materiale dowodowym (protokół, CMR, wydruki z PUESC, korespondencja, wyjaśnienia). Odnośnie zasady in dubio pro tributario z art. 2a O.p. to trzeba wyjaśnić, że Skarżąca nie wskazywała żadnych "niedających się usunąć wątpliwości" co do faktów; przeciwnie, przyjmuje tę samą chronologię. Nie było więc podstaw do jej zastosowania.​
Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy SENT i rzekome dopełnienie obowiązków skoro obowiązek z art. 5 ust. 1 dotyczy momentu rozpoczęcia przewozu krajowego i wymaga istnienia ważnego zgłoszenia w tym momencie; zgłoszenie zamknięte 1 września 2021 r. nie "niesie się" na dzień 3 września 2021 r.;​ fakt, że naruszenie było konsekwencją pomyłki odbiorcy, nie eliminuje obowiązku podmiotu wysyłającego do zapewnienia – na moment startu – ważnego numeru referencyjnego. Zatem skoro odpowiedzialność administracyjna na gruncie ustawy SENT ma charakter obiektywny to powiązana jest z naruszeniem obowiązku, a nie z winą w sensie subiektywnym.​
Podobnie zarzut naruszenia art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT należy uznać za bezzasadny. Organ przeprowadził odrębną, rozbudowaną analizę obu przesłanek – zarówno ważnego interesu podmiotu, jak i interesu publicznego. Co do ważnego interesu podmiotu – odniósł się do realnej sytuacji finansowej spółki (przychody ponad 44 mln zł w okresie 11 miesięcy 2024 r., relacja kary 38 738 zł do skali działalności), wskazując, że kara nie zagraża kontynuacji działalności i nie powoduje niemożności realizacji zobowiązań. Wyjaśnił, że trudna sytuacja materialna sama w sobie nie stanowi automatycznie "ważnego interesu" oraz że instytucja odstąpienia ma charakter wyjątkowy. Natomiast co do interesu publicznego – powiązał go z celem ustawy SENT: szczelnością systemu, skutecznym monitorowaniem obrotu towarami wrażliwymi, prewencją i odstraszającą funkcją kar;. Podkreślił, że brak zgłoszenia jest jednym z najpoważniejszych naruszeń, bo uniemożliwia lub istotnie utrudnia monitorowanie przewozu i identyfikację towaru na trasie. Wreszcie wskazał, że częste sięganie po odstąpienie de facto prowadziłoby do wypaczenia ustawy i zachęcało podmioty do lekceważenia obowiązków, licząc na umorzenie sankcji. Tym samym organy nie ograniczyły się zatem do prostego "brak interesu publicznego", lecz przeprowadziły wieloaspektową analizę, wprost odnosząc ją do: wagi naruszenia (brak zgłoszenia, a nie drobny błąd formalny), relacji kary do skali działalności, liczby wcześniejszych naruszeń ustawy SENT przez spółkę.​ W świetle takiego uzasadnienia nie można mówić ani o pominięciu art. 21 ust. 3, ani o jego wadliwej, "automatycznie fiskalnej" wykładni. Organ wykonał obowiązek zbadania przesłanek odstąpienia; następnie w granicach uznania administracyjnego ocenił, że nie zachodzą warunki do darowania kary w całości. Skarga sprowadza się do polemiki z tą oceną, ale nie wskazuje na przekroczenie granic uznania (brak dowolności, sprzeczności czy pominięcia istotnych okoliczności).​
Bezpodstawne jest także zarzucanie naruszenia zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 5 TUE) skoro ustawa SENT nie uzależnia nakładania kary od stwierdzenia lub choćby ryzyka uszczuplenia podatków; art. 30 ust. 4 przewiduje wyjątek (nie wszczyna się postępowania, jeśli w toku odrębnego postępowania podatkowego ustalono brak uszczuplenia), ale dotyczy to innej sytuacji niż niniejsza sprawa. Celem sankcji SENT jest również prewencja i zapewnienie realnego, bieżącego nadzoru nad przewozem, a nie wyłącznie kompensacja uszczupleń. Wysokość kary wynika wprost z ustawy (46% wartości brutto towaru, nie mniej niż 20 000 zł) i organ nie ma kompetencji do jej miarkowania. Organ sprawdził, czy w konkretnych okolicznościach kara jest "rujnująca" – z danych finansowych spółki wynika, że stanowi około 0,08% przychodów, co nie pozwala mówić o nadmiernej, unicestwiającej ingerencji. Zauważyć należy, że zasada proporcjonalności na etapie stosowania prawa może działać głównie przez klauzulę odstąpienia z art. 21 ust. 3. Organ ten instrument prawny rozważeniu i uznał, że kara jest adekwatna do wagi naruszenia i potrzeb prewencji, a skarga nie wykazuje, by doszło tu do oczywistego naruszenia konstytucyjnych standardów.​
Chybione są także pozostałe zarzuty naruszenia zasad proceduralnych - obszerny, kilkunastostronicowy fragment poświęcony wykładni "ważnego interesu" i "interesu publicznego", z odniesieniem do literatury oraz funkcji ustawy SENT;​ konkretne dane finansowe spółki zestawione z wysokością kary;​ ocena wagi naruszenia (brak zgłoszenia, znaczenie dla monitorowania, rola podmiotu wysyłającego);​ analiza dotychczasowej "historii" naruszeń SENT przez Skarżącą;​ wyraźne wskazanie, dlaczego – w ocenie organu – kara jest niezbędna i proporcjonalna dla realizacji celów ustawy.​
Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia powyższe wymogi. Natomiast powołana podstawa prawna została ściśle skonkretyzowana określonymi przepisami według stanu prawnego z daty zdarzenia kontroli. Wydanie zaś decyzji poprzedziło przeprowadzenie postępowania w zgodzie z normami prawa procesowego uregulowanego w art. 120, art.121, art. 124, art. 187, art. 191 O.p.
W konkluzji należy więc podkreślić, że wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
10

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI