III SA/GL 467/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Inspektora Sanitarnego dotyczące egzekucji administracyjnej szczepień ochronnych, uznając, że skarżąca nie uchylała się od obowiązku, a jej syn miał odroczenie od szczepień.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy grzywnę nałożoną na skarżącą w celu przymuszenia do zaszczepienia dziecka. Skarżąca podnosiła, że jej syn miał odroczenie od szczepień z powodu stanu zdrowia, co czyniło obowiązek niewymagalnym. Sąd administracyjny uznał te argumenty za zasadne, uchylając zaskarżone postanowienie, ponieważ skarżąca wykazała poddanie dziecka badaniom kwalifikacyjnym i odroczeniom, a organy nie ustosunkowały się do przedłożonych dokumentów medycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę N. N. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych jej syna. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na skutek niewykonania przez skarżącą obowiązku poddania dziecka szczepieniom. Skarżąca zarzucała wadliwość tytułu wykonawczego, w tym błędne określenie obowiązku i brak wskazania właściwej podstawy prawnej, a także podnosiła, że jej syn miał odroczenie od szczepień z powodu stanu zdrowia (przerost migdałków, ryzyko niepożądanych odczynów poszczepiennych), co czyniło obowiązek niewymagalnym. Organy administracji uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że obowiązek szczepień jest bezpośrednio wykonalny, a samo stawienie się na badanie kwalifikacyjne nie jest jego wykonaniem. Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżone postanowienie. Uznał, że skarżąca wykazała poddanie dziecka badaniom kwalifikacyjnym i odroczeniom, a organy obu instancji nie ustosunkowały się do przedłożonych dokumentów medycznych potwierdzających te odroczenia. Sąd podkreślił, że pojęcie "uchyla się" od obowiązku wymaga rozmyślnego działania, a skarżąca podejmowała kroki w celu wykonania obowiązku, co wykluczało jej uchylanie się. W związku z tym, uznał, że brak było podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, odroczenie dziecka od obowiązkowych szczepień ochronnych z powodu stanu zdrowia, potwierdzone dokumentacją medyczną, wyklucza możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ zobowiązany nie uchyla się od wykonania obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca wykazała poddanie syna badaniom kwalifikacyjnym i odroczeniom od szczepień, co potwierdzają przedłożone zaświadczenia lekarskie. W takiej sytuacji nie można mówić o uchylaniu się od obowiązku, co jest przesłanką do wszczęcia egzekucji. Organy nie ustosunkowały się do dokumentacji medycznej, a samo odroczenie czyni obowiązek niewymagalnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
ustawa o chorobach zakaźnych art. 5 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o chorobach zakaźnych art. 5 § 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o chorobach zakaźnych art. 17 § 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o chorobach zakaźnych art. 17 § 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o chorobach zakaźnych art. 17 § 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o chorobach zakaźnych art. 17 § 5
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Syn skarżącej miał odroczenie od obowiązkowych szczepień ochronnych z powodu stanu zdrowia, co czyniło obowiązek niewymagalnym. Organy obu instancji nie ustosunkowały się do przedłożonych dokumentów medycznych potwierdzających odroczenie. Skarżąca podjęła kroki w celu wykonania obowiązku (badania kwalifikacyjne), co wyklucza jej uchylanie się od obowiązku. Tytuł wykonawczy mógł być wadliwy w zakresie określenia obowiązku i podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
"uchyla się" należy rozumieć zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego jako "rozmyślnie nie wypełnia czegoś" W wypadku skarżącej, która wykazała poddanie swojego syna badaniom kwalifikacyjnym, taka przesłanka nie zachodzi, co czyni jej zarzuty zasadnymi a stanowisko organów obu instancji błędnym. Niezależnie jednak od powyższego Sąd ocenia je jako całkowicie chybione z następujących powodów. Organ odwoławczy skupił się na stronie proceduralnej działania lekarzy, a pominął treść dokumentów.
Skład orzekający
Marzanna Sałuda
przewodniczący sprawozdawca
Adam Gołuch
sędzia
Małgorzata Herman
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdza, że odroczenie od szczepień z przyczyn medycznych wyklucza egzekucję administracyjną obowiązku szczepienia, a organy muszą badać dowody medyczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odroczenia od szczepień i interpretacji pojęcia 'uchylania się' od obowiązku w kontekście egzekucji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i pokazuje, jak prawo administracyjne chroni obywatela w sytuacji, gdy jego stan zdrowia uniemożliwia wykonanie obowiązku.
“Czy można zmusić rodzica do zaszczepienia dziecka, gdy lekarz zalecił odroczenie? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 467/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-11-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch Małgorzata Herman Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6209 Inne o symbolu podstawowym 620 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1239 art. 17 Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi N. N. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 18 marca 2022 r. nr NS-EP.907.2.28.2021 w przedmiocie egzekucji administracyjnej w przedmiocie szczepień ochronnych uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 18 marca 2022 r., nr NS-EP.907.2.28.2021 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: organ I instancji lub wierzyciel) z 25 stycznia 2022 r. nr [...] oddalające jako nieuzasadnione zarzuty N.N. (dalej: skarżąca) w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (sygn. [...]) wszczętego tytułem wykonawczym z 29 czerwca 2021 r. nr [...]. Postanowienie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 34 § 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. dalej: u.p.e.a.) Postanowienie to wydano w następującym stanie faktycznym: W dniu 29 stycznia 2020 r. wierzyciel wystosował do skarżącej upomnienie wzywające ją do poddania jej dziecka, P. N., urodzonego [...] r. (dalej: syn skarżącej), obowiązkowym szczepieniom przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, heamophilius influenzae typu b, pneumokokim i poliomyetis oraz odrze, śwince i różyczce. Wierzyciel uzasadnił obowiązek treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (DZ. U. z 2019 r. poz. 1239 i 1495, dalej: ustawa o chorobach zakaźnych). Dalej organ podniósł, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne a w szczególności zostanie na skarżącą nałożona grzywna celem przymuszenia. Skarżąca odebrała wskazane powyżej upomnienie 21 lutego 2020 r. Pismem z 29 czerwca 2021 r. wierzyciel zwrócił się do Wojewody [...] (Dalej: organ egzekucyjny) o wszczęcie postępowanie egzekucyjnego i nałożenie grzywny na skarżącą w celu przymuszenia obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o chorobach zakaźnych. Wystawił również tytuł wykonawczy z tego samego dnia. Wobec powyższego organ egzekucyjny postanowieniem z 9 listopada 2021 r. nr [...] nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 500 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Uzasadnił to dalszym niewykonaniem nałożonego na skarżącą obowiązku zaszczepienia dziecka. Pismem z 3 grudnia 2021 r. skarżąca złożyła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuciła tytułowi wykonawczemu: -określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o chorobach zakaźnych poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia; -brak wymagalności obowiązku z innej przyczyny tj. z uwagi na odroczenie małoletniego od obowiązkowych szczepień ochronnych oraz nie ustalenie indywidualnego kalendarza szczepień, -naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnienia wymogów określonych w art. 27 tej ustawy a to: niewłaściwe podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o chorobach zakaźnych, ograniczenie do wskazania ogólnie art. 17 ww. ustawy, brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. W konsekwencji skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. W uzasadnieniu zarzutów wskazała, że w dniach 28 stycznia 2020 r., 13 marca 2020 r., 23 czerwca 2020 r., 29 września 2020 r., 30 marca 2021 r., 30 czerwca 2021 r. i 22 listopada 2021 r. dziecko zostało poddane lekarskim badaniom kwalifikacyjnym, w wyniku których zostało odroczone od obowiązkowych szczepień ochronnych do 21 lutego 2022 r. Skarżąca podniosła, że w trakcie ww. wizyty dla syna skarżącej winien również zostać ustalony indywidualny kalendarz szczepień lub powinien on zostać skierowany do poradni specjalistycznej ds. szczepień w celu ustalenia takiego kalendarza. Jednakże z uwagi na długotrwałe odroczenie dziecka od obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz odstąpił od tego obowiązku. A zatem w ocenie skarżącej obowiązek okazał się niewykonalny. Skarżąca wskazała również na naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Skarżąca podniosła, że organ jedynie częściowo wskazał na treść obowiązku oraz częściowo podał jego podstawę prawną, tj. przepisy, z których wynika obowiązek natomiast nie powołał się na art. 17 ust. 2 i 4 ww. ustawy, co oznacza, że obowiązek został określony, w ocenie skarżącej, w sposób wybiórczy. Skarżąca wskazała następnie, że badanie kwalifikacyjne ma na celu wykluczenie przeciwwskazań. Z kolei przeciwwskazania do szczepienia są wyszczególnione przez producentów szczepionek w chpl, Również Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 października 2018 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych w kwestii stosowania szczepionek również odsyła do chpl - Rozdział III str. 31: Szczepionki należy stosować zgodnie z aktualną wiedzą medyczną oraz wskazaniami producenta szczepionki określonymi w charakterystyce produktu leczniczego (ChPL). Ponadto dla małoletniego, z uwagi na naruszenie kalendarza szczepień, konieczne jest ustalenie indywidualnego kalendarza szczepień, zgodnie z ww. komunikatem. Również ten obowiązek nie może być lekarza wypełniony z uwagi na odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych. Nie można zatem mówić o wymagalności roszczenia. Postanowieniem z 25 stycznia 2022 r. wierzyciel oddalił zarzuty skarżącej jako nieuzasadnione. W uzasadnieniu podniósł, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o chorobach zakaźnych. Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Samo stawienie się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne nie jest wykonaniem obowiązku. Badanie kwalifikacyjne jest przeprowadzone przed właściwą czynnością zaszczepienia jako integralny i niezbędny element procedury obowiązkowego szczepienia ochronnego. Organ I instancji podkreślił, że na tym etapie wierzyciel nie prowadzi postępowania administracyjnego, a zatem nie jest możliwe naruszenie przepisów k.p.a. Dalej organ omówił tryb badań kwalifikacyjnych określonych w art. 17 ustawy o chorobach zakaźnych i podkreślił, że z poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym mogą być zwolnione tylko i wyłącznie osoby, u których lekarz specjalista stwierdził stałe przeciwwskazania do szczepień ochronnych czy też konkretnego szczepienia a taka sytuacja nie występuje w realiach rozpoznawanej sprawy. Wierzyciel podniósł także, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a.. Zawiera bowiem dokładne określenie obowiązku, tj. podane jest imię i nazwisko dziecka, data urodzenia i choroby zakaźne, których obowiązek szczepienia dotyczy. Pismem z 21 lutego 2022 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z 25 stycznia 2022 r. Zarzuciła mu naruszenie: -art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wyczerpującego i całościowego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności nie wzięcie przez organ pod uwagę odroczeń małoletniego od obowiązkowych szczepień ochronnych, -art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione mimo, że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów gdyż nie została podana pełna i właściwa podstawa prawna obowiązku, nade wszystko błędnie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, -art. 124 § 2 w zw. z art. 7, 8 § 1 i 12 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do wybiórczego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do wadliwości tytułu wykonawczego i braku wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. W uzasadnieniu przypomniała, że do zarzutów załączone zostały dowody odroczenia syna skarżącej od obowiązkowych szczepień ochronnych, aktualne na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Wierzyciel rozpoznając zarzuty w ogóle się do tej dokumentacji medycznej nie odniósł. Ponadto wierzyciel, ustosunkowując się do zarzutów, wskazał, że są one bezzasadne Następnie w celu uzasadnienia swojego stanowiska wierzyciel omówił podstawę prawną obowiązku i przytoczył obowiązujące w tym zakresie przepisy, jednakże dokonał tego w sposób wybiórczy i w żaden sposób nie odniósł do realiów niniejszej sprawy. Skarżąca ponownie podniosła, że kwestię zakresu i terminów szczepień normuje Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, ogłaszany corocznie. Zgodnie z ww. Komunikatem w przypadku dzieci i młodzieży, u których z różnych przyczyn (np. długotrwałe odroczenie terminu szczepienia, niedopełnienie obowiązku szczepień, przesłanki epidemiologiczne lub organizacyjne w zakresie szczepień) nie przeprowadzono obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach wskazanych w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, szczepienia wyrównawcze należy prowadzić według indywidualnego planu szczepień - indywidualnego kalendarza szczepień. A zatem obowiązek wobec zobowiązanego powinien być sformułowany w zupełnie inny sposób niż wynika to z tytułu wykonawczego, który odwołuje się do ogólnego kalendarza szczepień, stworzonego dla dzieci, które szczepienia te odbywają zgodnie w terminach określonych kalendarzem. Brak indywidualnego kalendarza szczepień w sytuacji medycznej małoletniego czyni obowiązek niewymagalnym. Dalej skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ww. ustawy obowiązkiem lekarza jest wykluczenie przeciwwskazań do szczepienia. Przeciwwskazania są zawarte w ulotce dla pacjenta oraz chpl. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób wyciągnąć wniosku, jakie przeciwwskazania, do jakiego szczepienia, w jaki sposób i kiedy zostały wykluczone. Również wierzyciel nie wskazał z jakich dokumentów wnioskuje, że przeciwwskazania do szczepień zostały wykluczone. Ponownie skarżąca wskazała, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisach - nie został we właściwy sposób sprecyzowany obowiązek i nie została wskazana prawidłowa podstawa prawna prowadzonej egzekucji. W szczególności brak podania jako podstawy prawnej obowiązku art. 17 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych. Zaznaczyła, że przez cały czas realizuje swój obowiązek. Udała się z synem na kolejne konsultacji specjalistyczne, które w sposób jednoznaczny potwierdziły, że dziecko musi być odroczone od obowiązkowych szczepień ochronnych. Do zażalenia dołączyła kserokopie dwóch zaświadczeń lekarskich. W zaświadczeniu z 13 grudnia 2001 r. wystawionym przez laryngologa u syna skarżącej rozpoznano przerost migdałków podniebiennych współistniejący z przerostem migdałka gardłowego. Syn skarżącej został zakwalifikowany do leczenia zabiegowego w I kwartale 2022 r. Za wskazane uznano odroczenie planowanych szczepień do czasu zabiegu. Z kolei z zaświadczenia wystawionego 10 stycznia 2022 r. przez neurologa wynika, że w związku z obciążeniem wywiadu własnego i rodzinnego niepożądanymi odczynami poszczepiennymi oraz podwyższonym ryzykiem dalszych niepożądanych reakcji poszczepiennych również ze strony układu nerwowego a także w związku z przerostem migdałka podniebiennego i wtórnym przewlekłym stanem zapalnym syn skarżącej wymaga indywidualizacji kalendarza szczepień z odroczeniem tychże na okres roku do kolejnej oceny neurologicznej. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie z 18 marca 2022 r. utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu zwrócił w szczególności uwagę, że skarżąca według stanu na 25 stycznia 2022 r. nie poddała syna szczepieniu, nie przedłożyła zaświadczenia o odroczeniu szczepienia ani skierowania lekarza do konsultacji specjalistycznej. Natomiast załączone do zażalenia zaświadczenia z 13 grudnia 2021 r. i 10 stycznia 2022 r. nie zostały przedłożone organowi I instancji do 25 stycznia 2022 r. Następnie organ odwoławczy zarzucił tym zaświadczeniom wewnętrzną sprzeczność i brak precyzji co do rodzaju szczepień, których dotyczą przeciwwskazania u syna skarżącej. Zwrócił również uwagę na brak indywidualnego kalendarza szczepień. W skierowanej do tutejszego Sądu skardze skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu: -naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj.: art. 7, 77, 136 i 138 k.p.a. w związku z art. 27 u.p.e.a. poprzez błędną ocenę prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego podczas, gdy tytuł zawiera istotne uchybienia i nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy syn skarżącej posiada aktualne odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych, - naruszenie art. 7a, 77 i 81 a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 319, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowanu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o chorobach zakaźnych, zgodnie z którym osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do szczepieniom ochronnym, przy czym zgodnie z ust. 2 tego przepisu w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią (...). Doprecyzowanie tego obowiązku zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) wydane na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy. Rozporządzenie to w § 2 wymienia choroby zakaźne objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym a w § 3 osoby podlegające obowiązkowi szczepień ochronnych. Okolicznością bezsporną w sprawie, a więc niewymagającą szczegółowego omówienia jest fakt, że wszystkie choroby objęte tytułem wykonawczym są objęte obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a syn skarżącej jako osoba małoletnia podlega obowiązkowi tych szczepień. Należy zauważyć, że obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisu prawa co wprawdzie zwalnia organy administracji publicznej z przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego co do ustalenia istnienia obowiązku, ale nie wyłącza stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, na co wskazuje art. 18 u.p.e.a. odsyłający w zakresie nieuregulowanym w ustawie do przepisów k.p.a., w tym art. 80 k.p.a. zobowiązującego organy administracji publicznej do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd zwraca uwagę, że art. 6 u.p.e.a. upoważnia wierzyciela – w tym wypadku organ inspekcji sanitarnej – do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jedynie w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Określenie ustawowe: "uchyla się" należy rozumieć zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego jako "rozmyślnie nie wypełnia czegoś", w tym wypadku obowiązku. W wypadku skarżącej, która wykazała poddanie swojego syna badaniom kwalifikacyjnym, taka przesłanka nie zachodzi, co czyni jej zarzuty zasadnymi a stanowisko organów obu instancji błędnym. Skarżąca zrealizowała obowiązek określonego w art. 17 ust. 1 ustawy o szczepieniach ochronnych, tzn. poddała swoje dziecko badaniom kwalifikacyjnym, na dowód czego przedłożyła kserokopie stosownych zaświadczeń, z których ostatnie odraczało obowiązek szczepienia do 21 lutego 2022 r., tj. po dacie tytułu wykonawczego i postanowienia organu I instancji. Organy obu instancji nie ustosunkowały się w ogóle do tych zaświadczeń spełniających wymogi formalne, tzn. odpowiadających urzędowemu wzorowi określonemu w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Należy podkreślić, że organy nie podważyły także okoliczności z nich wynikających tzn. stwierdzonych przeciwwskazań do szczepienia ochronnego, przy czym nie zgłosiły zastrzeżeń do samego faktu odroczenia szczepień ochronnych. Organ odwoławczy skupił się jedynie na dwóch zaświadczeniach – z 13 grudnia 2021 r. i 10 stycznia 2022 r. i odmówił im mocy dowodowej z uwagi na zbyt późne złożenie oraz stwierdzone przez siebie sprzeczności w zakresie treści jak również brak konkretyzacji chorób, względem których odroczono termin szczepienia. Należy jednak zauważyć, że jak wskazano powyżej, zarówno w momencie wystawienia tytułu wykonawczego jak i w chwili wydania postanowienia przez organ I instancji syn skarżącej miał odroczony termin szczepień, a zatem egzekwowany obowiązek w swej istocie nie istniał. Niezależnie jednak od powyższego Sąd ocenia je jako całkowicie chybione z następujących powodów. Organ odwoławczy skupił się na stronie proceduralnej działania lekarzy, a pominął treść dokumentów. Jak wynika z zaświadczenia z 13 grudnia 2021 r. u małoletniego skarżącego stwierdzono przerost migdałków podniebiennych współistniejący z przerostem migdałka gardłowego. Syn skarżącej został zakwalifikowany do leczenia zabiegowego w I kwartale 2022 r., z czym wiązało się wskazane odroczenie planowych szczepień do czasu zabiegu, tj. co najmniej do 31 marca 2022 r. Z kolei zaświadczenie z 10 stycznia 2022 r. odwołuje się do niepożądanych odczynów poszczepiennych jakie nastąpiły u syna skarżącej w 8 miesiącu życia po przyjęciu szczepionki przeciw pWZW i gruźlicy a to 24-godzinne wymioty i biegunkę po drugiej z trzech dawek a także do obciążenia rodzinnego (podobne objawy u kuzyna ze strony matki). Organy nie podważyły tych ustaleń, zarazem jednak podtrzymały stanowisko o zasadności egzekucji obowiązku szczepienia ochronnego. Podkreślenia wymaga, że szczepienie ochronne polega na wprowadzeniu przeciwciał do organizmu, dlatego kwalifikacja do jego przeprowadzenia powinna być niewątpliwa, a w wypadku syna skarżącej tak nie jest z uwagi na treść zaświadczeń lekarskich i brak przeciwdowodów w tym zakresie. Takie stanowisko, związane z ryzkiem dla zdrowia i życia osoby małoletniej, nie mogło zostać uznane za prawidłowe. Sąd przyznaje, że zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy o chorobach zakaźnych w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej, a w rozpoznawanej sprawie brak jest dowodów aby takie skierowanie było wystawione. Należy jednak zauważyć, że obowiązek ten obciąża lekarza, a nie zobowiązanego do szczepień czy – w wypadku osoby małoletniej - przedstawiciela ustawowego. Ewentualne zaniedbania proceduralne osoby przeprowadzającej badania kwalifikacyjne nie mogą prowadzić z samej swoje istoty do podważenia wyników tychże badań, ta kwestia mogłaby być zweryfikowana jedynie w drodze badania specjalistycznego przez innego lekarza. Również fakt przedłożenia wspomnianych zaświadczeń na etapie zażalenia nie pozbawia ich mocy dowodowej, gdyż art. 80 k.p.a., stosowany na podstawie art. 18 u.p.e.a., nie przewiduje prekluzji w tym zakresie. Sąd przyznaje, że skarżąca nie ustosunkowała się ani do upomnienia z 29 stycznia 2020 r., co skłoniło wierzyciela do wystawienia tytułu wykonawczego z 29 czerwca 2021r. Postawa skarżącej mogła usprawiedliwić przeświadczenie wierzyciela o uchylaniu się od obowiązku na etapie wystawienia tytułu wykonawczego. Jednakże zarzuty i dołączone do nich zaświadczenia w sposób jednoznaczny wyjaśniły tę kwestię, co sprawia, że pogląd organów obu instancji o uchylaniu się skarżącej od ustawowego obowiązku zaszczepiania dziecka był błędny, gdyż organy te winny uwzględnić zarzuty skarżącej. Jednocześnie, z uwagi na stwierdzenie braku ustawowej przesłanki do wystawienia tytułu wykonawczego Sąd uznał za bezcelowe badanie zarzutów skargi wymierzonych przeciwko temu tytułowi. W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI