III SA/Gl 444/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o obniżeniu nagrody rocznej policjantowi, uznając, że nie można jej obniżyć na podstawie kary dyscyplinarnej nałożonej w trybie uproszczonym bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego, a także z uwagi na zatarie kary.
Policjantowi R. M. obniżono nagrodę roczną o 20% z powodu naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem wydanym bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego. Policjant zaskarżył decyzję, argumentując, że przepis o obniżeniu nagrody dotyczy postępowań dyscyplinarnych, a nie trybu uproszczonego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że obniżenie nagrody rocznej nie było zasadne w świetle przepisów ustawy o Policji, które wymagają formalnego postępowania dyscyplinarnego lub uwzględniają skutki zatarcia kary.
Sprawa dotyczyła skargi policjanta R. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję o obniżeniu nagrody rocznej za rok 2023 o 20%. Obniżenie nagrody nastąpiło na podstawie art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, w związku z naruszeniem dyscypliny służbowej stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia 24 kwietnia 2023 r. Orzeczenie to zostało wydane w trybie art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji, czyli bez wszczynania formalnego postępowania dyscyplinarnego. Policjant zarzucił naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że przepis o obniżeniu nagrody rocznej ma zastosowanie tylko do kar nałożonych w wyniku formalnego postępowania dyscyplinarnego, a nie w trybie uproszczonym. Dodatkowo, na rozprawie podniesiono kwestię zatarcia kary dyscyplinarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd uznał, że kluczowe jest to, czy postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte. Skoro orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane na podstawie art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji, bez wszczynania postępowania, to nie spełniono przesłanki z art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, która wymaga stwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Sąd podkreślił, że wykładnia przepisów powinna być ścisła, a rozszerzająca interpretacja ograniczająca prawa funkcjonariusza jest niedopuszczalna. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na kwestię zatarcia kary dyscyplinarnej. Kara upomnienia podlega zatarciu po 6 miesiącach od uprawomocnienia się orzeczenia. W niniejszej sprawie kara upomnienia, orzeczona 24 kwietnia 2023 r., uległa zatarciu przed datą wydania decyzji o obniżeniu nagrody rocznej (22 lutego 2024 r. i 28 marca 2024 r.). Zatarcie kary oznacza, że nie można się na nią powoływać, co wyklucza spełnienie przesłanki do obniżenia nagrody rocznej. Sąd orzekł uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obniżenie nagrody rocznej na podstawie art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji wymaga stwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Tryb z art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji, polegający na wydaniu orzeczenia bez wszczynania postępowania, nie spełnia tej przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji powinien być interpretowany ściśle. Wymaga on stwierdzenia przewinienia w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Wydanie orzeczenia dyscyplinarnego w trybie art. 135fa ust. 1, bez wszczynania postępowania, nie jest równoznaczne z zakończeniem formalnego postępowania dyscyplinarnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.o. Policji art. 110 § ust. 5
Ustawa o Policji
Obniżenie nagrody rocznej wymaga stwierdzenia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym.
u.o. Policji art. 110 § ust. 5 pkt 2
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 135fa § ust. 1
Ustawa o Policji
Pozwala na wydanie orzeczenia dyscyplinarnego bez wszczynania postępowania, ale nie spełnia przesłanki do obniżenia nagrody rocznej.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 110 § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 110 § ust. 3
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 110 § ust. 6
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 135fa § ust. 2
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 135q § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 135q § ust. 3
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 135q § ust. 4
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 135q § ust. 7
Ustawa o Policji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obniżenie nagrody rocznej na podstawie kary dyscyplinarnej nałożonej w trybie uproszczonym (bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego) jest niezgodne z art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji. Zatarcie kary dyscyplinarnej wyklucza możliwość jej uwzględnienia jako podstawy do obniżenia nagrody rocznej.
Godne uwagi sformułowania
istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy orzekające w sprawie organy Policji były umocowane do obniżenia Skarżącemu nagrody rocznej za rok 2023, w oparciu o regulację art. 110 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji. Zatem konkludując powyższe zaakcentować należy, że z woli ustawodawcy celem postępowania, o którym mowa w art. 135fa ustawy o Policji, jest wydanie przez przełożonego dyscyplinarnego orzeczenia bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego. Wobec takiego zabiegu legislacyjnego całkowicie niedopuszczalnym jest stosowanie – jak próbuje to wywieść KWP – wykładni celowościowej i systemowej. Zatem mając na względzie normę z art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, która z uwagi na wynikające z tego przepisu skutki dla funkcjonariusza winna być w ocenie Sądu interpretowany ściśle, w rozpatrywanej sprawie nie zaszły podstawy do obniżenia Skarżącemu nagrody rocznej za rok 2023. Oznacza to, że zatarcie kary dyscyplinarnej niweczy skutki związane z ukaraniem policjanta w tym sensie, że nie jest możliwe powoływanie się na ten fakt.
Skład orzekający
Marzanna Sałuda
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Beata Machcińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obniżenia nagrody rocznej policjantom w kontekście trybu uproszczonego nakładania kar dyscyplinarnych oraz skutków zatarcia kary dyscyplinarnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów ustawy o Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw funkcjonariuszy, jakim jest nagroda roczna, i wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne związane z nakładaniem kar dyscyplinarnych oraz ich skutkami prawnymi, co jest istotne dla prawników i samych funkcjonariuszy.
“Czy kara nałożona "na szybko" może pozbawić policjanta nagrody rocznej? Sąd Administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 444/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-01-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-05-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/ Beata Machcińska Marzanna Sałuda /przewodniczący/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 145 art. 110 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 135fa ust.1 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 28 marca 2024 r. nr 108/K/24 w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję - rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia 22 lutego 2024 r. nr [...]. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr 106/K/24 z 28 marca 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej też: KWP) po rozpatrzeniu odwołania R. M. (dalej: strona; skarżący) od decyzji – rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w G. (dalej również: KMP) nr [...] z 22 lutego 2024 r. wydanego w przedmiocie obniżenia 20% nagrody rocznej przysługującej za służbę pełnioną w roku 2023 - utrzymał pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie w mocy. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775; dalej: k.p.a.) oraz art. 110 ust. 1 i 3, ust. 5 pkt 2, ust. 6 i ust. 8-8b ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 145 ze zm.; dalej: ustawa o Policji). W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że prawomocnym orzeczeniem nr [...] KMP z 24 kwietnia 2023 r. policjant został uznany winnym naruszenia w dniu 3 marca 2023 r. dyscypliny służbowej, za co wymierzono mu karę dyscyplinarną upomnienia, co na gruncie art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji uzasadnia obniżenie mu nagrody rocznej; zastosowana stawka 20 % obniżenia odpowiada ciężarowi gatunkowemu stwierdzonego przewinienia dyscypli-narnego, przy uwzględnieniu jego następstw dla służby, stopnia naruszenia ciążących na policjancie obowiązków służbowych oraz jego dotychczasowego przebiegu służby. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji o obowiązku obniżenia nagrody rocznej. Wyjaśnił, że wprawdzie został uznany winnym popełnienia 3 marca 2023 r. przewinienia dyscyplinarnego i wymierzono mu karę dyscyplinarną upomnienia, jednak art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji stanowi o możliwości obniżenia nagrody rocznej wyłącznie w przypadku, kiedy przeciwko policjantowi prowadzone było postępowanie dyscyplinarne, a nie w przypadku, gdy kara została wymierzona bez przeprowa-dzenia takiego postępowania. Zaskarżoną decyzją KWP utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z treścią art. 110 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Z kolei w myśl art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, nagrodę roczną obniża się policjantowi w przypadku naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym, przy czym - jak wynika z ust. 6 przywołanego przepisu - obniżenie, o którym mowa w ust. 5, może nastąpić w granicach od 20% do 50%. Zdaniem organu odwoławczego użyte w art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji sformułowanie "obniża się" wskazuje na obligatoryjny charakter tego przepisu i nie pozostawia przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych możliwości stosowania uznania administracyjnego co do samego obniżenia. Wskazał, że zgodnie z art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny, może wydać orzeczenie bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego, jeżeli okoliczności popełnionego czynu i wina policjanta nie budzą wątpliwości, oraz nie zachodzi potrzeba wymierzenia kary dyscyplinarnej surowszej niż nagana. Zdaniem organu odwoławczego, prawomocne orzeczenie dyscyplinarne stwierdzające popełnienie przewinienia dyscyplinarnego jest wystarczającą przesłanką do obniżenia nagrody rocznej policjanta. Nie sam fakt prowadzenia formalnego postępowania, ale podjęte rozstrzygnięcie dyscyplinarne ma tu zasadnicze znaczenie. Za takim rozumieniem art. 110 ust 5 pkt 2 przemawia fakt, iż prawomocne zakończenie postępowania dyscyplinarnego oznacza nic innego, jak wydanie orzeczenia, które się następnie uprawomocniło. Stwierdzenie bowiem faktu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego następuje w orzeczeniu dyscyplinarnym, które kończy postępowanie dyscyplinarne. Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie toczyło się wobec mnie postępowanie dyscyplinarne, a kara upomnienia za popełnione przewinienie dyscyplinarne została wymierzona skarżącemu w trybie określonym w art. 132 ust. 3 pkt 3 w/w ustawy; art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wymierzona w tym trybie kara za przewinienie dyscyplinarne jest karą nałożoną w postępowaniu dyscyplinarnym. 2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez brak dokładnego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji z jakich powodów organ uznał, że kara wymierzona w trybie określonym w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji została wymierzona w toku prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego w sytuacji, gdy wymierzenie kary dyscyplinarnej w trybie art. 135fa ust. 1 tej ustawy następuje bez jego wszczęcia. Wobec powyższego zawnioskował o uchylenie decyzji obu instancji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezpodstawne i podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie sądowej Skarżący podkreślił, że w dacie wydawania decyzji orzeczona kara upomnienia uległa zatarciu więc nie powinna była być brana pod uwagę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c). Przeprowadzona w zakreślonych ramach kontrola sprawy wykazała, w ocenie Sądu, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, a skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem dokonane zostały z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia więc ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Przechodząc do merytorycznej oceny wskazać należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy orzekające w sprawie organy Policji były umocowane do obniżenia Skarżącemu nagrody rocznej za rok 2023, w oparciu o regulację art. 110 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Nagroda roczna przysługuje, jeżeli policjant w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres co najmniej 6 miesięcy kalendarzowych. Okresy służby krótsze od miesiąca kalendarzowego sumuje się, przyjmując, że każde 30 dni służby stanowi pełny miesiąc kalendarzowy (art. 110 ust. 3 ustawy o Policji). Zgodnie z art. 110 ust. 5 ustawy o Policji nagrodę roczną obniża się policjantowi, z zastrzeżeniem ust. 7, w przypadku m.in. – pkt 2 popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obniżenie, o którym mowa w ust. 5, może nastąpić w granicach od 20% do 50% (art. 110 ust. 6 ustawy o Policji). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się przy tym, że prawo do nagrody rocznej uwarunkowane jest należytym wykonywaniem przez policjanta nałożonych na niego obowiązków, w tym dyscypliny służbowej. Uprawnienie to jest jednym z przejawów szczególnego statusu funkcjonariuszy Policji, stanowiąc rekompensatę za trudy i niebezpieczeństwo związane z ich codzienną służb (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 września 2023 r., II SA/Wa 238/23, opublikowano w: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych; wyrok WSA w Szczecinie z 14 lutego 2019 r., II SA/Sz 1020/18, LEX nr 2629598; wyrok WSA w Poznaniu z 6 października 2022 r., III SA/Po 310/22, LEX nr 3429740; wyrok NSA z 22 kwietnia 2016 r., I OSK 1568/14, LEX nr 2111015). Natomiast instytucja obniżenia bądź pozbawienia nagrody rocznej cechuje się obligatoryjnością, co oznacza, że organ administracji w momencie stwierdzenia ustawowych przesłanek, zobowiązany jest do podjęcia odpowiedniej decyzji o obniżeniu bądź pozbawieniu nagrody rocznej (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 listopada 2021 r., II SA/Wa 1837/21, Legalis nr 2696587). Wobec powyższych uwarunkowań prawnych co do charakteru prawa do nagrody rocznej oraz okoliczności, w których dopuszczalne jest jej obniżenie lub pozbawienie, zwrócić należy szczególną uwagę na treść art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji, która stanowiła podstawę normatywną orzeczenia dyscyplinarnego, wydanego przez KMP. Mianowicie, jak wyraźnie zaznaczono w nagłówku orzeczenia z 24 kwietnia 2023r., zostało ono wydane "bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego". Tymczasem zgodnie z art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - przełożony dyscyplinarny może wydać orzeczenie bez wszczynania postępowania dyscypli-narnego, jeżeli okoliczności popełnionego czynu i wina policjanta nie budzą wątpliwości oraz nie zachodzi potrzeba wymierzenia kary dyscyplinarnej surowszej niż nagana. Ust. 2 - w przypadkach, o których mowa w ust. 1, orzeczenie wydaje się po wysłuchaniu policjanta i złożeniu przez niego wyjaśnienia na piśmie oraz wyrażeniu pisemnej zgody na poddanie się karze dyscyplinarnej bez prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Ust. 3 - po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia pierwszego przesłuchania w charakterze obwinionego obwiniony może złożyć wniosek o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej. Przełożony dyscyplinarny może uwzględnić wniosek o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej, jeżeli okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, a charakter popełnionego przewinienia uzasadnia wymierzenie kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 134 pkt 1 lub 2. Czynności, o których mowa w art. 135i ust. 1-6, nie przeprowadza się (ust. 4). Natomiast w myśl ust. 5 - w przypadku uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o ukaraniu. Od orzeczenia o ukaraniu obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie (ust.6). Natomiast na podstawie ust. 7 - przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W konsekwencji z mocy ust. 8 w przypadku złożenia odwołania przez obwinionego przełożony dyscyplinarny uchyla orzeczenie o ukaraniu, kontynuuje postępowanie dyscyplinarne i wydaje orzeczenie, o którym mowa w art. 135j ust. 1, od którego przysługuje odwołanie w trybie art. 135k. Cofnięcie odwołania, o którym mowa w ust. 6, jest niedopuszczalne (ust.9). Tym samym stwierdzić należy, że odrębne uregulowanie przez ustawodawcę procesu karania funkcjonariuszy poprzez dodanie w ustawie resortowej art. 135fa przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. (Dz.U.2020.1610) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 października 2020 r. ustanowiło nowy tryb - możliwość wydania orzeczenia bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego oraz wnioskowania przez funkcjonariusza o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej. Legislacja ta była celowa, mająca na względzie konieczność odformalizowania procedowania dyscyplinarnego w sprawach mniejszej wagi. W kontekście więc cytowanych regulacji, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, istotny jest w niniejszej sprawie fakt niewszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a nie tylko okoliczność wydania w stosunku do funkcjonariusza prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. W niniejszej sprawie orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane bowiem właśnie na podstawie art. 135fa ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji (co wyraźnie wynika z jego treści) i w tym trybie wymierzono karę dyscyplinarną upomnienia za naruszenie dyscypliny służbowej. Zatem konkludując powyższe zaakcentować należy, że z woli ustawodawcy celem postępowania, o którym mowa w art. 135fa ustawy o Policji, jest wydanie przez przełożonego dyscyplinarnego orzeczenia bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego (podkreślenie własne Sądu), jeżeli okoliczności popełnionego czynu i wina policjanta nie budzą wątpliwości oraz nie zachodzi potrzeba wymierzenia kary dyscyplinarnej surowszej niż nagana. Ponadto należy mieć na uwadze, że ten tryb nie ma charakteru obligatoryjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 lipca 2023 r., III SA/Gd 244/23, Legalis nr 2965687). Zatem mając na względzie normę z art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, która z uwagi na wynikające z tego przepisu skutki dla funkcjonariusza winna być w ocenie Sądu interpretowany ściśle, w rozpatrywanej sprawie nie zaszły podstawy do obniżenia Skarżącemu nagrody rocznej za rok 2023. Powyższe bowiem regulacje są jednoznaczne, konkretne i nie pozostawiające jakiejkolwiek wątpliwości. Podkreślenia dodatkowo w tym miejscu wymaga także, że ustawodawca wprowadzając z dniem 1 października 2020 r. art. 135 fa do ustawy o Policji nie zmodyfikował art. 110 ust. 5 pkt 2 tej ustawy poprzez wskazanie, że obniżenie nagrody rocznej ma miejsce m.in. w przypadku wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 135fa ust. 1 tej ustawy. Modyfikacja przesłanki obniżenia nagrody rocznej określonej w art. 110 ust. 5 pkt 2 polegała jedynie na tym, że sformułowanie "naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym" zastąpiono sformułowaniem "popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym" (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 lipca 2023 r., III SA/Gd 244/23, Legalis nr 2965687). Wobec takiego zabiegu legislacyjnego całkowicie niedopuszczalnym jest stosowanie – jak próbuje to wywieść KWP – wykładni celowościowej i systemowej. Podkreślić należy, że wykładnia prawa polega na wyłożeniu przepisów prawa, czyli inaczej rzecz ujmując – na wyjaśnieniu ich istoty, nadaniu im właściwego znaczenia, bądź wyznaczeniu ich zakresu. Przez wykładnię rozumie się określone czynności podjęte w celu ustalenia znaczenia i zakresu wyrażeń języka prawnego. Podstawową zasadą interpretacji przepisów prawnych jest zasada clara non sunt interpretanda, zgodnie z którą to, co jest zrozumiałe i jasne – nie wymaga interpretacji. Natomiast norma z art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy resortowej nie budzi żadnych wątpliwości, jest jasna i czytelna. Również w Uchwale z 1 marca 2007r., o sygn. akt III CZP 94/06, Sąd Najwyższy zaakcentował, że wykładnia celowościowa i systemowa nie powinny negować jednoznacznego wyniku poprawnie dokonanej wykładni językowej i poprowadzić do niedopuszczalnego wykreowania mocą orzeczenia sądowego pożądanej, ale nie wyrażonej w przepisie normy prawnej. Poza tym wskazać także należy, że wszystkie gwarancje ustanowione w rozdziale drugim Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. znajdują zastosowanie także wówczas, gdy mamy do czynienia z postępowaniem dyscyplinarnym. Odnoszą się one do wszelkich postępowań, mających cechy represji, a taki charakter ma niewątpliwie postępowanie dyscyplinarne w Policji. Zatem pozbawienie funkcjonariusza prawa do pełnej nagrody rocznej w konsekwencji orzeczenia dyscyplinarnego musi także mieć ścisłe zakotwiczenie w konkretnej normie prawnej, a nie oparte wyłącznie na interpretacji przepisów. Rozszerzająca bowiem wykładnia zmierzająca do ograniczania praw jednostki jest niedopuszczalna w państwie prawa. Zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności z art. 7 Konstytucji RP, powtórzoną w art. 6 k.p.a. - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Nadto z mocy art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tym samym kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., organ Policji jest obowiązany w pierwszej kolejności sprawdzić z urzędu czy strona spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia rocznego z uwagi na wymierzenie kary upomnienia; w jakim trybie orzeczona była kara i czy funkcjonowała w obrocie w dacie orzekania o prawie do nagrody. Odmienna od powyższej interpretacja w/w przepisów skutkowałaby fikcyjnością zarówno wprowadzonego art. 135 fa trybu karania bez wszczęcia postępowania dyscyplinarnego jak i niedopuszczalnym rozszerzeniem przesłanek z art. 110 ustawy o Policji. Drugim aspektem, na który należy zwrócić uwagę w realiach rozpatrywanej sprawy jest kwestia zatarcia kary dyscyplinarnej. Skarżący, jak wynika z akt administracyjnych nie odwołał się od orzeczenia KMP z 24 kwietnia 2023 r., tym samym po upływie 6 miesięcy kara uległa zatarciu, zgodnie z art. 135q ust. 3 i ust. 4 ustawy o Policji. Jak bowiem stanowi art. 134a ustawy o Policji kara upomnienia i kara nagany oznaczają wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Z art. 135q ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji wynika, że kara dyscyplinarna upomnienia podlega zatarciu po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia tej kary. Zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą (zgodnie z art. 135q ust. 1 ustawy o Policji) oraz powoduje usunięcie z akt osobowych policjanta orzeczenia o ukaraniu (art. 135q ust. 7 zd. 1 tej ustawy.). Oznacza to, że zatarcie kary dyscyplinarnej niweczy skutki związane z ukaraniem policjanta w tym sensie, że nie jest możliwe powoływanie się na ten fakt (por. m.in.: wyrok WSA w Białymstoku z 26 kwietnia 2022 r., II SA/Bk 182/22, LEX nr 3341406; wyrok NSA z 21 sierpnia 2007 r., I OSK 1628, LEX nr 447375). Zatarcie wywołuje zatem konsekwencje w sferze prawnej, gdyż tworzy fikcję niekaralności policjanta, wykluczającą możliwość stwierdzenia, że popełnił on określone przewinienie dyscyplinarne. W ocenie Sądu wskazane regulacje w okolicznościach rozpoznawanej sprawy determinują uznanie, że zatarcie kary dyscyplinarnej wobec strony niweczy skutki związane z jej ukaraniem w tym sensie, że nie jest możliwe powoływanie się na ten fakt również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (rozkazu personalnego) i wyprowadzania z tego skutku w postaci utraty prawa do nagrody rocznej przez Skarżącego. Natomiast jak wynika z akt administracyjnych: wcześniejsze zatarcie skazania, mające miejsce przed datą wydania orzeczenia o obniżeniu nagrody rocznej nie skutkowało uznaniem przez KMP i następnie przez KWP brakiem podstaw faktycznych do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej. Skoro bowiem w chwili orzekania przez organ pierwszej instancji (tj. 22 lutego 2024 r.) i przez organ odwoławczy (tj. 28 marca 2024 r.) w zakresie nagrody rocznej minęło 6 miesięcy od nałożenia kary dyscyplinarnej upomnienia (orzeczona 24 kwietnia 2023 r.) to winna ona być uznawana za niebyłą; w aktach osobowych policjanta nie powinno znajdować się orzeczenie o ukaraniu i w konsekwencji nie została w istocie spełniona przesłanka popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, która w świetle art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji stanowiła podstawę do obniżenia nagrody rocznej. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy Policji stosownie do art. 153 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. ze względu na naruszenie art. 110 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 135 fa ustawy o Policji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI