III SA/GL 443/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-07-28
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
refundacja kosztówbezrobotniumowanaruszenie warunkówzwrot środkówumorzenie należnościpromocja zatrudnieniaubezpieczenia społeczneKodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę umorzenia należności z tytułu naruszenia warunków umowy o refundację kosztów zatrudnienia bezrobotnych.

Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o umorzenie należności z tytułu naruszenia warunków umowy o refundację kosztów zatrudnienia bezrobotnych, argumentując trudną sytuacją finansową i skutkami pandemii. Organ I instancji oraz Wojewoda odmówili umorzenia, wskazując na niedopełnienie przez spółkę obowiązków umownych, w tym nieprzekazanie w terminie świadectwa pracy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała przesłanek do umorzenia należności zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a organy prawidłowo oceniły jej sytuację finansową.

Spółka "A" Sp. z o.o. zawarła z Prezydentem Miasta umowę o refundację części kosztów poniesionych na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne skierowanych bezrobotnych do 30 roku życia. Umowa wymagała m.in. zatrudnienia bezrobotnego przez 24 miesiące oraz przekazania kopii świadectwa pracy w ciągu 7 dni od rozwiązania umowy. Spółka nie dopełniła tego ostatniego obowiązku, co skutkowało rozwiązaniem umowy ze skutkiem natychmiastowym i wezwaniem do zwrotu refundacji wraz z odsetkami. Spółka złożyła wniosek o umorzenie należności, powołując się na trudną sytuację finansową, skutki pandemii COVID-19 oraz potencjalne zwolnienia pracowników. Organ I instancji oraz Wojewoda odmówili umorzenia, wskazując na brak przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz na brak współpracy spółki w postępowaniu wyjaśniającym. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając bezprzedmiotowość postępowania i niezastosowanie art. 105 § 1 K.p.a. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że umowa została skutecznie rozwiązana z powodu naruszenia jej warunków. Sąd uznał, że spółka nie wykazała przesłanek do umorzenia należności, takich jak brak majątku czy niemożność zapewnienia środków utrzymania. Organy prawidłowo oceniły sytuację finansową spółki na podstawie danych z KRS i sprawozdań finansowych, stwierdzając brak podstaw do umorzenia, a także uwzględniły interes społeczny. Sąd podkreślił, że umorzenie należności jest uznaniowe i wymaga spełnienia konkretnych przesłanek ustawowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie terminu przekazania świadectwa pracy stanowi naruszenie warunków umowy, co zgodnie z jej postanowieniami i przepisami ustawy o promocji zatrudnienia, skutkuje rozwiązaniem umowy ze skutkiem natychmiastowym i obowiązkiem zwrotu otrzymanej refundacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niedopełnienie przez spółkę obowiązku przekazania świadectwa pracy w terminie 7 dni od rozwiązania umowy o pracę z zatrudnionym bezrobotnym stanowiło naruszenie warunków umowy, co zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 umowy i art. 150f ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, uzasadniało rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym i żądanie zwrotu refundacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.z.i.i.r.p. art. 76 § ust. 7 i 7a

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Pomocnicze

u.p.z.i.i.r.p. art. 150f § ust. 4

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez spółkę warunków umowy poprzez nieprzekazanie w terminie świadectwa pracy. Brak wykazania przez spółkę przesłanek do umorzenia należności zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Niewystarczająca współpraca spółki w postępowaniu wyjaśniającym. Słuszny interes społeczny przemawiający przeciwko umorzeniu należności.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie spółki o bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie umorzenia należności. Argumentacja spółki o trudnej sytuacji finansowej i skutkach pandemii jako podstawa do umorzenia należności. Argumentacja spółki, że umowa nadal obowiązuje.

Godne uwagi sformułowania

strona nie wykazała dobrej woli, aby podjąć trud spłacenia nienależnie pobranego świadczenia winna zatem ponieść konsekwencje własnego postępowania bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego nie spełnia przesłanek z art. 76 ust. 7 pkt 1,2 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia do umorzenia postępowania

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Małgorzata Herman

członek

Barbara Orzepowska-Kyć

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących refundacji kosztów zatrudnienia bezrobotnych, warunków jej zwrotu oraz przesłanek umorzenia należności. Znaczenie terminowości w realizacji obowiązków umownych przez pracodawców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz postanowień konkretnej umowy. Uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje niedopełnienia obowiązków umownych przez pracodawcę w kontekście refundacji kosztów zatrudnienia. Pokazuje, jak sądy oceniają wnioski o umorzenie należności publicznych.

Niewywiązanie się z umowy o refundację kosztów zatrudnienia: czy sąd umorzy dług?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 443/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I OSK 682/22 - Wyrok NSA z 2023-04-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1409
art. 76 ust. 7 i 7a
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).
Dz.U. 2020 poz 256
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi ,,A’’ Sp. z o.o. w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] (dalej: organ) decyzją z [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania "A" Sp. z o.o. w L. (dalej: strona, skarżąca, spółka), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. (dalej: organ I instancji) z [...] nr [...], odmawiającą umorzenia należności z tytułu naruszenia warunków umowy w sprawie refundacji części kosztów, poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia społeczne skierowanych bezrobotnych do 30 roku życia.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 76 ust. 7 i ust. 7a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1409, dalej: ustawa o promocji zatrudnienia), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.).
Z akt administracyjnych wynika, że strona, prowadząc w miejscu zamieszkania działalność gospodarczą [...] złożyła wniosek o refundację przez okres 12 miesięcy części kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenie społeczne skierowanych bezrobotnych do 30 roku życia.
Organ zatrudnienia wobec pozytywnej oceny wniosku, [...], zgodnie z art. 150f ustawy o promocji zatrudnienia, zawarł ze spółką umowę nr [...]. W § 1 oraz § 7 umowy strona zobowiązała się do zatrudniania w swojej firmie jednego bezrobotnego, skierowanego przez Urząd Pracy, na stanowisku pracownika biurowego, przez okres 24 miesięcy, wydłużony o ewentualny czas przerwy w zatrudnieniu skierowanych bezrobotnych. W § 6 pkt 3 i 4 umowy zaznaczono, że pracodawca jest zobowiązany do przekazania, w terminie 7 dni, kopii świadectwa pracy wystawionego pracownikowi, skierowanemu przez organ zatrudnienia, z którym została rozwiązana umowa o pracę. Pracodawca zobowiązał się także udostępniać PUP w T. niezbędne dokumenty związane z zatrudnieniem skierowanego bezrobotnego.
W § 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 umowy wskazano, że PUP w T. ma prawo jej rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym oraz zobowiązania pracodawcy do zwrotu całości otrzymanej refundacji wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia wypłaty pierwszej refundacji w przypadku zaniechania niezwłocznego informowania PUP w T. przez pracodawcę o zdarzeniu, które go dotyczy, a które stanowi zagrożenie dla wykonania umowy, a także w przypadku innego naruszenia warunków wynikających z tej umowy.
Po zakończeniu [...] umowy o pracę przez pracownika, na którego strona otrzymywała refundację, przekazała do PUP w T. kopię jego świadectwa pracy [...].
Z uwagi na niedopełnienie warunków umowy, pismem z [...] strona została wezwana do zwrotu wypłaconej refundacji w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi na dzień [...] w kwocie [...] zł. Po otrzymaniu wezwania, strona [...] złożyła wniosek o uzupełnienie stanowiska pracy. Następnie pismem z [...] strona złożyła wniosek o umorzenie należności. Organ pierwszoinstancyjny pismem z [...], wezwał stronę do przedstawienia jej sytuacji finansowej, tj. przedłożenia do [...] bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok 2019 oraz za okres od stycznia do lipca 2020 r. Strona, pomimo otrzymania prawidłowo doręczonego wezwania, nie wywiązała się z nałożonego zobowiązania i nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej.
W trakcie postępowania, organ zatrudnienia zwrócił się do Powiatowej Rady Rynku Pracy z wnioskiem o opinię odnośnie możliwości umorzenia przyznanych stronie środków. Po negatywnym zaopiniowaniu wniosku strony, organ I instancji decyzją z [...] orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu naruszenia warunków umowy w sprawie refundacji części kosztów, poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia społeczne skierowanych bezrobotnych do 30 roku życia, w kwocie [...] zł, tj. należności głównej w wysokości [...] zł oraz odsetek w wysokości [...]zł (na dzień 1 grudnia 2020 r.).
W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że jest ono konieczne z uwagi na dobro społeczne oraz dobro zakładu pracy; nie chciałaby ogłoszenia upadłości i zwolnienia pracowników, którzy zapewne staliby się klientami Urzędów Pracy; ostatnia z czterech osób, zatrudnionych za pośrednictwem Urzędu Pracy, złożyła wypowiedzenie z początkiem roku, a następnie przebywała do końca umowy na zwolnieniu lekarskim; strona osobiście i telefonicznie kontaktowała się z PUP w tej sprawie, powiedziano, że nie ma kandydatów spełniających jej oczekiwania; formalnie nie wysłała wniosku papierowego; odwołując się od decyzji do PUP pismem z [...] zaproponowała możliwość zatrudnienia następnego pracownika skierowanego przez PUP na brakujący okres zgodnie z zawartą umową i złożyła stosowny wniosek; zmaga się ze skutkami epidemii covid-19, odnotowała spadek klientów.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu organ wskazał, że rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym i zobowiązanie do zwrotu otrzymanej refundacji nastąpiło w oparciu o § 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 umowy, z uwagi na nieprzekazanie kopii świadectwa pracy do PUP w terminie 7 dni licząc od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy z zatrudnionym bezrobotnym (§ 6 ust. 3).
Następnie organ podkreślił, że strona została prawidłowo wezwana do udokumentowania jej sytuacji finansowej i majątkowej. Pomimo tego, nie wzięła udziału w postępowaniu wyjaśniającym, nie zgłosiła także wniosku o dodatkowy termin na udzielenie wyjaśnień.
Te okoliczności faktyczne skłoniły organ do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi prawdopodobieństwo zaistnienia przesłanek, wskazanych w art. 76 ust. 7 pkt 1, 2 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Jak bowiem wynika z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym z 27 stycznia 2021 r. (godz. 11.48), spółka nie posiada żadnych zaległości ani wierzytelności (brak wpisów w Dziale 4 rubryka 1 i 2). W rubryce 4 Działu 4 wskazano natomiast, że nie została umorzona egzekucja, prowadzona przeciwko spółce, z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Natomiast w Dziale 6 brak jest wpisów na temat likwidacji, postępowania upadłościowego, postępowania układowego, postępowaniach restrukturyzacyjnych czy naprawczym lub o zawieszeniu działalności gospodarczej. Strona złożyła także roczne sprawozdanie finansowe za rok 2019, a także sprawozdanie z działalności podmiotu za rok 2019.
Organ odwoławczy zaakcentował, że strona nie wykazała dobrej woli, aby podjąć trud spłacenia nienależnie pobranego świadczenia, pomimo że uszczupliła środki publiczne, nie wywiązując się z zawartej umowy. Zauważył, że strona ma interes w umorzeniu nienależnie pobranych przez siebie świadczeń, jednakże nie poinformowała PUP we właściwym terminie o rozwiązaniu umowy o pracę, nie złożyła także we właściwym terminie wniosku o zatrudnienie kolejnego bezrobotnego, którego mógłby skierować organ zatrudnienia, winna zatem ponieść konsekwencje własnego postępowania. W tym kontekście, za słuszny organ uznał interes społeczny. Ponadto wyjaśnienia strony, w świetle jej wcześniejszej postawy, organ uznał za niewiarygodne. Dodatkowo wskazał, że sytuacja wielu przedsiębiorstw w Polsce nie jest zła, ponadto dzięki tarczy antykryzysowej nie doszło do wzmożonej fali upadłości, jest zatem bardzo prawdopodobne, że w kolejnych miesiącach firmy będą odrabiać straty, zatem pozyskanie klientów, zważywszy na ponad jedenastoletnie doświadczenie strony, nie powinno nastręczać stronie większych trudności. Odwołująca będzie mogła zatem rozpocząć spłatę swoich zobowiązań wobec organu zatrudnienia bądź jednorazowo, bądź też w ratach, jeśli zwróci się do Dyrektora Urzędu Pracy o udzielenie ulgi w spłacie i ją uzyska. Ponadto zdaniem organu, skarżąca może skorzystać z dobrodziejstw art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i złożyć np. wniosek o odroczenie terminu płatności nienależnie pobranego przez nią świadczenia.
W skardze do sądu administracyjnego strona, działając przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji drugoinstancyjnej oraz decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. na skutek jego niezastosowania.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że postępowanie od samego początku jest bezprzedmiotowe. Skarżąca w swoich pismach najpierw do PUP, a następnie do Prezydenta Miasta wnosiła, aby Urząd zmienił swoje stanowisko w zakresie żądania zwrotu środków przekazanych w ramach umowy z [...]. Urząd stwierdził, iż warunki umowy nie zostały przez skarżącą dochowane i uznał bezpodstawnie, iż umowa uległa rozwiązaniu z mocy prawa. Skarżąca kierowała pisma, tłumacząc zaistniałą sytuację oraz wnosiła, aby w ramach umowy przydzielić jej kolejnego pracownika, czego Urząd nie uczynił. Już [...] skarżąca skierowała do PUP wniosek o uzupełnienie stanowiska pracy zgodnie z umową, albowiem [...] na skutek wypowiedzenia umowy przez dotychczas skierowanego pracownika rozwiązaniu uległa umowa o pracę. Wniosek ten nie został przez PUP w ogóle rozpoznany, a Urząd skupił się jedynie na tym, iż skarżąca nie przesłała w terminie umownym świadectwa pracy.
Zdaniem skarżącej umowa z [...] nadal obowiązuje, albowiem - wbrew twierdzeniom PUP - nie uległa ona rozwiązaniu z mocy samego prawa i nadal wiąże strony, a zatem żadne wymagalne należności przysługujące PUP wobec skarżącej nie istnieją. Tym samym wydane decyzje o odmowie ich umorzenia są całkowicie bezprzedmiotowe. Strona zaakcentowała, że nigdzie nie wyartykułowała wniosku o umorzenie należności z tytułu warunków umowy cywilnoprawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.).
Spór dotyczy zasadności odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu zwrotu otrzymanej przez skarżącą refundacji części kosztów poniesionych na wynagrodzenia oraz składki na ubezpieczenie społeczne bezrobotnego do 30 roku życia, skierowanego do pracy w prowadzonym przez skarżącą zakładzie pracy. Powyższa refundacja przyznana została na podstawie umowy z [...] nr [...] zawartej pomiędzy skarżącą a Prezydentem Miasta T., w której zobowiązała się ona m.in. do utrzymania w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy skierowanego bezrobotnego przez okres 24 miesięcy (§1). W § 6 pkt 3 umowy zaznaczono, że pracodawca jest zobowiązany do przekazania, w terminie 7 dni, kopii świadectwa pracy wystawionego pracownikowi, skierowanemu przez organ zatrudnienia, z którym została rozwiązana umowa o pracę.
Niesporne w sprawie pozostaje, że zobowiązania tego skarżąca nie dopełniła, albowiem po zakończeniu [...] umowy o pracę przez pracownika, na którego otrzymywała refundację, przekazała do PUP kopię świadectwa pracy dopiero [...].
To działanie skarżącej niewątpliwie stanowiło naruszenie warunków umowy, co zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 umowy i z korespondującym z tym zapisem art. 150f ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, skutkowało rozwiązaniem umowy ze skutkiem natychmiastowym i wezwaniem skarżącej do zwrotu uzyskanej pomocy, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia otrzymania refundacji. O czym skarżąca została zawiadomiona pismem z [...] skutecznie doręczonym [...]r. (k. 150, 151 akt administracyjnych).
W odpowiedzi, pismem z [...] skarżąca wniosła o wycofanie sankcji oraz o wyrażenie zgody na uzupełnienie stanowiska pracy. Kolejnym pismem z [...] wniosła o uzupełnienie stanowiska pracy. Z kolei pismem z [...] skarżąca wniosła o umorzenie należnej kwoty do zwrotu w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami.
Na etapie skargi do sądu administracyjnego kwestią sporną jest wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie umorzenia kwoty zwrotu. Zdaniem strony skarżącej prowadzenie takiego postępowania i w jego wyniku wydanie decyzji odmawiającej umorzenia jest bezprzedmiotowe, gdyż umowa z [...] w dalszym ciągu obowiązuje, a skarżąca nigdzie nie wyartykułowała wniosku o umorzenie należności.
Stanowisko skarżącego jest błędne.
Stosownie do treści art. 105 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jeżeli zatem żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to mamy do czynienia z bezprzedmiotowością tego postępowania i postępowanie takie powinno ulec umorzeniu (por. wyrok WSA z 15 lutego 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 72/05; wyrok NSA z 21 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1393/09 – powołane dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl), niezależnie od tego, czy sprawa nie miała charakteru sprawy administracyjnej przed datą wszczęcia postępowania, czy utraciła taki charakter w jego toku (por. wyrok WSA z 5 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 461/13).
Z bezprzedmiotowością postępowania, w rozumieniu art. 105 K.p.a., mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przywołane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na szczególne znaczenie odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana co do zasady w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Co do zasady, bezprzedmiotowość postępowania powoduje, że nie może ono prowadzić do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem (wnioskiem) zainteresowanego. Skoro przepis art. 105 § 1 K.p.a przewiduje umorzenie postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe, to przyjąć należy, że postępowanie może się toczyć jedynie w sytuacji, kiedy ma ono swój przedmiot. Chodzi tu o przedmiot konkretnie oznaczonego postępowania administracyjnego, który będzie stanowić sprawa administracyjna mająca charakter indywidualny, co oznacza, że dotyczyć ona będzie oznaczonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków.
W rozpoznawanej sprawie istniał przedmiot postępowania. Przedmiot ten został określony przez organ pismem z [...], skutecznie rozwiązującym umowę z [...] ze skutkiem natychmiastowym w oparciu o § 8 ust. 1 pkt 3, wzywającym do zwrotu wypłaconej refundacji w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi na dzień [...]r. w kwocie [...] zł. (doręczonym skarżącej [...] r.).
Strona nie kwestionowała ani prawa organu do żądania należności, ani też wysokości kwoty, lecz pismem z [...] r. wniosła o jej umorzenie. Zatem zarówno w ocenie strony jak i organu istniał przedmiot postępowania administracyjnego, albowiem dotyczył on konkretnego obowiązku strony do zwrotu wypłaconej refundacji. W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że na wezwanie organu strona może dobrowolnie zwrócić żądaną należność i organ nie musi wtedy prowadzić stosownego postępowania, celem uzyskania tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że strona może wystąpić z wnioskiem o umorzenie należności, już po wezwaniu organu do jej zwrotu.
Istnienie przedmiotu postępowania nie było także kwestionowane na etapie postępowania odwoławczego, gdzie strona wnosiła o uchylenie decyzji orzekającej o odmowie umorzenia należności z uwagi na dobro społeczne i dobro zakładu pracy.
Zatem zasadnie organ wszczął postępowanie i w oparciu o art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i wydał zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 76 ust. 7a tej ustawy, przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio do innych niewymienionych w tym przepisie świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy, w szczególności do refundacji uzyskiwanych z tytułu umowy o zorganizowanie prac interwencyjnych oraz robót publicznych.
Stosownie do treści art. 76 ust. 7 w.w. ustawy organ może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:
1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;
2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;
3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;
4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Jak wynika z treści przedstawionej wyżej regulacji, rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, co wynika z użytego w tym przepisie sformułowania "może umorzyć". Orzekanie przez organy administracji w ramach tego uznania nie oznacza dowolności w rozstrzyganiu sprawy, ale musi wynikać z okoliczności tej sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego. Kontrola przez sąd administracyjny legalności działań organów w ramach uznania sprowadza się zatem do tego, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń i nie ma znamion rozstrzygnięcia dowolnego. Sam wybór rozstrzygnięcia przez organy pozostaje już poza kontrolą sądową.
W sprawach o umorzenie należności prowadzonych na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy postępowanie wyjaśniające koncentruje się na wyjaśnieniu okoliczności określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4. Ustawodawca wyraźnie bowiem zastrzegł, że starosta może umorzyć należności w razie wystąpienia jednej z przesłanek enumeratywnie wskazanych w tym przepisie. Okoliczności warunkujące dopuszczalność umorzenia należności zostały określone przez ustawodawcę w sposób wyczerpujący, co wyklucza jakąkolwiek dowolność organów. Obowiązkiem organów jest dokonanie ustaleń i oceny w zakresie zaistnienia przesłanek umorzenia. Dopiero stwierdzenie wystąpienia jednej z nich może stanowić podstawę do rozważenia w ramach uznania administracyjnego zasadności i celowości zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. Ustalenie z kolei, że nie zaistniała żadna z przesłanek, wyklucza stosowanie uznania i uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie.
Zauważyć przy tym również należy, że nawet spełnienie przez dłużnika kryteriów określonych w art. 76 ust. 7 ustawy nie gwarantuje pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych należności. Ustawodawca wskazując, że organ "może" umorzyć przedmiotowe należności, pozostawił w tym zakresie uznanie organowi (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 733/10 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analiza uzasadnienia decyzji organów obu instancji potwierdza, że odmawiając skarżącej umorzenia refundacji organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Organy prawidłowo rozważyły sytuację skarżącej, na podstawie dostępnych z urzędu dokumentów. Słusznie też wskazały, że skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu i nie przedłożyła dowodów wskazujących na zasadność zastosowania wobec niej ulgi.
Na podstawie informacji z KRS organ ustalił, że na 27 stycznia 2021 r. spółka nie posiada żadnych zaległości ani wierzytelności, nie została umorzona egzekucja, prowadzona przeciwko spółce, z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, brak jest wpisów na temat likwidacji, postępowania upadłościowego, postępowania układowego, postępowaniach restrukturyzacyjnych czy naprawczym lub o zawieszeniu działalności gospodarczej. Strona złożyła także roczne sprawozdanie finansowe za rok 2019, a także sprawozdanie z działalności podmiotu za rok 2019.
Z tych informacji wynika, że spółka nie spełnia przesłanek z art. 76 ust. 7 pkt 1,2 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia do umorzenia postępowania.
Organ prawidłowo także rozważył interes strony oraz słuszny interes społeczny, wskazując, że strona ma interes w umorzeniu nienależnie pobranych przez siebie świadczeń. Jednak nie poinformowała PUP we właściwym terminie o rozwiązaniu umowy o pracę, nie złożyła także we właściwym terminie wniosku o zatrudnienie kolejnego bezrobotnego, którego mógłby skierować organ zatrudnienia, zatem winna ponieść konsekwencje własnego postępowania.
Zasadnie też wskazał organ, że w tym kontekście, za słuszny należy uznać interes społeczny, że w świetle powołanych okoliczności niezasadne jest umorzenie świadczeń nienależnie pobranych przez stronę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI