III SA/GL 435/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-11-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo geologiczne i górniczewydobycie kopalinkoncesjakara administracyjnaopłata podwyższonasąd administracyjnypostępowanie administracyjnezasady ogólnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, utrzymującą w mocy karę za wydobycie piasku bez koncesji, uznając, że skarżący przekroczył limit wydobycia na własne potrzeby i nie dopełnił obowiązków formalnych.

Skarżący J.G. kwestionował decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego nakładającą opłatę podwyższoną za wydobycie 1414 ton piasku bez koncesji. Zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, twierdząc, że wydobycie było na własne potrzeby i nie stanowiło działalności gospodarczej. Sąd uznał, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit wydobycia na własne potrzeby (10 m3 rocznie) i nie dopełnił obowiązku zawiadomienia organu, co skutkowało zasadnym nałożeniem opłaty podwyższonej.

Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (PWUG) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego (OUG) o nałożeniu opłaty podwyższonej w kwocie 37.332 zł za wydobycie 1414 ton piasku bez wymaganej koncesji. Skarżący twierdził, że wydobycie było na własne potrzeby i nie stanowiło działalności gospodarczej. PWUG, opierając się na przepisach Prawa geologicznego i górniczego (Pgg) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), uznał, że skarżący naruszył przepisy, przekraczając limit wydobycia na własne potrzeby (10 m3 rocznie) i nie dopełniając obowiązku zawiadomienia organu. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym pomiary geodezyjne, zdjęcia lotnicze i zeznania świadków, stwierdził, że skarżący nie wykazał spełnienia warunków do wydobycia na własne potrzeby. Podkreślono, że skarżący nie tylko przekroczył limit ilościowy, ale także nie uzyskał koncesji, a jego działania, takie jak zacieranie śladów wydobycia, wskazywały na celowe działanie. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wydobycie piasku przekraczające limit 10 m3 w roku kalendarzowym i bez zawiadomienia organu nadzoru górniczego, nawet jeśli deklarowane jako na własne potrzeby, stanowi naruszenie przepisów Prawa geologicznego i górniczego i uzasadnia nałożenie opłaty podwyższonej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie spełnił warunków do wydobycia na własne potrzeby, ponieważ przekroczył dopuszczalny limit ilościowy i nie dopełnił obowiązku zawiadomienia organu. Działania takie jak zacieranie śladów wydobycia wskazują na celowe działanie bez zamiaru spełnienia wymogów prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Pgg art. 140 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 3

Prawo geologiczne i górnicze

Opłata podwyższona jest sankcją za wydobywanie kopalin bez koncesji lub naruszenie innych wymogów Pgg, ustalana w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej.

Pomocnicze

Pgg art. 4 § ust. 1 i 2

Prawo geologiczne i górnicze

Reguluje wydobycie piasków i żwirów na potrzeby własne osoby fizycznej, określając limit 10 m3 rocznie i obowiązek zawiadomienia organu.

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Kpa art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny wiarygodności i mocy dowodów.

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Kpa art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść strony.

Kpa art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.

Kpa art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania.

Kpa art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek powołania biegłego w celu wydania opinii.

Pusa art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wydobycie piasku na własne potrzeby, niezwiązane z działalnością gospodarczą. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 140 ust. 1 w zw. z art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, art. 143 ust. 2 pkt 2 Pgg). Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 75 § 1, 80, 77 § 1, 8, 81a, 7a § 1, 10 Kpa). Brak powołania biegłego do ustalenia ilości wydobytej kopaliny i wielkości wyrobiska.

Godne uwagi sformułowania

wydobycie piasku na własne potrzeby, niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie dokonał wydobycia piasku na własne potrzeby, niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie wykazywał posiadania koncesji zacieranie śladów wydobycia nie zasługuje na uwzględnienie jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność nie może skutecznie ekskulpować się powołując się na jej dobrodziejstwo

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący sprawozdawca

Adam Gołuch

sędzia

Magdalena Jankiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydobycia kopalin na własne potrzeby, przekroczenia limitów, obowiązku zawiadomienia organu oraz stosowania opłat podwyższonych w prawie geologicznym i górniczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydobycia piasku i żwiru na własne potrzeby, z uwzględnieniem limitów ilościowych i formalnych wymogów Pgg.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak nawet pozornie drobne działania, jak wydobycie piasku na własne potrzeby, mogą prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych, jeśli nie zostaną dopełnione formalne wymogi prawne.

Wydobyłeś piasek na własne potrzeby? Uważaj na kary! Sąd wyjaśnia, kiedy nawet małe wydobycie bez zgłoszenia kosztuje fortunę.

Dane finansowe

WPS: 37 332 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 435/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 633
art. 4, art. 140
ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (T. J.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr PR.5432.16.2023 w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez koncesji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 20 kwietnia 2023r., nr PR.5432.16.2023, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej jako: PWUG), po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej jako: Strona, Skarżący), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej: OUG, organ I instancji) z 20 lutego 2023 r., znak: [...], Idz. [...], w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej w kwocie 37.332 zł, za wydobycie bez wymaganej koncesji 1414 ton kopaliny – piasku.
Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm.; dalej Kpa), w związku z art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 633; dalej Pgg).
W uzasadnieniu PWUG przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Podkreślił, że 27 stycznia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w L., Delegatura w P., z 23 stycznia 2020 r., informującego o nielegalnym wydobywaniu kopaliny – piasku m.in. na działce nr ewid. [...], położonej w gminie [...].
W konsekwencji przeprowadzonego postępowania OUG decyzją z 20 lutego 2023 r., ustalił Stronie opłatę podwyższoną za wydobycie w okresie od lutego 2019 r. do dnia 9 marca 2020 r. bez wymaganej koncesji, 1414 ton kopaliny - piasku, na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości J., gmina [...], powiat [...], województwo [...], w kwocie 37.332 zł.
Od tej decyzji odwołanie wniosła Strona żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania. Zarzuciła naruszenie:
I. Prawa materialnego, tj.:
1. art. 140 ust. 1 w związku z art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg polegające na błędnej wykładni i błędnym zastosowaniu w sytuacji, gdy odwołujący się nie wykonywał działalności polegającej na wydobywaniu kopalin bez koncesji, a jedynie dokonał wydobycia piasku na własne potrzeby, niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie nakierowane na korzyść majątkową;
2. art. 143 ust. 2 pkt 2 Pgg polegające na błędnej subsumpcji stanu faktycznego, co skutkowało uznaniem odwołującego się jako podmiotu, który prowadził działalność bez wymaganej koncesji w sytuacji, gdy nie dokonywał on wydobywania kopalin w związku z działalnością gospodarczą.
II. Procedury administracyjnej, tj.:
1. art. 7, art. 75 § 1, art. 80 oraz art. 77 § 1 Kpa, przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz gromadzenie materiałów dowodowych służących jedynie wykazaniu tez stawianych przez organ I instancji;
2. art. 8 Kpa przez nieprzeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, w szczególności naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania poprzez przyznanie wiary zeznaniom D. P.;
3. art. 81a Kpa przez rozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych na niekorzyść odwołującego się;
4. art. 7a § 1 Kpa przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych co do treści norm prawnych na niekorzyść odwołującego się;
5. art. 10 § 1 Kpa przez niezapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Nadto zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania jego oraz czterech świadków wymienionych w odwołaniu na okoliczność stanu działki o numerze ewidencyjnym [...] oraz weryfikacji twierdzeń podanych przez D. P. podczas jej przesłuchania.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że bezspornym jest fakt, że na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości J., znajdowało się wyrobisko, z którego wyeksploatowano piasek. Powyższe wykazała wizja przeprowadzona przez pracowników organu I instancji w dniu 9 marca 2020 r., w trakcie której stwierdzono istnienie wyrobiska o długości 23 m, szerokości 8 m i głębokości do 2,0 m, co zostało potwierdzone dokumentacją zdjęciową z wykonanym pomiarem geodezyjnym. W północno-zachodniej części, na dnie wyrobiska, znajdowały się składowiska mas ziemnych w kształcie stożków o wysokości do 3 m; skarpy wyrobiska nie były porośnięte roślinnością, co świadczyło, że wydobycie kopaliny było prowadzone od niedawna; w całym wyrobisku stwierdzono świeże ślady poruszania się w nim maszyn lub środków transportu; na skarpach widniały odciśnięte świeże ślady zębów łyżki maszyny urabiającej, tj. koparki lub ładowarki.
Podkreślono, że wyrobisko, powstałe wskutek wydobycia piasku, o powierzchni 92 m2 na tej działce stwierdził już 3 stycznia 2020 r. pracownik Delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. Natomiast przeprowadzone 9 czerwca 2021 r. oględziny bez udziału stron postępowania, (prawidłowo zawiadomionych) wykazały całkowite zasypanie wyrobiska. Skonkludowano, że fakt ten wskazuje niezbicie na zacieranie śladów wydobycia.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego PWUG stwierdził, że zarzut ten nie znajduje oparcia w przepisach, jak i uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Na fakt bowiem wydobycia kopaliny z tej działki przez odwołującego się wskazała podczas przesłuchania 8 grudnia 2022 r. w charakterze strony – D. P.; Jej działka o nr ewid. [...] sąsiaduje z działką o nr [...], której odwołujący się jest wraz z żoną – Z. G., współwłaścicielem. Podkreślono, że status odwołującego się jako podmiot odpowiedzialny za wydobycie piasku z działki nr [...] rozstrzygnął sam odwołujący bowiem w odwołaniu wskazał na fakt wydobycia przez siebie piasku, przyznając, że: "(...) jedynie dokonał wydobycia piasku na swoje własne potrzeby niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (...)". Zatem niezrozumiałe jest w tej sytuacji jednoczesne uznawanie w odwołaniu za nieprawdziwe twierdzeń D. P., dotyczących wydobywania piasku przed odwołującego się, która zeznała, że działka o nr [...] była rozkopywana około 2 lata temu, a "Pan J. G. ze swoim synem i bratem żony wycinał drzewa na działce [...] i wykopywał piach z działki nr [...]. Wydobycie piachu prowadzone było koparką i wywożone dużą ciężarówką - patelnią". Zeznania te są spójne z powyższym przyznaniem się samego odwołującego się. Zaakcentowano także, że wzywani właściciele działki, tj. odwołujący się i jego żona, mimo wielokrotnych prób uzyskania od nich wyjaśnień, informowania przez organ I instancji o podejmowanych czynnościach, wykazali całkowicie bierną postawę, nie realizując z własnej woli określonej w art. 10 Kpa zasady czynnego udziału w postępowaniu. Nadto Strona tłumacząc okoliczność wydobycia przez siebie piasku wydobyciem na własne potrzeby, nie dokonała w odpowiednim terminie zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi nadzoru górniczego (OUG w K.), czego wymaga cytowany wyżej art. 4 ust. 2 Pgg; wielokrotnie przekroczyła, określony w art. 4 ust. 1 pkt. 2 Pgg, dopuszczalny w roku kalendarzowym limit wydobycia na potrzeby własne (wydobył 883,8 m3 w okresie luty 2019 r. do dnia 9 marca 2020 r. przy dopuszczalnych 10 m3 w roku kalendarzowym). Zaś przekraczając powyższy limit wydobycia nie wykazał posiadania koncesji na wydobywanie kopaliny. Ustalając opłatę podwyższoną organ I instancji uwzględnił wyniki bezpośrednich pomiarów geodezyjnych wyrobiska wykonane w trakcie wizji przeprowadzonej 9 marca 2020 r. Prawidłowość obmiaru gwarantują zarówno kwalifikacje wykonującego pomiar geodezyjny, jak i wykorzystany do tego celu sprzęt pomiarowy. Obmiar wyrobiska został wykonany przez pracownika posiadającego uprawnienia geodezyjne, między innymi w zakresie wykonywania pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, przy wykorzystaniu odbiornika GPS. Zatem zarzut braku uprawnień biegłego geodety jest nieuzasadniony. Wyniki pomiarów i obliczeń zawarto w Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji z dnia 1 lutego 2023 r.; zawiera ona część tekstową, obliczeniową i graficzną. PWUG uznał dokonane pomiary geodezyjne, kwalifikacje wykonującego te pomiary, jak i sposób obliczeń ilości wydobytej kopaliny oraz wysokości opłaty podwyższonej za prawidłowe i nie budzące zastrzeżeń. Wskazał, że czasokres wydobycia ustalono wskazując na okres pomiędzy lutym 2019 r. tj. okresem, kiedy to nieruchomość nie była jeszcze objęta żadnymi przekształceniami terenu, co jest widoczne na zdjęciach lotniczych (pozyskanych poprze aplikację Google Earth), a dniem 9 marca 2020 r. tj. dniem wykonania geodezyjnego obmiaru wyrobiska w trakcie przeprowadzonej wizji. Wyjaśnił, że w decyzji wskazano okres, w jakim doszło do eksploatacji kopaliny, a nie daty w których fizycznie rozpoczęto i zakończono proces wydobywczy. Zdjęcia satelitarne, na podstawie których określono czasokres wydobycia dołączono do dokumentacji, nie budzą zastrzeżeń i są zbieżne z ortofotomapami udostępnionymi w serwisie Geoportal przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii; wskazany przez organ I instancji okres wydobycia jest zbieżny z okresem wydobycia wskazanym w trakcie przesłuchania strony postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, że przyjęte przez organ I instancji założenia w zakresie ustalenia powierzchni (granic) wyrobiska, stanu pierwotnego (rzędnych terenu), grubości nadkładu, wartości gęstości objętościowej oraz okresu wydobycia kopaliny są prawidłowe, logicznie uzasadnione i znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Odniesiono się także do konieczności przesuwania terminu oględzin wobec przedstawianych przez Stronę pism i zwolnień lekarskich podkreślając bezzasadność zarzutów w zakresie uniemożliwienia czynnego udziału. Pomimo prawidłowego zawiadomienia o oględzinach wyznaczonych na dzień 9 czerwca 2021 r. w tych czynnościach nie wzięły udziału pozostałe strony postępowania, w szczególności Z. G.; odwołujący w tej czynności nie musiał brać osobistego udziału, mógł też wyznaczyć do udziału w oględzinach pełnomocnika.
Odnosząc się do wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania odwołującego się i czterech świadków PWUG wskazał na nieobecność odwołującego się na przesłuchaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. (wezwanie doręczone w dniu 18 listopada 2022 r.), która nie została usprawiedliwiona żadnym zwolnieniem lekarskim. Natomiast ponowne wezwanie na przesłuchanie na dzień 24 stycznia 2023 r. nie zostało podjęte w terminie. Podkreslono, że stan działki nr [...] został stwierdzony i udokumentowany podczas przeprowadzonej wizji i oględzin, a co do twierdzeń D. P. złożonych podczas jej przesłuchania, to odwołujący się miał możliwość odniesienia się do nich w toku postępowania przed organem I instancji.
Nadto PWUG zaakcentował, że ta sprawa jest kolejną w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej wobec odwołującego się. Bowiem decyzją z dnia 9 sierpnia 2022 r., znak: [...] organ I instancji ustalił Stronie opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 1149,6 ton kopaliny - piasku z działek o numerach ewidencyjnych: [...], [...] i [...], położonych w miejscowości J., gmina [...], powiat [...], województwo [...], w okresie od 11 sierpnia 2017 r. do dnia 20 grudnia 2019 r., w wysokości 30.349,00. Organ II instancji decyzję tę utrzymał w mocy, a odwołujący się zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Konkludując organ II instancji, nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego, w tym przepisów powołanych w odwołaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji obu instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podtrzymała zarzuty zgłoszone w odwołaniu naruszenia zasad procesowych i prawa materialnego polegające na:
1. zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1, 80 art. Kpa, w szczególności poprzez odmówienie wiary argumentom przedstawionym w odwołaniu Skarżącego, a także przy niepowołaniu przez organ dowodu z opinii biegłego na okoliczność wielkości wyrobiska i ilości ewentualnie wydobytych kopalin, zaniechaniu przez Organ dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz oparcie decyzji jedynie na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ 1 instancji;
2. naruszeniu art. 8 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, w szczególności naruszenie zasad proporcjonalności poprzez zastosowanie kary oczywiście nieadekwatnej, nieracjonalnej oraz niewspółmiernie dotkliwej, bezstronności i równego traktowania poprzez przyznanie wiary zeznaniom D. P., m.in. w zakresie wydobywania kopalin na terenie działki nr [...];
3. art. 81a Kpa poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych na niekorzyść strony, w szczególności dotyczących ilości wydobytych kopalin, przy jednoczesnej niemożliwości dokonania wiarygodnego i w pełni miarodajnego badania w tym zakresie z uwagi na to, ze de facto miejsce wydobycia kopalin zostało zbadane jedynie w ramach pierwszej wizji na przedmiotowym terenie bez udziału stron;
4. art. 7a § 1 Kpa poprzez rozstrzygniecie wątpliwości interpretacyjnych co do treści norm prawnych na niekorzyść strony - kwestii wydobywania kopalin na własny użytek przez Skarżącego, a tym samym niesłuszne wymierzenie kary Skarżącemu w sytuacji gdy nie wykonywał on działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geodezyjnych;
5. art. 10 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności na wstępnym jego etapie - przy prowadzeniu pierwszej wizji w miejscu wydobywania kopalin - co pozbawiło Skarżącego możliwości aktywnego uczestnictwa w dokonywaniu pomiarów wyrobiska oraz złożenia wyjaśnień na temat zastanego w tym miejscu stanu nieruchomości;
6. naruszeniu art. 84 § 1 Kpa poprzez niepowołanie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia realnej ilości wydobytej kopaliny oraz wielkości wyrobiska a tym samym oparcie ustaleń faktycznych będących podstawą wymierzenia przedmiotowej kary - tylko i wyłącznie na twierdzeniach pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K., niebędących biegłymi geodetami;
7. art. 140 ust. 1 w zw. z 140 ust. 3 pkt 3 Pgg poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący nie wykonywał działalności polegającej na wydobywaniu kopalin bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geodezyjnych a jedynie dokonał wydobycia piasku na swoje własne potrzeby, niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej w tym przedmiocie oraz jego działania nie były nakierowane na uzyskanie korzyści majątkowej z tego tytułu, a w konsekwencji obciążenie odwołującego opłatą dodatkową;
8. art. 143 ust. 2 pkt 2 Pgg poprzez dokonanie błędnej subsumpcji stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, co skutkowało uznaniem, iż Skarżący jest podmiotem który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji w sytuacji, gdy dokonywał wydobywania kopalin w związku z działalnością gospodarczą;
9. zawnioskował o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przesłuchania skarżącego i czterech świadków wymienionych we skardze na okoliczności wskazane w skardze.
W odpowiedzi na skargę PWUG wskazał, że podnoszone zarzuty są identyczne, jak będące przedmiotem odwołania, za wyjątkiem jednego zarzutu dotyczącego niepowołania przez organ II instancji biegłego. Zatem wniósł o oddalenie skargi i powtórzył dotychczasową argumentację.
Na rozprawie obie strony sporu podtrzymały swoje stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że podobna sprawa Skarżącego, o której PWUG wspomniał w zaskarżonej decyzji była przedmiotem orzekania przez tut. Sąd w wyroku z 5 lipca 2023r., o sygn. akt III SA/Gl 894/22, którym oddalono skargę, wyrok jest prawomocny.
Przechodząc do meritum sprawy należy dokonać w pierwszym rzędzie analizy przepisów prawnych regulujących kwestię prowadzenia robót geologicznych, wydobywczych bez dokumentacji oraz sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących w tym zakresie rygorów. Norma z art. 1 Pgg określa zakres przedmiotowy ustawy i stanowi, że akt ten określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności w zakresie m.in: prac geologicznych, wydobywania kopalin ze złóż. Z ustawowej definicji z art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg kopaliną wydobytą - jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg). Z kolei działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, wykonywana jedynie na podstawie udzielonej koncesji.
Natomiast zgodnie z art. 4 Pgg, który reguluje zastosowanie tej ustawy do wydobywania piasków i żwirów – ust. 1 - przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:
1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;
2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;
3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.
Jednakże w myśl ust. 2 - ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania. Natomiast z mocy ust. 3 - w przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3.
W przypadku zatem niedochowania powyższych wymogów z mocy art. 140 Pgg ust. 3 pkt 3 - nakładana jest opłata podwyższona za wydobywanie kopalin i ustalana w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny. Status strony w tym postępowaniu ma osoba, która prowadzi taką działalność.
Podsumowując przedstawione uwarunkowania prawne należy więc stwierdzić, że w sytuacji naruszenia określonych powyższymi normami wymagań właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala działającej nielegalnie stronie opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, gdyż odnośnie kwestii prowadzenia takich działań zaakcentować należy sztywny reżim prawny, którego niedochowanie skutkuje stosowną sankcją. Art. 140 statuuje naliczanie opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy działalność wykonywana jest bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektowi robót wydobywczych. Opłata ta ma status sankcji za naruszenie cyt. wyż. regulacji i samowolne, bez koncesji wydobycie kopaliny.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie – jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego zarówno opisanego szczegółowo w decyzjach organów obu instancji, jak dołączonej dokumentacji zdjęciowej i mapie zasadniczej oraz otofotomapach - stan powierzchni terenu w rejonie wyrobiska w okresie przed wykonaniem prac ziemnych przez Skarżącego był płaski, bez oznak występowania zagłębień bądź skarp; przed powstaniem wyrobiska był jako łąka/użytek porośnięty trawą. Dopiero bowiem widoczne jest wyrobisko w swoim kształcie w dniu przeprowadzonej wizji terenowej przez organ I instancji; wcześniej jego istnienie stwierdził pracownik delegatury WIOŚ 3 stycznia 2020r.
Zasadnie więc stwierdził PWUG, że zebrany w sprawie materiał dowodowy (pomiary GPS rzędnych wyrobiska i otaczającego terenu, zdjęcia wykonane w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 9 marca 2020r.) jednoznacznie zaprzeczają zarzutom i argumentom Skarżącego.
Pomiary, dokumentację i ustalenia co od jakości kopaliny, jej wydobytej ilości poczynili uprawnieni specjaliści; stosownym sprzętem – w tym zakresie zatem zarzuty Skarżącego prawidłowo PWUG uznał za chybione. Również czasokres eksploatacji został ustalony prawidłowo, co potwierdzają zdjęcia pozyskane z Google Earth i przeprowadzona wizja w terenie oraz spójne z tym zeznania właścicielki sąsiedniej działki.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut wydobycia kopaliny na własne potrzeby, bowiem zgodnie z wyż. cyt. art. 4 Pgg, eksploatacja złoża z przeznacze-niem na zaspokojenie potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowią-cych przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, może nastąpić wyłącznie po spełnieniu wymienionych w w/w normie warunków. W niniejszej sprawie żadna z podstaw nie zaistniała. Skoro zatem Skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z powyższej normy, cytowanej na wstępie, nie może skutecznie ekskulpować się powołując się na jej dobrodziejstwo.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI