III SA/Gl 42/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające policjantowi prawa do uposażenia za okres od przywrócenia do służby do ponownego zwolnienia, uznając, że należało mu się świadczenie pieniężne jako substytut uposażenia.
Policjant został zwolniony ze służby, następnie przywrócony na mocy wyroku sądu, ale z powodu pogorszenia stanu zdrowia nie został dopuszczony do jej pełnienia i ponownie zwolniony. Organy odmówiły mu prawa do uposażenia za okres między przywróceniem a ponownym zwolnieniem, argumentując, że nie podjął faktycznie służby. Sąd uchylił te decyzje, wskazując, że w takiej sytuacji policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne jako rekompensata, a negatywne konsekwencje bezprawnego zwolnienia nie mogą obciążać funkcjonariusza.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania policjantowi prawa do uposażenia, nagrody rocznej i ekwiwalentu za urlop za okres od przywrócenia do służby (26 listopada 2019 r.) do ponownego zwolnienia (5 maja 2020 r.). Policjant został pierwotnie zwolniony, ale wyrok WSA uchylił tę decyzję, skutkując jego przywróceniem do służby z mocy prawa. Następnie, z powodu stwierdzonej trwałej niezdolności do służby, został ponownie zwolniony. Organy administracji uznały, że skoro policjant nie podjął faktycznie obowiązków służbowych, nie przysługuje mu uposażenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił te decyzje, stwierdzając błędną interpretację przepisów. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o Policji, w sytuacji gdy policjant przywrócony do służby nie może zostać do niej dopuszczony z powodu okoliczności powstałych po zwolnieniu, przysługuje mu świadczenie pieniężne równe uposażeniu (art. 42 ust. 5 u.o.P.). Sąd uznał, że organy błędnie zignorowały ten przepis, a negatywne konsekwencje finansowe bezprawnego zwolnienia nie mogą obciążać funkcjonariusza. Wartość otrzymywanej emerytury i świadczenia za okres pozostawania poza służbą nie wyklucza prawa do świadczenia pieniężnego za okres od przywrócenia do ponownego zwolnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nie przysługuje prawo do uposażenia, ale przysługuje świadczenie pieniężne jako substytut uposażenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć policjant nie podjął faktycznie służby i nie przysługuje mu uposażenie, to zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, należy mu się świadczenie pieniężne jako rekompensata za okres pozostawania poza służbą, gdy nie mógł zostać dopuszczony do jej pełnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.o.P. art. 42 § ust. 3
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 42 § ust. 4
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 42 § ust. 5
Ustawa o Policji
Świadczenie pieniężne jako substytut uposażenia za okres pozostawania poza służbą, gdy policjant nie mógł zostać dopuszczony do jej pełnienia.
Pomocnicze
u.o.P. art. 41 § 1 pkt. 1
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 42 § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 42 § ust. 6
Ustawa o Policji
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Policjantowi przywróconemu do służby, który nie został dopuszczony do jej pełnienia z powodu stwierdzonej niezdolności do służby, przysługuje świadczenie pieniężne jako substytut uposażenia na mocy art. 42 ust. 5 u.o.P. Negatywne konsekwencje finansowe bezprawnego zwolnienia ze służby nie mogą obciążać funkcjonariusza. Otrzymywanie emerytury policyjnej i świadczenia za okres pozostawania poza służbą nie wyklucza prawa do świadczenia pieniężnego za okres od przywrócenia do służby do ponownego zwolnienia.
Odrzucone argumenty
Policjantowi, który nie podjął faktycznie służby po przywróceniu, nie przysługuje uposażenie za okres od przywrócenia do ponownego zwolnienia.
Godne uwagi sformułowania
policjant nie może ponosić negatywnych konsekwencji bezprawnego zwolnienia ze służby przez organy Policji, ani ujemnych skutków finansowych z tym związanych. Orzeczenie powrotu do Policji byłoby jedynie iluzoryczną, papierową wygraną policjanta, a fakt bezprawnego zwolnienia ze służby i nadużycie prawa przez organy Policji w postępowaniu z tym związanym nie miałby dla skarżącego żadnych wymiernych korzyści.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Adam Pawlyta
asesor
Krzysztof Wujek
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń dla funkcjonariuszy Policji przywróconych do służby, którzy nie mogli jej podjąć z przyczyn zdrowotnych; ochrona praw funkcjonariuszy przed negatywnymi skutkami bezprawnych działań organów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów ustawy o Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądowa interwencja chroni obywatela przed negatywnymi skutkami błędów administracji, nawet w specyficznej sytuacji funkcjonariusza służb mundurowych.
“Policjant przywrócony do służby, ale nie mógł jej podjąć? Sąd wyjaśnia, jakie świadczenia mu się należą!”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 42/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-06-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Pawlyta Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Wujek Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 2067 art. 41 ust. 1 pkt. 1, art. 42 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 8 i art. 9 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Adam Pawlyta, Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant Referent-stażysta Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 6 listopada 2023 r. nr 256/K/23 w przedmiocie prawa do uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. z 6 września 2023 r. nr [...]. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 6 listopada 2023 r., nr 256/K/23 Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej też: KWP), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Z. (dalej też: KPP) nr [...] z 6 września 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia, nagrody rocznej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres od dnia 26 listopada 2019 r. do dnia 05 maja 2020 r. - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W podstawie prawnej powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej k.p.a.). Stan sprawy jest następujący: Rozkazem personalnym z 24 grudnia 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 31 grudnia 2018 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, zaś Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z 10 kwietnia 2019 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wyrokiem z 24 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obu instancji; wyrok uprawomocnił się w dniu 26 listopada 2019 r. W związku z tym skarżący, zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm., dalej jako: u.o.P.), został przywrócony do służby z mocy prawa w dniu 26 listopada 2019 r., co KPP stwierdził rozkazem dla "celów ewidencyjno-finansowych" z 22 stycznia 2020 r. Wskazano, że policjantowi zostało przyznane świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą, tj. za okres od 1 stycznia 2019 r. do 25 listopada 2019 r., równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby, określone w art. 42 ust. 5 u.o.P., w maksymalnej wysokości, tj. za okres 6 miesięcy. KPP, na podstawie art. 42 ust. 3 i art. 25 u.o.P. podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w okresie pozostawania policjanta poza służbą nie zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia i w ramach tych czynności skarżący został m.in. skierowany na badania Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA. Orzeczeniem komisji lekarskiej z 4 marca 2020 r. skarżący został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji. Wobec zaistnienia obligatoryjnej przesłanki rozwiązania stosunku służbowego, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 u.o.P., w oparciu o art. 42 ust. 3 u.o.P. KPP zwolnił skarżącego ze służby z dniem 5 maja 2020 r, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Po zwolnieniu ze służby skarżący wniósł do KPP wniosek o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie wypłaty uposażenia za okres od przywrócenia do służby 26 listopada 2019r do ponownego zwolnienia z niej 5 maja 2020 r. Decyzją z 2 listopada 2020 r. KPP odmówił przyznania policjantowi prawa do uposażenia za okres od 26 listopada 2019 r. do 5 maja 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący, chociaż formalnie został przywrócony do służby, to nigdy jej faktycznie nie podjął i w tej sytuacji nie nabył prawa do uposażenia po przywróceniu do służby. Po rozpatrzeniu odwołania KWP uznał, że decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Samo przywrócenie do służby i niezwłoczne zgłoszenie gotowości podjęcia służby nie może być utożsamiane z jej podjęciem, gdyż przez podjęcie przez policjanta służby należy rozumieć faktyczne przystąpienie do wykonywania obowiązków na stanowisku służbowym. Nieuzyskanie przez policjanta orzeczenia o zdolności do służby jest okolicznością powodującą niemożność pełnienia służby i w konsekwencji brak możliwości dopuszczenia policjanta do służby, a zatem w takim przypadku zastosowanie znajdzie art. 41 ust. 3 u.o.P., obligujący organy Policji do rozwiązania z przywróconym do służby, ale niedopuszczonym do jej pełnienia funkcjonariuszem stosunku służbowego. Natomiast w świetle art. 42 ust. 4 u.o.P. prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby. W skardze na powyższy rozkaz personalny skarżący wniósł o jego uchylenie. Uwzględniając skargę WSA stwierdził, że przy wydaniu spornej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że wprawdzie świadczenie pieniężne określone w art. 42 ust. 5 u.o.P. nie jest uposażeniem za służbę, o co wnioskował skarżący, nie mniej jednak w sytuacji, gdy jak organ wskazał w treści spornej decyzji, że uposażenie za służbę przysługuje jedynie w przypadku podjęcia służby, co nie miało miejsca w sprawie, to obowiązkiem organu było, przed podjęciem decyzji w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony, uprzednie powiadomienie strony o treści wskazanego przepisu art. 42 ust. 5 u.o.P. i wezwanie do sprecyzowania, czego w istocie rzeczy się domaga. Wyrokiem z 10 lutego 2023 r., o sygn. akt III OSK 6925/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że "organ winien dążyć do załatwienia wniosku policjanta zgodnie z jego intencją, niezależnie od tego w jaki sposób formułuje swoje żądania. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie organu nie mogło więc ograniczyć się do sformułowanego we wniosku żądania o wypłatę uposażenia. Jak bowiem słusznie wskazał WSA, w zaskarżonej decyzji organ nie analizował podstaw do wypłaty świadczenia, o którym mowa w art. 42 ust. 5 u.o.P. Przy czym wyjaśnić należy, że wprawdzie skarżący kasacyjnie organ twierdzi, że policjant otrzymał już takie świadczenie i to w maksymalnej wysokości, ale umyka organowi okoliczność, że wypłata świadczenia dotyczyła okresu pozostawania poza służbą, czyli od 1 stycznia 2019 r. do 25 listopada 2019 r. Organ sam zresztą wskazuje, że rekompensata dotyczyła okresu pozostawania poza służbą. Natomiast w przedmiotowej sprawie wniosek dotyczy okresu od 26 listopada 2019 r. do 5 maja 2020 r., czyli okresu, w którym policjant został do służby przywrócony, lecz do wykonywania czynności nie został niedopuszczony. W tym zakresie organ żadnego rozstrzygnięcia nie podejmował, co skutkowało uchyleniem decyzji przez WSA, który słusznie uznał, że sprawa nie została załatwiona stosownie do przepisów k.p.a.". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy KPP decyzją nr [...] z 6 września 2023 r. odmówił przyznania byłemu funkcjonariuszowi prawa do uposażenia za okres od przywrócenia do służby do ponownego z niej zwolnienia, tj. od 26 listopada 2019 r. do 05 maja 2020 r., przyznania nagrody rocznej za ww. okres, urlopu i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za ww. okres oraz ponownego przeliczenia (z uwzględnieniem okresu pozostawania w służbie bez prawa do uposażenia) i wypłaty odprawy. Od tej decyzji odwołała się strona podkreślając, że KPP wydał rozkaz o przywróceniu do służby bez możliwości odwołania się, co skutkowało szeregiem negatywnych konsekwencji dla byłego funkcjonariusza; od dnia 26 listopada 2019 r. zostały na niego nałożone obowiązki wynikające z ustawy o Policji, a na dzień przywrócenia do służby nie umożliwiono podjęcia przez niego służby. Podkreślił, że wykonał w terminie obowiązek służbowy w postaci udania się na polecenie przełożonego na badania lekarskie. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym KWP zaskarżoną obecnie decyzją nie uwzględnił zarzutów strony. Przedstawił stan faktyczny sprawy i podkreślił, że po przywróceniu do służby w Policji w dniu 26 listopada 2019 r. funkcjonariusz nie został dopuszczony do jej pełnienia, gdyż po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego przez komisję lekarską okazało się, iż po zwolnieniu, tj. po dniu 31 grudnia 2018 r. zaistniały przesłanki uniemożliwiające jej pełnienie i stosunek służbowy z dniem 5 maja 2020 r. został rozwiązany na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 42 ust. 3 u.o.P. Analizując regulacje art. 42 u.o.P. KWP stwierdził, że skoro policjant na skutek wystąpienia po zwolnieniu ze służby z dniem 31 grudnia 2018 r. okoliczności powodujących niemożność pełnienia służby faktycznie służby nie podjął (nie wykonywał czynności służbowych) w okresie od dnia 26 listopada 2019 r. do dnia 05 maja 2020 r. - to brak było podstaw do przyznania mu uposażenia za ww. okres. Wskazał, że rozpatrując sprawę organ I instancji dokonał również analizy sytuacji finansowej strony od momentu rozwiązania z nim stosunku służbowego z dniem 31 grudnia 2018 r. do ponownego zwolnienia ze służby z dniem 5 maja 2020 r. - a to w związku z tym, że strona swoje żądania uzasadnia twierdzeniem o pozostawaniu w tym okresie bez środków do życia na skutek błędów organu. Jak ustalono, funkcjonariusz pozostawał w służbie do dnia 31 grudnia 2018 r. otrzymując w tym okresie uposażenie, a od dnia 1 stycznia 2019 r. pozostawał na zaopatrzeniu emerytalnym, jako że w dniu rozwiązania stosunku służbowego posiadał wysługę emerytalną uprawniającą do tego świadczenia (26 lat, 7 miesięcy). Z dniem 26 listopada 2019 r. został przywrócony do służby, co nastąpiło z mocy samego prawa, tj. bez konieczności podejmowania tak przez stronę, jak i przez organ jakichkolwiek czynności. Odpis prawomocnego wyroku WSA uchylającego decyzje organów Policji o zwolnieniu ze służby wpłynął do KPP 21 stycznia 2020 r. i w tym dniu przełożony policjanta w sprawach osobowych został zobligowany do realizacji określonych w art. 42 u.o.P. czynności. W pierwszej kolejności, w dniu 22 stycznia 2020 r. wydany został rozkaz personalny nr [...] dla celów ewidencyjno-finansowych, a zatem niebędący decyzją administracyjną, a jedynie swego rodzaju potwierdzeniem, informacją stwierdzającą fakt przywrócenia policjanta do służby w dniu 26 listopada 2019 r. Mając na względzie zarzut zawarty w odwołaniu, że KPP pozbawił stronę możliwości wniesienia odwołania od tego rozkazu KWP wskazał, że ta kwestia została już stronie wyjaśniona w uzasadnieniu postanowienia nr [...] z 15 czerwca 2020 r. KWP, stwierdzającego niedopuszczalność wniesionego odwołania od rozkazu w przedmiocie przywrócenia do służby, gdzie wskazano, że zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury przywrócenie do służby następuje z mocy prawa i nie jest konieczne wydawanie w tym zakresie żadnej decyzji administracyjnej. KWP skonkludował, że w konsekwencji rozciągnięcia w czasie czynności procesowych policjant pobierał emeryturę policyjną od 1 stycznia 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r., a zatem w okresie między pierwszym zwolnieniem ze służby z dniem 31 grudnia 2018 r. a przywróceniem do niej z dniem 26 listopada 2019 r., a także w okresie pozostawania w służbie od dnia 26 listopada 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r. – zatem wbrew swoim zarzutom - otrzymywał środki finansowe pozwalające na utrzymanie rodziny. Nadto mimo, że w ww. okresie posiadał stałe źródło utrzymania, to rozkazem personalnym nr [...] z dnia 22 stycznia 2020 r. przyznano mu świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 42 ust. 5 u.o.P., zgodnie z którym przysługuje ono za okres pozostawania poza służbą, jednak minimum za 1 miesiąca, a maksymalnie za 6 miesięcy. Od 6 maja 2020 r., a zatem po ponownym zwolnieniu ze służby policjant ponownie nabył prawo do emerytury policyjnej, zwiększonej w związku z wliczeniem do wysługi emerytalnej okresu, za który przyznano świadczenie pieniężne, tj. 6 miesięcy, z tym, że jej wypłata została zawieszona na okres 1 roku, w trakcie którego ww. pobierał świadczenie, o którym mowa w art. 117 ust. 1 u.o.P., przysługujące funkcjonariuszowi zwolnieniu ze służby w związku ze stwierdzeniem przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. W rzeczywistości zatem bez świadczenia emerytalnego policjant pozostawał przez dwa miesiące - od 1 marca 2020 r. do 5 maja 2020 r., jednakże biorąc pod uwagę, że otrzymał świadczenie pieniężne równe 6 uposażeniom na ostatnio zajmowanym stanowisku nie można uznać za trafne twierdzenia, że pozostał bez środków do życia. W sprawie zatem w sposób bezsporny ustalono - po pierwsze, że za okres od dnia 26 listopada 2019 r. do 5 maja 2020 r., policjantowi zgodnie z obowiązującymi przepisami nie przysługiwało uposażenie; po drugie, że w tym czasie nie pozostawał bez źródła utrzymania, otrzymywał bowiem emeryturę policyjną oraz inne należności finansowe związane z przywróceniem do służby (świadczenie pieniężne za okres 6 miesięcy, nagrodę roczną za okres pozostawania poza służbą, za który przyznano ww. świadczenie pieniężne). W konsekwencji braku podstaw do przyznania prawa do uposażenia niemożliwym było uznanie prawa do świadczeń pochodnych objętych wnioskiem funkcjonariusza. Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił naruszenie zasady obiektywizmu i błędną interpretację przepisów prawa. Według jego oceny zarówno Komendant Powiatowy Policji w Z. jak i Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach w sposób błędny zinterpretowali przepisy prawa albowiem w dniu 26 listopada 2019 r. nastąpiło uprawomocnienie się wyroku WSA zatem z mocy prawa został przywrócony do służby, o czym niezwłocznie poinformował KPP zgłaszając drogą służbową gotowość do podjęcia służby, co było podjęciem czynności służbowych w myśl ustawy o Policji. Pisemne zgłoszenie gotowości do służby było czynnością służbową; odebranie rozkazu o przywróceniu skarżącego do służby, a także wykonanie polecenia udania się na badania lekarskie było realizacją obowiązków służbowych. Fakt, iż KPP skierował pismo do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, które skutkowało pozbawieniem strony świadczeń emerytalnych wskazuje, iż pozostawała funkcjonariuszem w czynnej służbie - pozbawionym prawa do podjęcia innej pracy bez zgody przełożonego. Kolejnym argumentem uzasadniającym fakt pełnienia służby jest wydanie w 28 kwietnia 2020r. przez KPP rozkazu o przyznaniu nagrody rocznej, gdzie Komendant wyraźnie wskazuje, iż strona jest policjantem przywróconym do służby na stanowisko detektywa Zespołu Kryminalnego - czyli na ostatnie zajmowane stanowisko uznając, iż owa nagroda się należy, albowiem w 2019 r. służbę pełnił. W konsekwencji wniósł o rozstrzygnięcie, czy za okres pozostawania w służbie od dnia 26 listopada 2019 r. do 5 maja 2020 r. posiada prawo do uposażenia wraz z przynależnymi należnościami finansowymi. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie skarżącego, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji przepisów prawa tj. art. 42 u.o.P. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie odmówiły stronie prawa do uposażenia wraz z przynależnymi świadczeniami finansowymi za okres pozostawania w służbie od dnia 26 listopada 2019 r. – tj. od uprawomocnienia się wyroku WSA uchylającego decyzje organów w przedmiocie zwolnienia ze służby, do dnia 5 maja 2020 r. – tj. do daty zwolnienia ze służby w związku z orzeczeniem lekarskim, którym skarżący został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do III grupy inwalidzkiej. W konsekwencji stosunek służbowy uległ rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 u.o.P., zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach – pkt 1 - orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przechodząc zatem do oceny zasadności zakwestionowanych w niniejszej sprawie decyzji wydanych przez organy policji obu instancji zauważyć należy, że zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 42 ust. 5 w zw. z ust. 3 i 6 u.o.P. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i jako takie nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Przede wszystkim zauważyć należy, że ustawodawca w art. 42 u.o.P. określił zasady i tryb postępowania w sytuacji przywrócenia policjanta do służby. Ust. 3 w/w artykułu jednoznacznie stanowi, że jeżeli po przywróceniu do służby (tu: prawomocny wyrok WSA z 24.09.2019 r., prawomocny – 26.11.2019 r.) okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby (tu: Skarżący zgłosił swoją gotowość) policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia (tu: pogorszenie stanu zdrowia potwierdzone orzeczeniem lekarskim 4.03.2020 r.), stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia (tu: decyzja KPP z 5.05.2020 r., na mocy art. 41 ust. 1 pkt 1 u.o.P.). Zgodnie z ust. 4 w/w artykułu - prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie taką okolicznością była konieczność zweryfikowania stanu zdrowia policjanta, a jego pogorszenie potwierdzone zostało orzeczeniem lekarskim o uznaniu skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Policji i zaliczenia do III grupy inwalidzkiej. Tym samym zasadnie organy uznały, że nie przysługiwało prawo do uposażenia za wskazywany przez skarżącego okres od prawomocnego wyroku WSA – tj. 26 listopada 2019 r. do daty zwolnienia w związku z orzeczeniem lekarskim – tj. 5 maja 2020 r. Jednakże w ust. 5 ustawodawca wprowadził normę dla ustanowienia substytutu uposażenia właśnie dla takiej sytuacji stanowiąc, że policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3 (podkr. Sądu). Regulacje te jednoznacznie wskazują na charakter "rekompensacyjny" świadczenia pieniężnego, jako pewną formę odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku służbowego. Tym samym niedopuszczalne było stwierdzenie przez organy Policji, że wypłacane skarżącemu od 1 stycznia 2019 r. do 25 listopada 2019 r. i następnie od 6 maja 2020 r. świadczenie emerytalne oraz przyznane 22 stycznia 2020 r. jednorazowe świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą są jedynym i wystarczającym ekwiwalentem pieniężnym, który przysługuje w jego sytuacji. Zupełnie pominięto fakt, że emerytura związana jest z wypracowaną wysługą ponad 26 lat służby, a wypłata 6-miesięcznego świadczenia dotyczyła okresu pozostawania poza służbą, czyli od 1 stycznia 2019 r. do 25 listopada 2019 r., jako rekompensata bezprawnego zwolnienia ze służby, co stwierdził WSA w wyroku z 24 września 2019 r. oraz prawie rocznego, nieuzasadnionego pozostawania bez zatrudnienia. Skoro zatem po przywróceniu do służby niemożliwym stało się przyznanie stosownego uposażenia, to na organach Policji spoczywał obowiązek przyznania, za okres gotowości do służby ale bez prawa podejmowania konkretnych obowiązków służbowych, odpowiedniej sumy świadczenia pieniężnego w trybie art. 42 ust. 5 zd. 2 w zw. z ust. 3 u.o.P. Natomiast w konsekwencji powyższego – w oparciu o ust. 6 tj. okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby uwzględnianego przy ustalaniu okresu, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust. 1; okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia, nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego jej biegu – przyznanie wnioskowanych przez Skarżącego uprawnień do urlopu, nagrody rocznej i odprawy w stosownych wysokościach jako pochodnych świadczenia podstawowego oraz weryfikacja wysługi lat z uwzględnieniem spornego czasokresu. Powyższe regulacje są jednoznaczne, konkretne i nie pozostawiające jakiejkolwiek wątpliwości, że policjant nie może ponosić negatywnych konsekwencji bezprawnego zwolnienia ze służby przez organy Policji, ani ujemnych skutków finansowych z tym związanych. A takowe zaistniały wobec wydania zaskarżonych decyzji. Oceny tej nie zmienia wskazywana przez organy okoliczność wypłaty emerytury po ponad 26 latach służby, ani wypłata 6-miesięcznego świadczenia, bowiem dotyczyły one okresu pozostawania poza służbą, czyli od 1 stycznia 2019 r. do 25 listopada 2019 r. Zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., powtórzoną w art. 6 k.p.a. - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Nadto z mocy art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tym samym kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. organ Policji jest obowiązany w pierwszej kolejności sprawdzić z urzędu, czy strona spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia jako substytutu niemożności przyznania stosownego jej uposażenia z uwagi na niedopuszczenie do wykonywania obowiązków służbowych sensu stricte. Odmienna od powyższej interpretacja w/w przepisów skutkowałaby fikcyjnością zarówno wyroku WSA z 24 września 2019 r., jak i rozkazu o przywróceniu do służby. Orzeczenie powrotu do Policji byłoby jedynie iluzoryczną, papierową wygraną policjanta, a fakt bezprawnego zwolnienia ze służby i nadużycie prawa przez organy Policji w postępowaniu z tym związanym nie miałby dla skarżącego żadnych wymiernych korzyści. Wręcz przeciwnie skutkowałby stratą finansową, bowiem z chwilą przywrócenia do służby zawieszona została wypłata świadczenia emerytalnego i w efekcie strona przez okres 2 miesięcy pozostawała bez jakichkolwiek środków pieniężnych, bowiem nie uzyskała prawa do uposażenia. W konsekwencji więc korzystny dla Skarżącego wyrok tut. Sądu z 24 września 2019 r. stwierdzający bezprawność zwolnienia ze służby z dniem 31 grudnia 2018 r. byłby przyczyną utraty środków pieniężnych mimo przywrócenia stosunku administracyjnoprawnego służby w Policji. Takie zaś skutki są nie do zaakceptowania w państwie prawa. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI