III SA/GL 415/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-07-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
uchwała budżetowabudżet obywatelskiinteres prawnydopuszczalność skargisamorząd gminnyWSAodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na uchwałę budżetową, ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego.

Skarżący wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta L. dotyczącą zmian w budżecie na 2024 r., zarzucając naruszenie przepisów o budżecie obywatelskim. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że uchwała budżetowa nie kreuje bezpośrednio uprawnień ani zobowiązań osób trzecich, a skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M.J. na uchwałę Rady Miasta L. z dnia 2 kwietnia 2024 r. w sprawie zmian w budżecie na 2024 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 5a ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, twierdząc, że rada miasta nie miała prawa ingerować w wyniki głosowania budżetu obywatelskiego i zmieniać przeznaczenia środków. Sąd, powołując się na art. 3 § 2 pkt 5 i 6 oraz art. 58 § 1 pkt 5a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, odrzucił skargę. Sąd wyjaśnił, że uchwała budżetowa, podobnie jak uchwała w sprawie jej zmiany, nie kreuje bezpośrednio uprawnień ani zobowiązań osób trzecich i nie narusza indywidualnego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto wykaże naruszenie konkretnych, indywidualnie mu przysługujących uprawnień lub obowiązków wynikających z prawa materialnego. Skarżący nie wykazał takiego naruszenia, a jego argumentacja dotyczyła interesu całej społeczności gminnej, co nie jest podstawą do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd podkreślił, że skarga taka nie ma charakteru skargi powszechnej (actio popularis). W związku z odrzuceniem skargi, sąd postanowił zwrócić skarżącemu wpis sądowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała budżetowa ani uchwała w sprawie jej zmiany nie kreuje bezpośrednio uprawnień ani zobowiązań osób trzecich i nie narusza indywidualnego interesu prawnego mieszkańca w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.

Uzasadnienie

Uchwała budżetowa określa plan finansowy gminy i nie tworzy bezpośrednich praw ani obowiązków dla osób trzecich. Skarga na uchwałę organu gminy wymaga wykazania naruszenia konkretnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej, a nie interesu całej społeczności gminnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5 i 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 5a § 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała budżetowa nie kreuje bezpośrednio uprawnień ani zobowiązań osób trzecich. Skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Skarga na uchwałę organu gminy nie ma charakteru skargi powszechnej (actio popularis).

Odrzucone argumenty

Zaskarżona uchwała narusza art. 5a ust. 4 u.s.g. poprzez ingerencję w wyniki głosowania budżetu obywatelskiego.

Godne uwagi sformułowania

uchwała budżetowa, podobnie jak uchwała w sprawie zmiany budżetu, zawiera plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów gminy w ramach polityki finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Nie kreuje zatem bezpośrednio żadnych uprawnień, czy zobowiązań osób trzecich. Skarga przewidziana tym przepisem nie ma bowiem charakteru skargi powszechnej (actio popularis), gdyż z samej przynależności do wspólnoty samorządowej (np. gminy) nie wynikają żadne indywidualne prawa lub obowiązki. należy odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego, który wymaga wskazania konkretnej normy prawnej, określającej ów interes i stwarzającej prawną podstawę jego ochrony.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii dopuszczalności skargi na uchwały budżetowe i braków legitymacji procesowej mieszkańców, którzy nie wykażą naruszenia indywidualnego interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia uchwały budżetowej przez mieszkańca, który nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi na uchwały budżetowe, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i samorządowego.

Kiedy możesz zaskarżyć uchwałę budżetową? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki dopuszczalności skargi.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 415/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I GSK 1594/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.J. na uchwałę Gminy L. z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmian w budżecie na 2024 r. postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 300,00 zł (słownie: trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 5 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta L. z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmian w budżecie Miasta L. na 2024 r.
Domagając się jej uchylenia w całości zarzucił jej naruszenie art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 609 – dalej jako u.s.g.), zgodnie z którym rada miasta nie ma prawa ingerować w wyniki głosowania budżetu obywatelskiego. Wyjaśnił, że w związku z tym przepisem rada miasta nie może zmienić zadania realizowanego z tych środków na inne, które nie zostało wybrane przez mieszkańców. Tymczasem w zaskarżonej uchwale - wbrew wynikom głosowania – rada miasta dokonała przesunięcia środków przeznaczonych na renowację stadionu miejskiego, celem przeprowadzenia prac konserwacyjnych pomnika przy ul. [...] w L., czym naruszyła wskazany wyżej przepis.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).
Warunkiem rozpoznania skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy p.p.s.a. jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy p.p.s.a. nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a ustawy p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W oparciu o ten przepis skarżący złożył skargę na uchwałę Rady Miasta L. z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmian w budżecie Miasta L. na 2024 r. Tymczasem uchwała budżetowa, podobnie jak uchwała w sprawie zmiany budżetu, zawiera plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów gminy w ramach polityki finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Nie kreuje zatem bezpośrednio żadnych uprawnień, czy zobowiązań osób trzecich. Takie stanowisko prezentuje NSA w wyroku z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II GSK 577/17. Sąd w składzie tu orzekającym również je podziela, co oznacza, że błędne jest przekonanie skarżącego jakoby zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 609 – dalej jako u.s.g.).
Skargę do sądu administracyjnego na podstawie wyżej wymienionego przepisu może wnieść tylko ten, kto wykaże, że ma konkretne, indywidualnie mu przysługujące uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego i te jego uprawnienia lub obowiązki zostały naruszone zaskarżonym aktem organu gminy. Skarżący wymogom tym nie sprostał. Wprawdzie wskazał, że zaskarżona uchwała narusza art. 5a ust. 4 u.s.g., zgodnie z którym rada gminy nie ma prawa ingerować w wyniki głosowania budżetu obywatelskiego. Podkreślić jednak w tym miejscu należy, że art. 101 ust. 1 u.s.g. nie daje podstaw do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu gminy naruszające interesy wszystkich mieszkańców gminy (mieszkańców rozumianych jako społeczność gminna). Skarga przewidziana tym przepisem nie ma bowiem charakteru skargi powszechnej (actio popularis), gdyż z samej przynależności do wspólnoty samorządowej (np. gminy) nie wynikają żadne indywidualne prawa lub obowiązki.
Zdaniem Sądu nie istnieje jakikolwiek związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną (interesem prawnym) strony skarżącej. Uzasadnienie skargi i argumentacja w niej zawarta do interesu prawnego się nie odnosi. Nie można zatem przyjąć, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na sytuację prawną skarżącego pozbawiając go np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06 należy odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego, który wymaga wskazania konkretnej normy prawnej, określającej ów interes i stwarzającej prawną podstawę jego ochrony. Na powyższe wielokrotnie wskazywało też orzecznictwo NSA w wyrokach z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 952/09 oraz z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II GSK 577/17 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia nie wykazał, złożoną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., bo skoro brak jest bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa i obowiązki skarżącego, które wynikałyby z konkretnej normy prawnej, to tym samym nie istnieje interes prawny uzasadniający rozpoznanie złożonej skargi. Dlatego też orzeczono jak w sentencji.
Konsekwencją powyższego jest zwrot uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 300,00 zł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI