III SA/GL 407/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Komisji Stypendialnej, która odmówiła studentowi K. C. przyznania zapomogi. Komisja uznała, że mimo przejściowej trudnej sytuacji materialnej studenta, nie została ona spowodowana zdarzeniem losowym, co według regulaminu było warunkiem przyznania zapomogi. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił organowi naruszenie art. 90 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wskazując, że przepis ten nie wymaga, aby trudna sytuacja życiowa była wynikiem zdarzenia losowego, a jedynie aby była przejściowa. Sąd administracyjny przyznał rację Rzecznikowi, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że ustawa nie uzależnia przyznania zapomogi od zaistnienia zdarzenia losowego, a organ powinien badać wyłącznie, czy student znajduje się w przejściowo trudnej sytuacji życiowej. Błędna wykładnia przepisów przez organ doprowadziła do braku merytorycznego rozważenia wniosku studenta. Sąd zwrócił uwagę na obowiązek organu do uzasadniania swoich decyzji zgodnie z zasadą przekonywania i wyjaśniania przesłanek, co w tym przypadku nie zostało dochowane. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd nakazał uwzględnić powyższe rozważania i wyjaśnić, czy spełnione zostały przesłanki ustawowe do przyznania zapomogi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania zapomóg studenckich, znaczenie zdarzenia losowego, zasady wykładni przepisów ustawowych i wewnętrznych uczelni, wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnych.
Dotyczy konkretnych przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulaminów uczelnianych. Konieczność analizy konkretnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przyznanie studentowi zapomogi jest uzależnione od tego, czy przejściowe znalezienie się w trudnej sytuacji życiowej było spowodowane zdarzeniem losowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie zapomogi nie jest uzależnione od zdarzenia losowego, a jedynie od przejściowej trudnej sytuacji życiowej studenta.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera wymogu zdarzenia losowego jako przesłanki przyznania zapomogi. Organ powinien badać wyłącznie przejściową trudną sytuację życiową studenta. Wcześniejsze przepisy zawierały wymóg zdarzenia losowego, co sugeruje intencję ustawodawcy do jego wyeliminowania.
Czy uczelniany regulamin przyznawania świadczeń może rozszerzać lub modyfikować kryteria przyznawania zapomogi zawarte w przepisach ustawowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy wewnątrzuczelniane nie mogą rozszerzać, zmieniać ani modyfikować kryteriów przyznawania świadczeń zawartych w przepisach rangi ustawowej.
Uzasadnienie
Wykładnia przepisów regulaminu musi być zgodna z przepisami ustawy i nie może skutkować stawianiem dodatkowych wymogów studentom ubiegającym się o zapomogę.
Czy decyzja odmawiająca przyznania zapomogi, oparta na błędnej wykładni przepisów i braku merytorycznego rozważenia wniosku, spełnia wymogi prawidłowego uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja taka jest wadliwa, a jej uzasadnienie nie spełnia wymogów prawnych.
Uzasadnienie
Uzasadnienie musi zawierać wskazanie faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności dowodów, a także wyjaśnienie podstawy prawnej. Lakoniczne stwierdzenie o braku zdarzenia losowego i nie rozważenie przesłanki trudnej sytuacji życiowej narusza art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.).
Przepisy (18)
Główne
u.p.s.w.n. art. 90
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Zapomogę może otrzymać student, który znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej. Nie wymaga zdarzenia losowego.
Pomocnicze
u.p.s.w.n. art. 86 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Student może ubiegać się o zapomogę.
u.p.s.w.n. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Przyznanie świadczenia lub odmowa jego przyznania następuje w drodze decyzji administracyjnej.
u.p.s.w.n. art. 86 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Świadczenia są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną.
u.p.s.w.n. art. 92 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Zapomoga może być przyznana nie częściej niż 2 razy w roku akademickim.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunek wniesienia skargi - wyczerpanie środków zaskarżenia (z wyjątkami dla RPO).
p.p.s.a. art. 53 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi przez Rzecznika Praw Obywatelskich.
u.p.s.w. art. 183
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Poprzednio obowiązujący przepis, który wymagał przyczyn losowych do przyznania zapomogi.
Konstytucja RP art. 70 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do nauki jako zobowiązanie państwa.
Dz.U. 2023 poz. 1634 art. 53
Nieokreślony akt prawny, prawdopodobnie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie wymaga zdarzenia losowego do przyznania zapomogi, a jedynie przejściowej trudnej sytuacji życiowej. • Przepisy wewnętrzne uczelni nie mogą modyfikować ustawowych kryteriów przyznawania zapomogi. • Decyzja organu była arbitralna i nosiła znamiona dowolności z powodu błędnej wykładni prawa i braku merytorycznego rozważenia wniosku. • Uzasadnienie decyzji było wadliwe i nie spełniało wymogów formalnych i merytorycznych.
Godne uwagi sformułowania
przyznanie studentowi zapomogi jest uzależnione od tego, czy przejściowe znalezienie się w trudnej sytuacji życiowej było spowodowane zdarzeniem losowym • organ powinien badać wyłącznie, czy student wnioskujący o zapomogę znajduje się w trudnej sytuacji życiowej o charakterze przejściowym • przepisy wewnątrzuczelniane nie mogą rozszerzać, czy też zmieniać lub modyfikować kryteriów przyznawania świadczeń zawartych w przepisach rangi ustawowej • rozstrzygnięcie nie może nosić cech dowolności • uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Małgorzata Herman
członek
Marzanna Sałuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zapomóg studenckich, znaczenie zdarzenia losowego, zasady wykładni przepisów ustawowych i wewnętrznych uczelni, wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulaminów uczelnianych. Konieczność analizy konkretnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu życia studenckiego – pomocy materialnej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej interpretacji przepisów, która może mieć wpływ na wiele podobnych sytuacji.
“Czy trudna sytuacja materialna studenta zawsze musi być wynikiem 'zdarzenia losowego'? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.