III SA/GL 396/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi pracownicy medycznej, I. T., na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zatrucia ostrygo lub przewlekłego halotanem lub jego następstw. Postępowanie było wielokrotnie prowadzone, a decyzje organów administracji były uchylane przez sądy administracyjne. Kluczowe wątpliwości Sądu dotyczyły oceny narażenia zawodowego na stanowisku pielęgniarki, związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem a schorzeniami wątroby oraz interpretacji badań lekarskich. Organy administracji, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego i uzyskaniu opinii uzupełniających od jednostek orzeczniczych, podtrzymały stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd administracyjny, analizując sprawę po raz kolejny, uznał, że organy prawidłowo wykonały zalecenia sądu z poprzedniego wyroku. Opinie lekarskie, zarówno pierwotne, jak i uzupełniające, zgodnie wskazywały na brak istotnego narażenia na halotan na stanowisku pracy skarżącej oraz brak związku przyczynowo-skutkowego między ewentualnymi zaburzeniami wątroby a tym narażeniem. Sąd podkreślił, że poznane hepatotoksyczne skutki działania halotanu dotyczą głównie pacjentów poddawanych narkozie, a nie personelu medycznego. Ponadto, najnowsze badania diagnostyczne skarżącej wykluczyły toksyczne uszkodzenie wątroby. Wobec braku przeciwdowodów podważających merytoryczną wartość opinii lekarskich, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, znaczenie opinii lekarskich w postępowaniu administracyjnym, kontrola sądów administracyjnych nad decyzjami w sprawach chorób zawodowych, ocena narażenia zawodowego personelu medycznego.
Sprawa dotyczy specyficznego czynnika szkodliwego (halotan) i konkretnego schorzenia (choroby wątroby), co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Kluczowe jest indywidualne ustalenie stanu faktycznego w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zatrucia halotanem lub jego następstw u pracownika medycznego, jeśli badania lekarskie i ocena narażenia zawodowego nie potwierdzają związku przyczynowo-skutkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest wystarczających dowodów na związek przyczynowo-skutkowy między narażeniem zawodowym a schorzeniem wątroby, a poznane hepatotoksyczne skutki halotanu dotyczą głównie pacjentów poddawanych narkozie, a nie personelu medycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinie jednostek orzeczniczych, mimo wielokrotnych analiz i uzupełnień, konsekwentnie wskazywały na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podkreślono, że narażenie na halotan na stanowisku pracy skarżącej nie było istotne, a najnowsze badania wykluczyły toksyczne uszkodzenie wątroby. Sąd podkreślił, że poznane hepatotoksyczne skutki halotanu dotyczą głównie pacjentów poddawanych narkozie, a nie personelu medycznego.
Czy organy administracji są związane opiniami lekarskimi w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej i czy sąd administracyjny może kwestionować ich merytoryczną treść?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy administracji są związane opiniami lekarskimi w zakresie wiedzy medycznej, a sąd administracyjny może kwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ lub wady formalne opinii, nie zaś jej merytoryczną treść.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu k.p.a., a organ administracji nie może dokonywać własnych ustaleń medycznych. Sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem, ale nie może podważać merytorycznej treści prawidłowo sporządzonego orzeczenia lekarskiego.
Czy ocena narażenia zawodowego na stanowisku lekarza anestezjologa może być traktowana jako obrazująca narażenie na stanowisku pielęgniarki pracującej w tym samym pomieszczeniu?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie ma innych pomiarów, a warunki pracy w tym samym pomieszczeniu są zbliżone, takie pomiary mogą odzwierciedlać wielkość narażenia i warunki pracy także na stanowisku pielęgniarki.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy przyjął, że pomiary wykonane na stanowiskach lekarzy, w związku z pracą pozostałego personelu medycznego w tym samym pomieszczeniu (sali operacyjnej), odzwierciedlają wielkość narażenia i warunki pracy także na stanowisku pielęgniarki.
Przepisy (24)
Główne
k.p. art. 235 § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
k.p. art. 235 § 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jednak pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Dz.U. 2023 poz 1465 art. 235 § 1
Definicja choroby zawodowej.
Pomocnicze
k.p. art. 237 § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Upoważnienie do wydania rozporządzenia określającego wykaz chorób zawodowych.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wydania decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy lub zmiana decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Opinia biegłego jako środek dowodowy.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu i organów oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola orzekania w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
u.P.I.S. art. 5
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
r.Ch.Z. art. 8 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Podstawa wydania decyzji o stwierdzeniu lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
r.Ch.Z. art. 6 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Wydawanie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
r.Ch.Z. art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Kierowanie pracownika do jednostki orzeczniczej.
r.Ch.Z. art. 3 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Właściwość powiatowego inspektora sanitarnego.
r.Ch.Z. art. 5 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Wymagania kwalifikacyjne dla lekarza wydającego orzeczenie lekarskie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 84 k.p.a.) polegające na braku własnych ustaleń stanu faktycznego, niepełnym zebraniu materiału dowodowego i dowolnej ocenie materiału dowodowego w zakresie oceny stopnia narażenia zawodowego. • Naruszenie art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 136 i 138 § 2 k.p.a. polegające na zaniechaniu, wbrew ocenie prawnej i wskazaniom WSA, dokonania oceny związku toksycznego zapalenia wątroby ze sposobem wykonywania pracy oraz pominięciu następstw zatrucia przy ocenie istnienia choroby zawodowej. • Zaskarżona decyzja powiela wady poprzednich decyzji i narusza art. 153 p.p.s.a., gdyż uzupełniające postępowanie dowodowe było pozorne. • Organ administracji uchylił się od jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca cierpi na skutki zatrucia w związku ze świadczoną pracą, czy też cierpi na chorobę, która nie ma charakteru choroby zawodowej. • Brak odpowiedzi na kluczowe stwierdzenie, że dla istnienia choroby zawodowej wystarczające jest, że pracownik cierpi jedynie na następstwa zatrucia przewlekłego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zobowiązany jest uwzględnić przepis art. 153 p.p.s.a. • Dla istnienia podejrzewanej u Skarżącej choroby zawodowej wystarczające jest, gdy pracownik cierpi jedynie na następstwa (a nie samo zatrucie) i to nie zatrucia ostrego, a jedynie przewlekłego. • Ocena narażenia zawodowego, jaka stała się podstawą orzeczeń lekarskich jest nieadekwatna dla ustalenia tego narażenia w przypadku Skarżącej, ponieważ była ona zatrudniona na stanowiskach pielęgniarki, a wyniki pomiarów środowiskowych przytoczone w karcie oceny narażenia zawodowego dotyczą stanowisk lekarzy anestezjologów. • Organy administracji są związane orzeczeniami jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika lub byłego pracownika kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich. • Poznane hepatotoksyczne skutki działania halotanu dotyczą wyłącznie pacjentów poddanych narkozie tym związkiem, a nie personelu medycznego.
Skład orzekający
Beata Machcińska
sprawozdawca
Małgorzata Herman
przewodniczący
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, znaczenie opinii lekarskich w postępowaniu administracyjnym, kontrola sądów administracyjnych nad decyzjami w sprawach chorób zawodowych, ocena narażenia zawodowego personelu medycznego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego czynnika szkodliwego (halotan) i konkretnego schorzenia (choroby wątroby), co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Kluczowe jest indywidualne ustalenie stanu faktycznego w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność i długotrwałość postępowań w sprawach o choroby zawodowe, podkreślając znaczenie dowodów medycznych i interpretacji przepisów. Jest to przykład, jak sądy administracyjne kontrolują działania organów w sprawach dotyczących zdrowia pracowników.
“Długotrwała walka o uznanie choroby zawodowej: czy pracownik medyczny udowodnił szkodliwość halotanu?”
Sektor
ochrona zdrowia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.