III SA/Gl 394/24

III SA/Gl 394/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1400
art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. c i e
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 lutego 2024 r. nr SKO.FD/41.4/20/2024/1596 w przedmiocie zwrotu dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 21 grudnia 2023 r. nr [...] co do kwoty 89.597,00 (słownie: osiemdziesiąt dziewięć tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 7.209 (słownie: siedem tysięcy dwieście dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 lutego 2024 r., nr SKO.FD/4.4/20/2024/1596, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. (dalej: organ pierwszej instancji, organ dotujący) z 21 grudnia 2023 r., nr [...], określającą B. S. (dalej: skarżący) jako organowi prowadzącemu Prywatne Przedszkole “[...]" w S. (dalej: Przedszkole), wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 112 711,52 zł oraz nakazującą dokonania jej zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżący otrzymał w 2019 r. z budżetu Gminy S. dotację na działalność oświatową w kwocie 1 269 372,34 zł w tym: 686 951,16 zł na kształcenie ogólne, 512 100, 50 zł na kształcenie specjalne oraz 70 320,68 zł na wczesne wspomaganie rozwoju dzieci.
W wyniku przeprowadzonej w 2022 r. kontroli w zakresie prawidłowości wykorzystanej przez skarżącego dotacji za okres od stycznia do grudnia 2019 r. organ dotujący w dniu 22 lutego 2023 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia kwoty dotacji oświatowej za 2019 r. podlegającej zwrotowi w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Postępowanie to zakończyło się wydaniem 8 maja 2023 r. decyzji, nr [...], określającej skarżącemu jako organowi prowadzącemu - wysokość dotacji wykorzystanej w roku 2019 niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 108 941,57 zł oraz nakazującej dokonania jej zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Decyzją z 22 września 2023 r., nr [...], SKO uwzględniło odwołanie skarżącego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W ocenie Kolegium wbrew stanowisku organu I instancji, nie ma podstaw kwestionowania wydatku w wysokości 39 554,50 zł za zakup środków trwałych (wyposażenie placu zabaw) ze względu na to, że sprzęt był dostępny dla wszystkich wychowanków przedszkola. Ponadto SKO uznało za konieczne uzupełnienie materiału dowodowego co do wydatków poniesionych na zakup huśtawek, dalej stwierdziło, że materiał dowodowy nie pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie co do wydatku na kwotę 12 300,00 zł za malowanie pomieszczeń. Ponadto SKO wskazało na konieczność zweryfikowania wydatków na zasiłek chorobowy i macierzyński, a także za zasadne uznało przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wydatków na dogoterapię.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta S. decyzją z 21 grudnia 2023 r., nr [...], określił wysokość dotacji wykorzystanej w 2019 r. niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 112  711,52 zł kwestionując wydatki:
1. potwierdzone dowodem w postaci faktury nr [...] na kwotę 320 zł za reklamę Przedszkola wystawioną przez [...] za ogłoszenie
w [...] oraz faktury z [...] w kwocie 1 786,00 zł za baner reklamowy umieszczony na ulicy [...] nr [...] w S.,
2. potwierdzone polisą ubezpieczeniową o nr serii [...] z 11 sierpnia 2019 r., dotyczącą zawarcia grupowego ubezpieczenia dzieci i pracowników na kwotę 6 580,00 zł, rozliczoną z dotacji w kwocie 5 286,50 zł oraz polisą ubezpieczeniową dotyczącą zawarcia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej placówki o nr serii [...] (brak daty wystawienia) na kwotę 361,00 zł, rozliczoną z dotacji w całości,
3. potwierdzone dowodami w postaci faktur za zakup środków trwałych stanowiących wyposażenie placu zabaw zlokalizowanego na ulicy [...] [...] na łączną kwotę 39 554,50 zł ([...] z 27 grudnia 2019 r. na kwotę 14 300,00 zł od P. [...]. A. S. za zakup ścianki wspinaczkowej, [...] z 30 grudnia 2019 r. na kwotę 14 000,00 zł od Firmy "[...]" Sp. z o.o. za montaż dużego elementu zabawowego "[...]", [...] z 20 grudnia 2019 r. na kwotę 11 254,50 zł od Firmy "[...]" C. K. za zakup zjazdu linowego).
Organ pierwszej instancji wyjaśnił przy tym, że art. 35 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2023 r. poz., 1400, dalej: u.f.z.o.), obowiązujący od 1 stycznia 2019 r., określa docelowych użytkowników w sposób ścisły tj. dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniowie, wychowankowie i uczestnicy zajęć rewalidacyjno — wychowawczych, dla których sprzęt rekreacyjny i sportowy można finansować z dotacji bez limitu kwotowego. Środki trwałe, zamontowane na placu zabaw dostępnym dla każdego dziecka uczęszczającego do Przedszkola, przy uwzględnieniu zapisów art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o. można sfinansować dotacją oświatową w wysokości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16 f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych tj. kwoty 10 000,00 zł. Dodał, że dotacja przekazana na uczniów i wychowanków z orzeczeniem o z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, uczestników zajęć rewalidacyjno - wychowawczych oraz uczniów oddziałów integracyjnych w szkołach, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań w zakresie kształcenia specjalnego oraz na organizację zajęć rewalidacyjno – wychowawczych,
4. potwierdzone dowodem w postaci faktury [...] z 31 grudnia 2019 r. na kwotę 6 870,00 zł od P. [...] A. S. za usługę montażu huśtawek, które nie zostały zamontowane i nie są użytkowane przez dzieci, co potwierdziły dokonane oględziny przeprowadzone 14 listopada 2023 r.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że zakup sprzętu, który z nieusprawiedliwionych obiektywnymi okolicznościami względów nie jest użytkowany podważa jego zasadność. Ponadto modele huśtawek opisanych na ww. fakturze produkowane są przez Firmę [...] i kosztują ponad 7 000,00 zł za sztukę, jak wynika z materiałów zamieszczonych na stronie internetowej producenta, a faktura została w całości rozliczona z dotacji na kształcenie specjalne, z której nie mogą być finansowane środki trwałe dla wszystkich dzieci,
5. potwierdzone dowodem w postaci faktury nr [...] w kwocie 1 022,79 zł (brak danych wystawcy), która została rozliczona środkami z dotacji oświatowej i której nie przedłożono do dnia sporządzenia decyzji,
6. potwierdzone dowodem w postaci zeznań świadka M. S. złożonych do protokołu z 27 marca 2023 r., dotyczących malowania nowego oddziału "[...]", co zostało udokumentowane fakturą nr [...] i rozliczone z dotacji w kwocie 12 300,00 zł. M. S. wskazała, że prace zostały wykonane w oparciu o ustną umowę, a ich celem miało było przekształcenie sali "doświadczania świata" na salę przedszkolną dla nowego oddziału "[...]"
Na potwierdzenie wykonanych prac przedłożono faktury VAT na łączną kwotę 2 263,64 zł tj.:
- [...] z dnia 12 lipca 2019 r. na kwotę 429,89 zł,
- [...] z dnia 13 lipca 2019 r. na kwotę 20,98 zł,
- [...] z dnia 15 lipca 2019 r. na kwotę 404,35 zł,
- [...] z dnia 13 maja 2019 r. na kwotę 194,46 zł,
- [...] z dnia 10 maja 2019 r. na kwotę 189,96 zł,
- [...] z dnia 28 marca 2019 r. na kwotę 1 024,00 zł.
Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę na nieścisłości w tym zakresie, ponieważ jak wykazała analiza dzienników zajęć, w roku dotowanym była jedna grupa "[...]", której opiekunem była P. B. Grupa ta funkcjonowała w roku szkolnym 2018/2019, czyli zanim wyremontowano dla nich salę. Organ stwierdził, że podstawowym celem wystawienia faktury na kwotę 12 300,00 zł było przysporzenie korzyści majątkowej firmie [...] M. S., bowiem nie wszystkie faktury dotyczyły zakupu materiałów niezbędnych do malowania; zakres dat z faktur obejmuje okres 5 miesięcy; usługę wraz z materiałami wyceniono na kwotę 12 300,00 zł, z czego materiały stanowiły niespełna 20 %, tym samym wartość usługi nie spełniała warunków określonych wart. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270; dalej: u.f.p.), tj. wydatkowania dotacji w sposób celowy i oszczędny. Rozstrzygającym jednak argumentem decydującym o niemożności rozliczenia z dotacji oświatowej wydatków za malowanie nowego oddziału zdaniem organu było to, że z dotacji specjalnej nie można finansować wydatków innych niż te, które wynikają bezpośrednio z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego i tych, które zapewniają warunki realizacji zadań wynikających z tych orzeczeń,
7. potwierdzone fakturami w łącznej kwocie 13 660,01 zł wystawionymi przez J. D. mającymi dokumentować przeprowadzenie zajęć z dogoterapii. W tym zakresie ustalono, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu z przebiegu zajęć, również żadna z faktur nie zawierała opisu merytorycznie uzasadniającego wykonanie usługi zgodnie z umową oraz wskazania, które dzieci/grupy odbywały zajęcia, kto je prowadził i w jakich dniach/godzinach. Wątpliwości budził także fakt, że jedyną działalnością J. D., zgodnie z zapisami w rejestrze REGON była: Działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa – kod [...]. Ponadto zarówno J. D. jak i A. D. nie stawili się na wezwanie organu z 17 października 2023 r. celem złożenia zeznań w charakterze świadków. Nie podjęli również próby kontaktu z organem w celu wyjaśnienia przyczyn nieobecności i uzgodnienia innego terminu. Złożony natomiast przez skarżącego w dniu 17 kwietnia 2023 r. skan oświadczenia A. D. nie mógł stanowić materiału dowodowego. Ponadto organ pierwszej instancji za niewystarczający uznał dowód z przesłuchania świadka P. B., która co prawda potwierdziła, że w grupie, której była opiekunem odbywały się zajęcia prowadzone przez A. D., ale jednocześnie podała, że nie ma wiedzy na temat ilości zajęć ogółem przeprowadzonych w Przedszkolu w 2019 r. oraz ile faktur zostało wystawionych,
8. potwierdzone fakturami z [...] o nr [...] z 8 marca 2019 r., z [...] o nr [...] z 26 lipca 2019 r. z [...] o nr [...] z 30 września 2019 r. [...] o nr [...] z 28 października 2019 r., notą obciążeniową z [...] nr [...] z 16 grudnia 2019 r. na kwotę 183,98 zł, polisą ubezpieczeniową serii [...] na łączną kwotę 5 975,74 zł, podwójnie wprowadzonymi do zestawienia dokumentującego rozliczenie dotacji, z uwagi na brak złożenia wyjaśnień w toku kontroli i prowadzenia postępowania dowodowego zakresie podwójnego rozliczenia powyższych kwot,
9. na wynagrodzenie D. H. w miesiącu wrześniu 2019 r., które rozliczono w kwocie 2 248,60 zł, natomiast zapłacono kwotę 1 124,30 zł. Tym samym wynagrodzenie zostało zawyżone o 1 124,30 zł, składki ZUS o 626,28 zł, a podatek dochodowy o 67,00 zł,
10. na wynagrodzenie M. G. w miesiącu sierpniu 2019 r., która nie znajdowała się na liście plac, a mimo to rozliczono z dotacji składki ZUS w wysokości 1 072,40 zł oraz podatek dochodowy w wysokości 164,00 zł,
11. na rozliczoną w listopadzie 2019 r. z dotacji kwotę 2 787,68 zł opisaną jako lista płac bez wskazania, którego z pracowników dotyczy,
12. na rozliczoną w grudniu 2019 r. z dotacji kwotę 2 520,95 zł opisaną jako lista płac nr 24 bez wskazania, którego z pracowników dotyczy,
13. w okresie od października do grudnia 2019 r. K. T. zatrudniona w charakterze sprzątaczki nie świadczyła pracy, ponieważ w tym czasie pobierała zasiłek chorobowy, który został rozliczony z dotacji oświatowej w łącznej wysokości: 6 359,96 zł (5 408.96 zł netto, 951,00 zł podatek). Brak jest natomiast możliwości rozliczenia tego rodzaju zasiłku z dotacji oświatowej.
14. w marcu 2019 r. S. M. zatrudniona w charakterze opiekunki w Przedszkolu nie świadczyła pracy, ponieważ od tego miesiąca zaczęła pobierać zasiłek macierzyński, który rozliczono z dotacji w wysokości 10 852,41 zł (kwota ekwiwalentu 5 447,94, kwota zasiłku 4 066,47, podatek - 1 338,00 zł). Tymczasem zarówno zasiłek macierzyński i ekwiwalent za urlop dla pracownika nie świadczącego pracy nie mogą być sfinansowane z dotacji oświatowej.
Odnośnie pkt 9-12 skarżący w piśmie z 31 października 2022 r. przyznał, że doszło do omyłkowego rozliczenia dotacji (karta 52 akt administracyjnych pierwszej instancji).
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, zaskarżoną decyzją z 26 lutego 2024 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał określone w u.f.p. zasady postępowania w przypadku zwrotu dotacji otrzymanych od jednostek samorządu terytorialnego przywołując w tym zakresie art. 251 ust.1 i 252 u.f.p. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 35 u.f.z.o. dotacje oświatowe są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej i mogą być wykorzystane wyłącznie na cele wskazane w tym przepisie. Dodał także, że środki pochodzące z tej dotacji nie mogą stanowić źródła finansowania wydatków na utrzymanie podmiotu bodącego organem prowadzącym przedszkole, szkołę lub placówkę oraz finansowaniu wynagrodzeń jej właściciela, a także pokrycie kosztów związanych z ogólną organizacją i funkcjonowaniem jednostki oświatowej. Tym samym każdy wydatek związany z realizacją zadań organu prowadzącego musi być powiązany z kształceniem, wychowaniem i opieką beneficjenta dotacji tj. dziecka, ucznia czy wychowanka danej placówki oświatowej.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo zakwestionował wydatki w kwocie ogółem 112 711,52 zł jako wydatki wykorzystane przez skarżąc ego niezgodnie z przeznaczeniem.
Odnosząc się do faktury za reklamę wystawioną przez [...] za ogłoszenie w [...] oraz faktury z [...] za baner reklamowy umieszczony na ulicy [...] nr [...] w S. wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowało się stanowisko, że koszty związane z ogłoszeniami organu prowadzącego i reklamą placówki nie mieszczą się w katalogu wydatków z art. 35 u.f.z.o., gdyż stanowią wydatki marketingowe innych podmiotów, a zatem nie stanowią wydatków bieżących przedszkola. Reklama i promocja wprawdzie wiąże się z prowadzoną działalnością dydaktyczną rozumianą jako nauczanie, wychowanie i opieka, lecz powiązanie to jest pośrednie, a tym samym nie uzasadnia to przeznaczenia na ten cel środków otrzymanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Podobnie wydatki poniesione na polisę ubezpieczeniową o nr serii [...] nr [...], potwierdzającą zawarcie grupowego ubezpieczenia dzieci i pracowników na kwotę 6 580,00 zł, rozliczoną z dotacji w kwocie 5 286,50 zł oraz polisę ubezpieczeniową potwierdzającą zawarcie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej placówki o nr serii [...] nr [...] na kwotę 361,00 zł, zdaniem organu odwoławczego, nie mogły zostać sfinansowane w dotacji oświatowej. Również w tym wypadku SKO odwołało się do judykatury wskazując, że dopuszczalne jest rozliczenie z dotacji jedynie wydatków pochodnych od wynagrodzeń pracowników, a takiego charakteru nie mają składki na dodatkowe, nieobowiązkowe ubezpieczenie pracowników, czy wychowanków. Ponadto polisa [...] placówki nie przekłada się na bezpieczeństwo dzieci, a tym bardziej na cele związane z kształceniem, wychowaniem i opieką. Samo zawarcie polisy nie chroni ani przed wypadkami, ani przed chorobą, czy odpowiedzialnością w związku z wyrządzoną szkodą, a ich efektem jest jedynie zabezpieczenie majątkowe ich beneficjentów.
W przypadku wydatków wymienionych w pkt 3, zrealizowanych dowodem w postaci faktur za zakup środków trwałych stanowiących wyposażenie placu zabaw zlokalizowanego na ulicy [...] na łączną kwotę 39 554,50 zł organ odwoławczy podkreślił, że do 2019 r. ustawodawca przewidywał możliwość rozliczenia z dotacji sprzętu rekreacyjnego dla dzieci i młodzieży. Nowe brzmienie art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. wskazuje natomiast na przeznaczenie zakupionego sprzętu poprzez określenie jego grupy docelowych użytkowników tj. dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniowie, wychowankowie i uczestnicy zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, dla których sprzęt rekreacyjny i sportowy można finansować z dotacji bez limitu kwotowego. Środki trwałe zamontowane na placu zabaw dostępnym dla każdego dziecka można sfinansować dotacją oświatową jedynie do kwoty 10 000,00 zł tj. kwoty określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 u.p.d.o.p. Tymczasem organ prowadzący rozliczył zakup elementów wyposażenia placu zabaw z dotacji przeznaczonej na kształcenie specjalne.
Odnosząc się do dowodu w postaci faktury nr [...] z 31 grudnia 2019 r. na kwotę 6 870,00 zł od P. [...] A. S. organ odwoławczy zauważył, że nie dotyczy on zakupu towaru tj. huśtawek, ale usługi ich montażu. Podkreślił, że huśtawki w dalszym ciągu nie zostały zamontowane, co potwierdziły dokonane przez organ pierwszej instancji oględziny 14 listopada 2023 r. W tej sytuacji zakup sprzętu, który z nieusprawiedliwionych obiektywnymi okolicznościami względów nie jest użytkowany podważa jego zasadność.
W zakresie zakwestionowanych wydatków potwierdzonych dowodem w postaci zeznań świadka M. S., zawartych w protokole z 27 marca 2023 r., a dotyczących usługi malowania nowego oddziału "[...]", potwierdzonych fakturą nr [...] i rozliczonych z dotacji w kwocie 12 300,00 zł, SKO podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji uznając, że podstawowym celem wystawienia wskazanej faktury było przysporzenie korzyści majątkowej firmie [...] M. S. Przemawia za tym to, że nie wszystkie faktury dotyczyły zakupu materiałów niezbędnych do malowania; na fakturze z dnia 28 marca 2019 r. firmy [...] potwierdzono zakup urządzeń, które usługodawca powinien mieć na swoim wyposażeniu; zakres dat z faktur obejmuje okres 5 miesięcy, usługę wraz z materiałami wyceniono na kwotę 12 300,00 zł., z czego materiały stanowiły niespełna 20 % tj. 2 263, 64 zł, tym samym wartość usługi nie spełniała warunków określonych wart. 44 ust.3 u.f.p. tj. wydatkowania dotacji w sposób celowy i oszczędny. Rozstrzygającym jednak argumentem, zdaniem SKO, decydującym o niemożności rozliczenia z dotacji oświatowej faktury nr [...] na kwotę 12 300,00 zł jest to, że z dotacji specjalnej nie można finansować wydatków innych niż te, które wynikają bezpośrednio z orzeczeń o potrzebnie kształcenia specjalnego i tych które zapewniają warunki realizacji zadań wynikających z tych orzeczeń.
Organ odwoławczy za prawidłowe uznał także ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie rozliczenia wydatków na zasiłek chorobowy i macierzyński oraz wydatków na dogoterapię. Podkreślił jednocześnie, że jeśli strona postępowania nie realizuje żądania organu i nie przedłoży dokumentacji w sprawie musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami polegającymi na wydaniu rozstrzygnięcia na podstawie tych dowodów, które są w posiadaniu organu.
Pismem z 3 kwietnia 2024 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę co do części decyzji tj. kwoty 89 596,88 zł (obejmującej zakwestionowane wydatki o nr 3,4, 6,7,13,14) zarzucając naruszenie:
I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 252 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w zakresie:
a) wydatków zrealizowanych w ramach zakupu środków trwałych stanowiących wyposażenie placu zabaw zlokalizowanego na ulicy [...], podczas gdy dotacja może być wydatkowana na sprzęt rekreacyjny i sportowy zarówno dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, jak i dla uczniów, wychowanków oraz dla uczniów zajęć rewalidacyjno - wychowawczych, albowiem norma art. 35 ust. 1 pkt 2 lit c u.f.z.o. nie różnicuje sytuacji dzieci objętych szeroko pojętym kształceniem specjalnym jak i dzieci bez orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego,
b) wydatków zrealizowanych w ramach zakupu huśtawek, podczas gdy wydatki te mieszczą się zarówno w dyspozycji normy art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. c i e u.f.z.o., a nadto - huśtawki w dniu oględzin (zarówno 15 listopada 2022 r. jak i 14 listopada 2023 r.) nie zostały zamontowane, z uwagi na niesprzyjające warunki atmosferyczne (okres jesienno - zimowy), a zatem znajdują się we władaniu przedszkola oraz są montowane na okres wiosenno- letni ze względu na sposób ich konserwacji (konieczność demontażu huśtawek na okres zimowy z powodu ich korozji),
c) wydatków zrealizowanych w ramach malowania nowego oddziału "[...]", podczas gdy wydatki te zostały należycie udokumentowane,
a w szczególności:
- pomiędzy organem prowadzącym a M. S. została zawarta ustna umowa na pomalowanie pomieszczeń,
- w toku przesłuchania M. S. w dniu 27 marca 2023 r., świadek wprost wskazała, że prace polegające na malowaniu wykonali K. L. wraz z 2 innymi osobami zatrudnionymi na umowę zlecenia,
- w toku przesłuchania świadka M. S. z dnia 27 marca 2023 r., świadek wskazała zakres prac, obejmujący zdemontowania podwieszenia i usunięcia wszelkich dziur, montaż i malowanie boazerii (nieczytelne) oraz cokolików,
- w toku postępowania zostały przedstawione faktury dokumentujące przebieg wydatkowania dotacji oświatowej na zakup materiałów oraz robociznę związaną z malowaniem oddziału "[...]",
d) wydatków zrealizowanych w ramach zajęć z dogoterapii, podczas gdy wydatki te zostały należycie udokumentowane, mieszczą się w dyspozycji art. 35 u.f.z.o., a nadto zostały one przeprowadzone, co potwierdza oświadczenie A. D., zeznania świadka P. B. oraz dokumentacja fotograficzna (zrzuty ekranu) z portalu społecznościowego [...] załączone do odwołania z dnia 12 stycznia 2024 r. (do których to zdjęć organ odwoławczy się nie odnosi),
e) wydatków związanych z wypłatą zasiłków chorobowego i macierzyńskiego dla pracowników skarżącego, mimo że wydatki te mieszczą się w zakresie art. 35 u.f.z.o., a nadto - są uzasadnione z punktu widzenia przepisów kodeksu pracy, gdzie skarżący występuje jako pracodawca,
2. art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 252 ust. 3 u.f.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że kwota 89.596,88 zł stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości - z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu;
II . naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 7 w zw. z art. 77 §1 w zw. z art. 75 oraz w zw. z art. 80 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej: k.p.a.), poprzez brak wyczerpującego i całościowego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz brak wskazania w skarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego, które by zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł, polegającego w szczególności na:
a) wskazaniu dowodów na jakich organ odwoławczy oparł się kwestionując poszczególne wydatki poczynione w ramach zakupu placu zabaw (39 554,50 zł), podczas gdy wydatki te mieszczą się w normie art. 35 u.f.z.o. oraz zostały wydatkowane z przeznaczeniem zarówno na dzieci z potrzebą kształcenia specjalnego jak i bez takiego orzeczenia (patrz: art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. c u.f.z.o.);
b) wskazaniu dowodów na jakich organ odwoławczy oparł się kwestionując wydatki związane z zakupieniem huśtawek (faktura nr [...] na kwotę 6 870 zł), podczas gdy:
- faktura nr [...] r. zawiera trzy pozycje: huśtawka model [...], huśtawka, model [...] (płaskie) oraz huśtawka model [...] (kubeczki), a zatem – wbrew stanowisku organu - nie dotyczy usługi polegającej na montażu huśtawek, tylko na ich zakupie,
- wyłącznie z ostrożności procesowej wskazać należy, że montaż huśtawek odbywa się w okresie wiosenno- letnim, kiedy huśtawki nie są narażone na niesprzyjające warunki atmosferyczne (m.in. mróz oraz śnieg), dzięki czemu nie dochodzi do ich korozji, zaś organ kontrolujący dokonywał każdorazowo inspekcji związanej z zamontowaniem huśtawek w okresie jesienno – zimowym,
c) wskazaniu dowodów na jakich organ odwoławczy oparł się kwestionując wydatki związane z malowaniem oddziału sali "[...]", podczas gdy;
- malowanie sali zostało należycie udowodnione za pomocą przedstawionych faktur VAT tytułem malowania sali przez M. S. oraz wydatkowania dotacji oświatowej na zakup materiałów przeznaczonych na sprzęt niezbędny do malowania,
- M. S. w toku przesłuchania w dniu 27 marca 2023 r. wskazała zarówno jakie czynności zostały wykonane w toku malowania sali, jak również osoby (pracowników) którzy odpowiadali za dokonanie malowania oraz odświeżenia sali,
- organ odwoławczy nie przedstawił żadnego dowodu z którego by wynikało, że nie doszło do malowania sali (a zatem nie kwestionuje w ogóle dokonania malowania oraz odświeżenia sali).
d) wskazaniu dowodów na jakich organ odwoławczy oparł się kwestionując wydatki związane z prowadzeniem zajęć z dogoterapii, podczas gdy:
- organy nie przeprowadziły dowodu z zeznań świadków J. D. oraz A. D. w przypadku wątpliwości jakie się ujawniły w ocenie organu, a nadto - nie zastosowały wobec świadków środków przymusu określonego w art. 88 k.p.a., w przypadku w którym organy uznałby, że obecność świadków (ich przesłuchanie) jest konieczne;,
- oświadczenie A. D. z dnia 17 kwietnia 2023 r. w ocenie organów nie jest dostatecznym środkiem dowodowym dla oceny czy zajęcia z dogoterapii zostały przeprowadzone, przy czym jednocześnie organ odwoławczy przemilczał przedstawione przez skarżącego do odwołania z dnia 12 stycznia 2024 r. zdjęcia zrzutów ekranu z portalu [...], na okoliczność przeprowadzenia zajęć z zakresu dogoterapii,
- organ pierwszej instancji przeprowadził uzupełniająco przesłuchanie świadka P. B. jednakże oba organy uznają bezpodstawnie, że zeznania te nie pozwalają na ustalenie, przez kogo i w jakim okresie były przeprowadzone zajęcia z dogoterapii,
- organ drugiej instancji uznaje, że J. D. nie mógł wystawiać faktur z tytułu zajęć z zakresu dogoterapii z uwagi na fakt, że działalność przez niego wykonywana nie miała charakteru terapeutycznego, podczas gdy działalność wykonywana przez J. D. w istocie zawierała podklasę kodu [...], który upoważniał go do prowadzenia działalności w takim zakresie (wydruk z rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej),
2. art. 75 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 88 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: J. D. i A. D. pomimo nakazu zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (art. 77 k.p.a.), oraz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), zastąpienie dowodu z przesłuchania tychże świadków dowodem z zeznań świadka P. B. (co w ocenie organów jest dowodem niewystarczającym) oraz nieuzasadnioną odmową uznania za wiarygodne i istotne dla rozpoznania sprawy zeznań tego świadka, a nadto - zaniechania przez organ zastosowania środków określonych w art. 88 k.p.a. - do stawienia się celem udzielenia przez świadków zeznań w przypadku, gdy w sprawie pojawiły istotne okoliczności, które w ocenie organu należałoby wyjaśnić,
3. art. 8 §1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania uczestnika do władzy publicznej, pomijając zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron, popierając stanowisko, iż dotacja celowa została wydatkowana przez skarżącego w sposób nieprawidłowy, twierdząc tym samym, że została ona pobrana w nadmiernej wysokości, nie zważając, że kwota dotacji została wydana zgodnie z założeniami ustawodawcy, wyrażonymi w ustawie o finansowaniu zadań publicznych,
4. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy dotychczasową decyzję organu pierwszej instancji, ustalającą iż dotacja oświatowa została pobrana przez skarżącego w nadmiernej wysokości i wydana w nieprawidłowy sposób oraz poprzez pominięcie podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w części zaskarżonej, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami adwokackimi według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Postanowieniem wydanym na rozprawie 11 lutego 2025 r. Sąd dopuścił dowód z dokumentów w postaci: oświadczenia A. D. z 4 lutego 2025 r. oraz certyfikatu Fundacji "[...]" z grudnia 2012 r. potwierdzającego ukończenie kursu dogoterapii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Podkreślić należy również, że sądowa kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu obejmuje badanie zarówno poprawności interpretacji i zastosowania norm prawnych, jak i poprawności przeprowadzonych czynności procesowych oraz dokonanej przez organ oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem własnych ustaleń w sprawie, ale poddaje ocenie poprawność ustaleń poczynionych przez organ w postępowaniu administracyjnym.
W ocenie Sądu przeprowadzona w tak zakreślonych ramach kontrola sprawy wykazała, że zarówno decyzja SKO, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo ustaliły, że skarżący jako organ prowadzący Prywatne Przedszkole “[...]" w S. wykorzystał zakwestionowaną część dotacji oświatowej otrzymanej w 2019 r. niezgodnie z przeznaczeniem.
Zasady postępowania w przypadku zwrotu dotacji otrzymanych od jednostki samorządu terytorialnego określa ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.; dalej: u.f.p.). Stosownie do art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Jak wynika z art. 252 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 (ust. 1).
Zauważyć należy, że brak jest przy tym definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się jednak, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. M. Stawiński (w:) Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019, Art. 252). Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 235/18).
Podkreślenia wymaga, że sprawa dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2203; dalej: u.f.z.o.) w brzmieniu obowiązującym w 2019r. Oznacza to zatem, że każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu.
Z kolei, art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.f.z.o. stanowi, że dotacja ta może być przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego (...).
Istotnym jest, że spór ograniczył się w niniejszej sprawie do objętej skargą części kwoty określonej decyzjami organów tj. do kwoty 89 596,88 zł, na którą składają się zakwestionowane wydatki poniesione na:
1. wyposażenie placu zabaw na łączną kwotę 39 554,50 zł udokumentowane fakturami z 20 grudnia 2019 r., nr [...], z 27 grudnia 2019 r., nr [...], i z 30 grudnia 2019 r., [...],
2. zakup huśtawek na kwotę 6 780,00 zł udokumentowany fakturą [...] z 31 grudnia 2019 r.,
3. malowanie oddziału "[...]" udokumentowane fakturą nr [...] na kwotę 12 300,00 zł,
4. prowadzenie zajęć dogoterapii potwierdzone fakturami na łączną kwotę
13 660,01 zł,
5. zasiłek chorobowy dla K. T. w okresie od października do grudnia 2019 r. rozliczony z dotacji oświatowej w łącznej wysokości 6 359,96 zł,
6. zasiłek macierzyński i ekwiwalent za urlop dla S. M., rozliczone z dotacji oświatowej w wysokości 10 852,41 zł.
Należy w tym miejscu podkreślić, że właśnie co do tych ww. wydatków wypowiedział się szeroko organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z 22 września 2023 r. podważając ustalenia organu pierwszej instancji zawarte w uchylonej decyzji z 8 maja 2023 r. oraz stwierdzając konieczność wyjaśnienia sprawy w tym zakresie.
Użyte w art. 138 § 2 k.p.a. wyrażenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" jest równoznaczne z brakiem przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Albowiem w takim przypadku, by naprawić błąd organu pierwszej instancji, organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, do czego nie jest uprawniony w świetle art. 136 § 1 k.p.a.
SKO w decyzji z 22 września 2023 r. jednoznacznie wypowiedział się do zakupu środków trwałych stanowiących wyposażenie placu zabaw na kwotę 39 554,50 zł, stwierdzając, że nie ma podstaw do kwestionowania wydatku ze względu na to, że sprzęt jest dostępny dla wszystkich wychowanków przedszkola, skoro oni są wymienieni a art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. c u.f.z.o. Tymczasem w zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej te wydatki nadal zostały uznane jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Ponadto SKO wskazał na braki w materiale dowodowym co do pozostałych objętych skargą ww. wydatków.
W ocenie Sądu organy ponownie rozpatrując sprawę nie sprostały wymogom wyraźnie postawionym w decyzji z 22 września 2023 r. Argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji jest niepełna i nieprzekonująca.
Przedmiotowa sprawa dotyczy dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany był spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w brzmieniu obowiązującym w 2019 r. Zatem każdy wydatek, który pokryty został
z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Dopiero brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o poniesieniu wydatku niezgodnie z przeznaczeniem, przy czym wydanie decyzji określającej kwotę dotacji przypadającej do zwrotu wymaga przede wszystkim jednoznacznego ustalenia zarówno okoliczności świadczących o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, jak i wykazania, która część dotacji i dlaczego została wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
W prawidłowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym powinny zostać zgromadzone niezbędne do rozstrzygnięcia materiały dowodowe, dokonana następnie swobodna ocena dowodów i w efekcie końcowym danie temu wszystkiemu należytego wyrazu w uzasadnieniu wydanej decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 czerwca
2021 r., sygn. akt I SA/Gd 264/21).
Wymogi, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna zawarte są w art. 107 k.p.a. Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią zatem integralną część decyzji, których zadaniem jest wyjaśnienie stronom postępowania podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia organu prowadzący do zastosowania danego przepisu prawnego w sprawie oraz umożliwić stronie zrozumienie motywów, które zaważyły o wydanym rozstrzygnięciu. Oczywistym jest również, że wszelkie twierdzenia organów winny mieć potwierdzenie w zgormadzonych w sprawie dowodach stanowiących akta sprawy.
Prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Motywy decyzji winny powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie więc zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy dochodzi bowiem wówczas do sytuacji, gdzie strona nie ma wiedzy ani pewności, jaki stan faktyczny stanowi podstawę rozstrzygnięcia, ani jakie i dlaczego organ zastosował przepisy. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, ponieważ utrudnia stronie zrozumienie decyzji, jak również podjęcie ewentualnej obrony.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych wymogów, nie została należycie i prawidłowo umotywowana i jako taka wymyka się spod kontroli Sądu. Uzasadnienie decyzji jest lakoniczne, ogólnikowe i nieprzekonujące, opiera się przede wszystkim na przywołaniu treści zastosowanych przepisów oraz powieleniu argumentacji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie wyjaśnia które konkretnie regulacje przyporządkował do przedstawionego stanu faktycznego i dlaczego właśnie one mają w sprawie zastosowanie. SKO nie wyjaśniło także dlaczego odstąpiło od swojego wcześniejszego stanowiska zawartego w decyzji z 22 września 2023 r., w której jednoznacznie stwierdzono, że brak jest podstaw do kwestionowania, w oparciu o art. 35 ust. 1 pkt 2 lit c u.f.z.o., wydatku poniesionego z dotacji specjalnej na sprzęt rekreacyjny i sportowy z tego względu, że korzystać z niego mogą zarówno dzieci objęte szeroko pojętym kształceniem specjalnym jak i dzieci bez orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Natomiast w zakresie kwestionowanych wydatków na zasiłek chorobowy i macierzyński oraz wydatków na dogoterapię i zakup huśtawek uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się w zasadzie jedynie do stwierdzenia, że organ pierwszej instancji prawidłowo poszerzył materiał dowodowy i dokonał prawidłowych ustaleń.
Ponadto organ odwoławczy, nie odniósł się do licznych zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie. Nie odniósł się również w żaden sposób do przedłożonych wraz z odwołaniem dokumentów w postaci zrzutów ekranu z portalu Facebook na okoliczność przeprowadzenia zajęć z dogoterapii pomimo tego, że to właśnie brak należytego udokumentowania przeprowadzonych zajęć był podstawą do zakwestionowania poniesionych wydatków. Obowiązkiem organu jest tymczasem ustosunkowanie się do przedstawionych przez stronę dowodów i wyczerpujące wyjaśnienie pojawiających się na tym tle wątpliwości. Nie może on ignorować aktywności stron w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego, szczególnie gdy strony przedstawiają dowody, które w ich ocenie podważają dotychczasowe ustalenia poczynione w toku postępowania.
W ocenie Sądu orzekającego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Pomimo bowiem wyraźnych wytycznych zawartych w decyzji kasacyjnej SKO z 22 września 2023 r. organ, obok przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka J. D. zobowiązany był wezwać skarżącego do udokumentowania ilości przeprowadzonych zajęć z dogoterapii, czego w tej sprawie nie uczynił. Ponadto pomimo związania poglądem prawnym wyrażonym w powołanej decyzji dokonał odmiennej niż SKO wykładni art. 35 ust. 1 pkt 2 lit c u.f.z.o., stwierdzając, że środki trwałe, zamontowane na placu zabaw dostępnym dla każdego dziecka uczęszczającego do przedszkola, można sfinansować dotacją oświatową przy uwzględnieniu zapisów art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e w wysokości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16 f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych tj. do kwoty 10 000 zł. Rzeczą organu było również zweryfikowanie zasadności rozliczenia wydatków na zasiłek chorobowy i macierzyński, a nie jedynie podtrzymanie zajętego wcześniej stanowiska. Ten sposób procedowania nie zasługuje na akceptację. Zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę nie może odmówić zastosowania się do zaleceń kierowanych do niego przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wyrażone w decyzji kasacyjnej stanowisko organu drugiej instancji powinno wiązać organ ponownie rozpoznający sprawę w zakresie wyjaśnienia treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (tak też NSA w wyroku z 20 listopada 2020 r., sygn. I GSK 595/18, LEX nr 3167243). Taki skutek ogranicza ryzyko ponowienia popełnionych błędów przy ponownym rozpoznaniu sprawy, które prowadziłoby do naruszenia zasady ogólnej wzbudzania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Nie jest to jednak związanie bezwzględne – obowiązek respektowania stanowiska organu odwoławczego upada w przypadku zmiany przepisów prawa lub takiej zmiany istotnych okoliczności sprawy, w wyniku której w sprawie powinny być zastosowane inne przepisy prawa, przy czym taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji nie stosując się do wskazanych zaleceń narusza w ten sposób, nie tylko przytoczoną wyżej normę określoną w art. 138 § 2 k.p.a., ale także w art. 7 i 77 k.p.a.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem reguł określonych przepisami prawa.
W szczególności doszło do naruszenia w sprawie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 z w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Wskazane uchybienia mogły mieć, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, co do zaskarżonej kwoty.
Jednocześnie biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do zarzutów prawa materialnego podniesionych w skardze uznając, że zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w granicach zawartych w decyzji SKO z 22 września 2023 r. Organ uwzględni wskazania zawarte w tej decyzji i wyjaśni stan faktyczny sprawy oraz przyporządkuje i wyjaśni zastosowane w sprawie przepisy prawa. W ramach postępowania zapewni czynny udział skarżącego. Uzasadnienie decyzji winno odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny i zrozumiały obraz motywów rozstrzygnięcia. Organ będzie miał również na uwadze materiał dowodowy na który wskazywał skarżący w toku postępowania sądowego, a który nie mógł być przedmiotem oceny Sądu.
Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, co do objętej skargą kwoty 89 597,00 zł. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w kwocie 7 209 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi w wysokości 1 792,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika według norm przepisanych w kwocie 5 400,00 zł.