III SA/Gl 392/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2018 r. (sygn. III SA/Gl 392/18) w przedmiocie podatku akcyzowego za lipiec 2009 r. Skarżący, R.F., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A", kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Organ II instancji działał w związku z wcześniejszym wyrokiem NSA, który uchylił poprzednie orzeczenia. Kluczowym problemem było niezłożenie przez skarżącego w ustawowym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego, co organ celny uznał za podstawę do zastosowania wyższej stawki akcyzy (1.822 zł za 1.000 litrów) zamiast obniżonej. Skarżący argumentował, że faktyczne przeznaczenie oleju na cele opałowe powinno być decydujące, a braki formalne nie powinny pozbawiać go preferencyjnej stawki. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając imperatywny charakter przepisu art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym i brak możliwości zastosowania innej stawki w przypadku niespełnienia warunków formalnych. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z 5 października 2017 r. (sygn. I GSK 796/15), uchylił wyrok WSA i decyzję organu, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 2 czerwca 2016 r. (C-481/14). NSA stwierdził, że polskie przepisy, w tym art. 89 ust. 16 u.p.a., w brzmieniu obowiązującym w 2009 r., były błędnie stosowane formalistycznie. TSUE orzekł, że stosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych, gdy przeznaczenie produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości, jest sprzeczne z dyrektywą UE i zasadą proporcjonalności. NSA podkreślił, że organy podatkowe powinny zbadać, czy olej faktycznie został zużyty do celów opałowych, nawet przy uchybieniach formalnych. W związku z tym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 233 § 2 O.p., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego przeznaczenia oleju. WSA w Gliwicach, rozpoznając skargę na tę decyzję kasacyjną, oddalił ją, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 O.p., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, wykraczającego poza uprawnienia organu odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących podatku akcyzowego od oleju opałowego, znaczenie uchybień formalnych w kontekście prawa UE i zasady proporcjonalności, oraz zasady postępowania kasacyjnego w administracji.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2009 r. oraz specyfiki podatku akcyzowego od oleju opałowego. Orzeczenie NSA z 2017 r. i wyrok TSUE z 2016 r. miały kluczowe znaczenie dla późniejszego rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchybienie formalne w postaci niezłożenia w terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego, przy jednoczesnym faktycznym przeznaczeniu oleju na cele opałowe, uzasadnia zastosowanie wyższej stawki akcyzy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie formalne samo w sobie nie może automatycznie prowadzić do zastosowania wyższej stawki akcyzy, jeśli faktyczne przeznaczenie produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości i można zidentyfikować nabywcę oraz transakcję. Należy zbadać rzeczywiste zużycie oleju.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na wyrok TSUE, stwierdził, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od oleju opałowego były błędnie stosowane formalistycznie. Zastosowanie wyższej stawki akcyzy z powodu uchybień formalnych, gdy faktyczne przeznaczenie produktu jest zgodne z preferencyjną stawką, narusza zasadę proporcjonalności i cel dyrektywy UE. Organy powinny badać rzeczywiste zużycie oleju.
Czy organ odwoławczy, stwierdzając konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, a zakres ten wykracza poza uprawnienia organu odwoławczego do uzupełniającego postępowania dowodowego, organ odwoławczy może zastosować art. 233 § 2 O.p.
Uzasadnienie
WSA w Gliwicach uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 O.p., ponieważ ustalenie faktycznego przeznaczenia oleju opałowego wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w stopniu wykraczającym poza ramy postępowania uzupełniającego, co naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności, gdyby organ odwoławczy podjął się tego samodzielnie.
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 233 § § 2
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
u.p.a. art. 89 § ust. 14
Ustawa o podatku akcyzowym
Obowiązek sprzedawcy wyrobów akcyzowych określonych w art. 89 ust. 1 pkt 9, 10 i pkt 15 do sporządzenia i przekazania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń.
u.p.a. art. 89 § ust. 16
Ustawa o podatku akcyzowym
W przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 stosuje się stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1.
u.p.a. art. 89 § ust. 4
Ustawa o podatku akcyzowym
Określa stawkę akcyzy w wysokości 1.822 zł za 1.000 litrów dla oleju opałowego w określonych przypadkach.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do ustalenia z urzędu niezbędnych dowodów.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do przeprowadzenia z urzędu niezbędnych dowodów lub dopuszczenia ich na wniosek strony.
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 O.p., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w stopniu wykraczającym poza uprawnienia organu odwoławczego. • Niezłożenie w terminie zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego, mimo faktycznego przeznaczenia oleju na cele opałowe, nie może automatycznie skutkować zastosowaniem wyższej stawki akcyzy, zgodnie z orzecznictwem TSUE i NSA.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że braki formalne w oświadczeniach i zestawieniu nie powinny pozbawiać go prawa do obniżonej stawki akcyzy, podczas gdy sąd uznał, że konieczne jest dalsze postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznego przeznaczenia oleju. • Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasady dwuinstancyjności, jednak sąd uznał te zarzuty za nieuzasadnione w kontekście zastosowania art. 233 § 2 O.p.
Godne uwagi sformułowania
imperatywny charakter przepisu art. 89 ust. 16 u.p.a. • polski przepis narusza ogólną systematykę i cel dyrektywy Rady 2003/96/WE oraz zasadę proporcjonalności • zastosowanie podwyższonej stawki akcyzy jak dla oleju napędowego jest możliwe dopiero po ustaleniu, że sprzedany olej nie został zużyty zgodnie z przeznaczeniem • organy podatkowe pozostają związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego • rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części
Skład orzekający
Krzysztof Kandut
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Brandys-Kmiecik
członek
Iwona Wiesner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podatku akcyzowego od oleju opałowego, znaczenie uchybień formalnych w kontekście prawa UE i zasady proporcjonalności, oraz zasady postępowania kasacyjnego w administracji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2009 r. oraz specyfiki podatku akcyzowego od oleju opałowego. Orzeczenie NSA z 2017 r. i wyrok TSUE z 2016 r. miały kluczowe znaczenie dla późniejszego rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE może wpływać na polskie prawo podatkowe i jak ważne jest badanie faktycznego stanu sprawy, a nie tylko formalnych uchybień. Jest to przykład złożonej batalii podatkowej z elementami prawa unijnego.
“Uchybienia formalne w podatku akcyzowym: czy TSUE uratuje podatnika przed wyższą stawką?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.