III SA/Gl 39/23

III SA/Gl 39/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zzd ust. 16 pkt 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 57 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant referent - stażysta Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 listopada 2022 r. nr SKO.OG-COVID/41.12/10/2022/16892 w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty pożyczki z Funduszu Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 1.117 (tysiąc sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO) decyzją z 15 listopada 2022 r. nr SKO.OG-COVID/41.12/10/2022/16892, po rozpoznaniu odwołania H. T. (dalej: strona, skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w K. (dalej: PUP) z 26 września 2022 r. nr [...], odmawiającą rozłożenia na raty spłaty pożyczki w kwocie 5.000,28 zł, przyznanej na podstawie art. 15zzd ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa covidowa).
W podstawie prawnej decyzji SKO powołało art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U z 2022 r., poz. 2000, dalej: K.p.a.).
Z akt administracyjnych wynika, że 23 czerwca 2020 r. na wniosek strony, udzielono pożyczki w wysokości 5.000 zł, w oparciu o art. 15zzd ustawy covidowej. Z uwagi na zawieszenie przez stronę działalności gospodarczej z dniem 3 września 2020 r., tj. przed upływem 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki, strona zgodnie z § 4 umowy pożyczki, zobowiązana jest do spłaty pożyczki wraz z odsetkami zgodnie z przedłożonym jej harmonogramem spłaty.
Wnioskiem z 30 sierpnia 2021 r. strona wystąpiła o umorzenie pożyczki w całości. SKO ostateczną decyzją z 4 lipca 2022 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Dyrektora PUP z 20 kwietnia 2022 r. omawiającą skarżącej umorzenia pożyczki.
Kolejnym wnioskiem z 27 lipca 2022 r. strona wniosła o rozłożenie na raty oraz umorzenie części ww. pożyczki. Strona zaproponowała spłatę pożyczki w 14 miesięcznych ratach w wysokości 200 zł oraz ostatniej w wysokości pozostałej wymagalnej kwoty, przy jednoczesnym umorzeniu należności w części 2.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że za umorzeniem części należności oraz rozłożeniem na raty przemawiają następujące przesłanki:
- działalność gospodarcza strony zawieszona została wyłącznie na skutek stwierdzenia u niej choroby onkologicznej,
- do upływu wymagalnego przepisami ustawowymi 3-miesiecznego okresu prowadzenia działalności gospodarczej pozostawało jedynie kilkanaście dni,
- zarówno ówczesna jak i obecna sytuacja materialna strony nie pozwala na uregulowanie należności w całości,
- przemawia za tym ważny interes podatnika oraz zasady współżycia społecznego, albowiem okoliczności sprawy wskazują, ze zastosowanie ulg jest zasadne.
Dyrektor PUP decyzją z 26 września 2022 r. odmówił skarżącej. rozłożenia na raty spłaty pożyczki. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że pismem z 1 sierpnia 2022 r. wezwał stronę do przedstawienia swojej sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej, celem udokumentowania nowych okoliczności faktycznych uzasadniających procedowanie w sprawie wcześniej rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną, o odmowie umorzenia w części kwoty pożyczki. W dniu 28 sierpnia 2022 r. organ otrzymał oświadczenie strony o pomocy de minimis oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 23 ustawy covidowej. Pismem z 26 sierpnia 2022 r. wezwano skarżącą do udokumentowania "aktualnej sytuacji materialnej, osobistej i życiowej oraz przedłożenia formularza przedstawianego przy ubieganiu się o pomoc de minimis na aktualnym wzorze". Nadto organ podniósł, że odrębną decyzją (z 26 sierpnia 2022 r.) orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia części pożyczki, a w sprawach dotyczących rozłożenia na raty spłaty pożyczki mają zastosowanie przepisy ustawy o finansach publicznych (art. 56 i art. 57). Odwołując się do art. 57 ust. 2 ustawy o finansach publicznych wskazano, że spłata pożyczki może być rozłożona na raty, gdy jest to uzasadnione względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika. Zważywszy, że strona mimo wezwań organu z dnia: 1 sierpnia 2022 r. i 26 sierpnia 2022 r., zachowała bierną postawę dowodową i nie przedstawiła żadnych faktów potwierdzających, iż obecnie udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie pożyczki mogłoby być pozytywnie rozpatrzone.
W odwołaniu od tej decyzji, strona działając przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie: art. 15zzd ust. 16 pkt 3, ust. 18 ustawy covidowej w związku z art. 57 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zachodził przypadek uzasadniony ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym; art. 57 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez przyjęcie, że do zastosowania ulgi obligatoryjnym jest udokumentowanie swojej sytuacji przez stronę za pomocą formularza informacji przy ubieganiu się o pomoc de minimis stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z 27 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w zakresie informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, podczas gdy ustawa nie określa treści, ani formy tegoż wniosku; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak należytej oceny sytuacji zdrowotnej strony, która wpłynęła do organu 22 sierpnia 2022 r.; art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, w szczególności poprzez brak odniesienia się do pisma pełnomocnika strony z 12 sierpnia 2022 r.; art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 79a § 1 i 2 K.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia żądań, a także brak wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Nadto w odwołaniu (w trybie art. 142 k.p.a.) zaskarżono postanowienie organu pierwszej instancji nr [...] z 26 września 2022r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie PUP.
Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia z 26 września 2022 r., SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowanie administracyjnego inicjowanego wnioskiem strony o rozłożenie na raty spłaty pożyczki udzielonej z środków pochodzących z Funduszu Pracy. Procedowanie przez SKO (w odrębnym postępowaniu) zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie częściowego umorzenia spłaty części pożyczki, nie stanowiło zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej odrębnego wniosku o ewentualnego rozłożenia na raty spłaty pożyczki. Tym samym nie istniała przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Natomiast fakultatywne zawieszenie postępowania (na wniosek strony) możliwe było tylko wtedy, gdy nie sprzeciwia się temu inna strona lub nie zagraża to interesowi społecznemu. W swoim postanowieniu organ pierwszej instancji wskazał, że wzywał strony do inicjatywy dowodowej i wykazania okoliczności przemawiających za rozłożeniem spłaty pożyczki na raty, a jednocześnie informował o treści art. 79a oraz art. 10 K.p.a. Bierna postawa strony w zestawieniu z realnym zagrożeniem odzyskania środków publicznych (np. w wyniku przedawnienie) możliwym w przypadku rozciągania postępowania naruszałaby interes społeczny, polegający na należytej dbałości przez instytucje Państwa o prawidłową gospodarkę środkami publicznymi.
SKO przywołało treść art. 15zzd ustawy covidowej oraz art. 55 i art. 57 ustawy o finansach publicznych i wyjaśniło, że spłata należność może być rozłożona na raty - w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika. SKO wskazało, że wprawdzie organ pierwszej instancji, pozyskał nie podlegające podważeniu informacje o wystąpieniu u strony choroby onkologicznej, w okresie gdy ta powinna była po otrzymaniu pożyczki prowadzić czynną działalność gospodarczą aby móc z mocy ustawy mieć umorzoną pożyczkę z Funduszu Pracy, jednakże nie uzyskał przeciwdowodów na twierdzenie strony, że jej choroba i proces leczenia całkowicie wyłączył ją z możliwości pracy. Zatem powinnością organu było ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej strony pod kątem stwierdzenia, czy będzie mogła ona jednorazowo spłacić udzieloną jej wcześniej pożyczkę wraz odsetkami, czy też wymagane byłoby rozłożenie tej spłaty na raty a jeżeli tak to o jakiej wysokości, tak aby nie wpływało to bezpośrednio na możliwości egzystencji strony i ewentualnych osób będących na jej utrzymaniu.
Strona (mimo wezwania organu pierwszej instancji z 1 i 22 sierpnia 2022 r.) nie przedłożyła informacji o aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej, w tym nie udzieliła wyjaśnień i nie przedłożyła żadnych dokumentów przedstawiających aktualne rokowania zdrowotne, w tym umożliwiających ustalenie czy i ewentualnie kiedy będzie mogła powrócić do aktywności zawodowej po przebytej wcześniej chorobie onkologicznej. W opinii SKO brak możliwości właściwego rozpoznania aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej strony - nawet gdyby organ chciał uznać, że wcześniejsze zachorowanie strony może być przyczynkiem do rozważenia spłaty pożyczki w ratach - nie pozwala na ustalenie warunków ratalnej spłaty pożyczki, tj. m.in. wysokości raty, terminów spłaty rat, itp. (elementu niezbędnego w decyzji o rozłożeniu spłaty zobowiązania na raty).
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie w całości decyzji SKO z 15 listopada 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 57 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez przyjęcie, że w ramach rozłożenia spłaty należności z tytułu pożyczki na raty koniecznym pozostaje złożenie oświadczenia na określonym formularzu informacji, że w oparciu o informacje tamże powołane organ nie jest władny do ustalenia aktualnego stanu osobistego i majątkowego strony;
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj.
- art. 145 § pkt 4 K.p.a. poprzez pozbawienie strony bez jej winy udziału w postępowaniu polegającym na dokonywaniu przez organ doręczenia na adres osoby nielegitymującej się ówcześnie pełnomocnictwem do zastępowania strony w sprawie;
3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia sytuacji zdrowotnej i osobistej strony, również w ramach pisma sporządzonego na formularzu, które wpłynęło do organu pierwszoinstancyjnego 22 sierpnia 2022 r.,
- art. 79a § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także legitymacji przedmiotowego sposobu procedowania w treści uzasadnienia decyzji organu poprzez wskazanie, że wystarczającym dla spełnienia tegoż wymogu spoczywającym na organie administracji publicznej jest pouczenie o jego treści;
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego decyzji w sposób fragmentaryczny, a także poprzez zaniechanie wszechstronnego ustosunkowania się do zarzutów strony podniesionych w treści odwołania;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji pierwszoinstancyjnej.
Nadto pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci Orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z 6 grudnia 2022 r. celem wykazania faktu stanu zdrowotnego i osobistego skarżącej, w szczególności częściowej niezdolności do pracy począwszy od 20 lipca 2020 r., albowiem skarżąca nie miała możności uzyskania tego dokumentu na wcześniejszym etapie procedowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, że kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że organ całkowicie abstrahował od sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącej, a te miały rozstrzygający wpływ na podjęcie decyzji o zawieszeniu działalności gospodarczej. Tymczasem 9 lipca 2020 r. ujawniono u skarżącej onkologiczne schorzenie w postaci raka piersi lewej oraz guza piersi prawej. A następnie decyzją konsylium lekarskiego skierowano skarżącą od 4 sierpnia 2020 r. na długotrwałą chemioterapię zakończoną zabiegiem operacyjnym w marcu 2021 r. Był to zdecydowanie najtrudniejszy okres w życiu skarżącej, zarówno pod kątem fizycznym jak i uszczerbku na zdrowiu psychicznym.
Leczenie onkologiczne charakteryzuje się daleko posuniętą inwazyjnością. W tym okresie skarżąca nie była zdolna do świadczenia pracy, sama wymagała osobistej opieki ze strony swoim najbliższych. Rokowania odnoszące się do stanu zdrowia skarżącej, nawet w ramach wydanego 28 lipca 2021 r. (a więc w okresie przeszło roku od dnia pierwotnej diagnozy) lekarz onkolog określił jako "rokowania niepewne, jak w tego typu przypadkach." Obecnie wobec skarżącej wydano orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy, począwszy od 20 lipca 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie zarzuty w niej podnoszone okazały się zasadne.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z 15 listopada 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora PUP z 26 września 2022 r., odmawiającą skarżącej rozłożenia na raty spłaty pożyczki w kwocie 5.000,28 zł, przyznanej na podstawie art. 15zzd ustawy covidowej.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 15zzd ust. 16 pkt 3, ust. 18 ustawy covidowej oraz art. 57 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.
Stosownie do treści art. 15 zzd ust. 16 pkt 3 ustawy covidowej starosta może rozłożyć na raty spłatę należności z tytułu zwrotu pożyczki. W myśl ust. 18 do tego rodzaju spraw stosuje się odpowiednio przepisy art. 56 i 57 ustawy o finansach publicznych.
Art. 57 pkt 2 ustawy o finansach publicznych stanowi, że na wniosek dłużnika należności mogą być umarzane w części, terminy spłaty całości albo części należności mogą zostać odroczone lub płatność całości albo części należności może zostać rozłożona na raty - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika.
Przypomnieć należy, że skarżąca domagała się rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu pożyczki w wysokości 5.000,28 zł, z uwagi na fakt, że nie ziścił się warunek określony w art. 15zzd ust. 7 ustawy covidowej tj. przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej przez okres minimum 3 miesięcy po otrzymaniu pożyczki ze środków Funduszu Pracy na pokrycie bieżących kosztów prowadzonej działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że dopuszczalność rozłożenia na raty należności tego rodzaju stanowi jedną z ulg w spłacie zobowiązań, przy czym o umorzeniu decyduje właściwy w sprawie organ, a podejmowana w tym przedmiocie decyzja ma charakter uznaniowy. Co do zasady uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ, w określonym stanie prawnym i faktycznym, konsekwencji prawnej. Innymi słowy, decydując na zasadzie uznania administracyjnego organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny zadecydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, słusznego (ważnego) interesu strony i interesu publicznego. Jak akcentowano w doktrynie, rozstrzyganie na zasadzie uznania administracyjnego jest swoistym wyzwaniem dla organu, który dla uniknięcia zarzutu działania dowolnego, według własnego "widzimisię", zobowiązany jest przeprowadzić szczególnie starannie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy (E. Iserzon (w:) E. Iserzon. J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, teksty, wzory i formularze; wyd. Prawnicze Warszawa 1970 r., str. 49 - 51).
Należy jednak stwierdzić, że w zależności od przedmiotu postępowania i całokształtu okoliczności sprawy administracyjnej różnie przedstawia się obowiązek organu w zakresie gromadzenia dowodów i pomimo że co do zasady obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i zebranie niezbędnych dla rozstrzygnięcia dowodów spoczywa na organie, to w pojedynczych sprawach inicjatywa dowodowa obciążać będzie przede wszystkim stronę postępowania.
Tak ma się rzecz w przypadku sprawy z wniosku o rozłożenie na raty należności pieniężnej z tytułu spłaty pożyczki, ze względu na ważny interes strony i jej trudną sytuację materialną. Oznacza to, że oczekując określonego, korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, strona postępowania zobowiązana jest, działając we własnym interesie, przedstawić organowi dowody stanowiące uzasadnienie żądania. W przypadku zaś, gdy organ wzywa stronę do uszczegółowienia opisanej we wniosku jej sytuacji życiowej, tj. materialnej, zdrowotnej, powinna w zakreślonym terminie przedstawić żądane informacje. Przy czym informacje te muszą być rzetelne i prawdziwe, niepozostawiające wątpliwości co do okoliczności w jakich znajduje się wnioskodawca. Są to informacje niezbędne by organ mógł dokonać właściwego ważenia interesu publicznego z ważnym interesem strony i tym samym do podjęcia decyzji o udzieleniu wnioskowanej ulgi.
Przenosząc powyższego uwagi na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy i mając na uwadze zarzuty skargi stwierdzić przyjdzie, że strona na żądanie organu z 1 sierpnia 2022 r., w dniu 22 sierpnia 2022 r. złożyła formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, oświadczenie o pomocy de minimis, oświadczenie o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy covidowej (o nie naruszeniu nakazów i zakazów w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanem epidemii).
Kolejnym pismem z 26 sierpnia 2022r. organ wezwał stronę do szczegółowego udokumentowania jej aktualnych dochodów i ponoszonych wydatków wraz z dokumentacją potwierdzająca jej sytuację osobistą, materialną i zdrowotną (wraz z rokowaniami zdrowotnymi i możliwościami aktywności zawodowej) oraz przedłożenia formularza informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis na aktualnym wzorze. Jednocześnie poinformowano stronę, że niedostarczenie wskazanych w wezwaniu dokumentów spowoduje wydanie decyzji na podstawie już posiadanego materiału dowodowego.
Skarżąca, mimo iż działała przez pełnomocnika, żądanych dokumentów nie przedstawiła.
W tej sytuacji organ powinien oprzeć się na zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Zauważyć też przyjdzie, że strona składała do organu także wniosek o umorzenie przedmiotowej pożyczki, który został rozpoznany w odrębnym postępowaniu. Zaś we wniosku z 25 lipca 2022 r., aktualnie procedowanym, strona wniosła o zaliczenie na poczet niniejszej sprawy dokumentów z postępowania prowadzonego przed organem po wskazaną sygnaturą akt administracyjnych oraz dalszych celem wykazania stanu zdrowia oraz zdolności majątkowych. Zatem organowi znana była sytuacji materialna i zdrowotna strony oraz materiał dowodowy zgromadzony w związku z innymi postępowaniami w sprawie. Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się podanie strony skierowane do jej zakładu pracy z 13 kwietnia 2022 r. o rozwiązanie umowy o pracę.
Nadto zauważyć przyjdzie, że żądanie od osoby chorującej onkologicznie przedłożenia rokowań zdrowotnych jest całkowicie niezrozumiałe. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił, kto takie rokowania powinien przedstawić, czy strona skarżąca, czy lekarz prowadzący, czy jakiś inny organ. A jeśli organ oczekiwał przedstawienia takiego dowodu od lekarza, czy innego organu to na jakiej podstawie prawnej takie rokowania powinny być wydane.
W tym stanie rzeczy słusznym okazał się zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia sytuacji zdrowotnej i osobistej strony, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
Nie odniesienie się zgromadzonego materiału dowodowego spowodowało również uwzględnienie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób fragmentaryczny.
Zauważyć też należy, że w świetle art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Z kolei art. 79a § 2 K.p.a. wskazuje, że w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.
Przepis ten jest konsekwencją m.in. zasady określonej w art. 9 K.p.a., zgodnie z którym "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek."
Ustawodawca zatem nałożył na organ obowiązek wszechstronnego poinformowania strony o przeszkodach, które mogą skutkować wydaniem decyzji dla niej negatywnej oraz zobowiązał do wyznaczenia odpowiedniego terminu, by strona mogła przeszkody te usunąć. Ustawodawca wprowadził do tej regulacji procesowy termin urzędowy, który jest dookreślany przez organ.
Z zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) wynika również to, by wyznaczane przez organ terminy były realne, tj. aby w trakcie ich biegu strony były w stanie wywiązać się z nakładanych obowiązków i np. przedłożyć brakującą, a niezbędną dokumentację.
Jeśli zatem organ uznał, że brak konkretnego dokumentu skutkować będzie wydaniem decyzji negatywnej, powinien był wyznaczyć stronie realny termin na wypełnienie zobowiązania. W okresie biegu wyznaczonego terminu do przedłożenia brakującej dokumentacji organ powinien powstrzymać się od wydania decyzji dla strony negatywnej.
Zatem nawet na etapie odwoławczym nie było przeszkód, by stronie wyznaczyć termin dostarczenia brakującej dokumentacji w trybie art. 79a K.p.a. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do postępowania przed organem I instancji. Organ odwoławczy jest organem merytorycznym i ma możliwość przeprowadzenia dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 K.p.a.). Czego jednak organ odwoławczy nie uczynił.
W tym stanie rzeczy zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 79a K.p.a.
Niezasadne okazały się natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 145 § pkt 4 K.p.a., poprzez doręczenie pisma organu na adres M. T. (aktualnego pełnomocnika strony) nielegitymującego się wówczas pełnomocnictwem do zastępowania strony w sprawie. Takie nieprawidłowe doręczenie nie spowodowało naruszenia praw strony. Pełnomocnik zresztą nie wskazał na czym to naruszenie miało polegać.
Przedstawione wyżej uchybienia przepisom postępowania oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności.
Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji uwzględnią powyższą ocenę prawną i dokonają dokładnego ustalenia stanu faktycznego, czy skarżąca spełnia wszystkie przesłanki uprawniające do otrzymania wnioskowanej ulgi.
Treści rozstrzygnięcia Sąd nie przesądza, bowiem jest ona uzależniona od aktywności strony skarżącej.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Zasądzone przez Sąd koszty postępowania obejmują: 200 zł tytułem uiszczonego wpisu, 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego ustalonych na podstawie § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłatę od pełnomocnictwa – 17 zł.