III SA/GL 387/22

III SA/Gl 387/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Barbara Orzepowska-Kyć
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 9, art. 11, art. 107 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia 15 lutego 2022 r. nr WE-DN.585.9.3.2022 w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 22 grudnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 15 lutego 2022r. nr WE-DN.585.9.3.2022 Śląski Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z 22 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania skarżącej J. K. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762), a w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.
Wskazał, że decyzją z 22 grudnia Marszałek Województwa Śląskiego odmówił nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z powodu niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762), tj. posiadania wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela, potwierdzonych dyplomem ukończenia studiów o specjalności nauczycielskiej lub innym dokumentem potwierdzającym posiadanie przygotowania pedagogicznego, w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia z 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1289).
Z akt sprawy wynika, że wraz z wnioskiem o podjęcie postępowania egzaminacyjnego skarżąca przedłożyła m.in.:
- kopię dyplomu ukończenia niestacjonarnych studiów na Wydziale Nauk Humanistycznych, kierunku pedagogika w specjalności resocjalizacja z profilaktyką w Wyższej Szkole [...] w S., stwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego licencjata,
- kopię suplementu do tego dyplomu, potwierdzającego, m.in. zaliczenie praktyk studenckich na koloniach,
- kopię dyplomu ukończenia studiów niestacjonarnych na Wydziale Filozoficznym, kierunku pedagogika w specjalności pedagogika opiekuńczo-społeczna na Uniwersytecie [...] w K., potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego magistra wraz z suplementem,
- kopię zaświadczenia informującego o okresie odbywania stażu ze wskazaniem wszystkich szkół, w których nauczyciel odbywał staż, przyczynach wydłużenia okresu stażu oraz zaliczenia dotychczas odbytego stażu oraz datami odpowiednio wydłużenia albo zaliczenia okresu stażu,
- kopię zaświadczenia nr [...] z 27 września 2021 r. wydanego przez Wyższą Szkołę [...] w S., informującego o zaliczeniu 8 tygodni praktyki studenckiej ze specjalności resocjalizacja z profilaktyką, co odpowiada 150 godzinom zrealizowanej praktyki;
- kopię zaświadczenia nr [...] z 21 października 2021 r. wydanego przez ww. uczelnię, stwierdzającego, że skarżąca nie jest nauczycielem, tylko posiada kwalifikacje pedagogiczne.
Organ I instancji stwierdził, że z dyplomu studiów w WSH w S. wynika, że skarżąca ukończyła tam studia na kierunku pedagogika w specjalności resocjalizacja z profilaktyką. Zdaniem organu, na podstawie przedłożonego dyplomu nie można stwierdzić, że skarżąca ukończyła specjalność nauczycielską i tym samym posiada przygotowanie pedagogiczne. Taka informacja, zdaniem organu, powinna wynikać z suplementu do dyplomu. Ponadto, organ przywołał opartą na standardach kształcenia dla kierunku studiów: pedagogika, charakterystykę absolwenta studiów pierwszego stopnia zawartą w załączniku nr 78 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomu kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. z 2007 r. Nr 164 poz. 1166 ze zm.). Zdaniem organu, z powyższego wynika że w przypadku chęci podjęcia pracy w szkolnictwie, absolwent kierunku pedagogika, musiałby ukończyć specjalność nauczycielską zgodnie ze standardami kształcenia przygotowującymi do wykonywania zawodu nauczyciela, na podstawie obowiązującego w tamtym czasie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 7 września 2004 r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2110) - uchylonego z dniem 1 października 2011 r.
Nadto organ pierwszej instancji stwierdził, że na brak informacji o ukończeniu specjalności nauczycielskiej czy studiów przygotowujących do pracy w szkolnictwie wskazuje nie tylko suplement do dyplomu uzyskanego w WSH, ale i zaświadczenie wydane 27 września 2021 r. nr [...]. Uznając brak poświadczenia przygotowania pedagogicznego w dokumentacji, pismem z 14 października 2021 r., organ zażądał od wnioskodawczyni dokumentu mającego potwierdzić posiadanie przygotowania pedagogicznego, w rozumieniu § 2 pkt 2 obowiązującego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1289).
W odpowiedzi strona przedłożyła wspomniane już zaświadczenie o posiadaniu przez stronę kwalifikacji pedagogicznych, ale nie nauczycielskich.
W oparciu o powołane wyżej, a także szereg innych dokumentów wskazanych w zaskarżonej decyzji, organ pierwszej instancji stwierdził, że okazane zaświadczenia: nr [...] z 27 września 2021 r., informujące o zaliczeniu 8 tygodni praktyki studenckiej ze specjalności resocjalizacja z profilaktyką, co odpowiada 150 godzinom zrealizowanej praktyki oraz nr [...] z 21 października 2021 r. oba wydane przez WSH w S., potwierdzające wymiar praktyk studenckich ze specjalności resocjalizacja z profilaktyką, nie krótszych niż 8 tygodni, co odpowiada 150 godzinom realizacji, oraz informacja o tym, że strona posiada kwalifikacje pedagogiczne, ale nie jest nauczycielem, nie wskazują na posiadanie przygotowania pedagogicznego, w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1289).
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Wskazał, że jednym z warunków koniecznych dla nadania kolejnego stopnia awansu jest posiadanie przez nauczyciela wymaganych kwalifikacji. Brzmienie przepisu art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela wskazuje, że nauczyciel ubiegający się o awans musi spełniać ogólne wymagania kwalifikacyjne określone w art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, tj. posiadać wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyć zakład kształcenia nauczycieli i podjąć pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Kwalifikacje nauczycieli określone zostały w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. z 2020 r. poz. 1289). W rozporządzeniu tym zdefiniowane zostało pojęcie przygotowania pedagogicznego, jak również określono szczegółowe kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowawcy w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Zgodnie z § 16 ust. 2 ww. rozporządzenia, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowawcy w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych posiada osoba, która ukończyła:
1) studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, w zakresie resocjalizacji lub socjoterapii, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub
2) studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, na dowolnym kierunku (specjalności), i studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia, jednolite studia magisterskie, studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny, w zakresie resocjalizacji lub socjoterapii, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub
3) zakład kształcenia nauczycieli w specjalności resocjalizacja lub socjoterapia, lub
4) zakład kształcenia nauczycieli w dowolnej specjalności i kurs kwalifikacyjny w zakresie resocjalizacji lub socjoterapii.
Śląski Kurator Oświaty stanął na stanowisku, że skarżąca w istocie nie spełnia warunku, o którym mowa w § 16 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia w zakresie przygotowania pedagogicznego.
Nadto stwierdził, że praktyki pedagogiczne są organizowane w różnych typach szkół i placówek, a obowiązkowo w tych, do pracy w których absolwent studiów uzyskuje kwalifikacje. W trakcie praktyk studentowi zapewnia się następujące formy aktywności: wizyty w szkołach i placówkach, obserwowanie zajęć, asystowanie nauczycielowi prowadzącemu zajęcia, prowadzenie zajęć wspólnie z nauczycielem, samodzielne prowadzenie zajęć, planowanie i omawianie zajęć prowadzonych przez siebie i innych (nauczycieli, studentów). Przekładając powyższe na kanwę przedmiotowej sprawy, strona powinna była odbyć taką praktykę w szkole lub placówce, praktyka pedagogiczna podlega ocenie z uwzględnieniem opinii opiekuna praktyk w szkole lub placówce. Tymczasem w części VI suplementu do dyplomu 9145 znajduje się informacja, że strona zaliczyła praktykę na podstawie umowy - zlecenia na koloniach. Powyższa okoliczność, zdaniem organu odwoławczego, świadczy o braku spełnienia jednego z warunków do uznania przygotowania pedagogicznego, w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1289), w świetle którego oprócz nabycia wiedzy i umiejętności z ww. zakresu w wymiarze co najmniej 270 godzin, należało odbyć ocenioną pozytywnie praktykę studencką, w wymiarze co najmniej 150 godzin, obowiązkowo w placówkach lub szkołach, do pracy w których uzyskuje się kwalifikacje. Tym samym, powtarzając za organem pierwszej instancji, uznał, że na ukończonym przez wnioskodawczynię kierunku studiów pedagogika, specjalność resocjalizacja z profilaktyką, nie była realizowana specjalność nauczycielska. Zaświadczenie i suplement do dyplomu nr [...] nie potwierdzają odbycia praktyk pedagogicznych, w rozumieniu rozporządzenia w sprawie standardów kształcenia nauczycieli, koniecznych do uzyskania przygotowania pedagogicznego. Powyższy wywód potwierdza pismo uczelni Wyższej Szkoły [...] w S., z 31 stycznia 2022 r., w którym stwierdzono, że strona w toku studiów pierwszego stopnia nabyła kwalifikacje pedagogiczne do zajmowania stanowiska wychowawcy, ale nie uzyskała kwalifikacji do wykonywania zawodu nauczyciela. Organ wydający decyzję, sformułował zastrzeżenie dotyczące wyłącznie posiadania wymaganych kwalifikacji w postaci braku przygotowania pedagogicznego przez stronę. Jak wynika z dokumentów, strona odbyła staż na stopień nauczyciela mianowanego, w wymiarze 2 lata i 9 miesięcy, tj. od 1 września 2018 r. do 6 lipca 2021 r. (staż przedłużony na podstawie art. 9d ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela, o 36 dni), a w okresie stażu zatrudniona była na stanowisku nauczyciela wychowawcy w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w R. w pełnym wymiarze 24/24 czasu pracy.
Jednocześnie organ stwierdził, że akt nadania stronie stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z naruszeniem przepisów prawa art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy KN, gdyż dyrektor ośrodka niepoprawnie ocenił przygotowanie pedagogiczne strony. Nie można zatem, jak sugeruje strona, uznać aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego za dokument potwierdzający posiadanie przygotowania pedagogicznego.
W skardze na tę decyzję strona zarzuciła jej:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 01 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli poprzez błędną i w rezultacie niekorzystną dla skarżącej wykładnię pojęcia przygotowania pedagogicznego, a co za tym idzie uznanie, iż skarżąca nie posiada przygotowania pedagogicznego;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela poprzez niezasadne uznanie, iż skarżąca nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych do uzyskania awansu zawodowego na nauczyciela mianowanego, podczas gdy skarżąca wykazała iż spełnia warunek formalny w postaci posiadania przygotowania pedagogicznego zarówno w zakresie wymaganej praktyki, jak i posiadanej wiedzy;
III. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 9, 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i stanu faktycznego, co stanowi niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Marszałka Województwa Śląskiego a tym bardziej przesłanek uznania, iż skarżąca nie posiada wymaganej praktyki pedagogicznej;
IV. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 139 k.p.a. poprzez pogorszenie sytuacji prawnej skarżącej w zakresie tej samej podstawy orzekania, na skutek uznania przez organ iż praktyki odbyte przez skarżącą nie stanowią praktyk pedagogicznych, pomimo iż nie istniały konieczne dla takiej zmiany przesłanki "rażącego naruszenia prawa" lub "interesu społecznego";
V. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 01 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli poprzez niezasadne uznanie, iż definicja przygotowania pedagogicznego zawarta w tymże rozporządzeniu stanowi jedyną i wyczerpującą podstawę do oceny, czy w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżąca spełniała - wynikający z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela - wymóg posiadania odpowiedniego przygotowania pedagogicznego;
VI. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:
1. błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie, iż przedstawione przez skarżącą dokumenty nie potwierdzają posiadania przez nią przygotowania pedagogicznego;
2. brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia odwołania, w szczególności nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego i oparcie się jedynie na dowolnych twierdzeniach organu;
VlI. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 68 ust. 5 pkt. w zw. z art. 55 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe w zw. z art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezasadne niezastosowanie i dokonanie w trybie nadawania kolejnego stopnia awansu zawodowego oceny kwalifikacji skarżącej, podczas gdy powinno to mieć miejsce wyłącznie w trybie nadzoru pedagogicznego, a co za tym idzie pośrednie podważenie przez organ funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji w przedmiocie nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego oraz jej uprawnień do świadczenia pracy na rzecz Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o:
I. uchylenie w całości decyzji Śląskiego Kuratora Oświaty z 15 lutego 2022 r.;
II. uchylenie w zw. z art. 135 p.p.s.a. decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję,
III. przekazanie sprawy Marszałkowi Województwa Śląskiego do ponownego rozpoznania;
IV. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Dodatkowo na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła też o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci:
I. odpisu Sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego Nauczyciela Kontraktowego ubiegającego się o stopień Nauczyciela Mianowanego;
II. odpisu Świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego w Centrum Doskonalenia Nauczycieli w S.,
- na okoliczność wykazania, iż skarżąca chociażby w toku pracy w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym oraz w toku kursu ukończonego w Centrum Doskonalenia Nauczycieli w S. uzyskała wymagane przygotowanie pedagogiczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie pełnomocnik strony podkreślił posiadanie przez stronę kwalifikacji wymaganych do nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Podkreślił odbycie przez nią półtoramiesięcznej praktyki w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, co organ sam przyznał na str. 9 decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Na wstępie wskazać należy, że w pierwszej kolejności Sąd bada, czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa procesowego, bowiem kontrola prawidłowości zastosowania przepisów materialnych może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustalił stan faktyczny i dał jasny wyraz jego oceny w świetle przepisów prawa. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w przedmiotowej sprawie. Jakkolwiek decyzja jest obszerna i zawiera przytoczenie przepisów prawa, to jednak nie zawiera wniosków, jakie z nich wynikają, przez co nie pozwala na jednoznaczne ustalenie stanowiska organu.
Elementy składowe decyzji administracyjnej określa art. 107 § 1 Kpa wymieniając pośród nich w pkt. 6 uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie do art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji warunków tych nie spełnia.
Podstawą odmowy nadania skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego jest zarzucany stronie przez organ brak przygotowania pedagogicznego. Trudno jednak stwierdzić, w czym konkretnie organ braku tego upatruje, bo uzasadnienie tego stwierdzenia jest w treści tej samej decyzji różne. Nie wiadomo więc, czy organ zarzuca, że kierunki studiów, które ukończyła skarżąca są niewystarczające dla uznania, że ich absolwentka uzyskała przygotowanie pedagogiczne, czy też braku tego upatruje w odbyciu przez nią niewłaściwych praktyk.
Na pierwszą podstawę może wskazywać treść str. 7 decyzji, gdzie organ odniósł się do standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomu kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. z 2007 r. Nr 164 poz. 1166 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 7 września 2004 r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2110). Organ stwierdził, że w załączniku nr 78 do rozporządzenia w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomu kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki, w którym to określono standardy kształcenia dla kierunku pedagogika na studiach pierwszego stopnia w zakresie dotyczącym kwalifikacji absolwenta, wskazano, że: (...) Absolwent uzyskuje podstawowe kwalifikacje zawodowe zależne od wybranej specjalności, z możliwością orientacji na konkretną specjalność pedagogiczną. Jest przygotowany do pracy w: szkolnictwie (po ukończeniu specjalności nauczycielskiej - Zgodnie ze standardami kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela) w placówkach oświatowo-wychowawczych, poradniach specjalistycznych zakładach pracy, służbie zdrowia, a także w instytucjach profilaktyki społecznej i w wymiarze sprawiedliwości.
Odnośnie tej części decyzji zauważyć należy, że organ przytoczył powołane przepisy, ale nie wyciągnął z nich żadnych wniosków w kontekście badanej sprawy i stwierdzenia jak się to ma do sytuacji skarżącej, natomiast kolejny akapit poświęcony jest już zagadnieniu praktyki.
Nie wskazał w szczególności, dlaczego ukończone przez skarżącą studia nie upoważniają jej w świetle tego rozporządzenia do nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela, skoro jest w nim mowa nie tylko o pracy w szkolnictwie (po ukończeniu specjalności nauczycielskiej, co podkreślił organ), ale także w placówkach oświatowo – wychowawczych, a w tym zakresie nie ma już zastrzeżenia o specjalności nauczycielskiej, podczas gdy skarżąca pracuje przecież w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym.
Wskazuje to na co najmniej niejasną jeśli nie wybiórczą wykładnię przepisów rozporządzenia. Nie wskazał też organ jak owe makrokierunki odnoszą się do badanej sprawy i czy tylko ukończenie takiego makrokierunku jest równoznaczne z posiadaniem wykształcenia pedagogicznego.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji powołał się na art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1762) – w wersji obowiązującej w dniu złożenia wniosku o wszczęcie postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego.
Stosownie do powołanego przepisu, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Jednocześnie organ nie wskazał, dlaczego przygotowanie pedagogiczne posiadane przez stronę nie jest "odpowiednie" w rozumieniu tego przepisu. Nie wyjaśnił tego także przez pryzmat przepisów wykonawczych.
Dlatego niezrozumiałe jest stwierdzenie zawarte na str. 4 decyzji akapit 2., że na wezwanie organu skarżąca przedstawiła zaświadczenie wydane przez WSH o stwierdzeniu kwalifikacji pedagogicznych, ale nie nauczycielskich.
Z cytowanych przepisów wynika bowiem zależność odwrotna: nie ten jest pedagogiem, kto jest nauczycielem, ale ten jest nauczycielem, kto m.in. ma przygotowanie pedagogiczne, a ten warunek skarżąca wydaje się spełniać.
Nadto ust. 2 cytowanego artykułu zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli i wskazania w szczególności poziomu wykształcenia i jego zakresu w odniesieniu do poszczególnych typów szkół i placówek.
W wykonaniu tej delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1289).
Stosownie do jego § 2 pkt 1 ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o nauczycielu, należy przez to rozumieć nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych (...). Natomiast w myśl § 2 pkt 2 rozporządzenia, jeśli mówi się o przygotowaniu pedagogicznym - należy przez to rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną - w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; (...) o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy zauważyć należy, że skarżąca jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela- wychowawcy, dwa dyplomy dwóch różnych uczelni potwierdzają nabycie przez nią wiedzy z zakresu pedagogiki zdobytej na kierunku pedagogika, jeden z nich dodatkowo wskazuje na powiązanie ze specjalnością, jaką jest resocjalizacja z profilaktyką, a drugi – specjalnością pedagogika opiekuńczo - społeczna. Z pkt. V.2 Suplementu do dyplomu w WSH (karta 46 akt administracyjnych) wynika, że posiadane kwalifikacje oraz uprawnienia zawodowe są zgodne ze standardami wynikającymi z rozporządzenia ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 lipca 2007r. ws. standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomu kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia by prowadzić studia międzykierunkowe raz makrokierunki. Sąd odczytuje to jako informację, że pedagogika ukończona przez skarżącą odpowiada zakresowi tego pojęcia przyjętemu w polskich uczelniach wyższych.
Nadto powołane rozporządzenie z 1 sierpnia 2017r. jako dokument potwierdzający posiadanie przygotowania pedagogicznego wymienia też świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego. Natomiast z akt sprawy wynika, że skarżąca w Centrum Doskonalenia Nauczycieli ukończyła kurs kwalifikacyjny z zakresu oligofrenopedagogiki w wymiarze 260 godzin zajęć dydaktycznych, z czego 180 godz. stanowiły zajęcia praktyczne, m.in. z zakresu metodyki wychowania w internacie.
Do wszystkich tych dokumentów organ się nie odniósł, nie wyjaśnił konkretnie i sposób poddających się weryfikacji, dlaczego nie są one wystarczające dla stwierdzenia posiadania pedagogicznego mimo, że literalnie odpowiadają wymaganiom wynikającym z rozporządzenia zarówno w zakresie wykształcenia na kierunku pedagogika, posiadania specjalności kierunkowych, jak i praktyki, choćby tej odbytej na kursie kwalifikacyjnym.
Zasadne okazały się zatem zarzuty wyrażone w pkt. III skargi co do błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ograniczającego się do przytoczenia przepisów prawa i stanu faktycznego, ale niewyjaśnienia jednocześnie podstaw i przesłanek uznania, że skarżąca nie posiada przygotowania pedagogicznego, choć literalnie rzecz biorąc takie właśnie pedagogiczne wykształcenie posiada.
Natomiast kwestia, czy zasadnie strona została awansowana na stopień nauczyciela kontraktowego nie może być rozważana w ramach tej sprawy, co także słusznie podniósł pełnomocnik skarżącej w pkt VII. skargi.
Wobec faktu, że uzasadnione okazały się zarzuty procesowe i dotyczące braków w zakresie uzasadnienia decyzji, analiza zarzutów naruszenia prawa materialnego była przedwczesna.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazań Sądu. Rozważy wszystkie dowody i da wyraz ich ocenie w treści decyzji w kontekście tej konkretnej sprawy i ustalonego stanu faktycznego w sposób poddający się weryfikacji, nie ograniczając się jedynie do przytoczenia przepisów prawa i konkluzji, że skarżąca nie posiada przygotowania pedagogicznego.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 9, art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 Kpa, sąd uchylił zaskarżone decyzje.