III SA/Gl 380/21

III SA/Gl 380/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-03-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne
Koncesje
Sygn. powiązane
II GSK 1283/22 - Wyrok NSA z 2026-01-20
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1064
art. 140 ust. 3 pkt 3, art. 142 ust. 1, art. 143 ust. 1, art. 143 ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. uchylił decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. [...] r., znak: [...], [...] w części dotyczącej punktu 1 oraz punktu 2 i orzekł:
1. ustalił skarżącemu E. G. opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji [...] ton kopaliny (piasku ze żwirem), w okresie od 5 lipca 2015 r. do 6 czerwca 2019 r., na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości S., Gmina Z., powiat [...], województwo [...] w wysokości [...] zł.
2. zobowiązał go do wniesienia 60 % ustalonej opłaty na konto Gminy Z. i 40%, kwoty na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w W..
3. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r., znak: [...], [...] w pozostałym zakresie, tj. w części, w jakiej organ I instancji umorzył postępowanie w stosunku do S. G., żony skarżącego i współwłaścicielki nieruchomości, na której prowadzone było wydobycie.
W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i poz. 695) – dalej powoływana jako Kpa w związku z art. 140 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 2, art. 140 ust. 3 pkt 3 ustawy z 9 czerwca 2011r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1064 i poz. 1339) - dalej Pgg.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 w związku z art. 140 ust. 2, pkt 2 i art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. ustalił stronie opłatę podwyższoną.
Powyższa decyzja została wydana w związku z wpływem [...] r. do organu I instancji pisma Marszałka Województwa [...] z 19 kwietnia 2019r., zawierającego prośbę o zweryfikowanie informacji zawartej w otrzymanym do zatwierdzenia "Projekcie robót geologicznych dla udokumentowania złoża kruszywa naturalnego S. w kat. C1 na terenie części działki ewid. Nr [...] w miejscowości S." w zakresie rekultywacji terenu poeksploatacyjnego (działka o numerze ewidencyjnym [...]) pod kątem ewentualnego wykonywania działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji.
Od tej decyzji tej odwołał się skarżący wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania strona tłumaczyła prace prowadzone na działce o numerze ewidencyjnym [...], której jest współwłaścicielem obowiązkiem "wykonania rekultywacji gruntów w kierunku rolnym pod urządzenie stawów rybnych", nałożonym na niego decyzją Starosty D. z [...] r., znak: [...], zmienioną decyzją z [...] r., znak: [...], na mocy której przedłużono termin wykonania tej rekultywacji do 20 września 2023 r. Z powyższego wywiodła, że karanie jej nie jest uzasadnione. Skarżący przyznaje, że nie dopatrzył, aby przed rozpoczęciem tych prac wystąpić do właściwego organu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, ale uczynił to w 2019r., zwracając się z wnioskiem do Wójta Gminy Z. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na wykonanie zbiornika wodnego na przedmiotowym terenie. Ten fakt skarżący się uznał za jedyne uchybienie z jego strony. W jego ocenie organ I instancji przyjmując, że wyłącznym celem jego działań było wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji, błędnie określił cel prowadzonych prac ziemnych, gdyż cel ten wynika z powyższej decyzji, on nie prowadził wydobycia kruszywa, a jego zamiarem i celem było wyłącznie wykonanie zbiornika wodnego w ramach prac rekultywacyjnych. Starosta zaś przeprowadzając wizję terenową nie stwierdził żadnych uchybień prowadzonych prac rekultywacyjnych. Jednocześnie przyznał, że w związku z działaniami organu I instancji zlecił w 2019 r. wykonanie dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "S.", którą zatwierdził Marszałek Województwa [...]. Zdaniem strony zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dowodzi, że wystąpiło wydobywanie kopaliny oraz że działalność rekultywacyjna przyniosła mu jakąkolwiek korzyść gospodarczą. Tłumaczył, że wydobyte masy ziemne zhałdował, aby wykorzystać je jako nasyp dla zbiornika wodnego i wyrównanie licznych nierówności terenowych oraz podwyższenia rzędnych działki. Nadmienił, że ponosi konsekwencje nieprawidłowych działań osób, podmiotów z lat 70-tych i 80- tych ubiegłego wieku. Zarzucił organowi I instancji, że nie odniósł się do charakteru robót ziemnych, przesądzając z góry, że była to zarobkowa działalność gospodarcza polegająca na wydobywaniu kopalin bez koncesji, natomiast nie wskazał i nie wyjaśnił okoliczności, które dały mu podstawę do przyjęcia takiej tezy, co w ocenie strony podważa wiarygodność i rzetelność postępowania tego organu. Jego zdaniem żaden z zgromadzonych dowodów nie potwierdził prowadzenia eksploatacji kopaliny na przedmiotowej działce i nie może tego potwierdzać niepracująca ładowarka oraz podjechanie samochodu pod załadunek, co stwierdził organ I instancji w trakcie wizji, który jednocześnie stwierdził, że nie prowadzono robót ziemnych. Zastrzeżenia budzi fakt wzięcia pod uwagę ustnych oświadczeń niezidentyfikowanych osób uznanych za jego synów. Podważył także ustaloną ilość wydobytej kopaliny i przyjętą grubość nadkładu, tj. 1,0 m, co stoi w sprzeczności z dokumentacją geologiczną złoża S., z której wynika, że nadkład ten wynosi 1,2 m - 1,4 m. To ma istotne przełożenie na ustalenie wysokości opłaty podwyższonej, co z kolei wpływa na sytuację życiową odwołującego się i jego rodziny. Ponadto odwołujący się poddał w wątpliwość wartość dowodową informacji z geoportalu "Google Earth" .
Rozpatrując odwołanie organ II stwierdził, że w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg kopaliną wydobytą - jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg). Z kolei działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, wykonywana jedynie na podstawie udzielonej koncesji. Zgodnie z art. 140 ust. 1 Pgg działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Organem właściwym w tego rodzaju sprawach, poza wyjątkami wynikającymi z art. 140 ust 2 pkt 1 Pgg, jest właściwy organ nadzoru górniczego (art. 140 ust. 2 pkt 2 Pgg). Natomiast art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg wskazuje, w jaki sposób należy obliczyć wysokość opłaty podwyższonej. Ponadto art. 143 ust. 2 i ust. 3 Pgg wskazuje, kto może być stroną postępowania w sprawach dotyczących ustalenia opłaty podwyższonej, tj. w szczególności może nią być podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, a w przypadku jego braku właściciel nieruchomości.
Wskazał, że przesłankami do wydania decyzji dotyczącej ustalenia opłaty podwyższonej jest prowadzenie wydobycia przez podmiot, który nie posiada koncesji i nie zgłosił zamiaru wydobywania kopaliny dla zaspokojenia potrzeb własnych, organowi nadzoru górniczego. W takiej sytuacji organ I instancji nie ma innej możliwości, jak tylko ustalenie opłaty podwyższonej, gdyż decyzje w takich sprawach nie mają charakteru uznaniowego.
Natomiast skarżący nie posiadał koncesji na wydobywanie kopaliny z przedmiotowej działki, której wraz z żoną jest współwłaścicielem.
Organ II instancji stwierdził, iż sygnały o naruszeniu prawa przez prowadzenie wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji wpłynęły do organu I instancji już [...] r., kiedy to otrzymał pismo z 8 marca 2013 r. dot. nielegalnego wydobycia i sprzedaży kruszyw bez koncesji w miejscowości S.. Po przeprowadzeniu wizji w terenie [...] r. organ I instancji pismem z [...] r., znak: [...], poinformował Starostę D. o prowadzonych na działce [...] robotach ziemnych oraz podjął działania w celu ustalenia formalnych podstaw działalności odwołującego się na terenie tej nieruchomości. Informację o nielegalnym wydobywaniu kopaliny organ I instancji otrzymał również od Zarządu Ogródków Działkowych [...] r. W ocenie organu II instancji opisane powyżej zainteresowanie prowadzonymi robotami ziemnymi sprawiło, że odwołujący się rozpoczął proces zalegalizowania działalności właśnie pod pretekstem rekultywacji gruntów - wniosek z 26 września 2013 r. Jednak nawet uzyskanie wyżej wymienionej decyzji na przeprowadzenie rekultywacji w kierunku rolnym pod urządzenie stawów rybnych nie skłoniło strony do podjęcia dalszych działań dla pełnego sformalizowania tego procesu, pomimo wyraźnej wskazówki w tym zakresie zawartej w postanowieniu Wójta Gminy Z. z [...] r., stanowiącym opinię do wniosku w sprawie o rekultywację. W uzasadnieniu tego postanowienia wyraźnie zaznaczono, że "zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie stawów wymaga, zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu, przestrzennym, uzyskania decyzji o warunkach zabudowy". Jak wynika z akt sprawy taki wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy ziemnego stawu rybnego odwołujący się złożył dopiero 11 października 2019 r., a więc już w trakcie trwania postępowania przed organem I instancji dotyczącym ustalenia opłaty podwyższonej.
Skarżący, jako potwierdzenie prawidłowości wykonywanych prac rekultywacyjnych, przytoczył protokół z kontroli przeprowadzonej (na podstawie art. 26 i 27 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm.), zwanej dalej: uogril), na działce nr [...], pt. "Protokół z rozprawy administracyjnej" spisany [...] r. w P.. Organ II instancji zwrócił uwagę, że wbrew temu co sugeruje strona, ww. kontrola nie została przeprowadzona w ramach postępowania dotyczącego przedłużenia terminu rekultywacji, ponieważ kontrolę przeprowadzono w maju 2017 r., a wniosek o zmianę terminu rekultywacji datowany jest na dzień 1 sierpnia 2018 r. Zgodnie z art. 27 ust. 3 uogril przeprowadzana przez Starostę D. kontrola wykonania obowiązku rekultywacji gruntów powinna polegać na sprawdzeniu (co najmniej raz w roku) zgodności wykonywanych zabiegów z dokumentacją rekultywacji tych gruntów, a zwłaszcza wymagań technicznych oraz ich terminowości. Jak wynika z wyjaśnień uzyskanych od Starosty D. zawartych w piśmie z 6 listopada 2020 r. ww. kontrola była jedyną przeprowadzoną na tym terenie, a z treści protokołu wynika, że opisano wyłącznie stan istniejący na rekultywowanych działkach w dniu kontroli, nie odnosząc się do żadnych dokumentacji czy ustaleń w tym zakresie. Jednakże charakter prowadzonych prac wzbudził wątpliwości kontrolujących, bowiem w protokole zawarto informację, że skarżący nie posiada koncesji oraz zapisano jego oświadczenie, że nie prowadzi na terenie rekultywowanym działalności górniczej.
Organ podniósł także, że z akt sprawy nie wynika, żeby jakakolwiek dokumentacja rekultywacji została opracowana, jednak w punkcie 3 pisma z 17 października 2017 r. skierowanego do organu I instancji skarżący informuje, że we wniosku o ustalenie rekultywacji przedstawił zakres prac mających na celu przywrócenie gruntów na działce nr [...] w S. dla celów rolnych. I tak w piśmie z 20 września 2013 r., wnioskującym o wydanie decyzji w sprawie rekultywacji, strona stwierdziła, że działka jest zdewastowana nieregularnymi wykopami w jej wschodniej i zachodniej części, a "dla zagospodarowania rolniczego przedmiotowej działki zamierzam zasypać część wykopów na wschodniej części działki nr [...] od strony działki nr [...] oraz od strony W. dla uzyskania filara bezpieczeństwa powodziowego. Obydwa wykopy na mojej działce zamierzam uporządkować i utworzyć hodowlane stawy rybne". Jednakże wbrew tym twierdzeniom z analizy zdjęć lotniczych pozyskanych z aplikacji Google Eatrh wynika, że od wydania decyzji rekultywacyjnej, tj. od roku 2013 do 2019 prace na terenie działki nr [...] skupiały się głównie na sukcesywnym powiększaniu zbiornika wodnego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania sprowadzających się do tego, że skarżący wykonywał jedynie ustawowe obowiązki wynikające z uogril dotyczące rekultywacji, organ podniósł, że zgodnie z art. 22 ust. 3 uogril, skarżący, jako osoba obowiązana do rekultywacji gruntów, powinien zawiadamiać Starostę D. - w terminie do 28 lutego każdego roku, o powstałych w ubiegłym roku zmianach w zakresie gruntów podlegających rekultywacji. Natomiast jak wynika z pisma Starosty D. z 6 listopada 2020 r. ani jedno takie zawiadomienie nie zostało przekazane.
Biorąc pod uwagę zarówno brak dokumentacji rekultywacji, jak i brak ww. zawiadomień wynikających z przepisów uogril oraz protokołów z kontroli przeprowadzanych w oparciu o art. 26 i 27 uogril. jedynymi dokumentami ilustrującymi zakres prowadzonych prac na działce nr [...] w kolejnych latach są zdjęcia lotnicze z Google Earth i GEOPORTALU, z których jednoznacznie wynika, że rekultywacja polegała głównie na powiększaniu zbiornika wodnego, czyli wybieraniu materiału z jego czaszy.
W ocenie organu te fakty dowodzą, że stronie nie zależało na zgodnym z prawem uregulowaniu swojej działalności. Co więcej, przez kolejne lata prowadziła na nieruchomości [...] szeroko zakrojone roboty ziemne nie wypełniając obowiązku wynikającego z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Kolejny etap działań strony związany z przedmiotową nieruchomością dotyczy wniosku z 1 sierpnia 2018 r. o wydłużenie terminu zakończenia prac rekultywacyjnych i ich przedłużenie do 20 września 2023 r. Jednak już po uzyskaniu zgody Starosty D. wyrażonej w decyzji z [...] r., w kwietniu 2019 r. odwołujący się złożył wniosek do Marszałka Województwa [...] o zatwierdzenie projektu robót geologicznych na działce [...]. Projekt robót geologicznych dla udokumentowania złoża kruszywa naturalnego "S." w kat. C1 na terenie działki wid. [...] w miejscowości S. został wykonany w kwietniu 2019 r. Jak skarżący wyjaśnił, zlecił go "w związku z działaniami Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z perspektywą uzyskania koncesji, ...aby nie domniemywano dalej, że prowadzi działalność pozakoncesyjną." Na tej podstawie organ II instancji uznał, iż skarżący przyznał, że dotychczas eksploatował kopalinę z czaszy zbiornika bez wymaganej koncesji. Twierdzenie strony, że na terenie będącym przedmiotem rekultywacji, czyli na terenie działki nr [...] "nie występowało złoże w dacie przeprowadzonych czynności przez Okresowy Urząd Górniczy w K." jest bezpodstawne, ponieważ złoże kopaliny, tam się znajdowało i dla przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia, czy było ono udokumentowane czy nie.
Organ zwrócił także uwagę, że opracowana w październiku 2019 r. dokumentacja geologiczna złoża kruszywa naturalnego "S.", zawiera informacje odnośnie stanu terenu będącego przedmiotem rekultywacji, które w części dotyczącej istniejącego zbiornika (wyrobiska) nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W punktach 1.1. i 1.4. oraz w załączniku tekstowym nr 1 zapisano, że w "nieokreślonej przeszłości", "przed nabyciem terenu przez obecnego właściciela", "przed rokiem 1999", na części centralnej złoża utworzono wyrobisko o powierzchni [...] ha. Do dokumentacji geologicznej nie dołączono żadnych dokumentów, w tym kartograficznych, które potwierdzałyby informacje w przedmiotowym zakresie. Mapa stanowiąca podkład dokumentacji geologicznej (pierwotna) otrzymana ze Starostwa D. wykonana została na podstawie pomiaru z kwietnia 2013 r. Z pomiaru do dokumentacji geologicznej (wykonanego w sierpniu 2019 r.) wyraźnie widać że w okresie 2013-2019 wyrobisko uległo znacznemu powiększeniu. Przedmiotowe działania strony skłoniły Marszałka Województwa [...] do wystąpienia do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. o zweryfikowanie informacji o możliwości prowadzenia wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji na nieruchomości [...]. Rozpoznanie stanu faktycznego na miejscu w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w [...] r. potwierdziło trwający od wielu lat proces poszerzania wyrobiska wgłębnego, także spod lustra wody oraz dało możliwość przeprowadzenia pomiarów geodezyjnych i oceny cech geologicznych złoża. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji wystąpił do Starosty D. i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o przedstawienie decyzji administracyjnych wydanych dla działki [...], pozwalających stronie na prowadzenie robót ziemnych na tej nieruchomości. Pytane w sprawie organy przedstawiły jedynie akta sprawy dotyczące decyzji rekultywacyjnej oraz jej przedłużenia. Dokumentacja ta nie zawiera żadnych projektów technicznych rekultywacji, które pozwalałyby na porównanie zamierzeń przedsiębiorcy w okresie wydawania decyzji z aktualnym stanem robót oraz zmianami ukształtowania terenu całej nieruchomości.
Uzasadniając swoje odwołanie na stronie 3 odwołujący się wskazał, że ... " Stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na kolejnych zdjęciach satelitarnych wyrobisko systematycznie się poszerzało, tzn. zbiornik wodny zajmował coraz większą powierzchnię działki, nie stanowi dowodu wprost, że prowadzono wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji. Powiększenie obrysu terenu zaniżonego, względem naturalnego terenu otaczającego związane było z wykonywanymi pracami rekultywacji wcześniejszej eksploatacji dokonanej w latach poprzednich (głównie w latach 70- tych ubiegłego wieku) przez poprzedników prawnych obecnego właściciela. Prace rekultywacyjne polegały na utworzeniu łagodnych nachyleń wcześniejszych stromych skarp nieregularnie kształtowanych wyrobisk. Nadanie łagodnych spadków wokół wyrobisk nastąpiło poprzez przemieszczenie mas ziemnych z terenów zewnętrznych, otaczających stare wyrobiska w związku z czym nastąpiło znaczne poszerzenie terenu zaniżonego względem terenów naturalnie ukształtowanych."
Takiemu wyjaśnieniu – zdaniem organu – przeczą jednak zdjęcia zamieszczone w Geoportal.gov.pl. Pomimo, że materiały tam przedstawione mają charakter poglądowy, to na zdjęciu z 2010 r. widać, że działka nr [...] w znacznym stopniu stanowi użytek rolny natomiast fragment nieruchomości, będący przedmiotem rozpoznania, stanowią nieużytki porośnięte niewysoką roślinnością. Z pewnością na tej części działki nie występują żadne zbiorniki wodne wymagające, jak pisze strona, nadania łagodnych spadków. Podobny stan zagospodarowania terenu widać na zdjęciu Google Earth z 27 kwietnia 2011 r. Dopiero zdjęcie z 31 grudnia 2012 r. dokumentuje prace ziemne na części działki nr [...], a zbiornik wodny widoczny jest w terenie dopiero w połowie 2013 r. Wątpliwości budzą więc działania strony w latach 2013-2019 na przedmiotowej nieruchomości skoro w tym czasie nie uzyskała decyzji o warunkach zabudowy ani pozwolenia wodnoprawnego na budowę stawów rybnych.
Przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, zdaniem organu II instancji, na uwagę zasługuje fakt, iż - jak wynika z analizy KRS oraz innych dostępnych baz danych - skarżący prowadził eksploatację kruszywa naturalnego na podstawie kilku koncesji, a także prowadził jego sprzedaż. Posiadał więc wystarczającą wiedzę w jaki sposób prowadzić eksploatację kruszywa zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Niezależnie od powyższego Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] r., na wniosek firmy "A" w D. zatwierdził dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego "S.". Z tego faktu organ II instancji wywiódł, że strona zamierza jednak eksploatować przedmiotowe złoże i tym samym w wątpliwość poddać należy sens prowadzenia od siedmiu lat, według stanowiska strony, rekultywacji.
Ponadto organ II instancji zauważył, że rodzaj kopaliny ustalony został w trakcie wizji lokalnej [...] r. i oględzinach przeprowadzonych [...] r. przez geologa górniczego, natomiast pomiar geodezyjny wykonany został przez mierniczego górniczego, a więc osoby posiadające kwalifikacje wskazane w art. 116 ust. 3 Pgg. Są to osoby uprawnione do sporządzania dokumentacji mierniczo-geologicznej, posiadające odpowiednią wiedzę specjalistyczną i doświadczenie, pozwalające na dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego i ustalenia ilości nielegalnie wydobytej kopaliny w przedmiotowej sprawie. Pomiar geodezyjny został wykonany metodą pozycjonowania satelitarnego - pomiar bezpośredni a współrzędne punktów określono z dokładnością pojedynczych centymetrów. Do wykonania pomiaru części niezawodnionej wyrobiska użyto odbiornika GPS Trimble R8s wraz z kontrolerem TSC3, natomiast do pomiaru dna części zawodnionej wyrobiska, użyto hydrologicznego zestawu pomiarowego "Seafloor" wyposażonego w platformę pomiarową HyDrone służącą do wykonywania pomiarów batymetrycznych. Obliczenia ilości nielegalnie wydobytej kopaliny przeprowadzono przy użyciu powszechnie stosowanego w obliczeniach geodezyjnych oprogramowania: MicroMap, WinKalk oraz C-Geo. Określenia objętości wydobytej kopaliny dokonano poprzez porównanie dwóch modeli terenu. Model "przed eksploatacją" określono na podstawie kopii mapy zasadniczej udostępnionej przez Starostę D., z którego pochodzą rzędne wysokościowe terenu oraz zdjęcia lotniczego z 5 lipca 2015 r. pozyskanego z portalu Google Earth. Stan "po eksploatacji" określono na podstawie pomiarów geodezyjnych przeprowadzonych podczas wizji i oględzin z czerwca i października 2019r. Szczegółowe informacje dotyczące zarówno użytego do pomiarów geodezyjnych sprzętu, jak również sposobu dokonanych pomiarów oraz obliczeń, przedstawiono w Sprawozdaniu z prac biurowych, mających na celu obliczenie ilości kopaliny wydobytej bez koncesji. W ocenie organu II instancji nie budzi wątpliwości prawidłowość zarówno sposób wykonania pomiarów geodezyjnych, jak również sposób obliczenia objętości wydobytej kopaliny.
Odnosząc się do kwestionowania przez stronę grubości nadkładu przyjętej do obliczeń (organ I instancji określił ją na 1,0 m), która w istotny sposób wpływa na wysokość ustalonej opłaty podwyższonej, organ II instancji podzielając słuszność zarzutu w tym zakresie pozyskał dokumentację geologiczną złoża "S.", zatwierdzoną przez Marszałka Województwa [...] i postanowił na podstawie danych w niej zawartych zmienić przyjętą do obliczeń grubość nadkładu na wartość 1,2 m. W tym celu sporządzona została [...] r. karta korygująca zmieniająca ilość wydobytej kopaliny i tym samym wysokość ustalonej opłaty podwyższonej. To skutkowało tym, że organ II instancji dokonał zmiany w zaskarżonej decyzji w zakresie ilości i wysokości ustalonej opłaty podwyższonej.
Natomiast w zakresie wątpliwości strony dotyczących przyjęcia jako dowód informacji z geoportalu Google Earth, wskazał na art. 75 § 1 Kpa, stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W ocenie organu II instancji właściwie został określony przez organ I instancji okres, za który została ustalona opłata podwyższona. Systematyczne powiększanie wyrobiska następowało już od 2013 r., wtedy to organy nadzoru górniczego nie były właściwe rzeczowo w zakresie przedmiotowych spraw. Mając na uwadze treść art. 143 ust. 1 Pgg, że decyzja w sprawach ustalenia opłaty podwyższonej nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie, organ I instancji za podstawę ustalenia opłaty podwyższonej przyjął, jako datę początkową, stan wyrobisk górniczych, jaki uwidoczniony jest na historycznym zdjęciu lotniczym, pozyskanym z Google Earth, według stanu na 5 lipca 2015 r., nie uwzględniając obszaru, który do tego dnia był już wyeksploatowany. Zaś za datę końcową organ I instancji przyjął [...] r., tj. dzień w którym organ ten przeprowadził pierwszą wizję w terenie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 140 ust. 1 Pgg poprzez przekroczenie interpretacji w kontekście art. 15 ust. 1 uogril, organ II instancji wyjaśnił, że przywołany art. 15 ust. 1 uogril odnosi się do przeciwdziałania degradacji gleb i zobowiązuje właściciela gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne do przeciwdziałania degradacji gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu właściwy organ (w tym przypadku Starosta D.), ze względu na ochronę gleb przed erozją i ruchami masowymi ziemi może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntów, zalesienie, zadrzewienie lub zakrzewienie gruntów lub założenie na nich trwałych użytków zielonych. Jak wynika z akt sprawy, Starosta D. nie wydał decyzji w oparciu o ww. przepis, natomiast w oparciu o art. 22 uogril wydał decyzję z [...] r., zobowiązującą odwołującego się do rekultywacji gruntów zdewastowanych. Tak więc powoływanie się odwołującego się na art. 15 ust. 1 uogril jest nieuprawnione.
W skardze obejmującej pkt 1 i 2 decyzji Prezesa WUG skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w tej części.
Zarzucił jej naruszenie:
1) art. 143 ust. 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze;
2) art. 140 ust. 3 pkt. 3 ustawy prawo geologiczne i górnicze;
3) art. 81a § 1 kpa;
4) art. 80 kpa.
W uzasadnieniu skargi skarżący oświadczył, że nie wydobywał na przedmiotowym terenie żadnych kopalin, a wykonywane na działce o numerze ewidencyjnym [...] prace były wykonywane w celu rekultywacji tego terenu zgodnie z decyzją Starosty D..
Co do zarzutu naruszenia art. 143 ust. 1 Pgg dotyczącego terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji podniósł, że odnośnie zdarzeń mających miejsce w 2015 r. - z dniem 31 grudnia 2015 r. zaczął biec pięcioletni termin do wydania decyzji określony w art. 143 ust. 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze. Termin ten w niniejszej sprawie upłynął 31 grudnia 2020 r. Tymczasem decyzja w niniejszej sprawie została wydana w dniu [...] r. W związku z powyższym, organ II instancji wydając decyzję - za zdarzenie mające miejsce od 5 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. - dopuścił się naruszenia art. 143 ust. 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze. Co więcej decyzja organu II instancji uchyliła pkt. 1 i 2 decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r. eliminując ją z obiegu prawnego.
Odnośnie zarzutu 2., odnoszącego się do ustalenia opłaty podwyższonej i jej wysokości, skarżący stwierdził, że organ II instancji nie dysponuje żadnym dowodem, iż w powiększonym przez niego zbiorniku wodnym znajdowało się złoże kopaliny (piasku ze żwirem). Co więcej, sam organ II instancji potwierdza, iż złoże kopaliny na terenie działki nr [...] nie zostało udokumentowane (str. 7 decyzji).
Po drugie, organ II instancji nie dysponuje żadnym dowodem iż skarżący wydobył [...] ton kopaliny (piasku ze żwirem). Co najwyżej, organ II instancji dysponuje pomiarami jaka jest objętość wydobytych z działki mas ziemnych, jednak całkowicie gołosłowne jest uznanie przez organ, iż wszystko co zostało wykopane (z wyjątkiem zgromadzonego nadkładu) stanowiło kopalinę.
W takim wypadku, wobec braku możliwości udowodnienia ilości wydobytej przez skarżącego kopaliny organ winien naliczyć opłatę za wykonanie robót geologicznych. Zastosowanie winien znaleźć art. 140 ust. 3 pkt. 2 ustawy prawo geologiczne i górnicze a opłata podwyższona winna być naliczona w wysokości [...] zł za każdy kilometr kwadratowy powierzchni terenu objętego taką działalnością, przy czym rozpoczęty kilometr kwadratowy powierzchni terenu liczy się jako cały.
Odnośnie naruszenia art. 81a § 1 Kpa, nakazującego rozstrzygać niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony podniósł, że skoro organ II instancji na str.5 zaskarżonej decyzji stwierdził, że "nie sposób nie zauważyć że działalność odwołującego się na terenie działki nr [...] począwszy od 2013 roku budzi szereg wątpliwości, które w toku prowadzonego postępowania trudno logicznie wytłumaczyć", z czego wynika wprost, iż postępowanie dowodowe nie rozwiało wątpliwości organu, to winien był zastosować ww. przepis. Tymczasem, w wydanej decyzji organ II instancji za każdym razem interpretuje wątpliwości przeciwko skarżącemu. Organ II instancji pomija przede wszystkim, iż działalność skarżącego miała na celu wykonanie decyzji Starosty D. z [...] r. znak [...], nakładającej na skarżącego obowiązek rekultywacji działki [...] pod urządzenie stawów rybnych. W tym zakresie decyzja Starosty D. nie tylko uprawniała skarżącego do dokonywania prac rekultywacyjnych, ale go do tego zobowiązywała. Skarżący wyjaśniał w postępowaniu, iż aby oczyścić dno stawu musiał wydobyć składowane tam przez wiele lat odpady.
Wreszcie co do zarzutu 4. skarżący stwierdził, że wysokość nadkładu powoduje istotne obniżenie wysokość nałożonej na skarżącego opłaty, dlatego okoliczność powyższa winna zostać zweryfikowana przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje za pomocą pomiarów geodezyjnych przy użyciu specjalistycznego sprzętu i nie jest tu wystarczająca analiza dokumentacji z archiwum Marszałka Województwa [...], której dokonał organ II instancji w konsekwencji podniesionego w odwołaniu zarzutu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd poddał analizie zarzut przedawnienia, albowiem w sytuacji, gdyby okazał się on uzasadniony, konieczne stałoby się uchylenie zaskarżonej decyzji bez konieczności zbadania pozostałych zarzutów skargi.
Zgodnie z art. 142 ust. 1 Pgg, do opłat, o których mowa w niniejszym dziale, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.) dotyczące zobowiązań podatkowych. Określone tymi przepisami uprawnienia organów podatkowych przysługują wierzycielom.
Odpowiednie zastosowanie oznacza odwołanie się do przepisów O.p, ale jedynie w zakresie nie uregulowanym w Pgg.
Stosownie do art. 143 ust. 1 Pgg, decyzja w sprawach określonych niniejszym działem nie może zostać wydana po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające jej wydanie, przy czym jest to decyzja ustalająca, co wynika z art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg ("opłate podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się ...").
Art. 68 § 1 ustawy O.p. stanowi, że zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przy czym termin wynikający z powołanego przepisu został odmiennie określony w art. 143 ust. 1 Pgg na 5 lat i to ten termin znajduje zastosowanie w sprawie, gdyż skoro został wskazany w przepisach Pgg, to nie obejmuje go odesłanie do O.p. zawarte w art. 142 ust. 1 Pgg.
Zagadnienie przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej stało się przedmiotem omówienia przez L. Etela, a wyrażone przez niego stanowisko Sąd orzekający w pełni podziela.
Komentator stwierdził bowiem, że "W zasadzie nie budzi już wątpliwości możliwość zmiany decyzji wymiarowej w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy upłynął w trakcie tego postępowania termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku. W przypadku gdy podatnikowi doręczono decyzję wymiarową w terminie, a następnie odwołał się on od niej i w trakcie postępowania odwoławczego upłynął omawiany termin przedawnienia, organ odwoławczy może nie tylko utrzymać w mocy tę decyzję, lecz także ją uchylić i orzec merytorycznie. Decyzja organu odwoławczego nie może być jednak mniej korzystna dla podatnika niż uchylona. Skorygowanie przez organ odwoławczy decyzji wymiarowej nie jest ustaleniem zobowiązania podatkowego – ono już istnieje po doręczeniu decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji, ale jest przejawem kontroli poprawności tego ustalenia i w razie stwierdzenia uchybień, ich wyeliminowania. (...). W sytuacji gdy podatnik zapłacił podatek na podstawie decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji (np. [...] zł) i zakwestionował jego wysokość w odwołaniu, to organ drugiej instancji także po upływie okresu przedawnienia może stwierdzić, że podatek wynosi mniej (np. [...] zł) w trybie powołanego wyżej przepisu i jednocześnie orzec o nadpłacie w wysokości [...] zł (art. 74a o.p.).Organ odwoławczy nie może jednak po upływie terminu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania uchylić w całości decyzji wymiarowej i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji." (L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 68).
Przenosząc cytowane stanowisko na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że początek okresu, w którym nastąpiło wydobycie, organ określił na 2015r. Oznacza to, że pięcioletni okres do wydania decyzji ustalającej opłatę podwyższoną z tego tytułu rozpoczął bieg z dniem 1 stycznia 2016r., zatem upłynął 31 grudnia 2020r. Decyzja I instancji została wydana [...] r., a więc przed upływem tego okresu. Natomiast decyzja II instancji wydana została co prawda [...]r., ale uchylenie rozstrzygnięcia I instancji związane było z uwzględnieniem jednego z zarzutów odwołania, a w konsekwencji ustalenia opłaty w niższej niż pierwotnie wysokości. Jest więc korzystna dla zobowiązanego.
Zatem uwzględniając tezy cytowanego komentarza w kontekście stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że prawo do wydania decyzji nie uległo przedawnieniu i dotyczący tego zarzut skargi jest nieuzasadniony.
Wobec tego ustalenia, Sąd przystąpił do merytorycznej analizy sprawy.
Bezspornym jest, że na terenie przedmiotowej działki doszło do wykonania prac ziemnych polegających na wykonaniu wykopu, co zostało jednoznacznie potwierdzone w aktach sprawy. Dowody to potwierdzające stanowią protokół z [...] r. oraz protokół z [...] r. Stan ten skarżący tłumaczy wykonywaniem rekultywacji działki w kierunku rolnym pod urządzenie stawów rybnych, na co przedkłada decyzję Starosty D. z [...] r., znak: [...] oraz decyzję z [...] r., znak: [...], na mocy której przedłużono termin wykonania tej rekultywacji do 20 września 2023 r. Natomiast kwestią sporną jest to, czy organy obu instancji właściwie zakwalifikowały działania strony na przedmiotowej działce jako wydobywanie kopaliny bez koncesji, co skutkowało ustaleniem opłaty podwyższonej. Innymi słowy spór dotyczy charakteru działalności strony na przedmiotowej działce.
W tak zarysowanym sporze Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego.
Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1064) – dalej powoływana jako "ustawa" lub "Pgg".
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg, złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża.
Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od złoża stanowi jej wydobycie.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji.
Zatem w odniesieniu do wydobycia kopalin istnieje sztywny reżim prawny, którego niedochowanie skutkuje stosowną sankcją. Art. 140 przewiduje naliczenie opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych. Organami właściwymi w tych sprawach jest m.in. właściwy organ nadzoru górniczego w zakresie niewymienionym w pkt 1 (art. 140 ust. 2 pkt 2). Natomiast opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny (art. 140 ust. 3 pkt 3).
Stosownie do art. 143 ust. 2 Pgg w sprawach określonych niniejszym działem stroną postępowania jest odpowiednio:
1) przedsiębiorca albo
2) podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, albo
3) podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych, albo
4) podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych.
Przy czym, w myśl ust. 3 art. 143 Pgg, w przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne.
Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważył, że również bezspornym jest, że prace ziemne na wskazanej działce prowadził skarżący. Sporny jest natomiast ich charakter – czy było to wydobycie kopalin bez koncesji czy rekultywacja działki poprzez wykonanie stawów.
Poszukując odpowiedzi na to pytanie na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do art. 80 Kpa organ ocenia czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całego materiału dowodowego. Oznacza to, że nie ocenia każdego dowodu odrębnie, lecz wszystkie dowody razem i we wzajemnej łączności i wyprowadza z nich wnioski przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Natomiast taka ocena zgromadzonych dowodów prowadzi do konstatacji, że zasadne jest stanowisko organu.
Strona złożyła wniosek o rekultywację nieruchomości 26 września 2013r. Decyzja zobowiązująca go do rekultywacji określała termin zakończenia prac na 2018r. Termin ten został następnie przedłużony do 2023r. na wniosek strony z 1 sierpnia 2018r. Oznacza to, że skarżący zamierzał prowadzić rekultywację jednej tylko działki przez 10 lat. Proces ten oczywiście nie jest ograniczony żadnym terminem, tym niemniej wskazuje to, że skarżący nie był szczególnie zainteresowany szybkim jej zakończeniem. Można nawet pokusić się o wątpliwość, czy strona w ogóle była faktycznie zainteresowana wykonaniem rekultywacji, skoro została pouczona, że dla jej faktycznego rozpoczęcia konieczne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, a wniosek o jej wydanie złożyła 11 października 2019r., a więc 6 lat po złożeniu wniosku o zezwolenie na rekultywację, a nawet po przedłużeniu terminu do jej wykonania, co nastąpiło decyzją z 2018r. Miało to zresztą miejsce już w trakcie postępowania przed organem i instancji, kiedy strona miała świadomość, że organ nadzoru interesuje się już zasadami, na których prowadzone są prace ziemne na nieruchomości. Oznacza to, że w okresie od 2013r. do 2019 nie było decyzji ani o warunkach zabudowy, ani pozwolenia wodnoprawnego na budowę stawów.
Strona tłumaczy powiększenie istniejącego na działce zbiornika wodnego pochodzącego rzekomo z lat 70-tych koniecznością złagodzenia stromych skarp. Tyle tylko, że w 2010r. nie było na nieruchomości żadnego zbiornika, w tym także o stromych brzegach.
Zdjęcia zamieszczone w Geoportal.gov.pl. wg stanu na 2010r. obrazują, że działka nr [...] w znacznym stopniu stanowi użytek rolny natomiast fragment nieruchomości, będący przedmiotem rozpoznania, stanowią nieużytki porośnięte niewysoką roślinnością. Na tej części działki nie występują żadne zbiorniki wodne wymagające łagodzenia spadków. Podobny stan zagospodarowania terenu widać na zdjęciu Google Earth z 27 kwietnia 2011 r. Dopiero zdjęcie z 31 grudnia 2012 r. dokumentuje prace ziemne na części działki nr [...], a zbiornik wodny widoczny jest w terenie dopiero w połowie 2013 r. Z analizy zdjęć lotniczych z Google Eatrh wynika, że od wydania decyzji rekultywacyjnej, tj. od roku 2013 do 2019 prace na terenie działki nr [...] polegały głównie na powiększaniu zbiornika wodnego, chociaż w piśmie z 20 września 2013 r. stanowiącym wniosek o wydanie decyzji w sprawie rekultywacji, strona oświadczyła, że "dla zagospodarowania rolniczego przedmiotowej działki zamierzam zasypać część wykopów na wschodniej części działki nr [...] od strony działki nr [...] oraz od strony W. dla uzyskania filara bezpieczeństwa powodziowego. Obydwa wykopy na mojej działce zamierzam uporządkować i utworzyć hodowlane stawy rybne".
Nadto – jak słusznie podniósł organ - zgodnie z art. 22 ust. 3 uogril, strona, jako osoba obowiązana do rekultywacji gruntów, powinna zawiadamiać Starostę D. - w terminie do 28 lutego każdego roku, o powstałych w ubiegłym roku zmianach w zakresie gruntów podlegających rekultywacji. Jak wynika z pisma Starosty D. z [...] r., znak: [...], ani jedno takie zawiadomienie nie zostało przekazane. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że rekultywacja w ogóle była prowadzona, tym bardziej przy uwzględnieniu faktu, że strona uzyskała decyzję o przedłużeniu terminu jej wykonania do 20 września 2023r.
Z drugiej strony organ zgromadził zdjęcia lotnicze z Google Earth i GEOPORTALU z kolejnych lat, z których wynika, że rekultywacja polegała głównie na powiększaniu zbiornika wodnego, czyli wybieraniu materiału z jego czaszy.
Zauważyć także trzeba, że po uzyskaniu decyzji Starosty D. z [...]r. przedłużającej termin zakończenia rekultywacji do 20 września 2023r., w kwietniu 2019r.skarżący złożył wniosek do Marszałka Województwa [...] o zatwierdzenie projektu robót geologicznych na działce [...]. Projekt robót geologicznych dla udokumentowania złoża kruszywa naturalnego "S." na terenie działki. [...] został wykonany w kwietniu 2019 r. a w październiku 2019 r. sporządzono dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego "S.". Oznacza to, że równolegle obowiązywała decyzja o rekultywacji terenu w kierunku rolniczym oraz były prowadzone działania mające na celu zbadanie złoża kopaliny i jego udokumentowanie. Wydaje się, że cele te wzajemnie się wykluczają. Zbędnym byłoby zasypywanie wykopów we wschodniej części działki, co deklarowała strona w piśmie z 20 września 2013r. w sytuacji, gdy – co najmniej - rozważała możliwość eksploatacji kopaliny. I odwrotnie - sporządzenie dokumentacji złoża gdyby strona miała zamiar przeprowadzić rekultywację terenu poprzez wykonanie stawów byłoby równie zbyteczne.
Wskazane fakty potwierdzają, że słusznie organ II instancji uznał działania strony za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji i ustalił opłatę podwyższoną.
W kwestii kwoty owej opłaty Sąd zauważa, że rodzaj kopaliny ustalony został w trakcie wizji lokalnej [...] r. i oględzin przeprowadzonych [...] r., przez geologa górniczego, zaś pomiar geodezyjny wykonany został przez mierniczego górniczego, zatem osoby te posiadały niezbędne kwalifikacje do wykonania tych czynności.
Do wykonania pomiarów użyto specjalistycznego sprzętu, a – jak podniósł organ - współrzędne punktów pomiarowych wyznaczonych przy jego zastosowaniu charakteryzują się dokładnością do pojedynczych centymetrów. Przy ustalaniu ilości wydobytej kopaliny wykonano pomiar geodezyjny metodą pozycjonowania satelitarnego - pomiar bezpośredni. W zaskarżonej decyzji na jej str. 7 organ szczegółowo opisał rodzaj wykorzystanego sprzętu i oprogramowanie, w jakie jest wyposażony, jak również sposób dokonania pomiarów, a Sąd nie znalazł podstaw aby je kwestionować; nie czyni tego zresztą również sam skarżący. Określenia objętości wydobytej kopaliny dokonano poprzez porównanie stanu terenu sprzed eksploatacji oraz pomiarów geodezyjnych przeprowadzonych podczas wizji i oględzin, określony jako po eksploatacji. Model "przed eksploatacją" ustalono na podstawie kopii mapy zasadniczej udostępnionej przez Starostę D., z którego pochodzą rzędne wysokościowe terenu oraz zdjęcia lotniczego z 5 lipca 2015 r. pozyskanego z portalu Google Earth. Szczegółowe informacje dotyczące obliczeń, przedstawiono w Sprawozdaniu z prac biurowych mających na celu obliczenie ilości kopaliny wydobytej bez koncesji. W ocenie Sądu sposób wykonania pomiarów geodezyjnych, jak również sposób obliczenia objętości wydobytej kopaliny nie budzi wątpliwości. Nadto - uwzględniając zarzuty odwołania – organ II instancji skorygował grubość nadkładu przyjętego do obliczenia ilości wydobytej kopalny poprzez zwiększenie jego grubości z 1m (przyjętej przez organ I instancji) do 1,2m. Przyjął do tego dane zawarte w zatwierdzonej przez Marszałka Województwa [...], dokumentacji geologicznej złoża "S.", którą uzyskał w toku postępowania. Konsekwencją zmiany w grubości nadkładu było sporządzenia [...] r. karty korygującej, zmniejszającej ilość wydobytej kopaliny i tym samym wysokość ustalonej opłaty podwyższonej.
Za datę początkową wydobycia organ przyjął stan nieruchomości widoczny na zdjęciu z Google Earth z 5 lipca 2015r. , a dla ustalenia ilości wydobytej kopaliny nie uwzględnił obszaru, który do tego dnia był już wyeksploatowany. Za datę końcową przyjął zaś dzień, w którym organ I instancji przeprowadził pierwszą wizję w terenie, tj. [...] r.
Powyższe okoliczności i ustalenia prowadza do wniosku, że zasadne jest stanowisko wyrażone przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do pozostałych – poza przedawnieniem - zarzutów skargi, Sąd ich nie podzielił.
Podnosząc zarzut naruszenia art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, stanowiącego podstawę prawną wymierzenia opłaty podwyższonej strona podnosi, że:
- wykonywane prace stanowią realizację decyzji o rekultywacji;
- organ nie dysponuje dowodem, że zbiorniku wodnym znajdowało się złoże kopaliny w postaci piasku ze żwirem;
- brak jest dowodów, że wszystko, co zostało wydobyte stanowiło kopalinę.
Do zarzutu pierwszego Sąd już się wyżej ustosunkował.
Odnośnie dwóch pozostałych należy przypomnieć, że w dniach [...]r. i [...]r. zostały przeprowadzone oględziny działki przez m.in. geologa górniczego , tj. osobę posiadającą wiedzę specjalną wystarczającą, aby ocenić, jaki materiał geologiczny znajduje się w danym miejscu. Po wtóre w toku postępowania organ pozyskał dane zawarte w dokumentacji geologicznej złoża "S.", zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa [...] z [...]., a z której wynika, że na działce [...] występuje złoże piasku ze żwirem i brak jest podstaw do kwestionowania zawartych tam informacji. Nie można też utożsamiać stanu, gdy złoże nie istnieje i gdy nie zostało udokumentowane. Fakt, że nie została sporządzona dokumentacja geologiczna nie wskazuje, że złoża w danym miejscu nie ma. Nadto stwierdzić należy, że strona skarżąca ograniczyła się jedynie do kwestionowania ustalenia organu, że wszystko, co znajdowało się na terenie objętym działalnością strony i zostało wydobyte stanowiło kopalinę, jednak w toku postepowania ani nie przedstawiła ani nie wskazała żadnego dowodu na okoliczność tego, co innego się tam znajdowało.
W kwestii naruszenia art. 81a §1 Kpa, nakazującego rozstrzygać wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony Sąd zauważa, że organ ustalił kto prowadził działalność na działce [...] (czego zresztą strona nie kwestionuje), natomiast swoje stanowisko co do rodzaju tej działalności, w szczególności, że stanowiła ona wydobycie kopaliny, a nie rekultywację terenu organ obszernie uargumentował z powołaniem się na szereg wskazanych w decyzji dowodów. Prowadzi to do wniosku, że stan faktyczny żadnych wątpliwości nie budzi i został ustalony w stopniu wystarczającym dla wydania rozstrzygnięcia, zatem Sąd zarzutu tego nie podzielił.
Ostatni zarzut dotyczy nieustalenia grubości nadkładu przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje w trybie pomiarów geodezyjnych i przy użyciu specjalistycznego sprzętu i że nie może ona wynikać z dokumentacji pozyskanej od Marszałka Województwa.
W tej kwestii zauważyć przyjdzie, że strona sama w odwołaniu powołała się na dokumentację geologiczną złoża, zatwierdzoną przez Marszałka podnosząc, że grubość nadkładu jest tam inna. Dlatego właśnie organ pozyskał ją od Marszałka i na podstawie danych w niej zawartych zwiększył grubość nadkładu do 1,2m. Stosownie do tych zmienionych danych została sporządzona karta korygująca, zmieniająca ilość wydobytej kopaliny. Wobec treści zawartych w dokumentacji geologicznej ich powielanie poprzez kolejny raz przeprowadzone pomiary uznać należy za zbędne. Wreszcie należy przyznać rację organowi co do tego, że korekta polega tylko na przeprowadzeniu działań matematycznych: po prostu wzrosła grubość warstwy ziemi, której kubaturę należy objąć od ustalonej kubatury wydobytej całości (kopaliny wraz z nadkładem), natomiast powierzchnia wyrobiska, która mogłaby ewentualnie być ustalona w trybie pomiarów geodezyjnych nie uległa zmianie. Słusznie zatem brak jest podstaw do ich powtarzania. Nie polega też na prawdzie twierdzenie strony, że nie miała ona możliwości weryfikacji ustalenia grubości nadkładu. Po pierwsze, została ona zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami strawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, zatem możliwość taka została jej zapewniona. Po drugie, dane przyjęte do obliczeń pochodziły z dokumentacji złoża, która była stronie znana. Miała więc ona możliwość zweryfikować, czy dane przyjęte przez organ pokrywają się z treściami, jakie zostały w niej zawarte.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.