III SA/GL 379/23

III SA/Gl 379/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Dz.U. 2021 poz 305
art. 67, art. 207 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 4, art. 51 § 1, art. 55
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2023 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 21 lipca 2021 r. nr 679/RR/2021 w przedmiocie zaliczenia łącznej wpłaty na poczet zaległości podatkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 stycznia 2023r., o sygn. akt I GSK 1362/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z 20 stycznia 2022 r., o sygn. III SA/Gl 1230/21, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi B sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. (dalej: skarżąca lub spółka), uchylił postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego z 21 listopada 2021r., nr [...], w przedmiocie zaliczenia łącznej wpłaty dokonanej przez spółkę.
Stan sprawy przedstawił się następująco:
Skarżąca spółka zawarła z Województwem Śląskim – Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. umowę na dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. W dniu 30 listopada 2020 r. spółka, z zachowaniem trzydziestodniowego terminu wynikającego z umowy, dokonała zwrotu na rachunek Zarządu Województwa Śląskiego niewykorzystanej części uzyskanych środków. Przelew został jednak zwrócony następnego dnia, albowiem to nie instytucja zarządzająca, lecz pośrednicząca – Wojewódzki Urząd Pracy w K., winna być adresatem przelewu. Na konto Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. w dniu 2 grudnia 2020 r. wpłynęła kwota 825.453,33 zł, tytułem zwrotu niewykorzystanych środków otrzymanych przez skarżącą na realizację projektu.
Wojewódzki Urząd Pracy w K. (dalej jako organ I instancji, instytucja pośrednicząca, IP) uznał, że skarżąca nie dokonała terminowego zwrotu środków, w związku z czym po jej stronie powstała zaległość z tytułu nieterminowego zwrotu środków. Jej zobowiązanie na dzień 2 grudnia 2020 r. opiewało na kwotę 825.453,33 zł, z tytułu należności głównej oraz 43.421 zł, z tytułu odsetek. Kwota odsetek, liczona jak od zaległości podatkowych, wyliczona została za okres od dnia płatności ostatniej transzy środków, do dnia obciążenia rachunku beneficjenta kwotą zwrotu. Kierując się art. 55 § 2 Ordynacji (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651; dalej O.p.) postanowieniem z 21 grudnia 2020 r. IP dokonała zaliczenia łącznej wpłaty w kwocie 825.453,33 zł dokonanej w dniu 2 grudnia 2020 r. przez skarżąca proporcjonalnie na poczet zaległej kwoty należności głównej 784.202,33 zł oraz kwoty odsetek 41.251 zł. W związku z powyższym do zwrotu pozostała kwota 41.251 zł.
Zarząd Województwa Śląskiego, po rozpatrzeniu zażalenia spółki, utrzymał w mocy postanowienie. Organ w pierwszej kolejności przywołał treść art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818; dalej ustawa wdrożeniowa), który w zakresie odzyskiwania środków odsyła do przepisów art. 207 ustawy o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305; dalej u.f.p.). Wskazał, że wystąpienie choć jednej z przesłanek z tego przepisu powoduje powstanie obowiązku zwrotu otrzymanych środków tj. wykorzystanie ich niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanie z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., pobranie nienależnych środków lub w nadmiernej wysokości. W takim przypadku środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Dalej stwierdził, że strona dokonując zwrotu środków z uchybieniem trzydziestodniowego terminu wynikającego z zawartej umowy dopuściła się naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Do procedur tych, w ocenie organu, zaliczyć należy również postanowienia umowy zawartej pomiędzy instytucją pośredniczącą, a stroną. To w tej umowie określono termin zwrotu niewykorzystanej części dofinansowania projektu oraz organ, na rachunek którego zwrot winien być dokonany. Uchybienie temu terminowi spowodowało zaś powstanie realnej szkody w budżecie Unii Europejskiej. Wskazał również na przepis art. 67 u.f.p., który w odniesieniu do należności pochodzących ze środków europejskich odsyła w sprawach nieuregulowanych u.f.p. do działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Wychodząc z tego odesłania organ podał, że skoro zaległością podatkową w rozumieniu art. 51 § 1 O.p. jest podatek niezapłacony w terminie płatności, to podobnie kwota dofinansowania niezwrócona w terminie staje się z mocy prawa zaległością podatkową. Zasadnym zatem staje się naliczanie odsetek zgodnie z art. 207 u.f.p., tj. od daty przekazania środków beneficjentowi. Fakt dokonania zwrotu środków na rachunek instytucji zarządzającej, zamiast pośredniczącej nie może, zdaniem organu, zwalniać strony z obowiązku uiszczenia odsetek. Te bowiem powstały już z chwilą naruszenia procedur powodujących obowiązek zwrotu niewykorzystanego dofinansowania. Nadto, w treści zawartej umowy zdefiniowano pojęcia instytucji zarządzającej i pośredniczącej, wskazano, które organy te funkcję pełnią, wskazano również tryb zwrotu niewykorzystanych środków oraz organ, na którego rachunek zwrot winien być dokonany. W ocenie organu w sprawie doszło do wystąpienia nieprawidłowości poprzez niedokonanie zwrotu środków w terminie określonym w umowie o dofinansowanie i na rachunek określony w tej umowie. W dacie upływu terminu zwrotu wystąpiła nieprawidłowość i szkoda realna w postaci braku zwrotu środków na konto instytucji pośredniczącej. Wskazane naruszenie procedur – naruszenie postanowień umowy – stanowi nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 1303/2013. Tymczasem w umowie zawartej pomiędzy stronami jednoznacznie wskazano tryb zwrotu niewykorzystanych środków.
WSA w Gliwicach, po rozpatrzeniu skargi spółki na w/w postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego z 21 lipca 2021 r., uchylił zaskarżony akt. W uzasadnieniu podzielił stanowisko orzecznictwa, jak i samego organu co do tego, że owymi procedurami z art. 184 ust. 1 u.f.p., są również postanowienia umowy o dofinansowanie projektu zawartej z beneficjentem. W razie niedokonania zwrotu w ww. terminie, stosuje się przepisy § 15 umowy. Zgodnie zaś z § 15 ust. 1 umowy, w przypadku stwierdzenia, iż na skutek działania lub zaniechania Beneficjenta doszło do nieprawidłowości lub innego wydatkowania środków dofinansowania niezgodnie z zapisami niniejszej umowy, IP-WUP wszczyna procedurę odzyskania środków zgodnie z przepisami rozporządzenia ogólnego, ustawy wdrożeniowej oraz UFP, w szczególności, gdy na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Sąd zauważył, że nie ulegało wątpliwości organu, że nieprawidłowość, do której odwołuje się przytoczony wyżej przepis § 15 polegała na zwrocie środków po terminie. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa krajowego poprzez niedokonanie zwrotu niewykorzystanej części dofinansowania w terminie wynikającym z innej procedury, o której mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., którą były postanowienia umowy o dofinansowanie realizacji projektu. Uchybienie temu terminowi spowodowało konieczność zastosowania w sprawie § 15 umowy. A skoro tak, to obowiązkiem organu było zbadanie, czy dwudniowe uchybienie w terminie zwrotu niewykorzystanej części dotacji miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie tego budżetu nieuzasadnionym wydatkiem. Brak stosownego zbadania tej kwestii wnika z błędnej wykładni nieprawidłowości przyjętej przez organ. Tenże bowiem uznał, że nieprawidłowość powstaje w momencie, gdy beneficjent podjął działania lub ich zaniechał, a to jego zachowanie powodowało lub mogło powodować szkodę. Zdaniem organu w sprawie wystąpiła szkoda realna w postaci braku zwrotu środków w określonym umową terminie. Na tym stwierdzeniu organ poprzestał analizę nieprawidłowości. Niemniej jednak cytowany wyżej art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 stanowi, że szkodliwy wpływ na budżet Unii zachodzi wówczas, gdy przejawia się on obciążeniem tego budżetu nieuzasadnionym wydatkiem. Nie jest zatem tak, jak tego chce organ, że dwudniowe uchybienie terminowi zwrotu środków już spowodowało lub mogło wywrzeć szkodliwy wpływ na budżet Unii Europejskiej. Spółka jakkolwiek dopuściła się błędu kierując przelew na rachunek instytucji zarządzającej, jednakże wskutek tego uchybienia strona nie dysponowała środkami unijnymi. Niezwłocznie po zwrocie przelewu dokonała bowiem ponownej wpłaty, tym razem już na rachunek instytucji pośredniczącej. Błąd skarżącej nie obciążył budżetu Unii Europejskiej nieuzasadnionym wydatkiem. Kwota podlegająca zwrotowi ostatecznie bowiem, z nieznacznym opóźnieniem wpłynęła na rachunek instytucji pośredniczącej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 stycznia 2022r., o sygn. akt I GSK 1362/22 uwzględnił skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Gliwicach Zarządu Województwa Śląskiego, uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w spornym zakresie kluczowym jest prawidłowe zinterpretowanie pojęcia nieprawidłowości w znaczeniu, jakim posługuje się art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Zgodnie z jego treścią nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Z zacytowanej definicji wynika, że poprzez nieprawidłowość należy rozumieć każde naruszenie prawa unijnego lub krajowego, będące efektem działania lub zaniechania danego podmiotu, które nie tylko ma, ale również potencjalnie może mieć negatywny wpływ na budżet Unii Europejskiej.
Na gruncie tej sprawy bezspornym jest, że do naruszenia przez spółkę prawa krajowego (postanowień wiążącej ją umowy) doszło, natomiast jej rozstrzygnięcie uzależnione jest od tego, jaki był wpływ tego naruszenia na stan finansów Unii.
W tak zdefiniowanym sporze rację NSA przyznało skarżącemu kasacyjnie organowi, gdyż w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 wyraźnie jest mowa o naruszeniu prawa mającym lub mogącym mieć rzeczywisty wpływ na budżet Unii Europejskiej. Zatem wbrew stanowisku Sądu I instancji, w okolicznościach tej sprawy organ nie był zobligowany do wykazania faktycznej szkody. W postanowieniu organ wykazał związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem przez spółkę procedur w zakresie zwrotu środków, a potencjalną szkodą, jakiej mógł doznać budżet Unii Europejskiej, na skutek niezwrócenia w terminie środków. Poza tym samo niezwrócenie środków pieniężnych, jako konkretnej i wymiernej wartości ekonomicznej, w zakreślonym na to terminie, ze swej istoty wiążę się z naruszeniem interesów podmiotu, do którego środki te miały trafić, bezpośrednio czy też za pośrednictwem odpowiedniego ich dysponenta. Obiektywnym tego wyrazem jest prawem przewidziana konsekwencja, w postaci naliczania odsetek od nieterminowego spełnienia świadczenia, tj. za samo dopuszczenie się opóźnienia. Tym samym więc, w opisanych wyżej okolicznościach, sam fakt co najmniej potencjalnego wyrządzenia szkody finansom Unii Europejskiej, nie może budzić wątpliwości. W tym aspekcie nie sposób także wiązać rzeczywistego czy też potencjalnego wyrządzenia szkody z tym, czy zwrot środków po terminie nastąpił dobrowolnie przez zobligowany do tego podmiot czy też koniecznym było wydanie decyzji i skorzystanie z odpowiednich środków przymusu w tym zakresie. O ile bowiem przypadek wydania decyzji stanowi najbardziej czytelny przykład sytuacji, w której wyrządzenie szkody finansom Unii Europejskiej jest najbardziej realne, to jednak nie jest to warunek niezbędny do przyjęcia zaistnienia szkody dla budżetu Unii Europejskiej, czy to jako faktycznej czy potencjalnej. Jeżeli chodzi zaś o sam rozmiar faktycznej czy potencjalnej szkody, to w tym aspekcie stwierdził NSA, że pozostaje on bez wpływu na sam fakt przyjęcia zaistnienia nieprawidłowości. Do tej okoliczności nie odwołuje się żaden z elementów definicji nieprawidłowości, zawartej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013.
Konkludując NSA zalecił więc, że ponownie rozpoznając sprawę WSA w Gliwicach dokona oceny legalności tego postanowienia, z uwzględnieniem przedstawionego w niniejszych rozważaniach rozumienia pojęcia nieprawidłowości, w znaczeniu jakie temu pojęciu nadaje art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, a w szczególności stwierdzeń odnośnie wpływu nieterminowego zwrotu przez spółkę środków na finansowe aspekty interesów Unii Europejskiej. W ramach ponownej oceny zgodności z prawem postanowienia, Sąd I instancji odniesienie do całokształtu okoliczności związanych z prawidłowością dokonanego zaliczenia, wpłaconych przez spółkę po terminie kwot, na poczet należności głównej oraz odsetek, zgodnie z regułami wynikającymi z odpowiedniego zastosowania przepisów Ordynacji, dotyczących tejże materii.
Na rozprawie pełnoocnik spółki w pełni podtrzymał dotychczasowe stanowisko, akcentując brak jakiejkolwiek szkody w budżecie UE.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że skład orzekający działa w warunkach związania powyższym wyrokiem NSA z 10 stycznia 2023r., o sygn. akt I GSK 1362/22, którym uchylił wyroku WSA w Gliwicach z 20 stycznia 2022 r., o sygn. akt III SA/Gl 1230/21, uchylający postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego z 21 listopada 2021 r., nr [...], w przedmiocie zaliczenia łącznej wpłaty, dokonanej przez spółkę, w kwocie 825.453,33 zł, proporcjonalnie na poczet zaległej należności głównej – 784.202,33 zł oraz kwoty odsetek – 41.251 zł.
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Kwestię związania oceną prawną NSA zasadniczo reguluje art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjęty model postępowania w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje, że zawarty tam przepis art. 190 nie jest jedynym uregulowaniem, które wyraża kwestię związania przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną prawną. W związku z odesłaniem zawartym w art. 193 Ppsa, który stanowi, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 153 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem rozstrzygnięcia. Co do zasady przepis ten będzie miał zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w razie orzekania reformatoryjnego na podstawie art. 188 Ppsa (por. B. Dauter w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VII, teza 5, LEX).
Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej a nie innej decyzji. Związanie oceną prawną sądu odwoławczego nie występuje tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nadto przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji "granice sprawy", o których mowa w art. 134 i art. 135 p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznawał skargę kasacyjną Sąd II instancji i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy (por. wyrok NSA z 3 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1311/07).
W dokonanej analizie regulacji prawnych NSA wyraził wiążącą oceną stwierdzając, że nie sposób wiązać rzeczywistego czy też potencjalnego wyrządzenia szkody z tym, czy zwrot środków po terminie nastąpił dobrowolnie przez zobligowany do tego podmiot czy też koniecznym było wydanie decyzji i skorzystanie z odpowiednich środków przymusu w tym zakresie. O ile bowiem przypadek wydania decyzji stanowi najbardziej czytelny przykład sytuacji, w której wyrządzenie szkody finansom Unii Europejskiej jest najbardziej realne, to jednak nie jest to warunek niezbędny do przyjęcia zaistnienia szkody dla budżetu Unii Europejskiej, czy to jako faktycznej czy potencjalnej. Jeżeli chodzi zaś o sam rozmiar faktycznej czy potencjalnej szkody, to w tym aspekcie stwierdzić należy, że pozostaje on bez wpływu na sam fakt przyjęcia zaistnienia nieprawidłowości. Do tej okoliczności nie odwołuje się żaden z elementów definicji nieprawidłowości, zawartej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. W tym zakresie uwzględnił zarzuty Zarządu Województwa Śląskiego.
Dając następnie zalecenia NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę WSA w Gliwicach dokona oceny legalności zaskarżonego postanowienia, z uwzględnieniem przedstawionego w niniejszych rozważaniach rozumienia pojęcia nieprawidłowości, w znaczeniu jakie temu pojęciu nadaje art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, a w szczególności stwierdzeń odnośnie wpływu nieterminowego zwrotu przez spółkę środków na finansowe aspekty interesów Unii Europejskiej, odniesienie do całokształtu okoliczności związanych z prawidłowością dokonanego zaliczenia, wpłaconych przez spółkę po terminie kwot, na poczet należności głównej oraz odsetek, zgodnie z regułami wynikającymi z odpowiedniego zastosowania przepisów Ordynacji, dotyczących tejże materii.
Rozpoznając sprawę w powyższych granicach stwierdzić więc należy, że bezspornym jest w sprawie, że do naruszenia przez spółkę prawa krajowego (postanowień wiążącej ją umowy) doszło. NSA przesadziło także kwestię zaistnienia szkody w związku z 2-dniowym uchybieniem przez spółkę terminu wpłaty kwoty podlegającej ostatecznie zwrotowi na właściwy rachunek przyznając rację skarżącemu kasacyjnie organowi i stwierdzając, że w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 wyraźnie jest mowa o naruszeniu prawa mającym lub mogącym mieć rzeczywisty wpływ na budżet Unii Europejskiej. Zatem organ nie był zobligowany do wykazania faktycznej szkody, wystarczyło wykazanie związeku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przez spółkę procedur w zakresie zwrotu środków, a potencjalną szkodą, jakiej mógł doznać budżet Unii Europejskiej, na skutek niezwrócenia w terminie środków. NSA przesadziło, że niezwrócenie środków pieniężnych, jako konkretnej i wymiernej wartości ekonomicznej, w zakreślonym na to terminie, ze swej istoty wiążę się z naruszeniem interesów podmiotu, do którego środki te miały trafić, bezpośrednio czy też za pośrednictwem odpowiedniego ich dysponenta. Obiektywnym tego wyrazem jest prawem przewidziana konsekwencja, w postaci naliczania odsetek od nieterminowego spełnienia świadczenia, tj. za samo dopuszczenie się opóźnienia. Tym samym więc, w opisanych wyżej okolicznościach, sam fakt co najmniej potencjalnego wyrządzenia szkody finansom Unii Europejskiej, nie może budzić wątpliwości.
Natomiast odnosząc się do zalecanego przez NSA zbadania całokształtu okoliczności związanych z prawidłowością dokonanego zaliczenia wpłaconych przez spółkę po terminie kwot – tj. na poczet należności głównej oraz odsetek, zgodnie z regułami wynikającymi z odpowiedniego zastosowania przepisów Ordynacji – to należało stwierdzić prawidłowość dokonanego przez organ zarachowania.
Regulacja art. 67u.f.p., w odniesieniu do należności pochodzących ze środków europejskich odsyła w sprawach nieuregulowanych ufp do działu III O.p.
Rację więc należy przyznać organowi powołującemu się na brzmienie art. 5 O.p. definiujące nazwę zobowiązania podatkowego, jako wynikającego z obowiązku podatkowego zobowiązania podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Zaległością podatkową jest zaś podatek niezapłacony w terminie płatności. W konsekwencji w myśl art. 4 O.p. obowiązek zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich przez beneficjenta powstał już w momencie wystąpienia jednej z przesłanek z art. 207 ust. 1 u.f.p. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma charakter deklaratoryjny. Decyzja ta nie tworzy nowego stosunku prawnego. Środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur bądź pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości, są środkami nienależnymi już od dnia przekazania środków beneficjentowi. W takim przypadku odsetki liczyć należy od dnia przekazania środków beneficjentowi w zakresie odsetek traktując te środki jak zaległości podatkowe.
Zatem skoro zaległością podatkową w rozumieniu art. 51 § 1 O.p. jest podatek niezapłacony w terminie płatności, to podobnie kwota dofinansowania niezwrócona w terminie staje się z mocy prawa zaległością podatkową. Zasadnym zatem było naliczanie odsetek zgodnie z art. 207 u.f.p. - tj. od daty przekazania środków beneficjentowi do dnia ich zwrotu – tj. wpłaty na właściwe konto bankowe.
Natomiast stosownie do art. 55 O.p., regulującego wpłatę odsetek za zwłokę, § 2 który stanowi, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Tym samym organ zobowiązany był do odpowiedzniego zarachowanie wpłaconej przez beneficjenta sumy proporcjonalnie na należność główną i odsetki – czego dokonał.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
-----------------------
7