III SA/Gl 37/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny za rok 2023. Spółka argumentowała, że wyrok TSUE otworzył możliwość ubiegania się o zwrot, a termin na złożenie wniosku powinien być traktowany jako procesowy i podlegać przywróceniu. Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały jednak, że termin określony w art. 31d ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym ma charakter materialnoprawny. W związku z tym, instytucja przywrócenia terminu, przewidziana dla terminów procesowych (art. 162 Ordynacji podatkowej), nie miała zastosowania. Sąd podkreślił, że uchybienie terminowi materialnemu powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a nie bezskuteczność czynności procesowej. Ponieważ wniosek o zwrot akcyzy za 2023 r. został złożony w ustawowym terminie (co było odrębnie procedowane), odmowa wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu była uzasadniona "inną przyczyną" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w rozumieniu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy działały zgodnie z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru terminu do złożenia wniosku o zwrot akcyzy dla zakładów energochłonnych jako terminu materialnoprawnego i konsekwencje jego uchybienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu, gdy termin ten jest materialnoprawny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin do złożenia wniosku o zwrot części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny (art. 31d ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym) ma charakter materialnoprawny czy procesowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin ten ma charakter materialnoprawny.
Uzasadnienie
Termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa lub niemożność jego realizacji. Termin procesowy dotyczy czynności procesowych. Termin do złożenia wniosku o zwrot akcyzy kształtuje prawo do uzyskania zwrotu, a jego uchybienie uniemożliwia nawiązanie stosunku materialnoprawnego.
Czy uchybienie terminowi materialnoprawnemu do złożenia wniosku o zwrot akcyzy może stanowić "inną przyczynę" uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchybienie terminowi materialnoprawnemu, który nie podlega przywróceniu, stanowi "inną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania.
Uzasadnienie
Instytucja przywrócenia terminu dotyczy wyłącznie terminów procesowych. Brak możliwości przywrócenia terminu materialnoprawnego oznacza, że postępowanie w sprawie jego przywrócenia nie może być wszczęte, co wypełnia przesłankę z art. 165a § 1 O.p.
Przepisy (10)
Główne
u.p.a. art. 31d § ust. 9
Ustawa o podatku akcyzowym
Termin do złożenia wniosku o zwrot części akcyzy jest terminem prawa materialnego.
O.p. art. 165a § § 1
Ordynacja podatkowa
Pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym w przypadku uchybienia terminowi materialnoprawnemu.
Pomocnicze
O.p. art. 162 § § 2-4
Ordynacja podatkowa
Przepisy te dotyczą przywrócenia terminów procesowych, a nie materialnoprawnych.
P.u.s.a. art. 1 § § 1-2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad postanowieniami wydanymi w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równego traktowania przez władze publiczne.
TUE art. 5 § ust. 4
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada proporcjonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do złożenia wniosku o zwrot akcyzy jest terminem prawa materialnego. • Uchybienie terminowi materialnoprawnemu, który nie podlega przywróceniu, stanowi "inną przyczynę" uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na podstawie art. 165a § 1 O.p. • Organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa i w sposób budzący zaufanie. • Nie doszło do naruszenia zasad demokratycznego państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej ani zasady równego traktowania.
Odrzucone argumenty
Termin do złożenia wniosku o zwrot akcyzy jest terminem procesowym i podlega przywróceniu na podstawie art. 162 O.p. • Organ I instancji winien wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu. • Zaskarżone postanowienie narusza zasady praworządności, zaufania do organów, interpretowania wątpliwości na korzyść podatnika. • Naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa do skorzystania ze zwolnienia i nieuprawnione zróżnicowanie podmiotów. • Naruszenie art. 31d u.p.a. poprzez pominięcie zasady proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
Uchybienie terminowi materialnemu powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnym. • Terminy prawa materialnego są terminami, które ogranicza w czasie dochodzenie lub realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. • Instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do terminów procesowych. • Zwrot kwoty zwracanej częściowo akcyzy dokonywany jest na wniosek zakładu [...] za okres roku podatkowego a o zwrocie tym orzeka, w drodze decyzji, właściwy naczelnik urzędu skarbowego. • Wniosek, o którym mowa w ust. 5, jest składany za okres roku podatkowego, w terminie do dnia 31 grudnia roku następującego po roku, w którym zakończył się rok podatkowy. • Z tego przepisu wynika zatem, że w fazie wstępnej postępowania organ podatkowy bada czy wniosek (podanie) pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie.
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Beata Machcińska
sędzia
Adam Gołuch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminu do złożenia wniosku o zwrot akcyzy dla zakładów energochłonnych jako terminu materialnoprawnego i konsekwencje jego uchybienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu, gdy termin ten jest materialnoprawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji terminów w prawie podatkowym, co jest kluczowe dla praktyków. Odwołanie do wyroku TSUE dodaje jej międzynarodowego kontekstu.
“Termin na zwrot akcyzy: materialny czy procesowy? WSA rozstrzyga kluczową kwestię dla firm energochłonnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.