III SA/Gl 362/23

III SA/Gl 362/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 239f  par. 1  pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 marca 2023 r. nr 2401-IOA.4823.7.2023.HI w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej karę pieniężną oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 marca 2023 r., nr 2401-IOA.4823.7.2023.HI, Dyrektor Administracji Skarbowej w Katowicach, (zwany dalej organem odwoławczym), na podstawie art 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, 239 f § 1 pkt 1 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz.U z 2022r. poz.2651 z późn. zm.), dalej: ordynacja podatkowa, po rozpatrzeniu zażalenia A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, (zwanej dalej: skarżący, spółka), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji – Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K. z 12 stycznia 2023 r., nr [...] (zwany dalej: organ I instancji), wydane w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej organu I instancji. Na mocy tej decyzji, wydanej w dniu 1 lipca 2022 r., utrzymanej następnie w mocy przez organ odwoławczy (decyzja z dnia 19 października 2022 r., nr [...]), organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 10.000 zł nałożoną na podstawie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm.), z tytułu niewykonania obowiązku podmiotu odbierającego. Obowiązek ten polegał na uzupełnieniu zgłoszenia nr [...] w rejestrze zgłoszeń, o dane wymagane przepisem art. 7c ustawy SENT.
Na ww. postanowienie z 14 marca 2023 r., organu odwoławczego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga, (datowana na dzień 28 kwietnia 2023 r.), podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 33d § 2 i art. 239 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Skarżący uzasadniał ten zarzut w ten sposób, iż jego zdaniem natychmiastowe wykonanie decyzji – przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny – spowoduje dla niego zagrożenie w kontynuowaniu działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego żądanie przez organy zabezpieczenia, od którego uzależniają wstrzymanie wykonania decyzji, jest niezgodne z celem ustawy SENT, która miała ułatwić walkę z tzw. szarą strefą, podczas gdy żądana forma i zakres zabezpieczenia "w istocie polega na pozbawieniu skarżącego możliwości dysponowania środkami, jest więc tożsamy z wykonaniem zobowiązania". Skarżący zwrócił uwagę na okoliczność, że w kwestii zgodności z prawem decyzji organu odwoławczego trwa nadal postępowanie sądowoadministracyjne, lecz dotychczas nie wyznaczono rozprawy a, sąd administracyjny nie rozpoznał wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, która została zresztą już wykonana w drodze egzekucji.
Skarżący na tych podstawach domagał się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i przyznania mu od strony przeciwnej kosztów postępowania.
Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie skarga nie jest zasadna, gdyż skarżący oparł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na przepisie art. 239 f § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, co oznaczało, że organ wstrzymuje na tej podstawie wykonanie decyzji po przyjęciu zabezpieczenia jej wykonania wraz z odsetkami za zwłokę. W toku postępowania ustalono, że skarżący zabezpieczenia nie złożył, zatem zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Organ odwoławczy wskazał na nieaktualność stanowiska skarżącego w kwestii nierozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji merytorycznej, zawartego w skardze rozpoznawanej przez WSA w Gliwicach pod sygnaturą III SA/Gl 8/23, gdzie postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
W kwestii złożenia przez skarżącego zabezpieczenia organ odwoławczy zwracał się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., jako organu miejscowo właściwego, lecz otrzymał w piśmie tego organu z dnia 10 stycznia 2023r. odpowiedź, że zabezpieczenie nie zostało wniesione w formie i trybie wskazanej w art. 33 d § 2 ordynacji podatkowej.
W tej sytuacji organ odwoławczy nie miał możliwości wydać orzeczenia innej treści, aniżeli zaskarżone postanowienie, a zarzuty skarżącego w jego ocenie są bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia z 12 stycznia 2023 r., nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej organu I instancji.
Spór koncentruje się wokół tego, czy Skarżący uprawniony jest do wnioskowania o wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej.
Przechodząc do rozstrzygnięcia zaprezentowanego wyżej sporu stwierdzić należy, że zgodnie z art. 239f § 1 ordynacji podatkowej, organ podatkowy I instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego:
1) na wniosek - po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 ordynacji podatkowej. - do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania lub
2) z urzędu - po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.
W obu przypadkach, aby mogło dojść do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej musi zostać wniesiona na nią skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, iż skarga ma dotyczyć właśnie tej decyzji ostatecznej, która podlega przymusowemu wykonaniu (zob. wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt II FSK 1141/16).
W trybie wnioskowym wstrzymanie wykonania decyzji poprzedzone jest przyjęciem przez organ podatkowy zabezpieczenia w formie określonej w art. 33d § 2 ordynacji podatkowej. Podatnik ubiegający o wywołanie skutku, o którym mowa w art. 239f § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej winien przedstawić organowi podatkowemu możliwość zabezpieczenia wykonania decyzji w postaci:
1) gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej;
2) poręczenia banku;
3) weksla z poręczeniem wekslowym banku;
4) czeku potwierdzonego przez krajowy bank wystawcy czeku;
5) zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski - według ich wartości nominalnej;
6) uznania kwoty na rachunku depozytowym organu podatkowego;
7) pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej.
Dopiero zaakceptowanie danego zabezpieczenia przez organ podatkowy stanowi podstawę dla wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji, co następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 239f § 4 ordynacji podatkowej).
Natomiast pismo podatnika w takim przypadku nie wiąże organu podatkowego. Należy je traktować jako powiadomienie organu podatkowego o wystąpieniu okoliczności, które winny skutkować wstrzymaniem z urzędu wykonania decyzji ostatecznej.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że podatnik może wystąpić z żądaniem wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji – przy założeniu, że wniesiona została na taką decyzję skarga do sądu administracyjnego – gdy wcześniej organ podatkowy przyjął zaproponowane przez niego zabezpieczenie zobowiązania wynikającego ze wspomnianej decyzji. Podkreślić należy, że owo zabezpieczenie musi nastąpić w tylko i wyłącznie w jedne z form enumeratywnie wymienionych w art. 33d § 2 ordynacji podatkowej.
Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, o którym mowa w przepisie art. 239 f §1 pkt 1 ordynacji podatkowej, jest połączenie wniosku o wstrzymanie wykonania z wniesieniem przez podatnika zabezpieczenia, obejmującego nie tylko określoną w decyzji kwotę pieniężną, ale i należne od niej odsetki za zwłokę. Organ może wstrzymywać wykonanie decyzji z urzędu lub na wniosek również na innych podstawach, jest jednakże związany dokonanym przez skarżącego wyborem podstawy wniosku. Skarżący domagał się już wcześniej wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego przez sąd administracyjny, który rozpoznał w innym składzie jego skargę na tę decyzję. Ponieważ w tym zakresie zachodzi stan rzeczy osądzonej (res iudicata), Sąd w niniejszym postępowaniu nie bada okoliczności związanych z ewentualnym zastosowaniem innych podstaw prawnych wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, z wyjątkiem tych, które zostały przez skarżącego wskazane we wniosku implikującym wszczęcie postępowania. W tym zaś zakresie słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, który twierdzi, że ani on sam, ani organ pierwszej instancji, nie mogły wydać rozstrzygnięcia odmiennej treści. Brak zabezpieczenia wykonania decyzji uniemożliwia w sensie prawnym zastosowania instytucji wstrzymania wykonania aktu na podstawie art. 239 f § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Okoliczności powołane przez skarżącego nie mają istotnego znaczenia, gdyż nie dotyczą owej szczególnej regulacji, ani podstaw jej stosowania.
Nadto w ocenie Sądu nie wystąpiły wreszcie w sprawie żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać rozszerzenie kognicji Sądu poza granice skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., czy też zastosowanie środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa (art. 135 p.p.s.a.).
Końcowo Sąd nie ma wątpliwości, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 239f § 1 pkt 1 Ordynacja podatkowa mianowicie przyjęcie zabezpieczenia wykonania zobowiązania. Wobec powyższego organy zasadnie odmówiły wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślenia wymaga, że art. 239f § 1 pkt 1 Ordynacja podatkowa nie jest oparty na uznaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie, zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, wobec braku spełnienia wspomnianej wyżej przesłanki, były bezwzględnie zobowiązane do negatywnego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
W tej sytuacji sąd, nie dopatrując się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, stwierdza że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, odpowiadają prawu.
Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 359 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.