III SA/Gl 354/22

III SA/Gl 354/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Aleksandra Żmudzińska /sprawozdawca/
Dorota Fleszer /przewodniczący/
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 967
art. 30 ust. 6
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - teskt jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 20 czerwca 2018 r. nr XLI/826/2018 w przedmiocie uchwały w sprawie regulaminu warunków wynagrodzenia nauczycieli stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 4 ust. 4 i § 10 ust. 2 pkt 2 załącznika do uchwały.
Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Wojewoda Śląski (dalej zwany organem nadzoru lub Wojewodą), działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1372, ze zm.- dalej zwanej u.s.g.) wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej (dalej zwanej Radą) z dnia 20 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia regulaminu określającego wysokość stawek dodatku za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, wysokość i warunki wypłacania nagród dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach prowadzonych przez miasto Dąbrowa Górnicza w części dotyczącej § 4 ust. 4 i § 10 ust.2 pkt 2 załącznika do uchwały (dalej zwanej Regulaminem) jako sprzecznej z art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 967 – dalej zwanej Kartą Nauczyciela).
W podstawie prawnej powyższej uchwały Rada wskazała m.in. art. 30 ust. 6 i ust. 6a, art. 49 ust. 2 Karty Nauczyciela.
W § 4 Regulaminu Rada postanowiła, że: Dodatek motywacyjny dla nauczyciela wynosi co najmniej 5% jego wynagrodzenia zasadniczego i nie może przekroczyć 20% jego wynagrodzenia zasadniczego (ust. 3). Dodatek motywacyjny dla dyrektora wynosi co najmniej 5% jego wynagrodzenia zasadniczego i nie może przekroczyć 40% jego wynagrodzenia zasadniczego przy założeniu, że w pierwszym roku pracy na tym stanowisku dyrektor otrzymuje dodatek motywacyjny w wysokości od 5% do 20% wynagrodzenia zasadniczego (ust. 4).
Zdaniem organu nadzoru regulacja § 4 ust. 4 Regulaminu narusza art. 30
ust. 2 Karty Nauczyciela. Przywołując treść tego przepisu wskazał, że wysokość dodatku motywacyjnego nauczyciela uzależniona jest wyłącznie od jakości świadczonej pracy i wykonywania dodatkowych zadań, a nie jest związana z powierzonym stanowiskiem czy sprawowaną funkcją, co potwierdzają również ogólne warunki przyznawania nauczycielom dodatku motywacyjnego określone w § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 416, ze zm. – dalej zwanego rozporządzeniem).
W powołaniu na orzeczenia sądów administracyjnych Wojewoda stwierdził, że wysokość dodatku motywacyjnego nie powinna zależeć od zajmowanego stanowiska (funkcji dyrektora, wicedyrektora). Zdaniem organu nadzoru z pełnieniem określonej funkcji przez nauczyciela może wiązać się jedynie uprawnienie do uzyskania dodatku funkcyjnego w trybie i na zasadach określonych w Karcie Nauczyciela i aktach wykonawczych.
Z kolei w § 10 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Rada postanowiła, że: Dyrektor przyznaje nagrodę z własnej inicjatywy lub na wniosek rady pedagogicznej. W ocenie organu nadzoru przepisem tym Rada dała uprawnienie radzie pedagogicznej do wnioskowania o nagrodę dyrektora szkoły dla nauczycieli, co stoi w sprzeczności kompetencjami stanowiącymi rady pedagogicznej. Wojewoda wskazał, że zakres kompetencji rady pedagogicznej jest ściśle określony art. 70 ustawy z dnia
14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1082, ze zm. – dalej zwanej ustawą – Prawo oświatowe). Zatem postanowienie, którym Rada przyznała radzie pedagogicznej szczególne uprawnienia narusza jego regulację. Organ nadzoru zwrócił także uwagę na art. 68 ust. 5 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 70 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe, podnosząc, że wprowadzenie możliwości wnioskowania przez radę pedagogiczną o nagrodę dla nauczyciela stanowi naruszenie ustawowych kompetencji dyrektora szkoły.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie wskazując na niezasadność podniesionych w skardze zarzutów.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego § 4 ust. 4 Regulaminu podała, że Regulamin nie przesądza o przyznaniu dyrektorom dodatku motywacyjnego w wysokości wyższej niż ta przysługująca nauczycielom, bowiem określa jedynie zakres dopuszczalnej wysokości dodatku. Ostateczna wysokość przyznanego dodatku jest uzależniona wyłącznie od spełnienia warunków przyznania dodatku, które w sposób ogólny zostały określone w § 6 (błędnie wskazano § 5) rozporządzenia.
Zajmując stanowisko odnośnie do zarzutu naruszenia § 10 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Rada zauważyła, że organ nadzoru błędnie zakwalifikował możliwość wystąpienia przez radę pedagogiczną o przyznanie nagrody do kompetencji stanowiących tej rady. Wskazał przy tym na otwarty katalog spraw, w których rada pedagogiczna może wyrazić opinię (art. 70 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe). Zdaniem Rady oznacza to, że rada pedagogiczna może występować z opiniami w innych sprawach, a taką sprawą jest występowanie o przyznanie nagrody dyrektora. Podkreśliła, że taki wniosek nie ma charakteru wiążącego, a zatem nie jest podejmowany w ramach kompetencji stanowiących określonych w art. 70 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Rada wskazała również na regulację art. 68 ust. 5 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe, akcentując, że decyzja w sprawie przyznania nagrody należy do dyrektora, co jednak nie wyklucza możliwości wypowiedzenia się w tej sprawie przez radę pedagogiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zaskarżona uchwała w zakwestionowanej przez organ nadzoru części, podjęta została bowiem z istotnym naruszeniem prawa, co musiało skutkować stwierdzeniem jej nieważności w tym zakresie.
Jednoznacznie należy bowiem podzielić stanowisko Wojewody, że wysokość dodatku motywacyjnego nie powinna zależeć od zajmowanego stanowiska (funkcji dyrektora, wicedyrektora szkoły). Słusznie wskazuje bowiem organ nadzoru, że zagadnienie dotyczące wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela, jak i dodatków do tego wynagrodzenia normuje art. 30 ust. 2 Karty Nauczyciela, stanowiąc, że "wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela uzależniona jest od stopnia awansu zawodowego, posiadanych kwalifikacji oraz wymiaru zajęć obowiązkowych, a wysokość dodatków odpowiednio od okresu zatrudnienia, jakości świadczonej pracy i wykonywania dodatkowych zadań lub zajęć, powierzonego stanowiska lub sprawowanej funkcji oraz trudnych lub uciążliwych warunków pracy".
Wysokość dodatku motywacyjnego nauczyciela jest wobec tego uzależniona wyłącznie od jakości świadczonej pracy i wykonywania dodatkowych zadań lub zajęć.
Zasadnie też Wojewoda wzmacnia ww. stanowisko odwołując się do regulacji § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 416, ze zm. – dalej zwanego jak dotychczas rozporządzeniem).
Zgodnie § 6 rozporządzenia do ogólnych warunków przyznawania nauczycielom dodatku motywacyjnego należą:
1) osiągnięcia w realizowanym procesie dydaktycznym;
2) osiągnięcia wychowawczo-opiekuńcze;
3) wprowadzanie innowacji pedagogicznych, skutkujących efektami w procesie kształcenia i wychowania;
4) zaangażowanie w realizację czynności i zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela;
5) szczególnie efektywne wypełnianie zadań i obowiązków związanych z powierzonym stanowiskiem;
6) realizowanie w szkole zadań edukacyjnych, wynikających z przyjętych przez organ prowadzący priorytetów w realizowanej lokalnej polityce oświatowej.
W ocenie Sądu słuszny jest zatem zarzut Wojewody, że regulacja zawarta w
§ 4 ust. 4 Regulaminu narusza ww. art. 30 ust. 2 Karty Nauczyciela.
Odnosząc się z kolei do stwierdzenia prezentowanego w odpowiedzi na skargę, że kwestionowany zapis określa jedynie zakres dopuszczalnej wysokości omawianego dodatku, nie może ulegać wątpliwości, że Rada ów zakres określa w zależności od zajmowanego stanowiska (funkcji) nauczyciela. Oznacza to zatem, że ostateczna wysokość przyznanego dodatku motywacyjnego, wbrew twierdzeniu pełnomocnika Rady, zależeć będzie nie tylko od spełnienia warunków określonych w § 6 rozporządzenia, lecz również zajmowanego stanowiska (funkcji) nauczyciela.
Jako zasadny Sąd ocenił także zarzut dotyczący regulacji § 10 ust. 2 pkt 2 Regulaminu. Sąd w pełni podziela bowiem stanowisko organu nadzoru, że przyznane tym zapisem radzie pedagogicznej uprawnienie stoi w sprzeczności z jej kompetencjami stanowiącymi.
Nie ulega wątpliwości, że zakres kompetencji stanowiących rady pedagogicznej został ściśle określony w art. 70 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1082, ze zm. – dalej zwanej jak dotychczas ustawą – Prawo oświatowe), wśród nich brak jest natomiast omawianego uprawnienia.
Oznacza to kwestionowany przez Wojewodę zapis Regulaminu narusza również ustawowe kompetencje dyrektora szkoły, albowiem dyrektor, z zastrzeżeniem przepisu art. 71, jest zobowiązany do wykonania takiej uchwały, co wyraźnie wynika z art. 68 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo oświatowe.
Nie sposób natomiast zgodzić się z pełnomocnikiem Rady, że przyznane radzie pedagogicznej § 10 ust. 2 pkt 2 Regulaminu uprawnienie należy do jej kompetencji opiniodawczych. Należy zwrócić uwagę, że właśnie w oparciu o powołany przez pełnomocnika Rady art. 70 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe, rada pedagogiczna opiniuje wnioski dyrektora o przyznanie nauczycielom odznaczeń, nagród i innych wyróżnień (pkt 3 tej regulacji). Stanowisko pełnomocnika Rady oznaczałoby zatem, że rada pedagogiczna w ramach posiadanych kompetencji opiniodawczych raz w oparciu o art. 70 ust. 2 pkt 3 ustawy- Prawo oświatowe opiniowałaby wnioski dyrektora, a raz na podstawie owych kompetencji (nadal opiniodawczych) występowałaby z wnioskiem do dyrektora o przyznanie nagrody. Zresztą w odpowiedzi na skargę wskazuje się na regulację art. 68 ust. 5 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe, akcentując, że decyzja w sprawie przyznania nagrody należy do dyrektora. Zdaniem pełnomocnika Rady nie wyklucza to jednak możliwości wypowiedzenia się przez radę pedagogiczną. Czym innym jest natomiast możliwość wypowiedzenia się, wyrażenia opinii a czym innym przyznanie kompetencji do wnioskowania o taką nagrodę do dyrektora szkoły.
Z tych względów skarga musiała odnieść skutek. Zaskarżona uchwała w wyżej podanych częściach, podjęta została z istotnym naruszeniem prawa, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności przez sąd administracyjny w tym zakresie z mocy
art. 147 § 1 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a. – na wniosek Rady, przy braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ nadzoru.