III SA/Gl 344/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-11-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
alkoholprawo miejscowesamorząd gminnydziałalność gospodarczaograniczeniaporządek publicznybezpieczeństwo publicznezdrowie publicznemoralność publicznasprzedaż na wynos

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę przedsiębiorcy na uchwałę Rady Miasta Katowice ograniczającą nocną sprzedaż alkoholu na wynos, uznając ją za zgodną z prawem.

Przedsiębiorca zaskarżył uchwałę Rady Miasta Katowice ograniczającą sprzedaż alkoholu w godzinach nocnych (22:00-6:00) w punktach sprzedaży na wynos w trzech dzielnicach. Zarzucił naruszenie Konstytucji, swobody działalności gospodarczej i zasady równości. Sąd uznał, że uchwała jest zgodna z prawem, ponieważ ograniczenie to służy ważnemu interesowi publicznemu (ochrona porządku i bezpieczeństwa publicznego, zdrowia i moralności publicznej), a różnicowanie sytuacji sprzedawców alkoholu na wynos i w lokalach gastronomicznych jest uzasadnione. Sąd podkreślił, że konsultacje społeczne i opinie służb potwierdziły zasadność wprowadzenia ograniczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę T.K. na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 4 lutego 2021 r. nr XXXI/663/21, wprowadzającą ograniczenie godzin sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży między godziną 22:00 a 6:00 na terenie trzech jednostek pomocniczych miasta. Skarżący, prowadzący sklep z alkoholem, zarzucił uchwale naruszenie przepisów Konstytucji (zasada równości, swoboda działalności gospodarczej), przepisów postępowania przez wadliwe uzasadnienie oraz niewłaściwą interpretację art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Twierdził, że ograniczenie jest nieuzasadnione i nierówno traktuje przedsiębiorców. Sąd, analizując sprawę, uznał legitymację skarżącego do zaskarżenia uchwały. Stwierdził jednak, że zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z prawem. Podkreślił, że uprawnienie do wprowadzenia takich ograniczeń wynika z art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a podjęcie uchwały musi być uzasadnione ważnym interesem publicznym, co zostało wykazane przez Miasto Katowice. Sąd nie podzielił zarzutu o wadliwym uzasadnieniu uchwały, wskazując, że akty prawa miejscowego nie muszą zawierać uzasadnienia w takim samym stopniu jak decyzje administracyjne, a celowość uchwały może być wykazywana przed sądem. Sąd uznał, że Miasto wykazało istnienie problemów związanych z nocną sprzedażą alkoholu na wynos w wskazanych dzielnicach, co potwierdziły konsultacje społeczne i opinie służb porządkowych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady równości, sąd stwierdził, że sprzedaż alkoholu na wynos i w lokalach gastronomicznych nie są tożsamymi rodzajami działalności, a ograniczenia wprowadzone w wybranych dzielnicach są kompetencją miasta i służą ochronie mieszkańców tych rejonów. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka nie narusza tych zasad, jeśli jest uzasadniona ważnym interesem publicznym, a różnicowanie sytuacji sprzedawców alkoholu na wynos i w lokalach gastronomicznych jest obiektywne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ograniczenie swobody działalności gospodarczej jest dopuszczalne w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny, co zostało spełnione. Różnica między sprzedażą na wynos a sprzedażą w lokalach gastronomicznych uzasadnia odmienne traktowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.w.t.p.a. art. 12 § ust. 4

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Rada gminy może ustalić, w drodze uchwały, dla terenu gminy lub wskazanych jednostek pomocniczych gminy, ograniczenia w godzinach nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Ograniczenia mogą dotyczyć sprzedaży prowadzonej między godziną 22.00 a 6.00.

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.

Pomocnicze

u.w.t.p.a. art. 12 § ust. 7

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Maksymalna liczba zezwoleń, usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych oraz godziny sprzedaży napojów alkoholowych uwzględniają postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

przed. art. 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Zasada swobody działalności gospodarczej.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwały organów gminy sprzeczne z prawem są nieważne w całości lub w części. Istotne naruszenie prawa skutkuje nieważnością.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę.

u.w.t.p.a. art. 18

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Sprzedaż napojów alkoholowych wymaga zezwolenia.

u.w.t.p.a. art. 1 § ust. 1

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Jednostki samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy.

u.w.t.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 4 i 6

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Działania te mają wykonywać przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, między innymi przez ograniczanie dostępności alkoholu; zapobieganie negatywnym następstwom nadużywania alkoholu i ich usuwanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Miasta Katowice ograniczająca nocną sprzedaż alkoholu na wynos jest zgodna z prawem. Ograniczenie to służy ważnemu interesowi publicznemu (ochrona porządku i bezpieczeństwa publicznego, zdrowia i moralności publicznej). Różnicowanie sytuacji sprzedawców alkoholu na wynos i w lokalach gastronomicznych jest uzasadnione. Konsultacje społeczne i opinie służb potwierdziły zasadność wprowadzenia ograniczeń. Brak szczegółowego uzasadnienia uchwały nie stanowi naruszenia przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Uchwała narusza Konstytucję RP (zasada równości, swoboda działalności gospodarczej). Uchwała narusza przepisy postępowania przez wadliwe i lakoniczne uzasadnienie. Uchwała narusza art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości przez niewłaściwą interpretację. Ograniczenie sprzedaży alkoholu tylko w wybranych dzielnicach jest nieuzasadnione i prowadzi do 'turystyki alkoholowej'.

Godne uwagi sformułowania

Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. O równości wobec prawa, równym traktowaniu przez prawo, można mówić wówczas, gdy rzecz dotyczy podmiotów znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej. Zwykłe doświadczenie życiowe uczy, że negatywne skutki picia alkoholu w sferze publicznej w godzinach nocnych są bardziej związane z punktami sprzedaży do spożycia poza miejscem sprzedaży. Jeśli można wykonać choćby mały krok w tym kierunku, to należy go zrobić.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Brandys-Kmiecik

sędzia

Magdalena Jankiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń w nocnej sprzedaży alkoholu na wynos przez rady gmin, zgodność takich uchwał z Konstytucją i ustawami, interpretacja zasady równości i swobody działalności gospodarczej w kontekście regulacji lokalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i lokalnych uwarunkowań, ale stanowi ważny przykład interpretacji przepisów dotyczących ograniczeń w sprzedaży alkoholu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nocnej sprzedaży alkoholu i jego wpływu na życie mieszkańców, a także konfliktu między interesem przedsiębiorców a interesem publicznym. Pokazuje, jak sądy oceniają lokalne regulacje w tym zakresie.

Czy miasto może zakazać sprzedaży alkoholu po 22:00? WSA w Gliwicach rozstrzyga spór przedsiębiorcy z Radą Miasta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 344/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
II GSK 512/22 - Wyrok NSA z 2022-12-12
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2277
art. 12 ust. 4 i ust. 7
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi T.K. na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 4 lutego 2021 r. nr XXXI/663/21 w przedmiocie wprowadzenia ograniczenia godzin sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oddala skargę.
Uzasadnienie
Uchwałą z 4 lutego 2021 r. o numerze XXXI/663/21 Rada Miasta Katowice ograniczyła sprzedaż napojów alkoholowych między godziną 22.00 a 6.00 we wszystkich punktach handlowych prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży na terenie Jednostek Pomocniczych Śródmieście, Szopienice-Burowiec oraz Załęże.
Jednocześnie Rada Miasta postanowiła, że traci moc uchwała z 28 czerwca 2018 r. o numerze LVII/1175/18 w sprawie ograniczenia godzin sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, którą wprowadzono tego typu ograniczenia w Jednostce Pomocniczej Śródmieście. Postanowienia o ograniczeniu sprzedaży napojów alkoholowych w tej jednostce przeniesiono do uchwały z 4 lutego 2021 r.
Uchwale tej T. K. zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 20, art. 22 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162) przez nieuzasadnione faktycznie i prawnie naruszenie zasady równości podmiotów wobec prawa oraz zasady swobody działalności gospodarczej przez wprowadzenie zakazu sprzedaży alkoholu w godzinach od 22.00 do 6.00 tylko dla niektórych podmiotów, tj. tych, które oferują alkohol do spożycia poza miejscem sprzedaży i to wyłącznie na terenie Jednostki Pomocniczej Śródmieście, Jednostki Pomocniczej Szopienice - Burowiec oraz Jednostki Pomocniczej Załęże bez uwzględnienia sytuacji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą alkoholu, których działalność ze względu na jej charakter nie stwarza zagrożenia dla zdrowia, moralności publicznej czy bezpieczeństwa publicznego, przez co skarżącemu zostało w sposób nieuzasadniony ograniczone wolne dla każdego na równych prawach, prawo wykonywania działalności gospodarczej, podczas gdy brak jest rzeczowego uzasadnienia dla takiego ograniczenia, a ograniczenie to nie jest uzasadnione ważnym interesem społecznym;
2) rażące naruszenie przepisów postępowania przez wadliwe i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej uchwały oraz brak w niej rzetelnych danych uzasadniających wprowadzone w uchwale ograniczenie, co uniemożliwia weryfikację twierdzeń w nim przedstawionych oraz dokonanie ich właściwej kontroli;
3) rażące naruszenie przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. w Dz.U. z 2021 r., poz. 1119) przez jego niewłaściwą interpretację, a przez to zastosowanie w celu innym niż ma służyć, polegające na błędnym przyjęciu, że założeniem ustawodawcy była poprawa porządku publicznego i wizerunku miast.
W uzasadnieniu swej skargi T. K. wskazał, że prowadzi w dzielnicy [...] sklep "[...]", czynny w godz. od 6 do 23, w którym sprzedaje między innymi napoje alkoholowe, a zatem jego interes prawny został naruszony uchwałą Rady Miasta. Uchwała ta nierówno traktuje przedsiębiorców trudniących się sprzedażą alkoholu, ponieważ dotyka tylko tych, którzy prowadzą taką działalność w trzech dzielnicach miasta i tylko tych, którzy sprzedają alkohol do spożycia poza miejscem sprzedaży. Uchwała ta ogranicza możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, co, zgodnie z art. 22 Konstytucji, jest możliwe jedynie w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Owe ważne względy publiczne nie zostały wykazane przez Radę Miasta, a uzasadnienie uchwały jest lakoniczne. Nie zawiera informacji na temat ilości sklepów, w których sprzedaje się alkohol ani godzin ich otwarcia, nie wskazuje jakie negatywne skutki społeczne wywołuje sprzedaż alkoholu po godz. 22, czy były z tego powodu interwencje Policji lub Straży Miejskiej, a to wszystko pozwoliłoby ocenić zasadność zakazu.
Zgodnie z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi możliwość wprowadzenia zakazu sprzedaży napojów alkoholowych jest podyktowana koniecznością zachowania życia obywateli w trzeźwości jako warunku moralnego i materialnego dobra. Wprowadzenie ograniczeń jedynie w trzech dzielnicach miasta nie zmniejszy dostępności do alkoholu, ponieważ będzie można go kupować w każdej innej dzielnicy, również w tych usytuowanych w sąsiedztwie dzielnic objętych zakazem. Będzie on również dostępny w lokalach gastronomicznych czynnych w godzinach nocnych. Z tych względów cele uchwały nie zostaną osiągnięte, a nierówność przedsiębiorców ulegnie pogłębieniu.
Zdaniem skarżącego zaskarżonej uchwały nie skonfrontowano z postanowieniami gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, czym naruszono art. 12 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Skarżący wskazał również na fakt, że przedsiębiorcy trudniący się sprzedażą alkoholu wystąpili do władz Katowic z propozycją opracowania wspólnego stanowiska w postaci "Katowickiego porozumienia - Dobre praktyki w zakresie odpowiedzialnej sprzedaży alkoholu". Usiłowali w ten sposób wyjść naprzeciw potrzebom miasta i jednocześnie zadbać, by nie doszło do "upadku tradycyjnego handlu w polskich sklepach". Ich propozycja nie została przyjęta.
W odpowiedzi na skargę Miasto Katowice wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że uprawnienie dla rad gmin do ograniczenia w godzinach nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wynika z przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Przesłanki wprowadzenia takiego ograniczenia, polegające na konieczności przeciwdziałania naruszeniom zostały wykazane w postępowaniu poprzedzającym podjęcie uchwały.
Zdaniem Miasta zaskarżona uchwała nie narusza zasady swobody działalności gospodarczej. Art. 22 Konstytucji przewiduje możliwość ograniczenia wolności działalności gospodarczej w drodze ustawy ze względu na ważny interes publiczny. Upoważnienie ustawowe zawarte jest w art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a ważny interes publiczny polega na konieczności ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego a także zdrowia i moralności publicznej. W tym kierunku przeprowadzono konsultacje społeczne z mieszkańcami dzielnic, zasięgnięto informacji i opinii tak zwanych służb porządkowych, które wykazały celowość podjęcia takich kroków. Uchwała nie narusza zasady równości wobec prawa, bo dotyczy wszystkich przedsiębiorców prowadzących nocną sprzedaż alkoholu na wynos w dzielnicach, a nie tylko wybranych spośród nich. Sprzedaż alkoholu w lokalach odbywa się na innych warunkach, które nie skutkują tak negatywnymi zdarzeniami, jak sprzedaż do spożycia poza miejscem sprzedaży. Uchwała nie narusza zasady równości wobec prawa, ponieważ sprzedający alkohol do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz sprzedający w lokalach gastronomicznych nie znajdują się w jednakowej sytuacji. Co do treści uchwały, jej lakonicznego – zdaniem skarżącego- uzasadnienia, Miasto stwierdziło, że wiążąca jest treść uchwały, a nie jej uzasadnienie. Miasto podjęło szereg czynności poprzedzających podjęcie uchwały, które dostarczyły rzetelnych danych uzasadniających jej podjęcie. Nie było konieczności ujęcia tych informacji w uchwale.
Miasto dodało, że uchwałę pozytywnie zaopiniowała Powiatowa Rada Działalności Pożytku Publicznego w Katowicach, zasięgnięto opinii Rad wszystkich Jednostek Pomocniczych Miasta oraz Pełnomocnika Prezydenta ds. Rozwiązywania Problemów Uzależnień.
W końcu Miasto stwierdziło, że alkohol nie jest produktem pierwszej potrzeby, którego dostępność powinna być zapewniona przez całą dobę, a jeśli ograniczenie jego sprzedaży przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa i ładu publicznego, to należy to zrobić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Nie jest kwestionowana w sprawie, i Sąd również tego nie czyni, legitymacja skarżącego do zaskarżenia uchwały Rady Miasta Katowice. Zgodnie z at. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. w Dz.U. z 2021 r., poz. 1372, w skrócie jako "u.s.g.") Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym sklep, w którym sprzedaje, między innymi, napoje alkoholowe, na co uzyskał zezwolenie wymagane przepisem art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości (Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym"). Ograniczenie sprzedaży napojów alkoholowych dotyczy zatem nie tylko sytuacji faktycznej, ale i prawnej skarżącego, ukształtowanej przepisami powołanej tu ustawy oraz wydaną wobec skarżącego decyzją administracyjną.
Warunkiem uwzględnienia skargi, a skarżący domaga się stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie jako "p.p.s.a"), jest uznanie przez Sąd, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem, a sprzeczność ta jest wynikiem istotnego naruszenia prawa (art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 u.s.g.).
Zdaniem Sądu, zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z prawem.
Uprawnienie dla rad gmin do podjęcia takiej uchwały jak zaskarżona zawarte jest wprost w art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości (Rada gminy może ustalić, w drodze uchwały, dla terenu gminy lub wskazanych jednostek pomocniczych gminy, ograniczenia w godzinach nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Ograniczenia mogą dotyczyć sprzedaży prowadzonej między godziną 22.00 a 6.00). Ponieważ jednak uchwała tego typu może ingerować w interes prawy i uprawnienia obywateli, co wykazano na przykładzie skarżącego, może ponadto skutkować naruszeniem obowiązującej wobec wszystkich zasady swobody działalności gospodarczej, to jej podjęcie powinno być uzasadnione ważnym interesem publicznym, który usprawiedliwiałby naruszenie indywidualnego interesu prawnego. O tym wprost stanowi art. 22 Konstytucji RP o treści Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. O delegacji ustawowej dla rad gmin zawartej w art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości Sąd już napisał, cytując zresztą ten przepis. Można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że skoro upoważnienie do podjęcia uchwały zawarte jest w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, to jej podjęcie powinno być podyktowane ochroną wartości opisanych w tej ustawie, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie wyczerpuje ono całości tematu, ponieważ w art. 22 Konstytucji mowa jest o ważnym interesie publicznym, a zatem o każdym ważnym interesie publicznym bez względu na to, w jakim akcie prawnym zyskał on ustawową ochronę. Oczywiście, obowiązkiem rady gminy jest wykazanie ważnego interesu publicznego, jako przesłanki podjęcia uchwały. Sąd nie podziela jednak twierdzenia skarżącego o tym, że przesłanki te powinny być wykazane w uzasadnieniu uchwały, a kiedy jego brak, bądź jest nadmiernie lakoniczne, to doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania (zarzut 2 skargi). Nie ma przepisów prawa, które wymagałyby, aby uchwały podejmowane przez organy samorządu gminnego, stanowiące przepisy prawa miejscowego, podejmowane były wraz z uzasadnieniem. Nawiasem mówiąc, stawiając ten zarzut, skarżący nie wskazał, które przepisy postępowania zostały w ten sposób naruszone. Nie można automatycznie przenieść na akty prawa miejscowego wymogów dotyczących decyzji administracyjnej (art. 107 ust. 1 pkt 6 k.p.a. - Decyzja zawiera: uzasadnienie faktyczne i prawne), bo są to rodzajowo inne akty. Tak więc gmina może przed Sądem uzasadnić celowość podjęcia uchwały ograniczającej sprzedaż alkoholu w godzinach nocnych w każdy możliwy sposób, w tym za pomocą dowodów z dokumentów obrazujących czynności dokonane przed podjęciem uchwały i przyjęte w ten sposób ustalenia. Ustalenie te powinny zmierzać do wykazania ochrony tych wartości, o których mowa w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ale też i w całym systemie prawnym. Słusznie Miasto wskazało w tym zakresie, a wynika to z Uzasadnienia projektu uchwały przedłożonego radnym, na konieczność ochrony porządku i spokoju publicznego, zwłaszcza w godzinach nocnych, na wolę ograniczenia spożywania alkoholu w miejscach do tego nieprzeznaczonych, na zachowanie ładu w przestrzeni miejskiej i poprawę wizerunku Miasta. Można też uwzględnić argument o potrzebie kontroli nad spożywaniem alkoholu w przestrzeni publicznej. Wszystkie te wartości znajdują wyraz już w art. 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, gdzie mowa o tym, że jednostki samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Działania te mają wykonywać przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, między innymi przez ograniczanie dostępności alkoholu; zapobieganie negatywnym następstwom nadużywania alkoholu i ich usuwanie (art. 2 ust. 1 pkt 4 i 6 tej ustawy).
Czy zatem Miasto wykazało, że były okoliczności, które wymagały podjęcia uchwały w celu ochrony tych wartości. Zdaniem Sądu tak. Postępowanie w sprawie podjęcia uchwały zostało zainicjowane wystąpieniami katowickich radnych do Prezydenta Miasta sygnalizującymi celowość wprowadzenia ograniczeń w nocnej sprzedaży alkoholu. Na zarządzenie Prezydenta przeprowadzono konsultacje społeczne, w ramach których przeprowadzono spotkania z mieszkańcami dzielnic i opracowano dla nich formularz konsultacyjny, który można było wypełnić również w Internecie. Protokoły ze spotkań zawierają wystąpienia mieszkańców wskazujące na problemy spowodowane nocną sprzedażą alkoholu w punktach "na wynos". Wyniki głosowania poprzez wypełnienie formularza konsultacyjnego również wskazywały na istnienie problemu. W dzielnicy Załęże [...] osób wypowiedziało się za wprowadzeniem ograniczeń i tyle samo przeciw. W Szopienicach-Burowcu [...] osób za i [...] przeciw. Zdaniem Sądu, konsultacji tych nie można traktować jak referendum, którego wynik miał decydować o wprowadzeniu ograniczeń lub rezygnacji z nich. Konsultacje te miały wskazać, czy istnieje problem do rozwiązania związany z nocną sprzedażą alkoholu "na wynos". Nawet jeśli problem ten dotyczył mniejszości, a nawet niewielkiej grupy mieszkańców, to i tak należało go rozwiązać. Każdy bowiem ma prawo domagać się od władz swej gminy ochrony przed negatywnymi skutkami wynikającymi z handlu alkoholem i jego spożywaniem w przestrzeni publicznej, również wtedy, gdy jest się w mniejszości. Pozytywnie na temat wprowadzenia ograniczeń w nocnej sprzedaży alkoholu wypowiedziała się Powiatowa Rada Działalności Pożytku Publicznego oraz Pełnomocnik Prezydenta ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Z pisma Pełnomocnika Prezydenta wynika, że mieszkańcy tych dzielnic już wcześniej zwracali się do niego o zainicjowanie takich ograniczeń. Miasto przedstawiło Sądowi pismo Przewodniczącego Rady Jednostki Pomocniczej nr 15 Szopienice-Burowiec z informacją, że radni widzą problem, sygnalizują go mieszkańcy dzielnicy, i uważają, że ograniczenia w nocnym handlu alkoholem na wynos należy wprowadzić w cały mieście. Rada Jednostki Pomocniczej nr 7 Załęże poparła pomysł wprowadzenia ograniczeń w nocnej sprzedaży alkoholu na wynos. Pozytywnie o projekcie wypowiedział się Komendant Miejski Policji w Katowicach, wskazując na naruszenia prawa i porządku publicznego w dzielnicach Załęże i Szopienice-Burowiec związane z nocną sprzedażą alkoholu na wynos. Podobne treści wynikają z pisma Komendanta Straży Miejskiej w Katowicach. Wszystko to, zdaniem Sądu, świadczy o tym, że Miasto uzasadniło wprowadzenie ograniczeń sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży na terenie Jednostek Pomocniczych Szopienice-Burowiec oraz Załęże. Uzasadniło je koniecznością ochrony ważnego interesu społecznego.
Wracając zatem do zarzutów skargi. Sąd nie zgadza się z twierdzeniem, że zaskarżona uchwała narusza art. 20, art. 22, art. 32 Konstytucji w związku z art. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców przez nieuzasadnione faktycznie i prawnie naruszenie zasady równości podmiotów wobec prawa oraz zasady swobody działalności gospodarczej. Zaczynając od zasady swobody działalności gospodarczej zauważyć należy, że art. 22 Konstytucji sam w sobie zawiera zezwolenie na ograniczenie zasad swobody prowadzenia działalności gospodarczej w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny. Przesłanki te zostały spełnione w sprawie, o czym cały czas tu mowa. Zasada swobody prowadzenia działalności gospodarczej nie ma nieograniczonego charakteru, co jest poglądem powszechnym i dość oczywistym. Istniej wiele rodzajów działalności gospodarczej podlegających ograniczeniom, a jedną z nich jest działalność polegająca na sprzedaży napojów alkoholowych, która obwarowana jest szeregiem ograniczeń wynikających z przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Nie doszło zatem do ograniczenia swobody prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego w sposób nieuzasadniony i sprzeczny z prawem.
Zaskarżona uchwała nie narusza też zasady równości wobec prawa, którego to naruszenia skarżący upatruje w dwóch aspektach: 1) ograniczono handel nocny alkoholem w punktach sprzedaży "na wynos", a nie ograniczono nocnej sprzedaży alkoholu w lokalach gastronomicznych, 2) ograniczono handel nocny alkoholem tylko w trzech dzielnicach, pomijając inne, co spowoduje tak zwaną turystykę alkoholową i zaopatrywanie się nocą w alkohol u sprzedawców mających punkty sprzedaży w dzielnicach sąsiednich, niejednokrotnie w bliskiej odległości od Załęża i Szopienic-Burowca.
Ustosunkowując się do tych zarzutów Sąd stwierdza, że o równości wobec prawa, równym traktowaniu przez prawo, można mówić wówczas, gdy rzecz dotyczy podmiotów znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej. Na tym bowiem polega równość wobec prawa, że osoby będące w takim samym położeniu będą jednakowo traktowane przez prawo. Sąd podziela stanowisko Miasta, w myśl którego sprzedaż alkoholu w lokalach gastronomicznych i sprzedaż w punktach "na wynos" nie są tożsamym rodzajem działalności. Sprzedaż alkoholu w lokalach gastronomicznych oznacza, że jego spożycie odbywa się w miejscach do tego przeznaczonych, zorganizowanych, zapewniających większą kontrolę nad negatywnymi skutkami picia alkoholu. Zwykłe doświadczenie życiowe uczy, że negatywne skutki picia alkoholu w sferze publicznej w godzinach nocnych są bardziej związane z punktami sprzedaży do spożycia poza miejscem sprzedaży. Z czynności podjętych przez Miasto w ramach przygotowań do podjęcia uchwały wynika, że problemy i skargi mieszkańców dzielnic dotyczyły właśnie takich punktów sprzedaży. Raz jeszcze należy zwrócić uwagę na treść art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, który przewiduje uprawnienie dla gmin do wprowadzenia ograniczeń w godzinach nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, a ograniczenia te mogą dotyczyć sprzedaży prowadzonej między godziną 22.00 a 6.00. Przepis ten nie wziął się znikąd. Jest wyrazem doświadczenia społecznego.
Co do zasięgu terytorialnego uchwały, ograniczonej w skutkach do trzech jednostek pomocniczych, a w zasadzie dwóch, bo w Śródmieściu ograniczenia te wprowadzono w 2018 r., i do tak zwanej "turystyki alkoholowej", Sąd pragnie podkreślić, że decyzja leży w tym zakresie w kompetencjach Miasta, a wprowadzenie ograniczeń w wybranych dzielnicach, a nie we wszystkich, w niczym nie narusza prawa. Zaskarżona uchwała ma pomóc tym mieszkańcom Załęża i Szopienic-Burowca, którzy dotknięci są negatywnymi skutkami nocnej sprzedaży alkoholu w punktach "na wynos", bo taka potrzeba została zgłoszona i jest to motyw wystarczający do jej podjęcia. Oczywiście, nie ma się co łudzić, że uchwała zlikwiduje wszelkie problemy związane z piciem alkoholu w tych dzielnicach, nie mówiąc już o mieście, ale jeśli można wykonać choćby mały krok w tym kierunku, to należy go zrobić.
Ostatni zarzut skarżącego dotyczy "braku skonfrontowania" treści uchwały z gminnym programem profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
Art. 12 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości wymaga, by Maksymalna liczba zezwoleń, o której mowa w ust. 1, usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych oraz godziny sprzedaży napojów alkoholowych uwzględniają postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Uwzględnienie tego zarzutu wymagałoby założenia, że ograniczenie godzin nocnej sprzedaży alkoholu pozostaje wbrew profilaktyce i rozwiązywaniu problemów alkoholowych. Założenia tego nie sposób przyjąć.
Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała Rady Miasta Katowice nie narusza prawa i skargę T. K. oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI