III SA/GL 332/25

III SA/Gl 332/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235 ze zn 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 8 ust. 1 i 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. w S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 30 stycznia 2025 r. nr NS-HP.2332.2.60.2024 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 stycznia 2025 r., nr NS-HP.2332.2.60.2024, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania T z o.o. w G. (dalej: strona skarżąca, Spółka) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (dalej: organ I instancji) z 12 grudnia 2024 r., nr [...], o stwierdzeniu u J.D. (dalej: pracownik, pracownica) choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1465, dalej: k.p.) oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1836, dalej: rozporządzenie).
W uzasadnieniu decyzji organ administracji przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wyjaśnił, że decyzją z 12 grudnia 2024 r. organ I instancji stwierdził u pracownika Spółki chorobę zawodową – przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienioną w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych. Podstawą do wydania decyzji było postępowanie wyjaśniające dotyczące narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie z 22 października 2024 r., nr [...], wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że pracownik pracował w narażeniu na powstanie choroby zawodowej w okresie od 16 października 2002 r. do nadal w firmie T sp. z o.o. w S. w charakterze: operatora linii produkcyjnej Wydział [...], operatora linii produkcyjnej Wydział [...], operatora linii montażu łożysk Wydział [...], lidera zespołu Wydział [...], operatora linii montażu łożysk Wydział [...], ustawiacza produkcyjnego Wydział [...] oraz operatora wózka widłowego. Organ I instancji uznał, że pracownica podczas długoletniego zatrudnienia obciążała kończyny górne w stawach nadgarstkowych i łokciowych obu rąk wykonując ruchy powtarzalne (o cechach monotypowości - zginanie, prostowanie, skręcanie, podnoszenie rąk). Powyższe czynności nie wymagały długotrwałego utrzymywania obu rąk powyżej linii barków oraz użycia siły, jedynie okresowo.
Lekarze specjaliści z Poradni Chorób Zawodowych w S. rozpoznali u badanej przewlekłą chorobę obwodowego układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (orzeczenie lekarskie nr [...] z 22 października 2024 r.).
W wywiadzie chorobowym przeprowadzonym w Poradni pracownica zgłaszała występujące od 2015 r. bóle łokcia prawego. Była leczona w Poradni Ortopedycznej. 6 marca 2017 r. była leczona operacyjnie z powodu zespołu bólowego przedziału bocznego łokcia prawego, a po zabiegu odczuwała znaczne zmniejszenie dolegliwości. W badaniu fizykalnym stwierdzono mierny zanik mięśni przedramienia prawego, bolesność palpacyjną w rzucie nadkłykcia bocznego prawej kości ramiennej, osłabienie siły mięśniowej ręki prawej. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej i badania dodatkowe (usg) u ww. rozpoznano przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego prawej kości ramiennej w trakcie remisji.
Biorąc pod uwagę informacje dotyczące sposobu wykonywania pracy, przekazane przez organ I instancji, uznano, iż istnieją podstawy do wykazania, z przeważającym prawdopodobieństwem, związku przyczynowo-skutkowego między ww. schorzeniem, a wykonywaną pracą i do rozpoznania przewlekłego zapalenia nadkłykcia pochodzenia zawodowego.
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej spółki i decyzją z 30 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki, jakie powinny zostać spełnione do uznania rozpoznanego schorzenia za chorobę zawodową. Podkreślił, że zgodnie z art. 2351 k.p. zakłada się występowanie związku przyczynowo-skutkowego między występującym schorzeniem a warunkami pracy. O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest stwierdzenie schorzenia występującego w wykazie chorób zawodowych, natomiast drugą stanowi ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy powstaniem tego schorzenia a oddziaływaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie choroby zawodowej określa orzeczenie lekarskie, które w sprawie wydał lekarz orzecznik Poradni Chorób Zawodowych w S., a jest to jednostka właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych, które to dokumenty mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nimi związany. Podkreślono przy tym, że organy administracji nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Organ I instancji obszernie zgromadził materiał dowodowy, a następnie wraz z kartą oceny narażenia zawodowego przekazał go do jednostki diagnostyczno-orzeczniczej I stopnia, aby ustalić związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a sposobem wykonywania pracy. Stwierdzono, że pracownica podczas długoletniego zatrudnienia obciążała kończyny górne w stawach nadgarstkowych i łokciowych obu rąk, wykonując powtarzalne ruchy. Przyjęto, że były to warunki stwarzające ryzyko powstania choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Ocena narażenia zawodowego została przeprowadzona w siedzibie pracodawcy z udziałem przedstawiciela firmy specjalisty ds. BHP (akta administracyjne, k nr 14). Na podstawie przedstawionych danych i zgromadzonych dowodów, po przeprowadzonych badań, lekarze orzecznicy uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania u pracownicy wymienionej choroby.
Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw do podjęcia czynności polegających na żądaniu dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego czy też wystąpienia o konsultacje do jednostki orzeczniczej II stopnia. Zdaniem organu orzeczenie lekarskie jest kompletne i wewnętrznie niesprzeczne, ponadto wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności wymagające wiadomości specjalnych.
Konkludując organ odwoławczy stwierdził związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wykonywaną pracą a zdiagnozowaną chorobą. Organ uznał, że brak było również podstaw do przeprowadzania dodatkowych dowodów, a zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej, uregulowany w powołanych na wstępie przepisach prawa, zdaniem organu odwoławczego został zachowany bez uchybień.
Nie zgadzając się z decyzją organu, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca Spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
1) art. 7 i 8 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w związku z brakiem podjęcia czynności zmierzających do określenia przyczyn powstania przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej;
2) art.77 § 1 k.p.a i art. 7 k.p.a. polegające na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, a także na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownika oraz przyczyn wystąpienia schorzenia, a tym samym niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy wyrażające się zaniechaniem m.in. zgromadzenia i dołączenia do akt postępowania kompletnej dokumentacji medycznej J.D., stwarzającej podstawę do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie pozwalając, tym samym, na zbadanie i wykluczenie ewentualnych przyczyn pozazawodowych rozpoznanej choroby;
3) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w:
- stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej wydanego 22 października 2024 r. przez lekarza-orzecznika z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. i formularza oceny narażenia zawodowego, ograniczającego się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu lekarskim nr [...], podczas gdy nie zostały one sporządzone w przepisanej prawem formie, tj. bez wymaganego zgodnie z art. 84 k.p.a. uzasadnienia, a także nie zostały wydane oparciu o kompletny materiał dowodowy;
- braku wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy.
Ponadto podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego, a w szczególności:
1) art. 2351 k.p. poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo braku ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem szkodliwych czynników dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie;
2) § 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie nr [...] wydane z naruszeniem przepisów, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;
3) art. 2352 k.p. poprzez rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym i przy braku występowania udokumentowanych objawów chorobowych w okresie jednego roku od ustania pracy w narażeniu zawodowym (pkt. 19.5 załącznika do Rozporządzenia).
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym błędnie uznano występowanie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej za mające podłoże zawodowe, co skutkowało wydaniem decyzji, która nie odpowiada prawu. Orzeczenie lekarskie, na którym oparto jej wydanie, nie uzasadnia w tym konkretnym przypadku w sposób kompletny i nie budzący żadnych wątpliwości przypadku istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy w narażeniu. Brak jest odpowiedniego udokumentowania objawów choroby lub mimo ich udokumentowania z powodu przekroczenia terminów ustalonych prze prawodawcę na jej rozpoznanie (jeden rok dla przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej), u pracownicy nie mogła zostać stwierdzona choroba zawodowa. Podniesiono, że wobec pracownicy do 22 października 2024 r. konsekwentnie orzekano zdolność do pracy podczas kolejnych badań profilaktycznych, wykonywanych w okresie zatrudnienia w narażeniu. Przyjąć należy, zdaniem pełnomocnika skarżącej, że przy badaniach profilaktycznych pracownica "zataiła" przed lekarzem medycyny pracy występujące u niej schorzenie jak i poddanie się zabiegowi operacyjnemu związanemu z zespołem bólowym przedziału bocznego łokcia prawego 6 marca 2017 r. Po 53 dniach od zabiegu wróciła do pracy i 27 kwietnia 2017 r. odbyła kontrolne badania (orzeczenie nr [...]) i została dopuszczona do pracy. Nie została nigdy odsunięta od pracy, ani też nie została do niej nigdy niedopuszczona.
Uzasadniając dalej swoje stanowisko pełnomocnik Spółki stwierdził, że zarówno w orzeczeniu lekarskim nr [...] jak i zaskarżonej decyzji nie wskazano badania potwierdzającego chorobę. Uwzględniono opisy objawów, ale zaniechano wskazania terminów, kiedy i na jakiej podstawie stwierdzono chorobę. W opinii Spółki jedyną podstawą do stwierdzenia choroby była operacja pracownicy z 6 marca 2017 r., a operacja dotyczyła zespołu bólu przedziału bocznego łokcia prawego. W żadnym dokumencie w zgromadzonym materiale dowodowym nie pojawia się informacja, że pracownica była leczona, czy operowana z powodu nadkłykcia kości ramiennej czy ścięgien w tych okolicach. Ponadto w zawartym w decyzji opisie warunków pracy wyraźnie wskazano że od 2004 r. nastąpiła poprawa warunków pracy na stanowisku zajmowanym przez J.D. Od marca 2004 r. nie podnosiła kartonów, a jedynie przesuwała na wysokości linii pasa. Samo zaś narażenie zawodowe ustało 1 sierpnia 2016 r., kiedy zmianie uległo jej stanowisko z operatora na ustawiacza, a w związku z tym od 1 sierpnia 2016 r. nie wykonuje już czynności mogących obciążać kończyny górne i z tym terminem należy wiązać "zakończenie pracy w narażeniu", tak jak jest ono rozumiane na gruncie art. 2352 k.p.
Dalej wskazał na, jego zdaniem, wadliwe orzeczenie lekarskie stwierdzające występowanie choroby zawodowej u pracownicy, które nie było przekonująco uzasadnione, lakoniczne i wywołujące wątpliwości. Organ odwoławczy nie uzupełnił materiału dowodowego poprzez wezwanie jednostki orzeczniczej do uzupełnienia opinii lub jej wyjaśnienia, ani też nie zasięgnął opinii innej jednostki orzeczniczej z urzędu. W jego ocenie wystąpienie schorzenia u pracownicy nie ma podłoża zawodowego, a wskazuje na inną przyczynę jego powstania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i niego argumentację w sprawie. Organ odnosząc się do wszystkich zarzutów skargi nie znalazł podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając w zakreślonych wyżej ramach zaskarżoną decyzję Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że jest ona zgodna z prawem.
Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ prawidłowo stwierdził chorobę zawodową u pracownika Spółki w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, wymienioną w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p.
Sąd wyjaśnia, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 k.p., zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Dla stwierdzenia choroby zawodowej zatem muszą zostać spełnione dwie przesłanki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych, którego to rozpoznania dokonuje lekarz orzecznik właściwej medycznej jednostki orzeczniczej oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma wątpliwości, że na gruncie art. 2351 k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por np. wyroki NSA: z 5 lutego 2020 r., II OSK 1111/19, z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1408/18, z 22 lutego 2022 r. II OSK 567/19, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Nie ma zatem konieczności w sprawach chorób zawodowych udowadniać, że w danym przypadku to warunki pracy spowodowały taką chorobę.
Dalej należy zauważyć, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, o czym stanowi art. 235² k.p. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z § 8 ust. 1 powyższego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Bezsprzecznie z regulacji tej wynika związanie organów inspekcji sanitarnej treścią opisanego wyżej orzeczenia w zakresie poczynionych w nim ustaleń dotyczących stwierdzonego u pracownika schorzenia i jego przyczyn. Organ nie ma zatem prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Bowiem niesporne jest, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do tego rozpoznania są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. np. wyroki NSA: z 3 marca 2015 r., II OSK 1872/13 i z 28 stycznia 2015 r., II OSK 1567/13).
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolą orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby zawodowej, a jego podstawą są wyniki badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. Zatem organ inspekcji sanitarnej, co do zasady, nie powinien wypowiadać się na temat diagnozy, wynikającej z orzeczenia lekarskiego, weryfikować zawartych tam konkluzji, np. poprzez własną interpretację wyników badań czy zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej. Wkraczałby przez to w dziedzinę wiedzy specjalistycznej i w istocie podważał fachowość lekarza, którego rola procesowa polega właśnie na pomocy w dokonaniu ustaleń faktycznych, jakie tej wiedzy wymagają. Jednak związanie organu orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Jeżeli zatem taki dowód w postaci opinii właściwej jednostki orzeczniczej (uznawany za opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.) nie został uzasadniony i zawiera sprzeczne ze sobą informacje, bądź gdy organ dostrzeże, że opinia ta została wydana w stanie faktycznym, który nie został należycie wyjaśniony, to wówczas powinien zwrócić się do tej jednostki (w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia) o uzupełnienie wydanej opinii, wskazując, jakie jej elementy budzą wątpliwości, bądź jakie jeszcze elementy stanu faktycznego powinny zostać uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala, bezspornie albo z wysokim prawdopodobieństwem, wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (por. np. wyroki NSA z: 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10; 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2692/13).
W rozpoznawanej sprawie uprawnieni lekarze Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. orzeczeniem z 22 października 2024 r., nr [...], rozpoznali u pracownika chorobę zawodową – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. Jak wynika z akt sprawy orzecznicy wskazali, że pracownica od 16 października 2002 r. wykonywała pracę obciążającą kończyny górne w stawach nadgarstkowych i łokciowych obu rąk, wykonując powtarzalne ruccy (o cechach monotypowości – zginanie, prostowanie, skręcanie, podnoszenie rąk). Od 2015 r. występowały u niej bóle łokcia prawego, które po zabiegu wykonanym 6 marca 2017 r. uległy znacznemu zmniejszeniu.
Mając na uwadze dane z wywiadu, w którym pracownica zgłaszała występujące od 2015 r. bóle łokcia prawego, leczenie w poradni ortopedycznej oraz zabieg operacyjny z powodu zespołu bólowego przedziału bocznego łokcia prawego, dane z badania fizykalnego, usg, konsultacji ortopedycznej, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz opis sposobu wykonywania pracy wskazujący na istotne obciążenie stawów nadgarstkowych i łokciowych orzecznicy stwierdzili, że istnieją wystarczające podstawy do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego prawej kości ramiennej w trakcie remisji. Uznano, że istnieją podstawy do stwierdzenia związku przyczynowo-skutkowego miedzy tym schorzeniem a wykonywaną pracą i do rozpoznania przewlekłego zapalenia nadkłykcia pochodzenia zawodowego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości co do treści, jest wystarczająco uzasadnione, nie zawiera sprzeczności. Jest logiczne, spójne, jednoznaczne i obiektywne. W sposób zrozumiały wyjaśnia poczynione rozpoznanie i przedstawia wystarczająco metodologię tego rozpoznania oraz metodologię przeprowadzonych badań. Odnosi się do miejsca zatrudnienia i rodzaju pracy wykonywanej przez pracownika, karty oceny narażenia zawodowego i danych z wywiadu. Lekarze specjaliści zapoznali się z zakresem wykonywanych czynności przez pracownika na poszczególnych stanowiskach, zawartych w karcie oceny narażenia zawodowego. Informacje, które tam zawarto są, zdaniem orzeczników, wystarczające do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, wywołanej sposobem wykonywania pracy. Wykonywane przez pracownika czynności obciążały kończyny górne w stawach nadgarstkowych i łokciowych, były związane z wykonywaniem powtarzalnych ruchów oraz wymagały okresowo użycia siły.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, prawem pracownika lub byłego pracownika jest, w razie nie zgadzania się z treścią orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, wystąpienie o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Uprawnienie to jednak, co należy zaakcentować, nie przysługuje pracodawcy.
Podkreślenia wymaga także, że obowiązujące przepisy w zakresie orzecznictwa chorób zawodowych nie nakładają na jednostkę orzeczniczą obowiązku wskazywania czynników pozazawodowych, a jedynie wykazanie bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpatrywanym schorzeniem, a narażeniem zawodowym. W niniejszej sprawie wzięto pod uwagę wieloletnie narażenie zawodowe (sposób wykonywania pracy obciążający stawy nadgarstkowe i łokciowe) i uznano z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzonym u pracownicy schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy.
Brak jest podstaw, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, by poddawać w wątpliwość orzeczenie lekarskie, odwołujące się do wiedzy medycznej, skoro posiadanie wiadomości specjalnych zaliczających się do tej dziedziny jest oczywistą i konstytutywną cechą lekarza właściwego do orzekania w zakresie chorób zawodowych, który zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia musi spełniać specjalistyczne wymagania kwalifikacyjne.
Co więcej, orzeczenie ma wartość opinii biegłego oraz jest wiążące, jak już powyżej podkreślono, dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostało wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. np. wyroki NSA z: 10 stycznia 2018, sygn. akt II OSK 748/16; 7 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1220/16; 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 997/17). Wbrew stanowisku strony skarżącej organ, przy braku uzasadnionych przesłanek, nie miał obowiązku poszukiwania ewentualnych pozazawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia. Zatem wbrew wywodom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia.
W ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie zostało poddane prawidłowej ocenie organów, które nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Decyzje organów uwzględniają pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. Organy słusznie uznały, wbrew zarzutom skarżącej Spółki, że pracownik był zatrudniony w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową. W Karcie oceny narażenia zawodowego znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy wyraźnie i jednoznacznie wskazano czynniki szkodliwe tj. sposób wykonywania przez pracownika pracy podczas zatrudnienia. Pracownica wykonywała wielokrotnie powtarzalne ruchy, często z wymuszoną pozycją ciała. Nawet, jeśli od sierpnia 2016 r., pracownica nie pracowała w warunkach narażenia, to z uwagi na operację z powodu schorzenia, która miała miejsce 6 marca 2017 r. należy przyjąć, że okres 1 roku wskazany przepisami prawa (poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych) nie został przekroczony. Wyniki okresowych badań profilaktycznych, na które powołuje się skarżąca, w ocenie Sądu nie mogą być miarodajne dla stwierdzenia lub nie choroby zawodowej, mają inny cel i zakres oceny stanu zdrowia oraz nie stanowią podstawy do podważenia orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej.
Tym samym przesłanka niezbędna dla stwierdzenia choroby zawodowej tj. sposób wykonywania pracy, który z wysokim prawdopodobieństwem spowodował chorobę zawodową, została spełniona.
W ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały pełnej i wnikliwej analizy zebranych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy uzasadnienie faktyczne. Zaś dokonana przez ograny inspekcji sanitarnej ocena zgromadzonych środków dowodowych nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a.
Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił jako niezasadną.