III SA/Gl 33/24

III SA/Gl 33/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Inne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 72 ust. 1 pkt 5, art. 72 ust. 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 listopada 2023 r. nr SKO.K/41.3/1795/2023/19411/KC w przedmiocie odmowy rejestracji naczepy ciężarowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M.F.(dalej jako Skarżąca) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 15 listopada 2023 r. o numerze SKO.K/41.3/1795/2023/19411/KC. Decyzją tą SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z 18 sierpnia 2023 r., nr [...] r., którą organ pierwszej instancji odmówił Skarżącej zarejestrowania naczepy ciężarowej.
W uzasadnieniu swej decyzji SKO przytoczyło przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 1047), ze szczególnym wskazaniem na jej art. 72 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Przedstawiając stan faktyczny SKO wskazało, że wnioskiem z 22 czerwca 2023 r. Skarżąca zwróciła się do Prezydenta Z. o zarejestrowanie naczepy ciężarowej marki [...], nr VIN [...], sprowadzonej z Rumunii. Do wniosku załączyła: fakturę dokumentującą zakup naczepy z tłumaczeniem, kartę pojazdu z tłumaczeniem, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym, kopię rumuńskiego dowodu rejestracyjnego z tłumaczeniem, oświadczenie o zamieszkaniu w Z., zaświadczenie o skreśleniu.
Dalej SKO stwierdziło, że naczepa, której postępowanie dotyczy, została 24 listopada 2022 r. wyrejestrowana na wniosek jej poprzedniego właściciela, a jej dowód rejestracyjny jest przechowywany w lokalnym urzędzie w Rumunii. Nie zmienia to faktu, że do wniosku o zarejestrowanie naczepy Skarżąca nie załączyła oryginału rumuńskiego dowodu rejestracyjnego, a zatem warunek zarejestrowania naczepy z art. 72 ust. 1 pkt 5 prawa o ruchu drogowym nie został spełniony.
Odpowiadając na zarzut Skarżącej SKO stwierdziło, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 72 ust. 5 prawa o ruchu drogowym, który przewiduje, że W przypadku utraty dowodu rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego za granicą zamiast tego dokumentu należy przedstawić jego wtórnik albo dokument wystawiony przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie niezbędne do rejestracji pojazdu. Jeżeli organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą odmówił wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego albo dokumentu potwierdzającego dane zawarte w utraconym dokumencie, starosta może wystąpić do tego organu o potwierdzenie tych danych. Uzyskane potwierdzenie tych danych, w postaci papierowej albo elektronicznej, zastępuje dokument potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie niezbędne do rejestracji pojazdu. Nie zachodzi bowiem w sprawie sytuacja utraty dowodu rejestracyjnego. Dokument ten jest przechowywany w urzędzie w Rumunii, a to wyklucza uznanie, że został utracony.
SKO stwierdziło jednocześnie, że nie można zastosować w sprawie przepisu art. 5 Dyrektywy Rady 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów, ponieważ przewidziana w art. 5 ust. 2 dyrektywy możliwość odstąpienia od przedłożenia poprzedniego dowodu rejestracyjnego dotyczy wyłącznie jego części II, część I zawsze musi być przedłożona.
W swej skardze Skarżąca zarzuciła organom w pierwszej kolejności naruszenie przepisów art. 5 ust. 2 w zw. z art. 9 i art. 11 dyrektywy Rady 1999/37/WE przez zaniechanie ich zastosowania. Wskazała, że z przepisów tych wynika, że świadectwo rejestracji, jako załącznik do wniosku o ponowną rejestrację pojazdu, nie zawsze musi być przedkładane przez wnioskodawcę. O wydanie tego świadectwa mogą zwracać się do siebie właściwe organy państw członkowskich. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji powinien był wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściwego organu rumuńskiego, ale tego zaniechał.
Drugi zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 72 ust. 5 prawa o ruchu drogowym przez błędną wykładnię. Zdaniem Skarżącej, gdyby władze Rumunii odmówiły wydania dowodu rejestracyjnego naczepy, należałoby uznać, że doszło do jego utraty w rozumieniu art. 72 ust. 5 ustawy.
Skarżąca zwróciła też uwagę na inny wątek, wskazała mianowicie, że w przypadku przywiezienia pojazdu z kraju, który nie jest członkiem Wspólnoty, dla którego nie ma dowodu rejestracyjnego, jego zarejestrowanie w Polsce jest możliwe na podstawie przepisu art. 72 ust. 2a prawa o ruchu drogowym. Przepis ten dopuszcza posłużenie się innym dokumentem stwierdzającym rejestrację samochodu, wydanym przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Skarżąca, co podkreśliła w skardze, otrzymała od właściwego organu rumuńskiego informację, że nie może otrzymać dowodu rejestracyjnego naczepy, ponieważ został on anulowany i zarchiwizowany zgodnie z właściwym przepisem prawa rumuńskiego.
SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swe stanowisko w sprawie przedstawione w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga jest uzasadniona z następujących powodów. Podstawą prawną odmowy zarejestrowania naczepy Skarżącej jest przepis art. 72 ust. 1 pkt 5 prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z nim rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Ponieważ Skarżąca nie przedstawiła dowodu rejestracyjnego naczepy sprowadzonej z Rumunii, gdzie kiedyś była zarejestrowana, to organy uznały, że nie mają podstaw do jej zarejestrowania w kraju.
Sąd nie podzielił tego poglądu. Zakłada on, że brak poprzedniego dowodu rejestracyjnego w zupełności wyklucza zarejestrowanie pojazdu. Przeczy temu kilka przepisów prawa o ruchu drogowym, które dopuszczają rejestrację pojazdu również przy braku poprzedniego dowodu rejestracyjnego. Mowa tu o art. 72 ust. 2 tej ustawy i spośród wskazanych w nim sytuacji można wymienić tę z pkt 2a (W przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie.). Podobnie w pkt 2b (W przypadku pojazdu zabytkowego, zamiast dowodu rejestracyjnego, dopuszcza się przedstawienie oświadczenia właściciela pojazdu, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że nie posiada dowodu rejestracyjnego.). Następnie pkt 4 (W przypadku utraty dowodu rejestracyjnego albo pozwolenia czasowego pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący dokonuje weryfikacji danych zawartych w utraconym dokumencie w centralnej ewidencji pojazdów i pobiera z tej ewidencji dane niezbędne do rejestracji pojazdu.). Dalej pkt 5 (W przypadku utraty dowodu rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego za granicą zamiast tego dokumentu należy przedstawić jego wtórnik albo dokument wystawiony przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie niezbędne do rejestracji pojazdu. Jeżeli organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą odmówił wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego albo dokumentu potwierdzającego dane zawarte w utraconym dokumencie, starosta może wystąpić do tego organu o potwierdzenie tych danych. Uzyskane potwierdzenie tych danych, w postaci papierowej albo elektronicznej, zastępuje dokument potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie niezbędne do rejestracji pojazdu.). Przepisy te Sąd zacytował nie dlatego, że mają one bezpośrednie zastosowanie w sprawie, ale po to, by wykazać, że teza o niemożności zarejestrowania pojazdu wobec braku jego poprzedniego dowodu rejestracyjnego nie jest uzasadniona. Z uwzględnieniem tej tezy należy dokonać wykładni przepisu art. 72 ust. 1 pkt 5 prawa o ruchu drogowym, a także jego zastosowania. Jeżeli zatem przepis ten stanowi o dowodzie rejestracyjnym, jeżeli pojazd był zarejestrowany, to należy przyjąć, że chodzi o pojazd, który był zarejestrowany w chwili jego nabycia przez nowego właściciela i miał "swój" dowód rejestracyjny. Przepis ten jednocześnie oznacza obowiązek uznania takiego dowodu rejestracyjnego wystawionego w innym państwie. Sprowadzona przez Skarżącą naczepa, w chwili jej nabycia, nie była już pojazdem zarejestrowanym, co jest bezsporne. Została bowiem wcześniej wyrejestrowana, jej dowód rejestracyjny został anulowany i nie zostanie wydany przez władze Rumunii, co wynika z pisma przedłożonego przez Skarżącą. Wymaganie w takiej sytuacji od skarżącej przedłożenia dowodu rejestracyjnego jest bezprzedmiotowe. Czy w takiej sytuacji można stwierdzić, że zarejestrowanie naczepy nie jest możliwe. Otóż nie, po to Sąd przytoczył przepisy, które łamią ten sposób myślenia. Ono jest możliwe, tylko trzeba podjąć postępowanie dowodowe, zwłaszcza wobec tego, że możliwości samej strony postępowania wyczerpały się. Nie można twierdzić, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 dyrektywy Rady 1999/37/WE obowiązek dowodzenia przez organ zachodzi tylko i wyłącznie w opisanej w nim sytuacji. Podobnie jak w sytuacji wskazanej w przepisie art. 72 ust. 2 pkt 5 ustawy krajowej. Przepisy te wskazują na obowiązek konkretnego działania organu w konkretnych sytuacjach, ale nie wykluczają innych przypadków wynikających z przepisów k.p.a. – art. 7 i art. 75 k.p.a. Tymczasem orzekające w sprawie organy w ogóle nie poddały ocenie dowodów przedstawionych przez Skarżącą, zwłaszcza pism pochodzących od urzędu rumuńskiego, wychodząc z założenia, że skoro nie ma dowodu rejestracyjnego, to na tym sprawę należy zamknąć.
Z tym stwierdzeniem Sąd nie zgadza się. Obowiązkiem orzekających w sprawie organów była analiza i ocena wszystkich dowodów przedstawionych przez Skarżącą dla ustalenia, czy potwierdzają one dane niezbędne do rejestracji naczepy wynikające z anulowanego dowodu rejestracyjnego. O ile tak, to nie zachodzą przeszkody do zarejestrowania jej w Polsce. Szczególną uwagę należy zwrócić na treść dokumentów wystawionych przez władze Rumunii. Jeśli organy uznają, że pisma te w wersji przedstawionej przez Skarżącą, nie są dostatecznie wiarygodne, nic nie stoi na przeszkodzie, by wystąpiły do władz Rumunii o stosowne informacje.
W jednym Sąd podzielił stanowisko organów, mianowicie co do twierdzenia, że nie zachodzi tu przypadek utraty dowodu rejestracyjnego. Utrata, to nawet w potocznym rozumieniu tego słowa, coś innego niż oddanie dowodu właściwemu urzędowi zgodnie z wymaganą procedurą.
Nie mniej jednak Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz. U z 2023 r., poz. 1634).
Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd wydał na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.