II SA/Gl 196/25

II SA/Gl 196/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Wojciech Gapiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2110
art. 93 ust. 2, art. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Z. B., M. B. (B.) na opinię Wójta Gminy L. z dnia 11 grudnia 2024 r. nr RI.6727.1.432.2024.DC w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie lokalizacji lądowiska 1. uchyla zaskarżoną opinię, 2. zasądza od Wójta Gminy L. na rzecz skarżących solidarnie 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy L. (dalej: organ), działając na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2110 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie ewidencji lądowisk (Dz. U. z 2013 r., poz. 795) opinią Nr [...] z dnia 11 grudnia 2024 r. zaopiniował negatywnie lokalizację lądowiska na działce o numerze ewidencyjnym [...] objętej księgą wieczystą [...]
Uzasadniając to stanowisko wyjaśnił, że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L., przyjęte Uchwałą Rady Gminy L. Nr [...] z dnia [...] r. (zm. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. oraz Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r.) dla działki o numerze [...] wskazuje teren "lądowiska" oznaczony symbolem R1/L, z określonym uwarunkowaniem: "W gminie planuje się realizacje lądowiska dla samolotów oraz dla śmigłowców. Lokalizację lądowiska oznaczono graficznie na rysunku Kierunków symbolem R1/L wraz z niezbędną infrastrukturą oraz terenem obsługi technicznej lądowiska, oznaczonymi na rysunku Kierunków symbolem R2/L. Lądowisko będzie miało nawierzchnie naturalną - darniową. Realizacja ww. przedsięwzięcia powinna zostać uszczegółowiona na etapie planu miejscowego w oparciu o przepisy odrębne".
Natomiast w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] r. etap I, działka o nr [...] objęta jest symbolem A-1R1 – tereny rolnicze z zakazem zabudowy. Wobec powyższego organ stwierdził, że lokalizacja lądowiska jest niezgodna z planem miejscowym, a jego ewentualna realizacja wymaga uprzedniego opracowania planu dla ww. działki, terenów obejmujących zaplecze obsługi, a także obszarów oddziaływania, w szczególności należy ograniczyć wysokość obiektów budowlanych. Dodatkowo konieczne będzie uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze gruntu klasy III.
Organ zaznaczył, że Lądowisko [...] nie dysponuje dostępem do sieci dróg publicznych, o którym mowa w § 14 Wytycznych Nr 17 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie określenia parametrów technicznych dla lądowisk (Dz. Urz. ULC z 2014 r. poz. 81), teren nie odpowiada wymaganiom § 3 ww. Wytycznych, tj. naturalne podłoże nie zostało należycie zagęszczone, i nie posiada odwodnienia odpowiedniego do lokalnych warunków hydrogeologicznych, natomiast tereny znajdujące się poza czołowymi granicami drogi startowej nie mają uporządkowanej i wyrównanej powierzchni o szerokości i długości nie mniejszej niż 50 m, o czym stanowi § 8 Wytycznych. Końcowo wskazał, iż "po analizie parametrów lądowiska, rodzaju statków powietrznych dopuszczonych do startowania i lądowania na przedmiotowym lądowisku, rodzaju podłoża na jakim ma być ono usytuowane, charakterystyki położenia lądowiska względem granic nieruchomości, kwestii związanych z ochroną środowiska i zdrowia ludzi jak również faktu, że z uwagi na kierunek startu i lądowania lądowisko będzie oddziaływało także na obszar gmin sąsiednich należało negatywnie zaopiniować przedmiotowy wniosek."
Pismem nadanym dnia 8 stycznia 2025 r., Z. B. i M. B. (dalej: Skarżący), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na opinię Wójta podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 7, art. 7a, art. 77 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) poprzez dowolne i nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym wnioski co do braku możliwości wydania pozytywnej opinii, pomimo, że:
- w Studium przewidziano na działce [...] realizację lądowiska dla samolotów i śmigłowców,
- na działce nr [...] faktycznie istniało i funkcjonowało w latach 2018-2023 zarejestrowane lądowisko,
- działka nr [...] w okresie od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku do nadal jest wykorzystywana przez wojska powietrzno-desantowe jako lądowisko dla śmigłowców wojskowych w celach przeprowadzania skoków spadochronowych oraz szkolenia żołnierzy,
- działka nr [...] posiada skomunikowanie z drogą publiczną,
2) art. 93 ust. 2 ustawy Prawo Lotnicze w związku z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk poprzez ich błędną wykładnię i błędne przyjęcie przez organ opiniujący, że ewentualna realizacja lądowiska wymaga uprzedniego opracowania planu miejscowego dla działki nr [...] oraz uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, podczas gdy z jakichkolwiek ustaleń polityki przestrzennej Gminy nie tylko nie wynika żaden zakaz lokalizacji lądowiska na działce nr [...], a wręcz w Studium przewidziano realizację lądowiska o nawierzchni naturalniej - darniowej dla samolotów i śmigłowców na działce nr [...]
Skarżący sformułowali wniosek o uchylenie zaskarżonej opinii oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę Skarżący podkreślili, że opinia nie obejmuje wszystkich elementów wymienionych w § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, a jej treść nie odnosi się do poczynionych przez organ ustaleń. Zdaniem Skarżących organ opiniujący pominął analizę możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska pod kątem uwarunkowań przestrzennych terenu, bezpieczeństwa ruchu lotniczego oraz nie przeprowadził wnikliwego postępowania wyjaśniającego, nadto nie dokonał zgromadzenia niezbędnych dowodów w postaci dokumentów oraz informacji pozwalających na wydanie opinii. Stwierdzona przez organ opiniujący niezgodność lokalizacji lądowiska z planem miejscowym nie stanowi zdaniem Skarżących wystarczającego argumentu za odmową lokalizacji. Lądowisko nie jest tożsame z lotniskiem, nie służy obsłudze ruchu lotniczego i nie wymaga uzyskania stosownych decyzji z zakresu zagospodarowania przestrzennego, nadto Studium nie zawiera zakazu lokalizacji lądowiska na przedmiotowej działce, a wręcz aprobująco odnosi się do realizacji lądowiska. Skarżący podnieśli również, że działka nr [...] jest skomunikowana aż z trzema drogami publicznymi, natomiast odpowiednie przygotowanie pasa startowego oraz drogi wewnętrznej łączącej lądowisko z drogą publiczną zostanie wykonane zgodnie z wytycznymi właściwego organu administracji lotniczej. W ocenie Skarżących organ opiniujący odnosząc się do treści Instrukcji Operacyjnej Lądowiska w kwestii dostępu terenu lądowiska do drogi publicznej, wkracza w sposób nieuprawniony w kompetencje organu administracji lotniczej. Końcowo nadmienili, iż jednym z głównych celów utworzenia lądowiska jest krzewienie i popularyzowanie polskich tradycji lotniczych. Do skargi przedłożono pismo [...] z dnia 28 grudnia 2024 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wydanej opinii, która zdaniem organu pozostaje zgodna z zapisami planu miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt, uchyla ten akt. W przypadku natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej w oparciu o wymienione powyżej kryteria, uczyniona została opinia Wójta z dnia 11 grudnia 2024 r. w przedmiocie lokalizacji lądowiska dla śmigłowców. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że opinia właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) wydawana na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, ma charakter aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego na zasadach określonych w przepisach art. 50-57 p.p.s.a. Skarżący uprawnieni byli zatem do zaskarżenia opisanej wyżej opinii do sądu administracyjnego.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawa lotniczego oraz Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie ewidencji lądowisk. Legalną definicję lądowiska zawiera przepis art. 2 pkt 5 ustawy Prawo lotnicze, stosownie do którego, lądowiskiem jest obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni, który może być w całości lub w części wykorzystywany do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych. W myśl art. 93 ust. 2 tej ustawy, lądowiska podlegają wpisowi do ewidencji lądowisk, prowadzonej przez Prezesa Urzędu, na wniosek zgłaszającego lądowisko posiadającego zgodę posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko, po uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego i właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta). Wymóg wpisu lądowiska do ewidencji lądowisk nie dotyczy lądowisk wykorzystywanych nie częściej niż 14 dni w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Start i lądowanie na takim lądowisku mogą zostać wykonane za zgodą posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko (art. 93 ust. 6 ustawy Prawo lotnicze). Parametry techniczne dla lądowisk określają natomiast Wytyczne Nr 17 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie określenia parametrów technicznych dla lądowisk (Dz. Urz. ULC z 2014 r. poz. 81).
Jak wynika z akt przedłożonych do sprawy, pismem z dnia 15 października 2024 r. pełnomocnik ds. lądowiska [...] zwrócił się w imieniu mocodawców - obecnie Skarżących (właścicieli terenu) o zaopiniowanie lokalizacji lądowiska na działkach o nr [...] (KW [...]) i nr [...] (KW [...]). W treści pisma pełnomocnik: przedstawił przebieg historyczny oraz charakter korzystania z przedmiotowego terenu jako lądowiska, mający swój początek już w latach 50-tych XX wieku, a także obecne aktywności paralotnicze oraz lotnicze odbywającej się na Lądowisku [...], wskazał na planowane wykorzystanie terenu, w tym planowany rozwój sportów lotniczych, zwracając uwagę, że przez sporty lotnicze należy rozumieć "paralotniarstwo, lotniarstwo, szybownictwo oraz ultralekkie samoloty ULM, z wykluczeniem śmigłowców i wiatrakowców generujących duży hałas", zwrócił również uwagę na wschodni kierunek startów i lądowań, gdzie brak jest zabudowań mieszkalnych, wymienił pobliskie lądowiska utrzymywane na terenach rolniczych (pismo z dnia 15 października 2024 r., kart nr 1 akt administracyjnych). Do wniosku została przedłożona Instrukcja Operacyjna stanowiąca regulamin korzystania z lądowiska pod rygorem wykluczenia i zakazem startów i lądowań w razie nieprzestrzegania jej zapisów. Instrukcja Operacyjna Lądowiska szczegółowo przedstawia m.in. Dane operacyjno-techniczne lądowiska (1.1. współrzędne geograficzne, 1.2 odległość lądowiska od najbliższej miejscowości, 1.3 informacje dotyczące powierzchni lądowiska, 1.4 częstotliwość, sygnał radiowy, 1.5 wzniesienie punktu odniesienia, 1.6 opis przeznaczenia lądowiska, 1.7 określenie warunków korzystania z lądowiska), Charakterystykę lądowiska (2.1 wymiary drogi startowej, 2.2 główny kierunek startu i lądowania, 2.3 oznaczenie drogi startowej, 2.4. opis rodzaju nawierzchni, 2.5. obsługę, 2.6 ogrodzenie, 2.7 oznaczenie strefy przyziemienia, 2.8 drogę dojazdową, 2.9 przestrzeń powietrzną, 2.10 charakterystykę przedpola, 2.11 procedurę wykonywania lotów), Sytuacje szczególne, Wskaźniki kierunku wiatru i in., wraz z załącznikami określającymi: Pola awaryjnych lądowań (zał. nr 1), Pas startowy (zał. nr 2), Ścieżkę podejścia (zał. nr 3). W piśmie uzupełniającym wniosek, pełnomocnik przedstawił wizualną prezentację ruchu na lądowisku w poszczególnych miesiącach, uzupełnił również informacje w zakresie planowanego charakteru lądowiska, wskazując, że "dalsze funkcjonowanie lądowiska nie zakłada uczynienia z niego lądowiska szkoleniowego, czy miejsca szeroko otwartego", a w ramach obostrzeń wskazał m.in. na "zakaz lotów akrobacyjnych za wyjątkiem akrobacji paralotni swobodnych", czy też "zakaz niskich przelotów na podejściu", (karta nr 27 akt administracyjnych). Zgodnie z treścią notatki służbowej z dnia 7 listopada 2024 r., pełnomocnik podczas spotkania przedstawił sposób prowadzenia przedmiotowego lądowiska, wyjaśnił jakiego typu samoloty będą startować, tj. "ultralekkie samoloty generujące hałas na poziomie 65 dB", zapewnił, że miejsce to nie będzie w przyszłości miejscem komercyjnym, jak wskazano - "dodatkowo zostały poglądowo zmierzone odległości przedmiotowego lądowiska od terenów budowlanych oraz pobliskich budynków" (karta nr 31 akt administracyjnych). W kolejnym piśmie z dnia 7 listopada 2024 r. pełnomocnik odniósł się również szczegółowo do hałasu generowanego na lądowisku, do którego przedłożył parametry samolotu ultralekkiego, deklarację poziomu hałasu producenta oraz mapę z podejściami startów i lądowań (karta nr 41 akt administracyjnych). W piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. pełnomocnik wniósł o ograniczenie opinii jedynie do działki nr [...], ponadto wskazał m.in., że zostanie wyznaczona bezpieczna ścieżka omijania pasa startowego dla pieszych i rowerzystów (karta nr 42 akt administracyjnych).
Zakres opinii niezbędnej dla zgłoszenia lądowiska do ewidencji lądowisk, podlegającej kontroli w niniejszym postępowaniu, określa przepis § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk. Stosownie do brzmienia tej regulacji, zgłaszający lądowisko do wniosku o wpis lądowiska do ewidencji lądowisk powinien dołączyć m.in.: pozytywną opinię właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) w zakresie:
a) zgodności z ustaleniami polityki przestrzennej gminy, określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,
b) zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w przypadku, gdy obowiązuje on na terenie, na którym jest planowane lądowisko,
c) możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska.
Z treści powołanego przepisu należy wywieść, jaki winien być zakres ustaleń wykonawczego organu gminy opiniującego lokalizację lądowiska. Jednocześnie, skoro w § 2 ust. 3 rozporządzenia zakres przedmiotowy opinii dotyczący lokalizacji lądowiska ujęto w odrębnych podpunktach to zdaniem Sądu stanowią one niepokrywające się zagadnienia wymagające w opinii osobnej analizy, niezależnie od wyniku jednego z nich.
W ocenie Sądu zaskarżona opinia z dnia 11 grudnia 2024 r. nie spełnia wymogów § 2 ust. 3 pkt 3 lit. b i c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk z uwagi na niewyczerpującą analizę zgodności lokalizacji lądowiska z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz niepełną ocenę możliwości wykorzystania terenu na cele planowanego lądowiska.
Brak było natomiast wątpliwości w zakresie zgodności planowanego zamierzenia z ustaleniami polityki przestrzennej gminy, określonymi w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (§ 2 ust. 3 pkt 3 lit. a rozporządzenia), przyjętego Uchwałą Rady Gminy L. Nr [...] z dnia [...] r. (następnie zmienionego Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. oraz Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r.). W treści obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L., działka o numerze [...] została objęta symbolami: R1/L - lądowisko dla samolotów oraz dla śmigłowców, R2/L - niezbędna infrastruktura oraz teren obsługi technicznej lądowiska, R2 – uprawy polowe (Załącznik nr 5 do Uchwały Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 27 października 2022 r., Kierunki zagospodarowania przestrzennego, Rysunek Nr 2.1).
W zakresie zgodności lądowiska z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na wskazanym terenie, przyjętym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. - etap I (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz. [...]), dokonana przez organ analiza poprzedzająca wydanie opinii, nie została przeprowadzona w sposób szczegółowy i wnikliwy. Zgodnie z zapisami przywołanej Uchwały działka o nr [...] objęta jest symbolem A-1R1 – tereny rolnicze z zakazem zabudowy (§ 5 ust. 3 pkt 3 lit. x, § 11 ust. 25), natomiast działka sąsiednia nr [...] symbolem A-1RU – tereny obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych (§ 5 ust. 3 pkt 3 lit. dd, § 11 ust. 30) - wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (karta nr 33-38 akt administracyjnych).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem, iż samo stwierdzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, że dany teren przeznaczony jest pod inną funkcję niż lądowisko, nie jest wystarczające do negatywnego zaopiniowania planowanego zamierzenia w danej lokalizacji. Jednocześnie należy zauważyć, że obowiązujący plan miejscowy nie zawiera dla przedmiotowego terenu zakazu planowanego przedsięwzięcia, reguluje natomiast zakaz zabudowy na terenie oznaczonym symbolem A-1R1. Z określonych planem zasad zagospodarowania terenów oznaczonych symbolem A-1R1, tj. zakazu zabudowy (§ 11 ust. 25 pkt 3 planu miejscowego) organ wyprowadza wniosek o braku zgodności lokalizacji lądowiska z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pomimo że nie czyni ustaleń i nie wyjaśnia - dla lądowiska o jakich planowanych parametrach i funkcjach, opiniuje wnioskowaną lokalizację, i w tym kontekście nie dokonuje analizy charakteru lądowiska jako "obszaru", zgodnie z przywołaną wyżej definicją, w odniesieniu do określonego w planie "zakazu zabudowy".
Już powyższe daje uzasadnioną podstawę do uchylenia zaskarżonej opinii.
Punktem wyjścia dla tego rodzaju oceny powinny stać się ustalenia dotyczące charakteru i zakresu planowanego zamierzenia, ewentualnie zaplanowanej łącznie infrastruktury technicznej mającej tworzyć z lądowiskiem całość techniczno-użytkową. Budzi zatem wątpliwości argumentowanie przez organ wydanej - negatywnej opinii, w powołaniu na zapis planu miejscowego przewidujący zakaz zabudowy, w sytuacji gdy organ nie dokonuje jakiegokolwiek wyjaśnienia pojęcia "zabudowy" (§ 11 ust. 25 pkt 3 planu miejscowego) oraz "obszaru" (art. 2 pkt 5 ustawy Prawo lotnicze), a tym bardziej błędnie - pomija konieczność zestawienia tego pojęcia z charakterem planowanego zamierzenia. Zauważenia wymaga bowiem, iż brak w opinii jakiejkolwiek charakterystyki planowanego przedsięwzięcia. Organ przy tym nie ustalił czy lądowisko będzie związane z zabudową, pracami budowlanymi czy wznoszeniem nowych obiektów budowlanych. Kwestia zgodności z planem miejscowym nie została zatem należycie oceniona.
W zakresie oceny możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska (§ 2 ust. 3 pkt 3 lit. c rozporządzenia), organ obowiązany jest do poczynienia wnikliwej oceny wniosku, z uwzględnieniem m.in. planowanych parametrów lądowiska – czego w uzasadnieniu zaskarżonej opinii zabrakło. Zasadnie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż ocena w zakresie możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska przeprowadzona powinna być pod kątem uwarunkowań przestrzennych danego terenu, bezpieczeństwa ruchu lotniczego, ochrony środowiska, planowanych parametrów lądowiska, charakterystyki miejsca położenia lądowiska względem granic działki, otaczającej zabudowy, jej rodzaju, a także wskazuje się na pomocniczą rolę w tym zakresie Wytycznych Nr 17 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie określenia parametrów technicznych dla lądowisk (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Po 841/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 116/23). Dostrzec także należy, że odróżnia się przy tym wymogi dla śmigłowców od wymogów dla samolotów, szybowców czy urządzeń latających.
Tymczasem organ w zaskarżonej opinii pominął wagę analizy jaką jest "możliwość wykorzystania terenu na cele lądowiska", która w § 2 ust. 3 pkt 3 lit. c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, została wskazana jako obligatoryjny element opinii. Za taką analizę nie można bowiem uznać opinii, która nie zawiera nawet powierzchni objętej wnioskiem działki oraz powierzchni planowanej inwestycji na danym obszarze, czy też dalszego opisu terenu, ewentualnych zadrzewień, odległości od istniejących zabudowań, słupów i linii energetycznych, słupów oświetleniowych, masztów radiowych (innych charakterystycznych obiektów wskazanych m.in. w pkt. 2.10 Instrukcji Operacyjnej załączonej do wniosku). Organ nie zajął się również zagadnieniem przedłożonej analizy hałasu, z uwzględnieniem rodzaju statków powietrznych z deklaracją poziomu hałasu producenta – jak wskazano w treści wniosku "z wykluczeniem śmigłowców i wiatrakowców generujących duży hałas", planowanej częstotliwości eksploatowania lądowiska, zakazu lotów przed wschodem i po zachodzie słońca (pkt 2.11 Instrukcji Operacyjnej), "zakazu lotów akrobacyjnych za wyjątkiem akrobacji paralotni swobodnych" oraz "zakazu niskich przelotów na podejściu", (pismo z dnia 15 października 20-24 r., karta nr 27 akt administracyjnych), czy też zagadnieniem kierunku startów i lądowań (mapa z podejściami startów i lądowań, karta nr 41 akt administracyjnych) w odniesieniu do strefy oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, odległości od zabudowań mieszkalnych, istniejących już w obszarze przedmiotowej działki dróg powietrznych w kontekście uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Pomimo, że w treści notatki z dnia 7 listopada 2024 r. wskazano na poglądowe zwymiarowanie odległości przedmiotowego lądowiska "od terenów budowlanych oraz pobliskich budynków" (karta nr 31 akt administracyjnych), wyniki tych ustaleń nie znalazły jednak odzwierciedlenia w opinii. W końcowej części opinii organ wyjaśnia, że negatywne zaopiniowanie wniosku nastąpiło po analizie m.in.: "parametrów lądowiska", "rodzaju statków powietrznych dopuszczonych do startowania i lądowania na przedmiotowym lądowisku", "charakterystyki położenia lądowiska względem granic nieruchomości", "kwestii związanych z ochroną środowiska i zdrowia ludzi", jednakże w opinii brak jakiejkolwiek analizy mającej uzasadniać tego rodzaju stwierdzenie. Organ nie wyjaśnił też, z jakich konkretnych przyczyn uznał, że "z uwagi na kierunek startu i lądowania lądowisko będzie oddziaływało także na obszar gmin sąsiednich". Nie podjął próby wyjaśnienia jakie kwestie związane "z ochroną środowiska i zdrowia ludzi", doprowadziły do wniosku o konieczności wydania negatywnej opinii w ww. przedmiocie. Nie przywołał także konkretnych dopuszczalnych norm, które mogłyby zostać naruszone. Stwierdzenie natomiast, że jakaś norma zostanie przekroczona powinno zostać wyczerpująco uzasadnione.
Argumentacja, mająca w ocenie organu popierać stanowisko opinii, poprzedzona wnikliwą analizą przed jej wydaniem, powinna zyskać swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia samej opinii. Niewątpliwie powinna również odnosić się do zagadnień oraz analiz przedstawionych przez wnioskodawcę przed wydaniem opinii. W ocenie Sądu, zaskarżona opinia nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego określonego w rozporządzeniu. Uchybienie to tyczy się w głównej mierze oceny w zakresie zgodności z ustaleniami polityki przestrzennej gminy - zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt b) oraz oceny w zakresie możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska (pkt c).
Jedynie pobocznie, wobec zalegającego w aktach sprawy protokołu z zebrania mieszkańców, przypomnienia wymaga, że zakres opinii określa § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, a wynik konsultacji społecznych nie został nim objęty.
W tych okolicznościach wydanie przez organ negatywnej opinii w przedmiocie lokalizacji lądowiska dla śmigłowców, należało uznać za przedwczesne.
Zasygnalizowania również wymaga, iż Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę nie czyni sugestii o dopuszczalności bądź niedopuszczalności lokalizacji lądowiska planowanego na wskazanym przez Skarżących terenie, lecz dostrzega uchybienia przepisom art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 3 pkt 3 lit. b i c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk. Opinia jako pozbawiona pełnego uzasadnienia, uchyla się merytorycznej kontroli. Zgodnie z wymogiem działania organów na podstawie prawa, organ był obowiązany do wyczerpującego umotywowania podjętego aktu.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ winien mieć na uwadze wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, w szczególności w zakresie wszechstronnego rozpoznania wniosku, szczegółowej analizy właściwych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście planowanej lokalizacji lądowiska, dokonania wyczerpującej oceny co do możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska przy uwzględnieniu zakresu, funkcji i parametrów planowanego lądowiska, która to analiza powinna znaleźć pełen wyraz w uzasadnieniu wydanej opinii.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną opinię (pkt 1 sentencji wyroku).
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 697,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w wysokości 480,00 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.