III SA/GL 324/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania stypendium socjalnego studentowi, uznając naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy.
Student ubiegał się o stypendium socjalne, jednak odmówiono mu przyznania świadczenia z powodu braku udokumentowania dochodów rodziców, mimo że student deklarował prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego z żoną. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i informowania stron o podstawie prawnej decyzji.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania studentowi stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023. Organ pierwszoinstancyjny odmówił przyznania stypendium, wskazując na brak zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oraz nieudokumentowanie źródeł utrzymania rodziny. Student odwołał się, dołączając nowe dokumenty. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, argumentując, że student prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i powinien wykazać ich dochody, mimo że student deklarował prowadzenie odrębnego gospodarstwa z żoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 (obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 8 (zasada zaufania) i art. 9 (obowiązek informowania stron). Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie podjął czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, nie poinformował strony o przyjętej przez siebie interpretacji prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i nie wezwał do przedłożenia dochodów rodziców. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając stanu faktycznego i nie informując strony o podstawie prawnej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie podjął wystarczających czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wezwał studenta do przedłożenia dochodów rodziców, mimo że przyjął, iż student prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Brak informacji o tej interpretacji naruszył zasadę zaufania i prawo strony do informacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.p.s.w.n. art. 87
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.p.s.w.n. art. 88
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie podjął czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wezwał skarżącego do przedłożenia dochodu rodziców, mimo przyjęcia, że skarżący prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do władzy publicznej została naruszona, albowiem organ odwoławczy odmówił przyznania stypendium z innej przyczyny, o której skarżący nie wiedział, że będzie wzięta pod uwagę.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ nie powiadomił strony, że wobec wykazania zerowego dochodu, organ przyjmuje, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Brak tych informacji ma istotne znaczenie w sprawie.
u.p.s.w.n. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.
u.p.s.w.n. art. 87 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
O ustaleniu uprawnienia do pobierania stypendium socjalnego decyduje wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, w szczególności art. 7, 8, 9, 76, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał, że student prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Organ odwoławczy nie poinformował studenta o podstawie prawnej i faktycznej decyzji, w tym o przyjętej interpretacji prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu odwoławczego, że student powinien wykazać dochody rodziców, ponieważ otrzymuje od nich pomoc finansową, co miało świadczyć o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego.
Godne uwagi sformułowania
Organ odwoławczy nie podjął czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zasada zaufania została naruszona, albowiem organ odwoławczy odmówił przyznania mu stypendium z innej przyczyny, o której skarżący nie wiedział, że będzie wzięta pod uwagę. Organ nie powiadomił strony, że wobec wykazania zerowego dochodu, organ przyjmuje, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami.
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Barbara Orzepowska-Kyć
sprawozdawca
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących obowiązku wyjaśniania stanu faktycznego, informowania stron oraz zasady zaufania w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście przyznawania świadczeń socjalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji studenta i regulaminu uczelni, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli początkowo wydaje się, że student nie spełniał kryteriów.
“Błąd proceduralny organu uchyla decyzję o odmowie stypendium socjalnego.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 324/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-08-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/ Małgorzata Herman /przewodniczący/ Marzanna Sałuda Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Oświata Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 574 art. 86 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 87 i 88 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w K. z dnia 1 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 20 lutego 2023 r. nr OSK/5458/60/WNMZ/2022/2023 Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w K. (dalej: organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołania M.W. (strona, skarżący, student) utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] w K. (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z 22 listopada 2022 r. nr [...], w sprawie odmowy przyznania studentowi 6 roku jednolitych studiów magisterskich na kierunku lekarskim w Wydziale Nauk Medycznych w K., prawa do pobierania w roku akademickim 2022/2023 stypendium socjalnego. W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 86 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 87 i 88 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.), Regulamin przyznawania świadczeń dla Studentów [...] w K., stanowiącego Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr [...] Rektora [...] w K. z 18 lipca 2022 r. oraz Zarządzenia Nr [...] z 22 listopada 2022 r. Rektora [...] w K. w sprawie: ustalenia wysokości świadczeń dla studentów w roku akademickim 2022/2023 (dalej: Regulamin). Z akt administracyjnych wynika, że student 21 września 2022 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2022/2023. We wniosku wskazał, że jest w związku małżeńskim i w latach 2021 i 2022 ani on ani żona nie uzyskali żadnych dochodów. Do wniosku dołączył m.in. zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o braku dochodu podlegającego opodatkowaniu, postanowienie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z., z którego wynika, że zaświadczenie o sytuacji dochodowej i majątkowej rodziny nie zostanie stronie wydane, z uwagi na brak danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania. Decyzją z 22 listopada 2022 r. organ pierwszoinstancyjny odmówił stronie przyznania prawa do pobierania w roku akademickim 2022/2023 stypendium socjalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z § 14 ust. 3 i 4 Regulaminu organ odmawia przyznania stypendium socjalnego studentowi, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jeżeli nie dołączy do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, (...) o sytuacji dochodowej i majątkowej swojej i rodziny. Organ może przyznać studentowi stypendium socjalne w przypadku niedołączenia ww. zaświadczenia jeżeli przyczyny tego były uzasadnione oraz student udokumentował źródła utrzymania rodziny. Wobec faktu, że do złożonego wniosku nie zostało dołączone zaświadczenie o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i jego rodziny oraz nie zostały udokumentowane źródła utrzymania rodziny, które pozwoliłyby organowi na ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej – organ uznał, że student nie wykazał podstaw do przyznania prawa do pobierania stypendium socjalnego. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i przeprowadzenie dodatkowego postępowania. Strona podniosła, że wraz z małżonką nie posiadają żadnych dochodów oraz nie prowadzą wspólnego gospodarstwa z żadnym z rodziców, co dokumentuje wydane na żądanie strony zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Do odwołania strona dołączyła: 1. zaświadczenie z 15 grudnia 2022 r. wydane przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie potwierdzające sytuację dochodową i materialną strony, na podstawie przedstawionego oświadczenia studenta podczas przeprowadzania wywiadu przez Ośrodek. 2. Oświadczenie strony, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej z 14 grudnia 2022 r. do ww. zaświadczenia, z którego wynika, że strona wraz z żoną utrzymują się z pomocy finansowej ze strony rodziny w wysokości 400 zł miesięcznie, ponadto przez rodzinę dokonywane są opłaty mieszkaniowe w wysokości 520 zł, opłaty za paliwo samochodowe w wysokości 200 zł miesięcznie oraz udzielana jest pomoc żywnościowa w postaci obiadów i kolacji. W trakcie postępowania odwoławczego organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o stypendium socjalne, poprzez dostarczenie umowy najmu mieszkania oraz zaświadczenie urzędowe potwierdzające miejsce stałego zamieszkania studenta wraz z małżonką. Na żądanie organu skarżący przedłożył: 1. kserokopię aktu notarialnego (wypis) w sprawie umowy sprzedaży oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, 2. zaświadczenie z 27 stycznia 2023 r. wydane przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" z Z., potwierdzające stałe zamieszkanie przy ulicy [...], 3. wykaz opłat mieszkaniowych na dzień 1.01.2023 r., c.o. zaliczka, woda, odpady komunalne, koszty eksploatacyjne wynoszące razem 336,25 zł. miesięcznie, wydane przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" z Z. potwierdzające stałe zamieszkanie przy ulicy [...], 4. kserokopię faktury VAT dot. sprzedaży energii z 10.08.2022 na kwotę 1.267,26 zł, 5. rozliczenie z 1.01.2023 r. z tytułu opłaty za Internet w kwocie 52 zł, 6. fakturę VAT z 30.12.2022 r. z PGNiG w wysokości 97 zł, 7. plan płatności za prognozowany pobór paliwa gazowego w okresie od 1.01.2022 r. do 31.10.2022 r. wydany przez PGNiG. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał § 12 ust. 1 i § 13 Regulaminu, wskazując, że wysokość stypendium socjalnego przyznanego studentowi zależy od wysokości miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny studenta, przy czym dochód rodziny stanowi suma dochodów członków rodziny, rozumianych jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki na który składany jest wniosek, z zastrzeżeniem przepisów o dochodzie utraconym i uzyskanym. Analizując dodatkowe dowody przedstawione przez stronę organ zwrócił uwagę na akt notarialny umowy kupna mieszkania i wzięty na ten cel kredyt w wysokości 53.040,00 zł w dniu 18 sierpnia 2017 r. Następnie organ zaakcentował, że wykazany łączny średni koszt utrzymania mieszkania wraz z mediami oraz z kosztami paliwa wynosi 717,71 zł miesięcznie, co w porównaniu z wykazanym dochodem miesięcznym na osobę w rodzinie 0,00 zł, stanowi rozbieżność wykazanych dochodów do kosztu utrzymania mieszkania. Strona w oświadczeniu nie uwzględniła innych kosztów, jak np. kredyt hipoteczny, środki czystości, żywność oraz pomocy naukowych. Zdaniem organu stała pomoc finansowa przekazywana studentowi i jego małżonce przez rodzinę wskazuje na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym pozostawanie na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione powinno być cechami stałości, które w tej spawie zostały wykazane. Organ podkreślił, że zgodnie z § 12 ust. 1 Regulaminu, przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnić należy min. dochody rodziców. Wobec powyższego strona we wniosku o stypendium socjalne powinna wykazać dochody swoich rodziców lub rodziców małżonki, którzy wspierają jej rodzinę finansowo. W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając: 1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7, art. 76, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza: - brakiem odniesienia się do faktu, że w toku obu postępowań strona spełniła wszystkie obowiązki opisane w przepisach uczelnianych, a także dostarczyła wszystkie dokumenty wskazane w wezwaniu do uzupełnienia braków, a pomimo tego organ II instancji całkowicie pominął to w uzasadnieniu zarzucając brak "wskazania innych dodatkowych okoliczności" - nie wskazując o jakie okoliczności miałoby chodzić; - brakiem odniesienia się przez organ II instancji, czy żądane dokumenty dostarczone w całości przez stronę rozwiały powstałe wątpliwości i jaki był cel ich żądania, skoro ich dostarczenie nie miało wpływu na treść podjętej decyzji, natomiast organ skupił się m. in. na sytuacji finansowej, co do której w toku prowadzonego postępowania nie zgłaszał żadnych uwag; • zarzuceniem, że strona powinna przedstawić źródła dochodu rodziców, choć strona wskazała, że pozostaje w związku małżeńskim i nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego, a w toku prowadzonego postępowania i wezwaniu do uzupełnienia materiałów takiej sugestii nie zawarto; • wskazaniem w uzasadnieniu decyzji, że strona nie spełniania przesłanek określonych w załączniku nr 13 do Regulaminu, choć załącznik ten służy wyłącznie do wskazania, że strona pozostaje w związku małżeńskim, a w związku z tym nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców. 2) art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez niejasne wskazanie, co było rzeczywistą przyczyną odmowy przyznania stypendium socjalnego przez organ II instancji, bowiem przytoczony w ostatnim zdaniu uzasadnienia zał. 13 do Regulaminu nie zawiera żadnych przesłanek warunkujących otrzymanie stypendium, a dalsze stwierdzenie "nie wskazał dodatkowych okoliczności mogących stanowić podstawę do zmiany decyzji" jest zupełnie niezrozumiałe, o jakie okoliczności może chodzić; 3) art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, bowiem w uzasadnieniu m.in. zabrakło ustosunkowania się do kwestii prawidłowości wydania decyzji I instancji, tym bardziej, że organ I instancji uzasadnił swoją decyzję brakiem zaświadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej, 2. Naruszenie przepisu prawa materialnego, poprzez: 1) błędną subsumcję treści wyroku WSA z 21 grudnia 2010 r. sygn. II SA/Lu 664/10 do ustalonego w sprawie stanu faktycznego; 2) błędną subsumcję § 12 ust. 1 Regulaminu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że pomimo pozostawania w związku małżeńskim i odrębnego zamieszkiwania strona prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe, co doprowadziło do wniosku, że powinna udokumentować również ich źródła dochodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto organ stwierdził, że skoro ani skarżący, ani zamieszkała z nim małżonka nie osiągają jakiegokolwiek, nawet minimalnego dochodu, pozostają na utrzymaniu swoich rodziców. Okoliczność, że skarżący nie mieszka z rodzicami, nie ma znaczenia dla stwierdzenia okoliczności wspólnego gospodarowania z rodzicami, szczególnie w niniejszej sytuacji, skoro wszystkie koszty życia skarżącego, w tym opłaty za mieszkanie, opłaty za paliwo, żywność, środki na dodatkowe wydatki są finansowane przez rodziców skarżącego i jego małżonki, co potwierdza także dokumentacja o dochodzie rodziny w wysokości 0,00 zł. W tych okolicznościach. skarżący 22 września 2022 r. złożył oświadczenie niezgodne z prawdą, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców (załącznik Nr 13 do Regulaminu). Jednocześnie skarżący nie wykazał dochodów rodziców, na których utrzymaniu pozostaje, które powinny być uwzględnione przy ustalaniu wysokości dochodu studenta, uprawniającego studenta ubiegającego się o stypendium socjalne. W piśmie procesowym skierowanym do Sądu 2 czerwca 2023 r., skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, akcentując, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe z żoną. Pomoc rodzinna nie może być rozumiana jako wspólne gospodarowanie z rodzicami. Stanowi ona jedynie pomoc młodej rodzinie na dorobku. Tym bardziej, że żona skarżącego 21 listopada 2017 r. otrzymała kredyt studencki w wysokości 36.000 zł, w ramach którego przez 10 miesięcy w roku od października do lipca otrzymuje 600 zł. Skarżący nie wykazał tego kredytu, albowiem nie jest to źródło dochodu, lecz pieniądze do spłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). W przedmiotowej sprawie skarżącemu nie przyznano stypendium z powodu stwierdzenia przez organ, że skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z małżonką, zatem stosownie do treści § 12 ust. 1 Regulaminu, przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnić należy min. dochody rodziców, których strona nie wskazała we wniosku o stypendium socjalne. W skardze strona zakwestionowała takie stanowisko organu, argumentując, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną, a w piśmie procesowym wskazała, że rodzina otrzymuje 600 zł od października do lipca, jednakże nie wykazał tego we wniosku, gdyż sądził, że kwota ta nie stanowi dochodu. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Stypendium socjalne przyznawane jest na udokumentowany wniosek studenta. Na mocy art. 87 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce o ustaleniu uprawnienia do ubiegania się o przyznanie prawa do pobierania stypendium socjalnego decyduje wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta. Wysokość dochodu w rodzinie studenta uprawniająca do przyznania prawa do pobierania stypendium socjalnego została określona w Regulaminie. Stosownie do treści § 12 ust. 1 Regulaminu, przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnić należy min. dochody osiągane przez studenta, małżonka studenta, rodziców, (...). W myśl § 12 ust. 2 pkt 2 Regulaminu student, który nie prowadzi gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania ich dochodów jeżeli pozostaje w związku małżeńskim. Z kolei § 12 ust. 3 Regulaminu stanowi, że student składa oświadczenie, że prowadzi gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców. Wzór tego oświadczenia stanowi załącznik 13 do Regulaminu. Skarżący złożył wniosek zgodnie z Regulaminem. Do wniosku dołączył m.in. postanowienie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, z którego wynika, że zaświadczenie o sytuacji dochodowej i majątkowej rodziny nie zostanie stronie wydane, z uwagi na brak danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania. Organ pierwszoinstancyjny decyzją z 22 listopada 2022 r. odmówił przyznania studentowi w roku akademickim 2022/2023 stypendium socjalnego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną omowy przyznania stypendium był brak zaświadczenie o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i jego rodziny oraz nieudokumentowanie źródła utrzymania rodziny, które pozwoliłyby organowi na ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej. W odwołaniu od tej decyzji strona przedłożyła brakujące zaświadczenie oraz złożyła oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej co do źródeł swojego utrzymania. Organ odwoławczy z kolei wezwał stronę do złożenia umowy najmu mieszkania i zaświadczenia urzędowego potwierdzającego miejsce zamieszkania studenta i jego małżonki. Skarżący przedłożył żądane dokumenty, ponadto przedstawił także rachunki potwierdzające wysokość opłat za media. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z rodzicami, zatem zgodnie z § 12 ust. 1 Regulaminu, przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnić należy min. dochody rodziców. Takie postępowanie organu, jakie miało miejsce w sprawie narusza art. 7 K.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ odwoławczy nie podjął czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Skoro stwierdził, że strona nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żoną, winien wezwać skarżącego do przedłożenia dochodu rodziców. Narusza ono także art. 8 § 1 K.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Ta zasada została naruszona, albowiem z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że przyczyna nieprzyznania stypendium tkwi w nieprzedłożeniu zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oraz niewyjaśnieniu sytuacji majątkowej rodziny, rozumianej przez studenta jako sytuacja majątkowa jego i jego żony. Skarżący przedstawił zaświadczenie i oświadczenie. Został wezwany o przedłożenie umowy najmu mieszkania i zaświadczenia urzędowego potwierdzającego miejsce zamieszkania studenta i jego małżonki. Skarżący działając w zaufaniu do organu przedstawił żądane dokumenty. Tymczasem organ odwoławczy odmówił przyznania mu stypendium z innej przyczyny, o której skarżący nie wiedział, że będzie wzięta pod uwagę. W sprawie doszło także do naruszenia art. 9 K.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W przedmiotowej sprawie trudno się oprzeć wrażeniu, że działanie organu było dokładnie odwrotne i że wykorzystał on nieświadomość strony, która działała w zaufaniu do organu, przedstawiając żądane dokumenty. Organ nie powiadomił strony, że wobec wykazania zerowego dochodu, organ przyjmuje, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Brak tych informacji ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż strona skarżąca dopiero na etapie skargi dowiedziała się w jakim kierunku prowadzone było postępowanie. Mając to na uwadze, w piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu 2 czerwca 2023 r. strona poinformowała, że rodzina otrzymuje co miesiąc 600 zł, tytułem kredytu studenckiego. Niespełnienie przez organ obowiązku wynikającego z tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji podjętej w takich warunkach. Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do zaleceń Sądu i zgodnie z przepisami prawa procesowego przeprowadzi postępowanie w sprawie. Z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa procesowego, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI