III SA/Gl 314/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego odmawiającą udostępnienia mapy sytuacyjno-wysokościowej, uznając, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Fundacja domagała się udostępnienia mapy sytuacyjno-wysokościowej zakładu górniczego, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Organy administracji odmówiły, uznając, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co stanowiło naruszenie przepisów.
Sprawa dotyczyła wniosku Fundacji o udostępnienie mapy sytuacyjno-wysokościowej zakładu górniczego, która według organów administracji stanowiła tajemnicę przedsiębiorcy. Organy kolejno odmawiały udostępnienia informacji, powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Fundacja wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (u.u.i.ś.), w tym terminu na złożenie wniosku o wyłączenie informacji oraz wyłączenie stosowania przepisów o odmowie udostępnienia w przypadku miejsc wytwarzania odpadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Wskazał, że ustawa o informacji o środowisku przewiduje odmienny tryb dostępu do tego typu informacji, a organy rozpoznały wniosek w niewłaściwym trybie, co stanowiło naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wniosek o udostępnienie informacji o środowisku, jakim jest mapa sytuacyjno-wysokościowa zakładu górniczego, powinien być rozpatrywany na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku zawiera odrębny tryb dostępu do tego typu informacji, co wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej na mocy art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W przypadku kolizji, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej.
u.u.i.ś. art. 8 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie.
u.u.i.ś. art. 9 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Zawiera definicję i katalog informacji o środowisku podlegających udostępnieniu, w tym stan elementów środowiska (powierzchnia ziemi, kopaliny, krajobraz) oraz środki i działania dotyczące ochrony środowiska.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu.
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
u.u.i.ś. art. 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Reguluje zasady i tryb dostępu do informacji o środowisku.
u.u.i.ś. art. 16 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa obligatoryjne podstawy odmowy udostępnienia informacji o środowisku, w tym ochronę informacji o wartości handlowej i tajemnicy przedsiębiorstwa.
u.u.i.ś. art. 16 § 3
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wymaga złożenia przez przedsiębiorcę wniosku o wyłączenie informacji z udostępniania, zawierającego uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia pozycji konkurencyjnej.
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definiuje tajemnicę przedsiębiorstwa jako nieujawnione informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
Ustawa Prawo ochrony środowiska art. 6 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska art. 6 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa powinna być rozpatrzona na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na tajemnicy przedsiębiorcy i przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Organ rozpoznał zatem wniosek Skarżącej w niewłaściwym trybie, to znaczy na zasadach u.d.i.p. zamiast w trybie i na zasadach określonych w art. 8-15 u.u.i.ś., czym naruszył przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Krzysztof Wujek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Właściwe stosowanie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w sprawach dotyczących informacji o środowisku, nawet jeśli wnioskodawca powołuje się na ustawę o dostępie do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie wnioskowana informacja ma charakter informacji o środowisku, a nie ogólnej informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczową różnicę między dwoma trybami dostępu do informacji publicznej i jak jej niezastosowanie może prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej. Jest to istotne dla prawników procesowych i specjalistów od dostępu do informacji.
“Błąd proceduralny sądu administracyjnego: Jak niewłaściwy tryb postępowania doprowadził do uchylenia decyzji?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 314/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/ Krzysztof Wujek Małgorzata Herman /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Urząd Górniczy Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2022 poz 1029 art. 8, art. 9 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] we W. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 6 marca 2023 r. nr PR.016.5.2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 6 marca 2023 r. znak PR.016.5.2023 Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: Prezes WUG) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. (dalej: Dyrektor OUG) z 31 stycznia 2023 r., znak: [...], Idz. [...], odmawiającą udostępnienia "treści mapy sytuacyjno-wysokościowej z naniesieniem granic obszaru i terenu górniczego oraz granic zakładu górniczego [...]". W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną uzasadniającą wydane rozstrzygnięcie. Wskazał, że pismem z 14 października 2022 r. Fundacja zwróciła się do Dyrektora OUG o udostępnienie treści mapy sytuacyjno-wysokościowej z naniesieniem granic obszaru i terenu górniczego oraz granic zakładu górniczego, przedstawionych zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi map górniczych, tj. treści mapy będącej jednym z załączników do planu ruchu zakładu górniczego - zgodnie z wymaganiami ust. 2 pkt 7 Załączniki do planu ruchu Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2017 r., Dz. U. z 2017 r. poz. 2293 - przedłożonej i zatwierdzonej w toku uzyskania decyzji z 11 lutego 2021 r. zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego [...]. Jako podstawę swojego żądania wskazała art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.). Pismem z 26 października 2022 r, organ pierwszej instancji zwrócił się do przedsiębiorcy tj. K sp. z o.o. w P., czy informacje zawarte w przedmiotowym dokumencie stanowią jego tajemnicę, a jeżeli tak, to w jakim zakresie oraz o wskazanie przesłanek potwierdzających tę okoliczność. W odpowiedzi z 2 listopada 2022 r. przedsiębiorca wskazał, że informacje zawarte w planie ruchu odkrywkowego zakładu górniczego [...], w tym treść mapy sytuacyjno - wysokościowej powierzchni w granicach terenu górniczego, która jest załącznikiem do przedmiotowego planu ruchu, stanowią w całości tajemnicę przedsiębiorcy; przedmiotowe dokumenty zawierają informacje o rozwiązaniach technicznych, technologicznych i organizacyjnych, które mogą świadczyć m.in. o potencjale produkcyjnym i handlowym spółki oraz o ramach czasowych prowadzenia działalności gospodarczej; udostępnienie tych dokumentów mogłyby go narazić na negatywne skutki finansowe. W konsekwencji powyższego decyzją z 14 listopada 2022 r. znak: [...], Idz. [...], Dyrektor OUG w P. odmówił udostępnienia żądanej informacji wskazując, że prawo do informacji publicznej podlega w powyższym zakresie ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W wyniku odwołania Fundacji Prezes WUG uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji nakazując przeanalizowanie przesłanek formalnych i materialnych, bowiem wola przedsiębiorcy nie jest decydująca w tym zakresie. Dyrektor OUG w P. pismem z 16 stycznia 2023 r. zwrócił się do przedsiębiorcy o informację o podjętych przez niego działaniach w celu "utrzymania" poufności żądanej informacji. W odpowiedzi 23 stycznia 2023 r. przedsiębiorca poinformował, iż podjął działania mające na celu utrzymanie poufności żądanej przez wnioskodawcę informacji, ograniczeniu dostępu do tego materiału oraz przechowywanie go w miejscu zamkniętym. Wobec powyższego Dyrektor OUG w P. decyzją z 31 stycznia 2023 r., znak: [...], Idz. [...], ponownie odmówił Fundacji udostępnienia wnioskowanych danych. Fundacja wniosła odwołanie kwestionując prawidłowość tej decyzji. Zaakcentowała warunki środowiskowe działalności zakładu. Podkreśliła, że informacje dot. sposobu i miejsca składowania odpadu udostępniane na portalu nie mogą być uznane przez przedsiębiorcę za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, a sposób unieszkodliwiania odpadów jest podstawową informacją z zakresu ochrony środowiska. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Prezes WUG nie uwzględnił zarzutów Strony i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Powołując się na regulacje u.d.i.p. wskazał, że wnioskowane dane stanowią informacje publiczną. Jednakże podlegają ograniczeniu m.in. na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorca rezygnuje z przysługującego mu prawa. Tajemnica przedsiębiorcy jest wyprowadzana z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1913, z późn. zm.; dalej: u.z.n.k.). Jak wynika z jego treści, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W aktach sprawy zalegają pisma przedsiębiorcy potwierdzające zaistnienie w/w ograniczenia. Zatem zasadnie Dyrektor OUG uznał, iż żądana informacja publiczna stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, do której dostęp jest ograniczony na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nadto organ wskazał, że cześć danych zawartych w załączniku nr 2 niedotyczących gospodarczych aspektów funkcjonowania przedsiębiorcy, jest już udostępniona w ogólnodostępnym systemie teleinformatycznym Midas, prowadzonym przez Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy na stronie internetowej. Tym samych na organach nadzoru górniczego nie ciąży obowiązek ponownego ich udostępniania. Ponadto zaakcentował, że Fundacja zażądała udostępnienia wnioskowanej informacji na podstawie u.d.i.p. Zatem organ zasadnie wezwał przedsiębiorcę do złożenia oświadczenia w tej kwestii. Nie stanowi to naruszenia prawa, gdyż u.d.i.p. nie zawiera w tym zakresie szczegółowych regulacji. Kwestionując zasadność powyższej decyzji ostatecznej Fundacja wniosła skargę żądając jej uchylenia w całości i zarzucając naruszenie: 1. art. 16 ust.3 ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (tekst jedn. Dz.U. 2022 poz.1029: dalej: u.u.i.ś) nakładającego 14 dniowy termin na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o wyłączenie z udostępniania informacji złożonych władzom publicznym; 2. art. 18 pkt 3 u.u.i.ś wyłączającego stosowanie przepisów o odmowie udostępnienia informacji w przypadku miejsc wytwarzania odpadów jakim jest potencjalnie każdy odkrywkowy zakład górniczy; 3. art. 9 ust.1 pkt 1 u.u.i.ś poprzez odmowę udostępnienia informacji dotyczącej powierzchni ziemi i krajobrazu; 4. art. 7 i art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; k.p.a.) poprzez pominięcie zmian granic zakładu górniczego w związku z decyzją o uznaniu rekultywacji części zakładu górniczego [...] za zakończoną oraz w pkt 5 - brak porównania zakresu informacji zawartej w treści wnioskowanej mapy obrazującej granice zakładu górniczego z informacjami udostępnionymi w decyzji środowiskowej; 6. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez podjęcie działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko; 7. art. 8 k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego co skutkuje stronniczą treścią decyzji; 8. art. 8 § 1 k.p.a. i art.14 ust.2 u.d.i.p. poprzez niewyjaśnienie "Fundacji" w jakim trybie udostępniania informacji publicznej jest możliwe udostępnienie wnioskowanej informacji. W uzasadnieniu Skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne, wskazała na ogólną zasadą wynikającą z art. 61 Konstytucji, którą jest dostęp do informacji. Wszelkie wyjątki od tej zasady powinny być formułowane w sposób wyraźny, a wątpliwości powinny przemawiać na rzecz dostępu. Działalność Fundacji w zakresie ochrony środowiska jest dobrze znana organom nadzoru górniczego. Nie można więc przyjąć, że wniosek Fundacji o udostępnienie informacji był złożony w celach komercyjnych. Prezes WUG jednoznacznie nie odniósł się do spełnienia przez przedsiębiorcę warunku wyłączenia z udostępnienia stypizowanego w art. 16 ust.3 u.u.i.ś. tj. złożenia w terminie 14 dni wymaganego wniosku o wyłączenie. Fundacja wskazała także na naruszenie art. 18 pkt 3 u.u.i.ś, według którego wyłączenia stosowania przepisów o informacjach niepodlegających udostępnieniu nie stosuje się, jeżeli informacja dotyczy rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów oraz miejsca ich wytwarzania. Tymczasem w decyzji środowiskowej ustalone są warunki dla stosowania przez przedsiębiorcę sortowania wydobywanej kopaliny. W procesie sortowania wydobywanej kopaliny powstaje trudno zbywalny drobnoziarnisty piasek o frakcji 0-2mm, zazwyczaj stający się odpadem z fizycznej i chemicznej przeróbki kopalin innych niż rudy metali, skatalogowanym pod kodem 01 04 09 odpadowe piaski i iły. Potencjalnie ten drobnoziarnisty piasek o frakcji 0-2mm jest odpadem wydobywczym, a miejsce wytworzenia to teren wewnątrz granic zakładu górniczego. Końcowo zaakcentowała, że żadna z informacji zawarta w którymkolwiek z omawianych punktów "Treści mapy" nie naraża przedsiębiorcy na jakiekolwiek straty finansowe po jej ujawnieniu, naraża natomiast na znaczne ograniczenie jeśli nie całkowite wyłączenie procesu społecznej kontroli wykonywanych przez przedsiębiorcę obowiązków w zakresie ochrony środowiska. W odpowiedzi na skargę Prezes WUG wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Podkreślił, że organ działa na wniosek strony, jest związany tym wnioskiem, w szczególności, co do wskazania w jakiej procedurze ma być sprawa przez organ załatwiona. Skarżąca treścią swego żądania w sposób nie budzący wątpliwości określiła rodzaj sprawy i wyznaczyła relewantną w sprawie normę prawa wskazując, iż domaga się udostępnienia informacji publicznej i działania organu w oparciu o przepisy u.d.i.p. Tym samym organy nadzoru górniczego nie były władne stosować w sprawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wskazać należy, że według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. zawarta została norma kolizyjna wyłączająca stosowanie jej przepisów w sytuacji, gdy tryb i zasady dostępu do informacji publicznej zostały w innych aktach prawnych uregulowany odmiennie (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 1). Z treści wymienionego przepisu wynika bowiem, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jak wskazuje NSA unormowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. należy zatem rozumieć w ten sposób, że wyłącza on stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępu do informacji publicznych (wyrok NSA z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 865/21, Wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6125/21). Należy również przywołać uchwałę siedmiu sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 8/13 (ONSAiWSA z 2014, nr 3, poz. 38), w której wskazano, że u.d.i.p. według założeń ustawodawcy ma być ustawą ustrojową, gdyż rozwijając i precyzując konstytucyjną zasadę, że informacja publiczna jest jawna (a więc i dostępna poza sytuacjami ograniczenia jawności w drodze ustaw lub w związku z ochroną prywatności), wyznacza zakres jawności informacji publicznej oraz prawo dostępu do tej informacji w porządku prawnym Rzeczpospolitej Polskiej. Z ustawy tej wynika jako norma podstawowa zasada domniemania jawności. Istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznej wyłącza stosowanie u.d.i.p. tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w u.d.i.p., a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Tam jednak, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy u.d.i.p., przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie. Wymaga to zatem szczegółowej analizy porównywanych ustaw, przy czym uregulowania wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu winny być, jako wyjątkowe, interpretowane w sposób zwężający. Zatem istota odesłania, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., dotyczy takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jak i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie trybu ogólnego. Do takich ustaw należy ustawa z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Tryb przewidziany tą regulacją jest trybem szczególnym w stosunku do trybu ogólnego (por. wyrok NSA z 20 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2451/11; wyrok WSA w Olsztynie z 14 września 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 94/21; wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6125/21). W konsekwencji, z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. konieczne jest skrupulatne badanie przedmiotu wniosku. W przypadku kolizji ustaw pierwszeństwo nad przepisami u.d.i.p. mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych. Odrębna regulacja dotyczy tylko tego, co wyraźnie wynika z ustawy szczególnej i nie zawsze wyklucza udzielanie takich informacji. (A. Gryszczyńska, w: G. Szpor (red.), Jawność i jej ograniczenia, t. VI, A. Gryszczyńska (red.), Struktura tajemnic, Warszawa 2015, s. 43). Adresat wniosku, jeżeli nie może udostępnić informacji ze względu na konieczność zastosowania przepisów ustawy szczególnej, powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę pismem. (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 1. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy na art. 8 ust. 1 u.u.i.ś., według którego władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej. Z kolei art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. zawiera otwartą definicję informacji o środowisku oraz katalog informacji o środowisku podlegający udostępnieniu. Mowa w nim m.in. o informacjach o stanie elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami (por. art. 9 ust. 1 pkt. 1 u.u.i.ś.). Nadto stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. udostępnieniu podlegają również środki, takie jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działania wpływające lub mogące wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów. W doktrynie zauważa się, iż prima facie można odnieść wrażenie, że jest to katalog zamknięty. Z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż ten określony w art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. Przyjmuje się zatem, że prawu do informacji podlega każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy jest w powyższym przepisie wskazana. Domniemywać bowiem należy, o czym stanowi art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba, że organ ochrony środowiska, wyłącznie na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, uw. 1 do art. 9, LexisNexis 2010). W ocenie składu tut. Sądu orzekającego w niniejszej sprawie niewątpliwie w powyżej wskazanym katalogu mieszczą się informacje, o których udzielenie wystąpiła Fundacja. Podkreślić jednak także należy, że także w regulacjach u.u.i.ś. uwzględnione są regulacje zakładające odstępstwo od zasady powszechnego dostępu do informacji o stanie i ochronie środowiska. Mowa tutaj o art. 16 u.u.i.ś., zawierającym obligatoryjne podstawy odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji o środowisku. Przewiduje on w art. 16 ust. 1 pkt. 7 u.u.i.ś., że władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej. Jak podkreślane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powyższy wyjątek wyłączenia udostępnienia informacji ma charakter szczególny, gdyż do jego zastosowania niezbędne jest łączne spełnienie trzech warunków. Po pierwsze, informacja musi pochodzić od podmiotu wnoszącego o jej wyłączenie z powszechnej dostępności, z podaniem motywów uzasadniających takie wyłączenie. Po drugie, informacja musi posiadać wartość handlową, która objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa. Po trzecie, konieczne jest wykazanie, że ujawnienie tych informacji mogłoby pogorszyć pozycję konkurencyjną podmiotu przekazującego informację. W każdym przypadku władze publiczne dysponujące taką informacją powinny dokonać jej weryfikacji zarówno pod kątem zgłoszenia zastrzeżenia do jej udostępnienia, jak i wskazanych przesłanek. Należy przy tym zauważyć, że pojęcie "wartości handlowej" ma z natury rzeczy subiektywny charakter. Ustawodawca, chcąc ułatwić władzy publicznej dokonanie oceny, wskazuje - że mogą to być dane techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, jeśli ich ujawnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję zastrzegającego. Informacja handlowa obejmuje, najogólniej ujmując, całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, które nie są związane bezpośrednio z cyklem produkcyjnym (wyrok SN z 3 października 2000 r., sygn. akt I CKN 304/00). Innymi słowy – na co zwraca uwagę SN w wyroku z 3 grudnia 2014 r. sygn. akt III SO 8/14 - ochronie podlega informacja handlowa np. lista dostawców, klientów, plany wydania książki przez wydawnictwo; informacja techniczna, np. projekty nieopatentowanych rozwiązań technicznych, modele rozwiązań technicznych; informacja technologiczna, np. sposoby produkcji, system sprawdzania jakości; informacja organizacyjna, np. prognozy sprzedaży, system dystrybucji, procedury wewnętrzne, zasady organizacji i zarządzania, wynagrodzenia wypłacane pracownikom. Ewentualnie inne informacje posiadające wartość gospodarczą, gdy wpływają na wartość przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym lub mają znaczenie w działalności gospodarczej osoby uprawnionej lub osoby trzeciej. Ponadto ocena - czy rzeczywiście informacja mogłaby pogorszyć konkurencyjność podmiotu musi być obiektywnie uprawdopodobniona. Odmowa udzielenia informacji ma charakter wyjątkowy. Jest wyjątkiem uzasadniającym niezrealizowanie prawa gwarantowanego konstytucyjnie, wobec czego przyczyny ją uzasadniające nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. (por. Wyrok WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 613/21). Wskazać należy, że podobny pogląd został już wyrażony przez tut. Sąd w wyroku z 11 lipca 2023r., o sygn. akt III SA/Gl 315/23, w innej sprawie skarżącej Fundacji, w analogicznym stanie faktycznym i prawnym dotyczącym innego zakładu górniczego. Natomiast skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone wcześniej stanowisko. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że Skarżąca domagała się udzielenia nie "informacji publicznej" zdefiniowanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., lecz udzielenia "informacji o środowisku" oznaczonej na gruncie art. 9 ust. 1 pkt. 1 u.u.i.ś. Z kolei ta regulacja prawna przewiduje odmienny tryb dostępu do tej informacji publicznej. Oznacza to tym samym, że wniosek zarówno pod względem podmiotowym, przedmiotowym i także co do trybu podlega regulacji u.u.i.ś. Organ rozpoznał zatem wniosek Skarżącej w niewłaściwym trybie, to znaczy na zasadach u.d.i.p. zamiast w trybie i na zasadach określonych w art. 8-15 u.u.i.ś., czym naruszył przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy zastosują przewidziany w przepisach u.u.d.i.ś. tryb podstępowania i załatwią wniosek w sposób przewidziany w tej regulacji prawnej. ----------------------- 10
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI