II SA/GO 249/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania stypendium socjalnego, interpretując przepis o 6-letnim limicie jako okres faktycznego pobierania świadczeń, a nie posiadania statusu studenta.
Student B.W. został pozbawiony stypendium socjalnego z powodu przekroczenia 6-letniego limitu studiowania. Organy uczelniane uznały, że limit ten liczy się od momentu uzyskania statusu studenta. Student odwołał się, argumentując, że limit powinien dotyczyć okresu faktycznego pobierania świadczeń. WSA przychylił się do tej interpretacji, uchylając decyzję i zasądzając zwrot kosztów.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium socjalnego studentowi B.W. na rok akademicki 2020/2021. Organy uczelniane (Komisja Stypendialna i Odwoławcza Komisja Stypendialna) odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który stanowi, że świadczenia przysługują nie dłużej niż przez okres 6 lat. Organy te zinterpretowały ten przepis jako okres od momentu uzyskania statusu studenta, stwierdzając, że skarżący przekroczył ten limit. Student wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisu i naruszenie przepisów postępowania. WSA uznał argumentację studenta za zasadną. Sąd stwierdził, że pojęcie 'przysługuje' w kontekście stypendium należy odnosić do okresu faktycznego pobierania świadczeń po spełnieniu wszystkich kryteriów, a nie do samego posiadania statusu studenta. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA i WSA, a także na uzasadnienie projektu ustawy, które wiązało 6-letni okres z pobieraniem świadczenia. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepis, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz studenta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Okres 6 lat, przez który przysługują świadczenia, należy liczyć od momentu faktycznego pobierania świadczeń po spełnieniu wszystkich kryteriów, a nie od momentu samego posiadania statusu studenta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, wskazując, że pojęcie 'przysługuje' odnosi się do świadczeń przyznanych po spełnieniu kryteriów. Powołano się na uzasadnienie projektu ustawy oraz utrwalone orzecznictwo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.s.w.n. art. 93 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Świadczenia przysługują nie dłużej niż przez okres 6 lat, licząc od momentu faktycznego pobierania świadczeń po spełnieniu kryteriów, a nie od momentu posiadania statusu studenta.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce jako okresu faktycznego pobierania świadczeń, a nie posiadania statusu studenta.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów uczelnianych, że 6-letni limit studiów należy liczyć od momentu uzyskania statusu studenta.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'przysługuje', którym ustawodawca posłużył się w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., wobec braku jego definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. Sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium.
Skład orzekający
Jarosław Piątek
sędzia
Kamila Karwatowicz
asesor
Michał Ruszyński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu dotyczącego limitu 6 lat na pobieranie świadczeń dla studentów, w szczególności stypendiów socjalnych."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r. i jego interpretacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla studentów tematu stypendiów i ich dostępności, a także pokazuje, jak interpretacja przepisów przez sądy może wpłynąć na prawa obywateli.
“Czy 6 lat studiów to zawsze koniec z socjalnym? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 249/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2021-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Jarosław Piątek Kamila Karwatowicz Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Sygn. powiązane III OSK 2/22 - Wyrok NSA z 2023-05-23 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 85 art. 93 ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j, Dz.U. 2018 poz 1302 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200, 205 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego B.W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. B.W. wystąpił do Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu (określanej dalej jako KSSU) o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. KSSU – działając na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 86 ust. 2-3, art. 87 ust. 1 – 2, art. 88, art. 92 ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1-3, art. 94, art. 95, art. 409 ust. 1 pkt 1, art. 414 ust. 1 i 3, art. 447 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2020 r., poz. 85 ze zm. – dalej: p.s.w.n.) w zw. z § 1 ust. 5, 6, § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 1, 2 i 6, § 4 , § 5 ust. 1-3, 6, 7, § 6, § 7 ust. 1-3, 5, 6, § 10, § 11, § 12 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia 24 września 2020 r. (dalej: regulamin) – nie przyznała B.W. stypendium socjalnego. W uzasadnieniu decyzji KSSU wskazała, że w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. oraz § 7 ust. 2 pkt 1 regulaminu. Zgodnie z tymi przepisami świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n. (tj. stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga, stypendium rektora) i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. (tj. stypendium ministra) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Komisja analizując dane dotyczące toku kształcenia wnioskodawcy, oparte na oświadczeniu złożonym przez niego w dniu 15 października 2020 r. oraz zawartych w uczelnianej bazie danych Dziekanat i w Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym: POL-on, stwierdziła, iż z końcem roku akademickiego 2019/2020 wnioskodawca utracił prawo do ubiegania się o to świadczenie. W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2020 r. B.W. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej: K.p.a.), poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na konkretne naruszenia ze strony odwołującego oraz dowodów na których oparł się organ podczas wydawania decyzji a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., poprzez uznanie, że skarżący utracił prawo do ubiegania się o stypendium socjalne z końcem roku akademickiego 2019/2020. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów Uniwersytetu (określana dalej jako OKSSU) – działając na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 86 ust. 2-3, art. 87 ust. 1-2, art. 88, art. 92 ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1-3, art. 95, art. 409 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. w zw. z § 1 ust. 5, § 2 ust, 1 pkt 1, § 3 ust. 1, 2, 6, § 4 ust, 1, 2, 6, § 5 ust. 1 pkt 6, § 7 ust. 1, ust. 2 pkt 1, § 10, § 11 regulaminu oraz art. 104 K.p.a. – utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie OKSSU zarzuty odwołania odnoszące się do interpretacji przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. oraz § 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 6 regulaminu nie zasługują na uwzględnienie. Komisja Odwoławcza nie orzeka o prawidłowości przepisów wprowadzanych przez ustawodawcę. Posiada jedynie kompetencje do załatwiania spraw o przyznanie świadczeń stypendialnych studentom na podstawie przepisów aktualnych na dzień rozpatrywania wniosków. I tak zapis § 7 ust. 2 pkt 1 regulaminu jest odzwierciedleniem art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., zgodnie z którym świadczenia, o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 6 regulaminu - student traci prawo do ubiegania się w danym roku akademickim o świadczenia lub do otrzymywania przyznanych świadczeń, jeśli upłynął okres, o którym mowa w § 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 4. Powyższe regulacje narzucają organom uczelnianym konieczność zweryfikowania, czy w dacie wydania decyzji dany student spełnia warunki otrzymania stypendium. Narzędziami weryfikacji jest wewnętrzna baza danych odnosząca się do studentów danej jednostki oraz System Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym: POL-on. Komisje stypendialne weryfikują uprawnienia osób wnioskujących o przyznanie świadczenia, przez analizę danych zawartych w uczelnianej bazie danych Dziekanat oraz w systemie POL-on, który poza danymi co do okresu i toku kształcenia studenta na uczelni wskazuje również na okresy studiowania danej osoby w innych jednostkach w Polsce. Rozpoznając odwołanie OKSSU ponownie przeanalizowała wszystkie zebrane w sprawie dowody. W oświadczeniu złożonym wraz z wnioskiem o przyznanie stypendium wnioskodawca zaznaczył lata akademickie: 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, pomijając tym samym lata akademickie 2014/2015 i 2015/2016, w trakcie których realizował jednolite studia magisterskie na Wydziale Pedagogiki, Psychologii i Socjologii Uniwersytetu, kierunek Psychologia. Następnie organ wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego i Nauki okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. (czyli okres 6-letni przysługiwania świadczeń) rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Do okresu 6 lat studiowania należy zaliczyć łącznie wszystkie okresy dotychczasowego studiowania na wszelkich kierunkach i nawet na różnych uczelniach. W związku z tym OKSSU uwzględniła, że strona jako student wnioskujący w październiku 2020 r. o przyznanie stypendium socjalnego - uprzednio realizowała jednolite studia magisterskie od [...].10.2014 r. do [...].06.2016 r. tj. przez okres 2 lat akademickich uwzględnionych przez OKS S, jako 2 lata z ww. okresu 6 lat (w trakcie których realizowała jednolite studia magisterskie na Wydziale Pedagogiki, Psychologii i Socjologii Uniwersytetu, kierunek Psychologia) i od [...].10.2016 r. do [...].09.2020 r., tj. przez okres 4 lat akademickich uwzględnionych przez OKS S, jako 4 lata z ww. okresu 6 lat (w trakcie których realizowała jednolite studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu, kierunek Prawo). Ustawowo określony okres 6 lat, w przypadku wnioskodawcy uległ wyczerpaniu w dniu [...] września 2020 r. Podtrzymując dotychczasowe rozstrzygnięcie w sprawie OKSSU zauważyła, iż nie jest możliwe uznaniowe dysponowanie środkami z dotacji przeznaczonymi na stypendia. Świadczenie dla studentów, w tym stypendia socjalne, przyznawane są na podstawie ściśle określonych kryteriów i zgodnie z konkretnymi zasadami, którym komisja stypendialna zobowiązana jest się podporządkować. Organ - kierując się literalnym zapisem art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. - określa okres, w jakim studentowi przysługiwało prawo do wnioskowanego świadczenia stypendialnego. Organ II instancji powołał się również na treść pisma Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 lutego 2019 r., zgodnie z którym art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. określa łączny okres (nieprzekraczający 6 lat), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Tym samym dla biegu tego terminu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. W przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa (okresy studiowania sumują się). Świadczenia nie będą zatem przysługiwały studentowi, który na studiach pierwszego stopnia studiuje łącznie ponad 6 lat. Wobec powyższego, w ocenie OKSSU argumentacja prawna podnoszona w odwołaniu, nie przemawia za inną wykładnią art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. oraz § 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 6 regulaminu, niż przyjęta jako podstawa oceny o niespełnieniu przez wnioskodawcę przesłanki 6 lat uprawniającej do przyznania prawa do stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021. Jednocześnie organ podkreślił, iż nie podziela wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. opierającej się na założeniu, że "do okresu 6 lat, o którym mowa w powołanych przepisach, należy odnosić okres, w którym student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy materialnej określonej w p.s.w.n. i jednocześnie był beneficjentem takiej pomocy przyznanej przez organ uczelni". Zawiera ona bowiem w sobie istotne błędy logiczne i luki w toku rozumowania. W sposobie liczenia okresu 6 lat, na który powołano się w ślad za cytowanym w odwołaniu orzecznictwem, w "okresie 6 lat", który sądy oceniły jako lata kalendarzowe, należałoby w konsekwencji uznawać pulę 72 miesięcy liczonych jako 6 (lat) x 12 (miesięcy kalendarzowych), podczas gdy świadczenia są wypłacane maksymalnie przez 10 miesięcy roku akademickiego. Gdyby przyjąć interpretację powołaną w odwołaniu i stosować sposób liczenia okresu 6 lat, zgodnie z którym uwzględnia się wszelkie pobrane przez studenta świadczenia, na wszelkich kierunkach i wszelkich uczelniach, a przy tym zarówno świadczenia przewidziane w ustawie, jak i świadczenia analogiczne do obecnych, przewidziane w poprzednio obowiązującej ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym, to okaże się, że konieczność liczenia okresu w miesiącach pobierania świadczeń (maksymalnie 72 miesięcy) zawartych w "okresie 6 lat" będzie prowadziła w konsekwencji do przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom wielokrotnie rekrutującym się na kolejne studia bez ich ukończenia, a także tym wnioskującym o różne świadczenia pomocy materialnej, w łącznym okresie znacznie przekraczającym 6 lat kalendarzowych czy 6 lat akademickich czy nawet 72 miesiące studiowania. W świetle zgromadzonych dowodów i na podstawie powołanych aktów prawnych, organ odwoławczy uznał, iż nie może przyznać stypendium socjalnego określonego w art. 86 ust. 1 pkt 4 oraz art. 91 p.s.w.n., wypłacanego z pieniędzy podatnika studentom, którzy nie spełnili łącznie wszystkich warunków otrzymania tego świadczenia. Przesłanką uniemożliwiającą przyznanie świadczenia jest tu realizacja studiów przez okres dłuższy niż 6 lat, określona w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. B.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż 6 letni okres, w którym skarżący może ubiegać się o stypendium socjalne dobiegł końca w roku akademickim 2019/2020; 2) naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, tj. art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a., poprzez niedokonanie ustaleń dotyczących okresów pobierania przez skarżącego świadczeń istotnych dla ustalenia przysługiwania prawa do stypendium socjalnego. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021. w całości oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że OKSSU błędne przyjęła, że okres przysługiwania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. jest równoznaczny z okresem przysługiwania statusu studenta, podczas gdy pojęcie przysługiwania świadczeń odnosi się do okresu pobierania tych świadczeń, tj. stypendiów przyznanych w okresach, w jakich student spełniał przesłanki ich otrzymania i był ich beneficjentem. W odpowiedzi na skargę OKSSU wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) była decyzja OKSSU utrzymująca w mocy decyzję KSSU odmawiającą przyznania skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021. Przesłanką uniemożliwiającą przyznanie tego świadczenia skarżącemu w ocenie wyżej wskazanych organów była "realizacja studiów przez okres dłuższy niż 6 lat", wynikająca z art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 (do których zalicza się między innymi stypendium socjalne o jakie ubiegał się skarżący) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do wykładni przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Organy obu instancji wydając decyzje w sprawie dokonały interpretacji powołanego przepisu uznając, że dla obliczenia powyższego terminu kluczowy jest okres, w jakim skarżący posiadał status studenta. Ustaliły przy tym, iż na moment złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego skarżący posiadał status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. Przyjęły ponadto, że w przepisach p.s.w.n. nie wskazano, aby okres 6 lat dotyczył wyłącznie okresów studiów, w których student stypendium pobierał lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium, stąd uwzględniono wszystkie okresy, kiedy dana osoba miała status studenta, a zatem potencjalnie mogła pobierać stypendium socjalne. O zaistnieniu negatywnej przesłanki przyznania stypendium, zdaniem organów obu instancji, decydował zatem wyłącznie okres studiowania, co wobec niespornego w sprawie wyliczenia okresów kształcenia się przez skarżącego doprowadziło OKSSU do wniosku, iż okres ustawowego uprawnienia skarżącego do otrzymywania stypendium socjalnego wynoszący 6 lat upłynął w dniu [...] września 2020 r. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie takie stanowisko organu odwoławczego było następstwem błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Sposób skonstruowania tego przepisu bezspornie wskazuje, iż świadczenia o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., a więc przyznawane na podstawie przepisów aktualnie obowiązującej p.s.w.n. przysługują przez okres nie dłuższy niż 6 lat. Wskazać zatem należy że pojęcie "przysługuje", którym ustawodawca posłużył się w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n, wobec braku jego definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym nie można podzielić poglądu, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków, do których zalicza się posiadanie statusu studenta, wyrażenie woli ubiegania się o pomoc oraz spełnienie dodatkowych wymagań przewidzianych dla świadczeń danej kategorii. Powyższa wykładnia znajduje ponadto odzwierciedlenie w treści uzasadnienia projektu ustawy, w którym sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. powiązano bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że: "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Taka wykładania art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. jest aktualnie ugruntowana zarówno w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4082/21, 8 lipca 2021 r. , III OSK 3913/21, z 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3596/21), jak i wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Gorzowie z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 418/21, WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 222/20; WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 461/20 i z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 460/20; WSA w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 106/20, WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 107/20, z WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Po 773/20; WSA w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1223/20, WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2166/20, WSA w Białymstoku z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Bk 218/21, WSA w Rzeszowie z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 193/21, WSA w Gliwicach z 18 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 304/21). We wskazanym zakresie Sąd w pełni podziela argumentację przedstawioną w powyższych orzeczeniach oraz powołane w nich stanowisko K. Lewickiego wyrażone w artykule "Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendiów dla studentów" (Doradztwo Podatkowe - Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych 2020/1/57-62), wedle którego pojęcie "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym – zdaniem Sądu - sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków. Jak z powyższego wynika, prawidłowe odkodowanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. możliwe jest wyłącznie przy zastosowaniu wykładni językowej. Nie ma konieczności sięgania do innych metod wykładni, w tym celowościowej. Równocześnie zauważenia wymaga, że w p.s.w.n. nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do uzyskania stypendium ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Z przepisów art. 93 ust. 2 pkt 1 oraz art. 94 p.s.w.n. wprost wynika, w jakich sytuacjach studentowi prawo do stypendium nie przysługuje lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żadna z tych regulacji nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, który może być spowodowany nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną (por. wyrok WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Sz 222/20). Oznacza to, że niezależnie od tego, przez jaki okres dana osoba posiada status studenta, prawo do pobierania świadczeń wymienionych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4- i art. 359 ust. 1 ma tylko przez okres 6 lat, chyba że zachodzą wyłączenia, o których mowa w art. 93 ust. 2 pkt 2, ust. 3 i 4 p.s.w.n. Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 92 ust. 1 p.s.w.n. stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy w roku. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu to 10 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy (por. wyrok WSA w Olsztynie z 28 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 107/29). Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż z wykładni językowej art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż świadczenia w nim wskazane przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie - jak przyjęły komisje stypendialne obu instancji - w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów. Powyższe względy uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zawartą w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a. Jako że skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, które sprowadzają się do uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł, ustalonego zgodnie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2021 r., poz. 535).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI