III SA/Gl 308/22

III SA/Gl 308/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 305
art. 56 ust. 1 pkt 5; art. 60 pkt 6; art. 61; art. 64;
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia M. w Z. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 24 listopada 2021 r. nr 4239/RR/2021 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia zobowiązania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 15 listopada 2021 r. nr RR-RPR.3161.2.7.2021.PZ Zarząd Województwa Śląskiego (dalej określany jako Zarząd) utrzymał w mocy swoją decyzję z 10 sierpnia 2021 r. nr [...] odmawiającą Beneficjentowi - Stowarzyszeniu M. w Z. (dalej określanemu także jako skarżący), udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości zobowiązania w łącznej wysokości 292 099,20 zł, w tym:
- kwoty 190 254,20 zł należności głównej wynikającej z decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z 25 lipca 2017 r. nr [...], w sprawie zwrotu środków finansowych nieprawidłowo wykorzystanych w toku realizacji projektu pn. "[...]’, utrzymanej w mocy decyzją Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z 13 lutego 2018 r.,
- kwoty 101 845,00 zł odsetek naliczonych od ww. należności głównej, liczonych od dnia przekazania środków finansowych do dnia wpływu wniosku o udzielenie ulgi.
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej określanej skrótem K.p.a.), art. 41 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm., dalej określanej skrótem u.s.w.), art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt.1 w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej określanej skrótem u.f.p.) oraz art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1057 dalej określanej jako ustawa wdrożeniowa), art. 25 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem C0VID-19 (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 986, dalej ustawa o Covid 19).
Uzasadniając rozstrzygnięcie Zarząd ustalił, że 30 listopada 2012 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego, pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (dalej: IZ RPO WSL, Zarząd WSL, organ), a Beneficjentem, Stowarzyszeniem M. w Z., umowa o dofinansowanie projektu pn. "[...]' o numerze: [...] wraz z późniejszymi aneksami.
Następnie Zarząd wydał 25 lipca 2017 r. decyzję nr [...] zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu środków w wysokości 190 254,20 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Wskutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, którą decyzją nr [...] z 13 lutego 2018 r. - utrzymał ją w mocy. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 10 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 695/18 oddalił skargę na tą decyzję. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 maja 2020 r. oddalił skargę kasacyjna Beneficjenta od wyroku WSA w Gliwicach
21 października 2020 r. do Zarządu wpłynął wniosek Beneficjenta w przedmiocie umorzenia w całości zobowiązania z uwagi na trudną sytuacje finansową Beneficjenta spowodowana niemożnością ubiegania się o środki unijne oraz pandemią.
W decyzji z 10 sierpnia 2021 r. Zarząd, będący Instytucją Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego ( IZ RPO WSL) stwierdził, że funkcjonowanie Beneficjenta zabezpieczone jest poprzez różnego rodzaju dotacje celowe oraz subwencję oświatową, które w sposób ciągły umożliwiają mu realizację zadań statutowych. Nadto, w ocenie IZ RPO WSL, straty wykazywane w ramach działalności nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ulgi, ponieważ zapłata należnego zobowiązania w całości nie może zostać uznana za nadmierne obciążenie finansowe. Co więcej, aktualna wysokość przypadających do zwrotu środków jest skutkiem nieprzystąpienia przez Beneficjenta do spłaty zobowiązania w momencie, gdy Zarząd WSL wydał decyzję ostateczną. Zatem rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły okoliczności pozwalające wykazać ważny interes zobowiązanego czy interes publiczny determinujący do udzielenia ulgi.
Ponownie rozpoznając sprawę Zarząd przytoczył przepisy art. art. 60 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210 z 2006 r., str. 25 z późn. zm.): przepisie art. 25 pkt 1, art. 25 ust. 1 pkt 15 ustawy wdrożeniowej, art. 61 ust. 1 pkt 2a, art. 64 ust. 1a u.f.p. i art. 25 specustawy funduszowej w celu ograniczenia skutków wystąpienia C0VID-19 do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego stosować ulgi w spłacie zobowiązań, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Dalej stwierdził, że podstawą wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia w całości zobowiązania jest art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p., którego treść pozwala organowi na umorzenie należności (w tym wymienione w art. 60 pkt 6 u.f.p.) na wniosek zobowiązanego, jeśli uzasadnione jest to jego ważnym interesem lub interesem publicznym.
Odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2021 r. I GSK 1605/20: "Ważne względy społeczne lub gospodarcze zobowiązanego w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych to sytuacje, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem istotnego interesu zobowiązanego."
Ponadto, jak zaznaczył Zarząd, kwestie umorzenia należności przez organ mają charakter fakultatywny, tj. że nawet wystąpienie powyższych przesłanek nie obliguje organu do wydania decyzji o ich umorzeniu. Decyzja w tym zakresie winna być oparta na podstawie kompleksowo zebranego materiału dowodowego - potwierdzającego przedstawiony przez wnioskodawcę (Beneficjenta) stan faktyczny.
Zaś z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Beneficjent to Stowarzyszenie będące to organizacją pożytku publicznego. Treść statutu wskazuje na szeroki aspekt działalności o charakterze społecznym. Nadto działalność ta ma charakter zarówno niezarobkowy jak i zarobkowy (odpłatny) - jak prowadzenie szkół. W tym celu pozyskuje środki zewnętrzne: dofinansowania, darowizny, zbiórki, składki, ponadto prowadzi działalność gospodarczą.
Analiza przedłożonych przez Beneficjenta dokumentów finansowych potwierdza, iż pomimo strat finansowych w latach: 2017 r. - na kwotę 412 897,94 zł; 2018 r. - na kwotę 133 841,93 zł; 2020 r. - na kwotę 37 128,23 zł. oraz wypracowanego zysku w 2019 r. - na kwotę 331 894,51 zł nie pozwala na uznanie, że zapłata zobowiązania przekracza możliwości finansowe Stowarzyszenia,
Oprócz "funduszy europejskich" Stowarzyszenie pozyskuje środki w formie dotacji z m.in.: Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz w ramach subwencji oświatowej (całkowita kwota dotacji w poszczególnych latach: 2017 r. - 396 330,96 zł, 2018 r. - 480 139,16 zł, 2019 r. - 501 254,27 zł, 2020 r. - 516 413,16 zł) oraz z tytułu przychodów netto ze sprzedaży i zrównanych z nimi, w tym od jednostek powiązanych, których wysokość nie jest stała (2017 r. - 180 382,00 zł, 2018 r. - 157 734,45 zł, 2019 r. - 263 924,59 zł, 2020 r. - 199 340,95 zł).
Beneficjent posiada długoterminowe zobowiązania na kwotę 1 965 845,02 zł (wykazaną za rok 2020). Ulegają ona zmniejszeniu w porównaniu do 2019 roku. Dodatkowo Stowarzyszenie posiada aktywa trwałe, tj. grunty, budynki, lokale - w tym prawa do lokali - jak wskazują dokumenty finansowe – o wartości 7 772 300,01 zł.
Szereg programów, na które Beneficjent otrzymywał dotacje celowe, jest w dalszym ciągu kontynuowana, więc istnieje pełna możliwość ubiegania się o środki. Co więcej, proporcje między środkami unijnymi a dotacjami pochodzącymi z budżetu państwa, nieustannie zwiększa się na rzecz tych drugich.
Ponownie rozpoznając sprawę Zarząd ustalił, że Beneficjent, zgodnie z zapisami Statutu, prowadzi działalność zarobkową jak i nieodpłatną. Zgodnie z dokumentami finansowymi - rachunkami zysków i strat - Stowarzyszenie osiągało stratę finansową w 2017 r. w wysokości 412 897,94 zł, w 2018 r. w wysokości 133 841,93 zł, W roku 2019 osiągnęło zysk w wysokości 333 203,19 zł,, by w 2020 r. ponownie osiągnąć stratę finansową w wysokości 37 128,23 zł.
Zobowiązania krótko i długoterminowe Beneficjenta wynosiły: w 2017r. - 1 410 499,65 zł; w 2018 r.- 1 604 729,73 zł; w 2019 r.-2 030 749,65 zł; w 2020 r. - 1 965 845,02 zł.
Uzyskane dotacje w ramach bieżącej działalności wyniosły odpowiednio w 2017r. 396 330,96 zł; w 2018 r. 480 139,16 zł; w 2019 r. 501 254,27 zł; w 2020 r. 516 413,16 zł. Z kolei przychód netto Stowarzyszenia ze sprzedaży i zrównanych z nimi, w tym od jednostek powiązanych wyniósł; w 2017 r. 180 382,00 zł; w 2018 r 157 734,45 zł; w 2019 r. 264 565,59 zł; w 2020 r. 199 340,95 zł Natomiast zobowiązania w tym kredyt inwestycyjny łącznie wynosiły kwotę 1 307 931,52 zł. Miesięczny koszt spłaty zobowiązań to 17 000 zł (nie uwzględniając pożyczki od Miasta Z. w wys. 100.000 zł.). Do tego koniecznym było, w ocenie Zarządu, doliczenie nowego układu ratalnego, tj. ok 2 000 - 3 000 zł miesięcznie, jaki był negocjowany z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Beneficjent jest właścicielem nieruchomości przy [...] w Z. oraz pozostaje we władaniu nieruchomości wybudowanej w ramach projektu "[...]’. Z tego tytułu osiąga dochody także z wynajmu lokali w ramach [...] Centrum Innowacji. Za okres styczeń - lipiec 2021 r. to kwota 75 464,74 zł.
Zarząd podtrzymał wcześniejsze ustalenia dotyczące otrzymywanych przez Beneficjenta dotacji.
Dalej zaznaczył, że ważne względy społeczne lub gospodarcze zobowiązanego w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit b) u.f.p. to sytuacje, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem istotnego interesu zobowiązanego.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania Beneficjentowi wnioskowanej ulgi.
W skardze kierowanej do sądu administracyjnego Stowarzyszenie M. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy i wydanie orzeczenia przyznającego wnioskowaną ulgę ewentualnie zmianę decyzji poprzez nie obciążanie skarżącego kwotą odsetek tj. 101 845,00 zł lub rozłożenie należności na raty.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie następujących przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
• art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. a u.f.p. w zw. z art 25 specustawy funduszowej poprzez brak bezstronnej oceny sytuacji i nieuwzględnienie realiów wnioskodawcy skutkujące wydaniem decyzji sprzecznej z zawartymi w przepisie względami społecznymi i gospodarczymi i tym samym możliwościami płatniczymi wnioskodawcy.
• art. 207 ust 1 pkt 3 u.f.p. poprzez błędne naliczenie odsetek jakoby wynikały one z zasady odszkodowania z cudzego kapitału tak jak ma to miejsce w kodeksie cywilnym.
W uzasadnieniu skargi podkreśliło, ważąc interes publiczny, że Zarząd Województwa Śląskiego kierował się wyłącznie źle rozumianym interesem fiskalnym niżeli publicznym (zostało to zaznaczone w piśmie z dnia 30 sierpnia 2021 r.) ponieważ w uzasadnieniu pisma sam potwierdza, że Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, a to na stronie 13/18 pisma z dnia 24 listopada 2021 r., którego działalność jest nieodpłatna, natomiast na stronie 22/27 pisma z dnia 10 sierpnia 2020 r., pisze o nagrodach otrzymywanych przez Stowarzyszenie za tą właśnie nieodpłatną działalność.
Na stronie 21/27 pisma z dnia 10 sierpnia 2020 r. organ powołuje się na wyrok NSA o sygn. akt II FSK 2579/14 traktujący m.in. o ważeniu wartości i uwzględnianiu dyrektyw wspólnych dla całego społeczeństwa, które są konieczne przy udzieleniu wnioskowanej ulgi, a to takich jak np. sprawiedliwość i zasady etyki. Wartości te są dość abstrakcyjne dlatego też należy je rozumieć również przez prymat interesu społeczeństwa jako zbiorowości potrzebujących wsparcia ludzi, w którym to są one urzeczywistniane — a nie interesu fiskusa i tak właśnie Stowarzyszenia poprzez jego nieodpłatną działalność pomaga państwu zmniejszyć nierówności społeczne czemu nie można odmówić przymiotu sprawiedliwości czy etyczności.
Ostatnim z kwestionowanych przez skarżącego twierdzeń organu jest niezastosowanie art. 25 specustawy funduszowej. Stowarzyszenie pomimo swojego w większości bezpłatnego charakteru prowadzi również działalność odpłatną pożytku publicznego jaką jest między innymi prowadzenie kursów i szkoleń, które na skutek pandemii ucierpiały. W ten sposób pozyskane środki stowarzyszenie może spożytkować tylko na cele statutowe.
Nieprawdą jest, w ocenie skarżącego, że e koszty związane z nauczaniem zdalnym są niższe niżeli stacjonarne, a to ze względu na stałe koszty wynajmu lokali potrzebnych do nauczania oraz wynagrodzeń nauczycieli , bowiem działalność szkół należy określić jako hybrydową, a niżeli w pełni zdalną, tak więc koszty działalności pozostają te same. Zmienną jest natomiast ilość chętnych na uczestnictwo w takich szkołach ponieważ nie wszyscy chcą kontynuować swoją edukację w tak zmiennych trybach (nauczanie zdalne stacjonarne), tak więc należałoby w tym miejscu raczej mówić o kolejnej stracie finansowej po stronie Stowarzyszenia.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Śląskiego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swej kognicji, sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 239); dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa.
Zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p., do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym należą należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p.na wniosek zobowiązanego organ może:
a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,
b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.
Wreszcie w przepisie art. 61 u.f.p. określono organy właściwe do wydawania decyzji w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych. W art. 61 ust. 3 pkt 2 i pkt 2a u.f.p., jako właściwy organ odwoławczy, wymieniono - m.in. w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, od decyzji wydanej przez operatora programu, instytucję pośredniczącą, instytucję wdrażającą lub instytucję, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, będących jednostkami sektora finansów publicznych - organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W przypadku regionalnego programu operacyjnego, instytucją zarządzająca jest W. Z. reprezentowane przez zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.). Zatem, w sprawie zaskarżoną decyzję wydał właściwy organ.
Z przytoczonego już art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. wynika, że w sprawie o umorzenie należności w całości organ winien rozważyć ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. W przypadku stwierdzenia, że taka sytuacja nie występuje, organ nie ma możliwości udzielenia wnioskowanej ulgi. W przypadku natomiast stwierdzenia występowania pozytywnych przesłanek do udzielenia ulgi organ "może" taką ulgę zastosować, co wskazuje na uznaniowy charakter decyzji.
W wyroku z 19 stycznia 2022 r, sygn. akt I GSK 1117/21 (publ. LEX nr 3340044) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że definitywne zrezygnowanie przez organ z należności musi opierać się na wyjątkowych okolicznościach, niezależnych od zobowiązanego. Wielkość zobowiązania, sytuacja materialna, a nawet zdrowotna zobowiązanego nie może stanowić bezwzględnej podstawy do zastosowania ulgi o najdalej idących skutkach prawnych.
W orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 731/18, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl) na tle powyższego przepisu wskazuje się, że przywołany art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. przewiduje dwie przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Konkretyzacja tych pojęć jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Pojęcia te stanowią klauzule generalne. Cechą immamentną klauzul generalnych jest to, że odsyłają do ocen.
O istnieniu ważnego interesu beneficjenta decydują zatem kryteria zobiektywizowane. W szczególności niezbędne jest ustalenie sytuacji majątkowej dłużnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Interes zobowiązanego musi być na tyle istotny, aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Ponadto NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 170/12 (Lex nr 1337103) dokonując wykładni pojęcia "ważnego interesu dłużnika" użytego w art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p. w poprzednim jego brzmieniu, wyraził pogląd, że: "O istnieniu ważnego interesu dłużnika nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Pojęcia ważnego interesu dłużnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Zawężenie ustawowych wymagań umarzania należności pieniężnych do przypadków, w których dłużnik - wskutek uiszczenia należności - miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać ze środków pomocy społecznej, jest niedopuszczalną interpretacją na niekorzyść dłużnika."
Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organy muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a. Zauważyć przy tym należy, że organ działa w ramach uznania dopiero na etapie, gdy stwierdzi, że w sprawie istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny (bądź też obie przesłanki łącznie), gdyż ocena w tym przedmiocie wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W tego typu postępowaniach wyróżnić należy dwa etapy. W pierwszym organ powinien ocenić, czy w danej sprawie zaszła choćby jedna z dwóch wspomnianych wyżej przesłanek ulgi, a w razie stwierdzenia, że taka nie zaszła, powinien odmówić zastosowania ulgi. Decyzja w tym zakresie, tj. ustalenia materialnoprawnej przesłanki zastosowania ulgi, nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Drugi etap aktualizuje się wtedy, gdy organ uzna istnienie przesłanki, a polega on na wykazaniu, dlaczego w tej sprawie, pomimo istnienia przesłanki, ulga nie zostaje przyznana. Tylko ten właśnie drugi etap cechuje się uznaniowością, co jednak nie oznacza dowolności. Decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07, Lex nr 485329; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2148/11, Lex nr 1557843).
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie sądu, organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, poprawnie ustalił stan faktyczny sprawy i nie przekroczył granicy swobodnej oceny dowodów. Wydana decyzja nie nosi znamion dowolności, a sama okoliczność, że nie spełniono żądania skarżącego Stowarzyszenia nie oznacza, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Niewątpliwie skarżący nie jest w dobrej sytuacji finansowej. Jednak, chociaż z problemami, prowadzi swoją działalność statutową. Prowadzi także działalność gospodarczą. Pozyskuje dochody z wynajmu pomieszczeń. Spłaca zobowiązanie z tytułu kredytów bankowych. Zawiera układ ratalny z ZUS. Osiąga zatem dochody pozwalające mu spłacać te należności. Organy starannie przeanalizowały przedstawione przez skarżącego bilanse i oświadczenia dot. jego sytuacji majątkowej. Uwzględniły fakt spłacania przez skarżącego niektórych zobowiązań, a także to, że brak jest ustawowych podstaw do różnicowania istniejących zobowiązań i umarzania jednych, a spłacania drugich. Nie można tracić z pola widzenia i tego, na co trafnie wskazał Zarząd, że o obowiązku spłaty zaległości skarżący wiedział od 2017 r. kiedy to wydano decyzję nakazującą zwrot otrzymanych środków. Do dnia złożenia wniosku skarżący nie zrobił nic, zwłaszcza w 2019 r., kiedy prowadził działalność z zyskiem, by spłacić przynajmniej część zobowiązania.
Podkreślić w tym miejscu należy, że Zarząd był związany żądaniem zawartym we wniosku inicjującym postępowanie w przedmiocie zastosowania ulgi. Skoro we wniosku skarżący domagał się umorzenia całości należności, to zasadnie do żądania w tym kształcie odniósł się Zarząd. Po ustaleniu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadnionego interesu skarżącego lub interesu publicznego organ prawidłowo wyjaśnił powody, które w jego ocenie nie uzasadniały przyznania ulgi w postaci umorzenia całości zobowiązania, łącznie z odsetkami. Przy czym zasady naliczania odsetek wynikają tak z przepisu ustawy jak i decyzji nakazującej zwrot otrzymanych środków z Regionalnego Programu Operacyjnego i nie podlegają już badaniu w sprawie o zastosowanie ulgi..
Organy nie naruszyły także art. 25 ustawy Cocid 19. Stan epidemii jest okolicznością , która organy rozważyły, Uwzględniły, że skarżący zawiesił działalność Uniwersytetu III wieku z uwagi na pandemię. Skarżący jednak nadal prowadzi statutową działalność, w tym szkołę. Pandemia chociaż utrudniła i ograniczyła działalność skarżącego, to jednak ciągle ją prowadzi korzystając z różnego rodzaju dotacji, grantów.
Odnosząc się do żądania skargi zauważyć należy, że sąd. W świetle przytoczonej już normy art. 145 § 1 P.p.s.a nie orzeka merytorycznie w sprawie. Nie jest władny umorzyć skarżącemu odsetek na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2b u.f.p. W tym zakresie strona musi wystąpić do Zarządu z odrębnym wnioskiem. Inne są także przesłanki umarzania zobowiązania od tych wymienionych w mającym zastosowanie w sprawie art. 64 ust. 1 pkt 2a u.f.p..
Wobec tego, że w sprawie organ nie naruszył powołanych w skardze przepisów postępowania, a sąd nie stwierdził naruszeń innych przepisów prawa, to skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.