III SA/Gl 292/21

III SA/Gl 292/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 7233/21 - Wyrok NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 5 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 5 lit. d
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1913
art. 11 ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1 i ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia NSA Krzysztof Wujek Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2021 r. sprawy ze skargi "A" w W. na decyzję Prezesa "B" sp. z o.o. w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa "B" sp. z o.o. w P. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...]r. B Sp. z o.o. w P. częściowo udostępnił skarżącemu – A informację publiczną objętą wnioskiem tego A z 7 sierpnia 2019r. , a jednocześnie odmówił udzielenia odpowiedzi na pytania oznaczone we wniosku nr 4 oraz stwierdził, że dane objęte pytaniem nr 9 nie stanowią informacji publicznej.
W podstawie prawnej powołał art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1330) oraz art. 107 K.p.a.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 7 sierpnia 2019 r. A zwróciło się do Urzędu Miejskiego w P. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej inwestycji [...] w P.:
1. czy ww. inwestycja została ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego i w jakim terminie?
2. czy ww. inwestycja była prowadzona przez podmioty zewnętrzne?
3. czy ww. obiekt posiada stosowne odbiory, a w szczególności organów nadzoru budowlanego?
4. jaki był koszt końcowy adaptacji obiektu zbiorników [...] wraz z zapleczem, drogą dojazdową i czy obiekt jest wyposażony w sprzęt do [...]?,
5. ile wyniósł koszt uroczystości otwarcia i oddania obiektu do użytku oraz kto był organizatorem?
6. kto jest gospodarzem obiektu?
7. czy prowadzone są zajęcia indywidualne lub grupowe i czy są zatrudniani instruktorzy nurkowi?
8. jaki jest koszt miesięczny utrzymania [...] (zatrudnienie oraz media)?
Pismem z [...] r. Burmistrz Miasta poinformował stronę, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego określają przeznaczenie terenów oraz sposób ich zagospodarowania i zabudowy. Nie jest rolą planu miejscowego wskazywanie "ujęcia inwestycji", bo postanowienia planu odnoszą się do planowanego przeznaczenia terenu, a nie do kwestii realizacji inwestycji. Co do pozostałych informacji uznano, że nie mogą zostać udostępnione i wezwano do usunięcia braków formalnych, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Po uzupełnieniu wniosku, decyzją z [...] r., Burmistrz P. odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, powołując się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W treści uzasadnienia wskazał, że żądane informacje zostały opatrzone klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa", tj. Prezes B poinformował, że okoliczności wskazane we wniosku stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ponadto B pozostaje w sporze z podmiotem zewnętrznym, który zgłasza wysokie roszczenia pieniężne, zatem usprawiedliwiony interes prawny nie pozwala na ujawnienie informacji będących przedmiotem wniosku.
W wyniku wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej jako: SKO) decyzją z [...] r. sygn. [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że Burmistrz P. powinien rozważyć, czy posiada wnioskowaną informację. Jeżeli tak, to powinien z kolei ponownie rozważyć, czy nie istnieje obowiązek jej udostępnienia, ponieważ na obecnym etapie sprawy z uzasadnienia decyzji organu nie wynika, że zachodzi konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Jeżeli nie, to Burmistrz P. powinien przekazać wniosek do B (poinformować, że wniosek powinien być złożony do Spółki).
Pismem z [...] r. Burmistrz P. poinformował stronę, że nie jest dysponentem wnioskowanej informacji publicznej i przekazał żądanie podmiotowi właściwemu, tj. B.
Pismem z 28 października 2019 r. A wezwało B do wykonania wniosku. Pozostało ono bez odpowiedzi, wobec czego 3 grudnia 2019 r. A skierowało do tut. Sądu skargę na bezczynność. Skarga nie została jednak przekazana, dlatego też 27 maja 2020 r. A skierowało również wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Wyrokiem z 26 listopada 2020 r. sygn. akt III SO/GI 7/20 na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzono B grzywnę w kwocie [...] zł za nieprzekazanie skargi.
Następnie decyzją Nr [...] z [...] r. (znak [...]) Prezes Zarządu B odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie dotyczącym działalności inwestycyjnej B związanej z zagospodarowaniem i utrzymaniem [...] zbiorników wody zapasowej.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że materia będąca przedmiotem zainteresowania strony nie pozostaje w jakimkolwiek związku z realizacją powierzonych spółce zadań publicznych wynikających z przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków; B w zakresie informacji objętych wnioskiem z 7 sierpnia 2019 r. pozostaje w sporze sądowym, a sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w K..
Na tę decyzję A wniosło skargę do sądu administracyjnego żądając jej uchylenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, albowiem nie wniósł odwołania od zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 11 grudnia 2020r. o sygn. III SA/Gl 630/20 uchylił decyzję z [...]r., nr [...].
W uzasadnieniu stwierdził, że B sp. z o.o. jest jednostką zobowiązaną w niniejszej sprawie do udzielenia informacji publicznej, gdyż jako spółka prawa handlowego wykonująca zadania publiczne polegające na bieżącej eksploatacji sieci wodociągowej, dostawy ciepła, oczyszczania ścieków oraz przetwarzania odpadów, tj. istotne z punktu widzenia celów państwa zadania, mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli - jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu u.d.i.p.
Również przedmiot wniosku z 7 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji, tj. zagadnienia dotyczące inwestycji [...] w P. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, dotycząca majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 (jednostki, które wykonują zadania publiczne), pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.
Zdaniem Sądu, strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych winna wykazać istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawić w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący, czego w tej sprawie nie uczyniła. Organ twierdząc, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w żaden sposób nie uzasadnił, że tak jest. Zadane pytania nie mają takiego charakteru, który wskazywałby, że Stowarzyszenie żąda ujawnienia informacji dotyczących informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej informacji posiadającej wartość gospodarczą. W sytuacji gdy organ uznał, że wnioskowane informacje mają taką wartość, to powinien uzasadnić swój pogląd odrębnie dla każdego z przywołanych we wniosku pytań.
Również drugi z podanych przez organ powodów odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej nie zasługiwał na uwzględnienie. Spółka wskazała, że w zakresie objętym wnioskiem pozostaje w sporze sądowym, ale nie odniosła tego faktu do poszczególnych pytań. Zdaniem Sądu organ naruszył art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 u.d.i.p., ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia. Organ nie wskazał szczegółowo odrębnie do każdej żądanej we wniosku informacji od 2-8, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i na czym opiera swoje uzasadnienie. A tylko w przypadku prawidłowego uzasadnienia decyzji Sąd może zweryfikować argumentację organu.
Konsekwencją braku należytego uzasadnienia decyzji, było naruszenie art. 61 ust. 3 Konstytucji oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim w przepisach tych przewidziano możliwość odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Rozpoznając sprawę ponownie, zaskarżoną decyzją [...] udzieliło odpowiedzi na szereg pytań, ale ponownie odmówiło odpowiedzi na pytanie 4: jaki był koszt końcowy adaptacji obiektów zbiorników wodnych wraz z zapleczem i drogą dojazdową? Natomiast odnośnie pytania 9: jaki jest koszt miesięczny utrzymania [...] (zatrudnienie oraz media) stwierdził, że informacje związane z kosztem utrzymania tego środka trwałego nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają ujawnieniu w trybie udip.
Pismem z 10 lutego 2021 r. A wniosło skargę na ww. decyzję w zakresie pytań 4. i 9. zarzucając naruszenie art. 5 ust. 2 udip poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy w sytuacji, gdy nie został spełniony aspekt materialny ani formalny tej tajemnicy.
W oparciu o te zarzuty, wniosło o uchylenie tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że tajemnica przedsiębiorcy ma dwa aspekty - formalny i materialny. Niezależnie zatem od tego, czy organ podjął odpowiednie działania, mające na celu utrzymanie danych informacji w poufności, konieczne jest także zbadanie, by dane informacje spełniają przesłankę materialną tajemnicy. Na gruncie niniejszej sprawy organ w żaden sposób nie uzasadnił, by doszło do spełnienia przesłanki materialnej, ograniczając się do samego przytoczenia faktu, że organ obowiązuje Zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu B sp. z o.o. z [...] r. W ocenie skarżącego, organ nie może ograniczyć się do "pakietowego", zbiorczego ujęcia danych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, nie podjąwszy się wcześniej odpowiedniego zbadania wartości danych informacji. Innymi słowy - samo przyjęcie wewnętrznych procedur nie jest wystarczające, by uznać, że przesłanka materialna tajemnicy przedsiębiorcy została spełniona. Sam fakt, że dane Zarządzenie istnieje, nic nie mówi o tym, w jaki sposób udostępnienie informacji objętej zakresem wniosku może pogorszyć gospodarczą i rynkową sytuację organu, jaka jest jej wartość technologiczna, gospodarcza, bądź jakakolwiek inna. Uznał więc, że wydanie decyzji odmownej na gruncie niniejszej sprawy jest bezzasadne, a przynajmniej przedwczesne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga po raz kolejny okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym - w świetle art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a.") - kontrola ta odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Przypomnieć także należy, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Jeśli strona nie zgadza się z oceną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu sądu, to powinna podważać orzeczenie, w którym jest zawarta ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu tego orzeczenia zawarte w nim stanowisko staje się wiążące.
Natomiast organ uwzględnił oceny prawne wyrażone w wyroku WSA o sygn. III SA/Gl 630/20 jedynie w zakresie częściowym.
W wyroku tym Sąd stanął na stanowisku, że zarówno B Sp. z o.o. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji, jak i "przedmiot wniosku z 7 sierpnia 2019r. o udostępnieniu informacji, tj. dotyczącej inwestycji [...] w P. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p." (str. 8 uzasadnienia, akapit ostatni). Sąd stwierdził też, że "strona powołując się na wartość gospodarczą określonych danych winna wykazać istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawić w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący", a uzasadnienie decyzji uznał za zdawkowe (str. 10), i nie zawierające uzasadnienia, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa (str.11 akapit 2.).
Jednocześnie w ramach wskazań obowiązujących przy ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA zobowiązał organ do uwzględnienia stanowiska Sądu i rozpoznania wniosku oraz szczegółowego odniesienia się w decyzji odrębnie do każdego z pytań wniosku.
I właściwe jedynie to zalecenie organ wypełnił – odniósł się odrębnie do każdego z pytań, jednak w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja nadal dotknięta jest tymi samym wadami, co poprzednia.
Na obecnym etapie, spór odnosi się do odpowiedzi udzielonej przez B Sp. z o.o. na pytanie 4. i 9. w brzmieniu:
4. jaki był koszt końcowy adaptacji obiektu zbiorników wodnych wraz z zapleczem, drogą dojazdową?
9. jaki jest koszt miesięczny utrzymania [...] (zatrudnienie oraz media)?
Na pytanie te organ oddzielił następującej odpowiedzi:
"4. Odmawiam udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie z uwagi na objęcie tej okoliczności tajemnicą przedsiębiorstwa, a nadto wobec faktu, iż przedmiotowy środek trwały przed dniem 31 grudnia 2001r. nie stanowił majątku publicznego w rozumieniu art.6 pkt.5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - informacje związane zarówno z wysokością kosztów inwestycji jak również zapleczem czy też drogą dojazdową nie stanowią informacji publicznej i z tego też względu nie podlegają ujawnieniu w trybie wskazanej wyżej ustawy,"
"9. Odpowiadając na tak zredagowane pytanie stanowczo oświadczam, iż przedsiębiorstwo nie posiada środka trwałego pt. [...]. W kwestii dotyczącej ujawnienia wysokości kosztów eksploatacji środków trwałych podaję, że wydatki z tym związane (z wyłączeniem świadczeń publiczno-prawnych) objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, a nadto zbiorniki wody zapasowej nigdy nie stanowiły majątku publicznego, gdyż 31 grudnia 2001r. B sp. z o.o. nabyła własność tych zbiorników od podmiotu nie będącego Gmina P. czy też Skarbem Państwa, w konsekwencji czego informacje związane z kosztem utrzymania tego środka trwałego nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają ujawnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej."
Trudno nie zauważyć, że treść odpowiedzi zarówno na pytanie 4., jak i 9. w żadnym zakresie nie respektuje dokonanej przez Sąd w poprzednim wyroku oceny, że wniosek dotyczy informacji publicznej. Również w uzasadnieniu decyzji organ skonkludował, że w sprawie nie występuje przesłanka pozytywna, polegająca na łącznym spełnieniu kryterium podmiotowego i przedmiotowego, obligujących do udzielenia informacji.
Natomiast w wyroku Sądu została sformułowana bardzo jasna ocena co do tego, że objęte wnioskiem informacje mają charakter informacji publicznej. Także odnośnie statusu B jako zobowiązanego do udzielenia informacji stanowisko Sądu jest wyraźne i wynika z niego, że "B (...) jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu udip."
Skoro organ nie wykorzystał możliwości zaskarżenia ww. wyroku, to na mocy cytowanego art. 153 p.p.s.a. ocena w nim wyrażona go wiąże, dlatego aktualne prowadzenie w tym zakresie jakichkolwiek rozważań prawnych lub formułowanie przeciwnego stanowiska jest niedopuszczalne.
Odnośnie pytania 4. Sąd zauważa, że nie wiadomo w jakim celu organ poinformował wnioskodawcę, że obiekt przed dniem 31 grudnia 2001r. nie stanowił majątku publicznego, bo nie wywiódł z tego stwierdzenia żadnych wniosków, w tym istotnych z puntu widzenia udip. Trudno więc stwierdzić, czy chodzi o to, że wysokości tych kosztów nie zna albo że to nie on je ponosił czy jeszcze o coś innego.
Co do odpowiedzi na pytanie 9. zauważyć należy, że wnioskodawca nie pytał, czy przedmiotowe [...] stanowią środek trwały organu, a jedynie jaki jest miesięczny koszt ich utrzymania, zatem udzielona odpowiedź jest częściowo nie na temat. Również okoliczność kiedy i od kogo baseny zostały nabyte nie ma znaczenia w kontekście tego, że obecnie koszty ich utrzymania pokrywane są ze środków publicznych i z tego względu informacja o wysokości tych kosztów stanowi informację publiczną.
Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej ( t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 2176), udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.
Analogicznie ma się kwestia odmowy ujawnienia informacji z powołaniem się przez organ na tajemnicę przedsiębiorcy.
Na wstępie należy zauważyć, że stanowisko organu jest niekonsekwentne, bo gdyby uznać, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej (czemu sprzeciwia się wyrok WSA z 11 grudnia 2020r.), to organ nie miałby obowiązku ich ujawnienia. Tajemnica przedsiębiorstwa może zaś stanowić powód nieujawniania danych, które co do zasady powinny być upublicznione, zatem informacji mających walor publiczny.
Odnośnie ocen Sądu wyrażonych w powołanym wyroku przypomnieć trzeba, że Sąd wskazał w nim na konieczność wykazania przez stronę powołującą się na wartość gospodarczą określonych danych, istnienia tej okoliczności i przedstawienia swej argumentacji w decyzji.
Wskazaniom tym organ nie zadośćuczynił. W zaskarżonej decyzji co do danych objętych pytaniem 4. i 9., oświadczył bowiem jedynie, że informacje te objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia oświadczył też, że Sąd nie zwolnił Prezesa Zarządu wnioskodawcy z tajemnicy przedsiębiorstwa, "którą objęte są informacje i dokumenty przewidziane w zarządzeniu nr [...]". Natomiast z uzasadnienia wyroku Sądu wynika, że strona w ogóle nie wykazała wartości gospodarczej tych danych; Sąd wprost wskazał, że "organ nie uzasadnił, że żądana informacja do nich należy" (str. 11 uzasadnienia).
Wyjaśniając zagadnienie tajemnicy przedsiębiorstwa przypomnieć należy, że została ona zdefiniowana w art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1913). Stosownie do powołanego przepisu, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
W orzecznictwie sądowym w powyższego brzmienia przepisu wywodzi się dwa aspekty tajemnicy przedsiębiorstwa: materialny i formalny, których łączne spełnienie warunkuje możliwość powołania się na tę tajemnicę.
Ów aspekt materialny dotyczy spełnienia przez informację o charakterze technicznym, technologicznym, handlowym itd. warunku posiadania wartości gospodarczej. Formalny natomiast obejmuje ujawnienie woli utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje o w skazanym charakterze, znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy zauważyć przyjdzie, że organ nie wykazał istnienia ani aspektu formalnego, ani materialnego.
Powołał się na zarządzenie nr [...]r. Prezesa Zarządu B Sp. z o.o. z [...]r. w sprawie określenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Jednak lektura tego zarządzenia (karty 16 odwrót i 17 akt sądowych) prowadzi do wniosku, że jest to akt kierownictwa wewnętrznego o charakterze generalnym: określa ogólnie, co stanowi taką tajemnicę, kto jest kompetentny do nadania wiadomości takiego statusu, wskazuje sposób oznaczenia jej nośników, określa konsekwencje jej naruszenia. W żaden sposób nie wynika z niej, aby w stosunku do tych konkretnych danych, które stanowią przedmiot wniosku tryb określony w zarządzeniu został zastosowany i stosowna klauzula "tajemnica przedsiębiorstwa" lub "t.p." została im nadana. Wskazuje to na fakt, że aspekt formalny konieczny dla uznania wiadomości za tajemnicę przedsiębiorstwa nie został spełniony.
Na marginesie zaznaczenia wymaga, że nawet gdyby tak się stało, to Sąd nie może takiego zastrzeżenia przyjmować bezkrytycznie. Nie jest decydująca wyłącznie subiektywna wola przedsiębiorcy co do nadania danej informacji charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz konieczne jest, aby obiektywnie zawierała ona takie treści, których ujawnienie mogłoby spowodować niekorzystne konsekwencje dla przedsiębiorcy. Sąd orzekający podziela pogląd WSA w Warszawie z 14 maja 2020 r. , sygn. VI SA/Wa 2590/19 (LEX nr 3036965), że tajemnica przedsiębiorstwa, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można zatem istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę.
Nie został także spełniony aspekt materialny – organ w żaden sposób nie wykazał, dlaczego żądane informacje posiadają dla niego wartość gospodarczą i o jakim charakterze – technicznym, organizacyjnym, konkurencyjnym itd.
Tym samym zasadny okazał się zarzut skargi naruszenia art. 5 ust. 2 udip poprzez nieuzasadnioną odmowę udostępnienia informacji publicznej.
Jedynie w uzasadnieniu decyzji organ wspomniał o "okolicznościach faktycznych przytoczonych przez powoda", z którymi rzekomo w pełni korespondują postawione we wniosku pytania. Wskazał co prawda także sygn. akt sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym w K., w której B jest pozwanym w sprawie o zapłatę, tym niemniej nie wskazał jej przedmiotu, strony powodowej ani żadnych bliższych okoliczności, które mogłyby uzasadnić twierdzenie, że ujawnienie żądanych danych mogłoby wpłynąć na wynik przedmiotowej sprawy negatywnie dla B.
W tym zakresie uzasadnienie nadal pozostaje zdawkowe, na co już poprzednio zwrócił uwagę Sąd w wyroku III SA/Gl 630/20. Skutkuje to z kolei naruszeniem art. 107 § 3 Kpa w zakresie prawidłowego uzasadnienia decyzji.
Zgodnie z powołanym przepisem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast organ nie wskazał szczegółowo z czego wywodzi każdą z przesłanek odmowy i na jakich faktach (a nie ogólnikowych i niejasnych stwierdzeniach) ją opiera. Natomiast tylko w przypadku prawidłowego uzasadnienia decyzji Sąd może zweryfikować prawidłowość rozstrzygnięcia organu.
Konsekwencją nieuzasadnionej odmowy ujawnienia informacji było naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim przepis ten gwarantuje obywatelom prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne oraz o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Doszło także do naruszenia art. 61 ust. 3 Konstytucji w brzmieniu: ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa, a to poprzez niewykazanie, że odmowa ujawnienia informacji znajduje uzasadnienie w przepisach rangi ustawowej.
Końcowo Sąd stwierdza, że analizował prawidłowość wyczerpania trybu poprzedzającego wniesienie skargi, ale nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 17 udip:
1. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.
2. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Natomiast stosownie do art. 52 § 3 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Tak też stało się w przedmiotowej sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu. Uwzględni, że charakter żądanych danych jako informacji publicznych i jego zobowiązanie do ich udzielenia zostało już ustalone w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach o sygn. akt III SA/Gl 630/20 i nie może już być analizowane. O ile podtrzyma swe stanowisko co do tego, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i z tego względu nie mogą być ujawnione, stanowisko to szczegółowo i konkretnie uzasadni w sposób poddający się kontroli sądu administracyjnego.
Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza zarówno prawo materialne, jak i procesowe, Sąd ją uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c p.p.s.a.