III SA/Gl 291/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-07-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nadzór sanitarnyryzyko zawodoweczynniki biologiczneKodeks pracyhigiena pracywarunki pracyinspekcja sanitarnaHIVpomieszczenia higieniczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę pracodawcy na decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą weryfikację oceny ryzyka zawodowego w zakresie czynników biologicznych oraz usunięcie zawilgoceń w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych.

Pracodawca zaskarżył decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą weryfikację oceny ryzyka zawodowego w zakresie czynników biologicznych oraz usunięcie zawilgoceń w toalecie i szatni pralni. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów KPA i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a pracodawca naruszył przepisy Kodeksu pracy dotyczące zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz oceny ryzyka zawodowego, w tym narażenia na czynnik biologiczny grupy 3 (wirus HIV).

Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Nakazano pracodawcy zweryfikować ocenę ryzyka zawodowego w zakresie szkodliwych czynników biologicznych oraz usunąć przyczyny zawilgocenia i odnowić powłoki malarskie w toalecie damskiej i szatni męskiej pralni. Pracodawca zarzucał organom naruszenie przepisów KPA, w tym niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte zgodnie z prawem. Sąd podkreślił obowiązki pracodawcy wynikające z Kodeksu pracy, w tym zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, utrzymanie pomieszczeń higieniczno-sanitarnych w należytym stanie oraz dokonywanie oceny ryzyka zawodowego. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w postaci zawilgoceń w pomieszczeniach pralni oraz nieprawidłowości w ocenie ryzyka zawodowego, w tym narażenie na wirusa HIV (czynnik biologiczny grupy 3). Sąd uznał, że ustalenia organów były prawidłowe i nie zostały skutecznie podważone przez stronę skarżącą. Oddalono skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ inspekcji sanitarnej był uprawniony do wydania takiej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pracodawca naruszył przepisy Kodeksu pracy dotyczące zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz oceny ryzyka zawodowego, w tym narażenia na czynnik biologiczny grupy 3 (wirus HIV). Stwierdzone zawilgocenia w pomieszczeniach pralni również stanowiły naruszenie wymagań higieniczno-sanitarnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p. art. 207

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 222¹ § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 226

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 237 § § 2

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

ustawa o PIS art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

ustawa o PIS art. 37

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

ustawa o PIS art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

ustawa o PIS art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki art. 5 § ust.1

Pomocnicze

Pusa art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy art. 2 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § załącznik nr 3 § 2

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki § Załącznik nr 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki § Załącznik nr 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy art. 2 § pkt 7

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez pracodawcę przepisów Kodeksu pracy dotyczących zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Naruszenie przez pracodawcę obowiązku dokonania oceny ryzyka zawodowego, w tym narażenia na czynniki biologiczne. Stwierdzone zawilgocenia w pomieszczeniach pralni naruszające wymagania higieniczno-sanitarne. Prawidłowość ustaleń faktycznych organów inspekcji sanitarnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA (art. 7, 77, 80, 107) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, błędne rozpatrzenie materiału dowodowego i brak czynnego udziału strony. Zarzuty dotyczące niewłaściwej interpretacji przepisów materialnych. Twierdzenie o ogólnikowości decyzji w zakresie czynników biologicznych.

Godne uwagi sformułowania

Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Podłoga oraz ściany pomieszczeń higienicznosanitarnych powinny być tak wykonane, aby możliwe było łatwe utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach. W przypadku zatrudnienia pracowników w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Pod pojęciem "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć sytuację, gdy zostało ustalone, że podczas wykonywania pracy istnieje możliwość wystawienia pracownika na działanie czynnika szkodliwego.

Skład orzekający

Małgorzata Herman

przewodniczący

Dorota Fleszer

członek

Marzanna Sałuda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków pracodawcy w zakresie oceny ryzyka zawodowego, czynników biologicznych oraz utrzymania higieny w pomieszczeniach pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji narażenia na wirusa HIV i zawilgoceń, ale ogólne zasady dotyczące BHP i oceny ryzyka są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii BHP w miejscu pracy, w tym narażenia na czynniki biologiczne i higieny pomieszczeń. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, ma dużą wartość praktyczną dla pracodawców i pracowników.

Ryzyko zawodowe i wirus HIV w pralni – co pracodawca musi wiedzieć?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 291/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1510
art. 207
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Z w W. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 28 lutego 2023 r. nr NS-HP.906.2.16.2022 w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28.02.2023 r. nr NS.HP.906.2.16.2022 Śląski Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny działając, na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej: Kpa) po rozpatrzeniu odwołania Z w W. – dalej strona, skarżący - od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. nr [...] z dnia 2 listopada 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję
W dniu 2.11.2022 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] którą nakazał Stronie w terminie do 1 grudnia 2022:
1. zweryfikować ocenę ryzyka zawodowego w zakresie szkodliwych czynników biologicznych;
2. usunąć przyczynę zawilgocenia oraz odnowić powłoki malarskie w toalecie damskiej pralni;
3. usunąć przyczynę zawilgocenia oraz odnowić powłoki malarskie w szatni męskiej przy części brudnej pralni.
W treści decyzji organ I instancji wskazał, iż przeprowadzona kontrola sanitarna u strony przez przedstawicieli PPIS w W. wykazała: zabrudzone powłoki malarskie, z zawilgoceniem w toalecie damskiej pralni oraz zawilgocenie na ścianie w szatni męskiej przy części brudnej pralni. Ponadto stwierdzono nieprawidłowości w ocenie ryzyka zawodowego w zakresie szkodliwych czynników biologicznych.
Zgodnie zaś z art. 207 Kodeksu pracy pracodawca zobowiązany jest chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie im bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Do zadań pracodawcy należy utrzymywanie pomieszczeń higieniczno-sanitarnych oraz znajdujących się w nich urządzeń w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne korzystanie z nich przez pracowników - § 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Ponadto pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest, lub może być narażony pracownik z uwzględnieniem: klasyfikacji i wykazu szkodliwych czynników biologicznych, rodzaju, stopnia oraz czasu trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego, informacji dotyczących potencjalnego działania toksycznego szkodliwych czynników biologicznych, informacji na temat choroby, która może nastąpić w następstwie wykonywanej pracy oraz stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą - § 5 ust.1 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.
W odwołaniu Strona zarzuciła organowi naruszenie prawa tj. art. 7 Kpa w związku z art. 77 §1 Kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, art. 8 Kpa poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania. Zarzuciła też naruszenie art. 10 §1 Kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz art. 107 §1 pkt 6 Kpa poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił odwołania decyzją z dnia 28.02.2023r.
Organ II instancji wskazał na treść art. 207 §1 i §2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 z późn. zm.). Zaznaczył, iż pracodawca jest również obowiązany utrzymywać pomieszczenia higienicznosanitarne oraz znajdujące się w nich urządzenia w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne korzystanie z nich przez pracowników. Pomieszczeniami higieniczno-sanitarnymi zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy są szatnie, umywalnie, pomieszczenia z natryskami, ustępy, jadalnie z wyjątkiem stołówek, pomieszczenia do wypoczynku, pomieszczenia do ogrzewania się pracowników oraz pomieszczenia do prania, odkażania, suszenia i odpylania odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej. Podłoga oraz ściany pomieszczeń higienicznosanitarnych powinny być tak wykonane, aby możliwe było łatwe utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach. Ściany pomieszczeń do wysokości co najmniej 2 m powinny być pokryte materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie wilgoci. O powyższych obowiązkach pracodawcy stanowi § 2 załącznika 3 "Wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych" do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W przypadku zatrudnienia pracowników w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Ponadto prowadzi także rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy takich pracach. O obowiązkach tych stanowi art. 222 ¹ §1 i § 2 Kodeks pracy. Wykaz szkodliwych czynników określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. W myśl § 5 ust.1 w/w rozporządzenia obowiązkiem pracodawcy jest przed wyborem środka zapobiegawczego dokonanie oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych, rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego oraz informację na temat potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego, choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy, a także stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą.
Organ II instancji podniósł, iż podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości, a Strona nie kwestionowała tych ustaleń tj. zabrudzonych powłok malarskich z zawilgoceniami w toalecie damskiej pralni oraz zawilgoceń na ścianie w szatni męskiej przy części brudnej pralni. W konsekwencji naruszone zostały w zakładzie pracy wymagania higieniczno-sanitarne.
Organ II instancji stwierdził, iż prawidłowo określono nieprawidłowości w ocenie ryzyka zawodowego w zakresie czynników biologicznych w załączonym formularzu kontroli sanitarnej nr [...] z dnia 12 października 2022 r. (druk [...]). W ocenie ryzyka zawodowego znalazła się informacja o narażeniu pracowników na czynnik biologiczny gr. 3 - wirus HIV. W sprawie nie zostały naruszone zatem przepisy art. 7, 77 i 80 Kpa.
Nadto organ I instancji powiadomił o wszczęciu postępowania i uprawnieniach wynikających z art. 10 §1 Kpa z czego Strona nie skorzystała.
W skardze strona zakwestionowała legalność wydanej decyzji podnosząc, iż naruszono przepisy prawa materialnego art. 27 ustawy o PIP poprzez niewłaściwą interpretację , art. 7, 77, 80 i 107 kpa. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie jest wystarczające w przypadku nakładania obowiązku jak w sprawie odwołania się do wyników analizy dokumentów ocen kart ryzyka zawodowego nie wskazując na jakim konkretnie stanowisku pracy narażenie występuje i na jaki konkretnie czynnik biologiczny wymieniony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22.04.2005 w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle tych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji, nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w z dnia 28.02.2023 r., która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia 2.11.2023, którą 1. nakazano stronie zweryfikować ocenę ryzyka zawodowego w zakresie szkodliwych czynników biologicznych, 2. usunąć przyczynę zawilgocenia oraz odnowić powłoki malarskie w toalecie damskiej pralni; 3. usunąć przyczynę zawilgocenia oraz odnowić powłoki malarskie w szatni męskiej przy części brudnej pralni.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zatem nakazu zweryfikowania oceny ryzyka zawodowego w zakresie szkodliwych czynników biologicznych nakazu i usunięcia przyczyn zawilgocenia i odnowienia powłok malarskich w toalecie damskiej i męskiej pralni. W tym zakresie strona kwestionuje ustalenia organów co do stwierdzonych ustaleń i podnosi, iż te okoliczności nie wynikają z jakichkolwiek dowodów zebranych w sprawie. Podnosi także na dużą ogólnikowość decyzji w zakresie szkodliwych czynników biologicznych co powoduje, iż decyzja w tym zakresie nie jest wykonalna.
Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało udzielenia odpowiedzi na pytanie czy organ inspekcji sanitarnej był uprawniony w okolicznościach niniejszej sprawy nakazać stronie dokonanie określonych w punktach od 1 do 3 określonych czynności .
W ocenie Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić pozytywnej odpowiedzi.
Zaskarżona decyzja jest zdaniem Sądu rozstrzygnięciem prawidłowym nie tylko w świetle przepisów ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., nr 195 , ze zm.), ale również przepisów nakładających - na pracodawców - określone obowiązki w zakresie zapewnienia pracownikom odpowiednich warunków zdrowotnych i higienicznych w środowisku pracy, w tym ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510).
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiła ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zwana dalej "ustawą o PIS" lub "ustawą", w tym przepisy art. 27 i art. 37. Zasadą jest, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień (art. 27 ust. 1 ustawy o PIS).
Na wstępie rozważań trzeba wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy o PIS, rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań - co wynika ze sformułowania "w szczególności" - nie ma charakteru zamkniętego.
Wykonywanie zadań przez PIS polega, jak stanowi art. 2 ustawy o PIS, na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska.
Zakres kognicji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego został określony w art. 4 ust. 1 ustawy o PIS.
Do zakresu działania organu należy m.in. kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobieganiu powstawania chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy (art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy o PIS).
Bezsprzecznie przedmiot postępowania, tj. zapewnienie ochrony zdrowia ludzi (pracowników) przed czynnikami szkodliwymi dla zdrowia w środowisku pracy znajduje się w zbiorze spraw należących do zakresu zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Ponadto treść uprawnień organów inspekcji sanitarnej została przez ustawodawcę określona nie tylko poprzez obowiązek sprawowania przez te organy bieżącego nadzoru sanitarnego ale również poprzez obowiązek wykonywania sanitarnego nadzoru zapobiegawczego.
Organem uprawnionym do wydania stosownej decyzji, w świetle art. 12 ust. 1 w/w ustawy jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny.
Bezspornym było w sprawie, że w toku przeprowadzonej kontroli w zakładzie pracy skarżącej stwierdzono m.in. w ocenie ryzyka zawodowego narażenie pracowników na czynnik biologiczny gr. 3 - wirus HIV. Okoliczność ta znalazła odzwierciedlenie w protokole kontroli z dnia 12.10 2022 r., nr [...]. Stwierdzono także zabrudzone powłoki malarskie z zawilgoceniami w toalecie damskiej pralni oraz zawilgocenia na ścianie w szatni męskiej przy części brudnej pralni.
Zgodnie z art. 226 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany oceniać i dokumentować ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosować niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko, a także informować pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.
Definicję pojęcia ryzyka zawodowego zawiera § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 169, poz.1650 – dalej powoływane jako rozporządzenie Ministra Pracy). Zgodnie z powołanym przepisem, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o "ryzyku zawodowym" rozumie się przez to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy.
Po myśli art. 207 § 1 Kodeksu pracy Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 237 § 2.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:
1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;
2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń;
3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy;
4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;(.....).
Stosownie do dyspozycji zawartej w art. 237 § 2 Kodeksu pracy, Minister Pracy i Polityki Socjalnej wydał rozporządzenie z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. z 2003.poz 169.) W § 2 pkt 2 określono, iż za pomieszczenia higienicznosanitarne" - rozumie się przez to szatnie, umywalnie, pomieszczenia z natryskami, ustępy, jadalnie z wyjątkiem stołówek, pomieszczenia do wypoczynku, pomieszczenia do ogrzewania się pracowników oraz pomieszczenia do prania, odkażania, suszenia i odpylania odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej. W treści § 2 załącznika 3 "Wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych" rozporządzenia ustalono iż podłoga oraz ściany pomieszczeń higienicznosanitarnych powinny być tak wykonane, aby możliwe było łatwe utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach. Ściany pomieszczeń do wysokości co najmniej 2 m powinny być pokryte materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie wilgoci.
W art. 222 ¹ § 1. Kodeksu pracy wskazano, iż w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. § 2. Pracodawca prowadzi rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy takich pracach.
W § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki uregulowano, iż obowiązkiem pracodawcy jest przed wyborem środka zapobiegawczego dokonanie oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych, rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego oraz informację na temat potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego, choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy, a także stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą.
Załącznik nr 1 do ww. zarządzenia określa klasyfikację szkodliwych czynników biologicznych, dzieląc je na cztery grupy zagrożenia. Podział ten opiera się na potencjalnym niebezpieczeństwie wywołania chorób u ludzi, przy czym grupa 1 dotyczy czynników, które w najmniejszym stopniu powodują niebezpieczeństwo wywołania chorób, a grupa 4 – czynników niebezpiecznych, wywołujących ciężkie choroby u ludzi. Zidentyfikowanie danego czynnika biologicznego w miejscu pracy, zależnie od jego przynależności do jednej z grup, wpływa na zakres i rodzaj obowiązków pracodawcy.
Tytułem przykładu można wskazać § 4 ust.2 rozporządzenia Ministra Zdrowia, w myśl którego jeżeli pracownik jest zatrudniony w warunkach narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 1 zagrożenia, pracodawca stosuje środki zapobiegawcze określone w przepisach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zakwalifikowanie szkodliwego czynnika biologicznego do konkretnej grupy zagrożenia jest zatem bardzo istotne z uwagi na to, jakie obowiązki w zakresie BHP rodzi po stronie pracodawcy.
W sytuacji, gdy pracodawca ujął ryzyko zawodowe na stanowisku: maglarz - prasowacz, maglarz; pracz, sprzątacz, kierowca, pracownik administracyjno - biurowy, kierownik pralni, dyrektor; ( vide protokół kontroli z 12.10.2022r. ) ale nie ocenił stopnia tego ryzyka, nie jest możliwe ustalenie zakresu obowiązków pracodawcy uzależnionych od klasyfikacji czynnika szkodliwego do określonej grupy narażenia ani tym bardziej wyegzekwowanie realizacji tych obowiązków.
Załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia określa wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. Zawarto w nim siedem konkretnych rodzajów prac, którymi są: praca w zakładach produkujących żywność, praca w rolnictwie, praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego, praca w jednostkach ochrony zdrowia, praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych, praca w zakładach gospodarki odpadami oraz praca przy oczyszczaniu ścieków. Powyższe wyliczanie nie jest zamknięte - pod poz. 8 wskazano, że na działanie takich czynników naraża także praca w innych okolicznościach niż wymieniono pod poz. 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych.
Zdaniem Sądu pod pojęciem "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć sytuację, gdy zostało ustalone, że podczas wykonywania pracy istnieje możliwość wystawienia pracownika na działanie czynnika szkodliwego. Takie znaczenie wynika z użycia słowa "narażenie" wskazujące, że dla zaistnienia tej przesłanki nie jest konieczne "wystąpienia" jakiegoś skutku (zarażenia, choroby), a jedynie potencjalna możliwość takich skutków. Sąd podziela pogląd wyrażony przez WSA w Białymstoku w wyroku z 13 sierpnia 2009r. sygn. akt II SA/Bk 224/09 , że pojęcie "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć jako potencjalne narażenie, które może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, niezależnie od tego czy wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie, czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Wystarczy zatem, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika, aby zaktualizowały się obowiązki pracodawcy określone przepisami rozporządzenia.
Zdaniem Sądu rodzaj wykonywanych czynności przez pracowników u skarżącego trudniącego się praniem i czyszczeniem wyrobów włókienniczych i futrzarskich niewątpliwie powoduje kontakt z czynnikiem biologicznym. Nadto Państwowy Inspektor Sanitarny istnienie takich czynników szkodliwych dla zdrowia dla wszystkich pracowników zatrudnionych u skarżącego w Z w W. wykazał. Wynika to wprost z protokołu kontroli sanitarnej nr [...] z dnia 12 października 2022 r. (druk [...]). W tymże protokole w ocenie ryzyka zawodowego znalazła się informacja o narażeniu pracowników na czynnik biologiczny gr. 3 - wirus HIV. To ustalenie faktyczne nie zostało przez stronę podważone w jakikolwiek sposób, a strona w/w protokół z kontroli podpisała nie wnosząc doń zastrzeżeń. Dodania wymaga, iż Sąd zapoznając się z w/w protokołem kontroli odczytał dokonane ustalenia w zakresie informacji o narażeniu pracowników na czynnik biologiczny gr. 3 - wirus HIV jako dotyczące wszystkich pracowników na zajmowanych przez nich stanowiskach w Z w W.. Skoro zatem na pracodawcy ciąży obowiązek szacowania skali, rozmiaru ryzyka zawodowego, rozumianego jako prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy to prawidłowym było działanie organów nakładających na stronę obowiązek zweryfikowania oceny ryzyka zawodowego w zakresie stwierdzonych szkodliwych czynników biologicznych.
Powyższe działania zdaniem Sądu oznaczają, iż w sprawie nie zostały naruszone przepisy art. 7, 77 i 80 Kpa. a organy orzekając w sprawie zadośćuczyniły zasadom wynikającym z w/w regulacji przepisów prawa procesowego. Stan faktyczny sprawy został wystarczająco wyjaśniony przez organy dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia a przy jego podjęciu nie naruszono zasady swobodnej oceny dowodów.
Końcowo zauważenia wymaga, iż przytoczone powyżej przepisy wchodzą w skład systemu norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczeniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy. Podstawowym zaś składnikiem instytucji ochrony pracy są przepisy dotyczące obowiązków pracodawców w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników, przybierającego postać prawa, którego przestrzeganie może być egzekwowane środkami przymusu. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy oraz niepodzielny.
W odniesieniu zaś do pozostałych zarzutów skargi, to należy wskazać, że nie zasługują także na uwzględnienie. Zarzuty bowiem kierowane co do wadliwych ustaleń stanu faktycznego sprawy co zabrudzonych powłok malarskich z zawilgoceniami w toalecie damskiej pralni oraz zawilgoceń na ścianie w szatni męskiej przy części brudnej pralni skutkujące naruszeniem w zakładzie pracy wymagań higieniczno-sanitarnych nie został skutecznie podważony przez stronę. Podobnie jak w zakresie stwierdzonych szkodliwych czynników biologicznych w/w wirusa HIV strona nie wniosła zastrzeżeń co do doręczonego jej protokołu kontroli .
Podsumowując dokonane rozważania, należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za nieuzasadnioną i w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI