III SA/Gl 2892/10

III SA/Gl 2892/10 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2011-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący/
Małgorzata Herman /sprawozdawca/
Mirosław Kupiec
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 699/12 - Wyrok NSA z 2013-03-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 162, art. 163, art. 228 par. 1 pkt. 2, art. 13 par. 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K., na podstawie przepisów:
1) art. 162 i 163 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej zwana O.p.) po rozpatrzeniu wniosku W.P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do lipca 2006 r. odmówił przywrócenia terminu,
2) art. 228 § 1 pkt 2 oraz art 13 § 1 pkt 2 lit. a O.p. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Decyzjami z dnia [...] r. o numerach [...] oraz od nr [...] do nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do lipca 2006 r. Decyzje organu pierwszej instancji zostały doręczone stronie w trybie art. 150 O.p. w dniu [...] r.
W dniu [...] r. (data stempla pocztowego) W.P. reprezentowany przez adwokata L.C. wniósł do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. odwołanie od tych decyzji. W tym samym dniu ( oba pisma wpłynęły [...] r.) pełnomocnik strony wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania co uzasadnił tym, że decyzje zostały doręczone stronie na adres domowy w czasie kiedy W.P. pod tym adresem nie przebywał. Wskazał, że nie wiedział o toczącym się postępowaniu podatkowym, albowiem w czasie kontroli nie został pouczony o możliwości wszczęcia takiego postępowania. Podał, że o prowadzonym postępowaniu i wydanych decyzjach dowiedział sie dopiero [...] r. kiedy to stawił się na wezwanie w Urzędzie Skarbowym i od tej daty należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wydanych decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie znajdując podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnych wydał zaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia wnioskowanego terminu i tym samym postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że stosownie do art. 223 § 1 i § 2 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. doręczono stronie w trybie art. 150 O.p. po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę przesyłki przechowywanej przez 14 dni w placówce pocztowej przy jednoczesnym umieszczaniu zawiadomień o pozostawieniu pisma na poczcie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata - w dniu [...] r. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął zatem [...] r.. Natomiast odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia pełnomocnik strony złożył w dniu [...] r.
W tej sytuacji w pierwszej kolejności organ rozpatrzył wniosek o przewrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Organ wskazał na ustawowe przesłanki przywrócenia terminu zawarte w art. 162 § 1 i § 2 O.p., a to wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy uchybienia terminowi, dochowanie 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminowi, wreszcie dopełnienia jednocześnie z wniesieniem wniosku czynności, dla której termin był ustanowiony.
Organ wskazał, że W.P. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Dalej podał, że brak winy jest kluczową przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu, przy czym powinien być brany pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego należycie o swoje interesy.
O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., sygn. VSA 793/02, LEX nr 71109).
Organ wskazał ponadto, że ze zgłoszenia rejestracyjnego VAT-1 złożonego w dniu [...]r. wyraźnie wynika, że miejscem zamieszkania, miejscem prowadzenia działalności i adresem do korespondencji jest adres na który wysyłana była cała korespondencja t.j. K., ul. [...]. W ocenie organu nie ma znaczenia czy strona przebywała pod tym adresem skoro został on wskazany jako adres do doręczeń wszelkiej korespondencji z Urzędem Skarbowym w zakresie tego podatku. Strona bierze na siebie pełną odpowiedzialność za fakt, iż często nie przebywała w miejscu, które podaje jako adres do korespondencji (por. postanowienie NSA z 14 lipca 2010 r., sygn. I FZ 227/10, orzeczenia .nsa.gov.pl.).
Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2004 r.Nr 269, poz. 2681 z późn. zm.) na podatniku podatku od towarów i usług spoczywa obowiązek aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Powołał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia także art. 146 § 1 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu oraz § 2 tego artykułu stanowiący, że w razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ pozostawia pismo w aktach sprawy. Jeżeli zatem strona przez cały czas postępowania podatkowego nie przebywała pod wskazanym adresem, powinna dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego i wskazać aktualny adres do korespondencji. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że doręczenie pism w prowadzonym postępowaniu włącznie z kończącymi je decyzjami było wadliwe w świetle art. 150 O.p. Skoro strona nie uprawdopodobniła, że przyczyna uchybienia terminowi była nie do przezwyciężenia, nie sposób uznać daty [...]r. jako daty ustania przyczyny. Organ wskazał, że żaden z przepisów O.p. nie zobowiązuje go do informowania kontrolowanego o możliwości wszczęcia wobec niego postępowania podatkowego. Skoro strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi i nie wykazała dochowania 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku liczonego od dnia ustania przyczyn jego uchybienia uzasadniona jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji organu pierwszej instancji.
W konsekwencji powyższego zaskarżonym postanowieniem organ stwierdził również uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W.P. działając przez pełnomocnika adwokata L.C. złożył na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
- przepisu art. 162 § 1 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu z powodu braku uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu,
- przepisu art. 122 O.p. przez ustalenie, że skarżący zawinił przy uchybieniu terminowi w sytuacji kiedy nie ponosi on winy w uchybieniu terminowi,
- przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji podatników i płatników, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dane wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym/aktualizacyjnym korzystają z domniemania pozwalającego uznać doręczenie dokonane zgodnie z tymi danymi za skuteczne, pomimo tego, że dane te nie są prawdziwe,
- przepisu art. art. 150 § 1 i § 2 O.p. poprzez uznanie za skuteczne doręczenia w trybie w/w przepisów, pomimo że zawiadomienie o jakim w nich mowa nie zostało pozostawione do wiadomości adresata, albowiem pozostawione zostało pod adresem, po którym skarżący nie przebywał,
- przepisu art. 223 § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że bieg terminu na wniesienie odwołania upłynął, pomimo tego, że wobec braku skutecznego doręczenia, nie rozpoczął biegu,
- przepisu art. 122 O.p. poprzez ustalenie niezgodne z prawdą, że odwołania wniesione przez skarżącego zostały wniesione po terminie, pomimo że termin na ich wniesienie nie rozpoczął nawet biegu,
- przepisu art. 227 § 1 O.p. poprzez nie nadanie biegu odwołaniom, które zostały wniesione przed upływem ustawowego terminu na ich wniesienie, a nawet przed rozpoczęciem biegu tego terminu,
- przepisu art. 165 a § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i brak odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu, kiedy
postępowanie takie nie mogło być wszczęte wobec faktu, iż skarżący terminowi nie uchybił, gdyż termin ten nie rozpoczął swojego biegu,
- przepisu art. 211 O.p. przez zaniechanie doręczenia decyzji skarżącemu po powzięciu przez organ podatkowy informacji o nieskuteczności doręczenia, które miało już miejsce w sprawie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, że postępowanie podatkowe jest "nowym" odrębnym postępowaniem od postępowania kontrolnego co potwierdza art. 165 b O.p. Wskazał, że zmiana adresu strony pomiędzy postępowaniem kontrolnym oraz podatkowym nie jest zmianą "w toku postępowania", a zatem nie można stosować przepisu art. 146 § 1 O.p., który stanowi o obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu "w toku postępowania". Ponadto wskazał, że obowiązkiem organu podatkowego było w stanie faktycznym sprawy ustalenie adresu miejsca zamieszkania strony i doręczenie jej postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Wówczas zastosowanie miałyby regulacje zawarte w art. 146 § 1 i § 2 O.p.. Zarzucił, że organ nie może opierać się na danych zawartych w zgłoszeniu aktualizacyjnym, bowiem żadne przepisy nie przewidują takiego domniemania, że adres wskazany w takim zgłoszeniu uważa się za właściwy, a doręczenie dokonane pod ten adres jest skuteczne co potwierdza wyrok WSA w Kielcach z 19 marca 2009 r., I SA/Ke 53/09. Stwierdził, że nie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołań, skoro termin ten w ogóle nie rozpoczął biegu.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Przedstawił przebieg postępowania administracyjnego, a odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołań, przywołał treść art. 162 § 1 i § 2 O.p. określający przesłanki przywrócenia terminu. Wyjaśnił, że organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym ustalił na podstawie posiadanej dokumentacji wskazany przez samego skarżącego adres. Podkreślił, że z okoliczności sprawy nie wynika, że adres podany w zgłoszeniu ak-
tualizacyjnym jest nieprawdziwy, a skarżący podał jedynie, że decyzje organu pierwszej instancji zostały doręczone w czasie, kiedy nie przebywał pod swoim adresem zamieszkania. Adres ten jest aktualny, a skarżący nadal go podaje w korespondencji z organem. Z tych względów doszło do skutecznego doręczenia korespondencji w trybie art. 150 O.p. Niezasadne w ocenie organu są zatem zarzuty naruszenia art. 122 O.p., art. 9 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Organ nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 211 i 227 § 1 O.p. Wskazał, że doręczenie decyzji w trybie art. 150 O.p. było prawidłowe i nie zależne od uprzedniego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego również w sposób określony w art. 150 O.p. W konkluzji stwierdził, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone wszechstronnie i w wystarczającym zakresie w trakcie wydawania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w
razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że jest prawidłowe.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K.. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do lipca 2006 r. oraz stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołań od tych decyzji.
Dla oceny legalności zaskarżonych rozstrzygnięć kluczowa jest odpowiedź na pytanie, czy w rozpatrywanym przypadku doszło do skutecznego (tj. zgodnego z prawem) doręczenia skarżącemu decyzji wymiarowych z dnia [...] r. określających skarżącemu kwoty zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące od stycznia 2005 r. do lipca 2006 r. Pozytywna odpowiedź spowoduje konieczność zbadania czy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołań była prawidłowa. Negatywna odpowiedź na tak postawione pytanie uczyni z kolei zbędnymi rozważania na temat ewentualnej winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań. Skoro bowiem zostałoby ustalone, że do doręczenia decyzji nie doszło, to w sprawie nie otworzył się jeszcze termin do ich zaskarżenia.
Ordynacja podatkowa przewiduje różne sposoby doręczania pism, w tym decyzji w postępowaniu podatkowym. W sytuacji, gdy adresatem pisma jest osoba fizyczna (strona czy jej pełnomocnik), a doręczenie następuje za pokwitowaniem przez pocztę, zastosowanie może znaleźć doręczenie w sposób określony w art. 150 O.p, przy czym warunkiem dokonania doręczenia w tym trybie jest niemożność dorę-czenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. Poczta może skorzystać z doręczenia, o którym mowa w art. 150 O.p, tylko w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1 tej ustawy) oraz niemożności doręczenia go - w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu - pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy (art. 149 O.p). Wykazanie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p ciąży na doręczycielu (poczcie), zaś ustalenie wypełnienia tego warunku należy do organu oceniającego skuteczność doręczenia. Wskazana okoliczność nie może budzić wątpliwości. Przewidziany w art. 150 O.p. zastępczy sposób doręczenia może być wykorzystany wyłącznie w razie niemożności bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi w mieszkaniu lub miejscu pracy, ani pośredniego doręczenia przez domownika, sąsiada lub dozorcę (tak NSA w wyroku z dnia 28.06. 2005 r., sygn. akt FSK 2134/04).
Osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Z mocy art. 151 O.p przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 tej ustawy stosuje się odpowiednio.
Stosując przepis art. 150 O.p., konieczne jest bezsporne wykazanie, że spełnione zostały przesłanki, tam opisane m.in. wymóg pozostawienia (dwukrotnego w odpowiednim odstępie czasowym) zawiadomienia - o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej - w miejscu wymienionym w § 2 tego artykułu. Prawidłowo sporządzona przez doręczającego pismo adnotacja o awizowaniu przesyłki, o odpowiedniej treści, przy użyciu pieczątki lub ręcznie, opatrzona podpisem doręczyciela, datą i pieczęcią jest dla nadawcy pisemnym dowodem dopełnienia tej czynności. Dowód ten w postępowaniu podatkowym nie ma waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, skoro nie pochodzi od organu władzy publicznej czy od jednostki, na podstawie określonych przepisów, uprawnionej do ich wydawania. "Pocztowy dowód doręczenia (potwierdzenie odbioru) przesyłki zawierający informację z art. 150 O.p. nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych, stanowi jedynie oświadczenie doręczyciela, że opisane w tym dokumencie czynności zostały przez niego wykonane we wskazany tam sposób (...). Dopuszczalna jest ocena wszelkich dowodów w tym względzie i przeprowadzenie różnorakich wniosko-
wań wyprowadzonych z ustalonych okoliczności" (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt I GSK 475/05).
Sąd administracyjny rozpoznając skargę obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać czy rzeczywiście decyzja organu pierwszej instancji dotycząca wymienionego wyżej okresu rozliczeniowego została prawidłowo doręczona. Prawidłowość dokonania czynności doręczenia powinna przed postępowaniem sądowoadministracyjnym podlegać ocenie organów - w postępowaniu administracyjnym i Sądu - w trybie sądowoadministracyjnym. Tak więc związana z tym dokumentacja winna być pełna, czytelna, pozbawiona wszelkich uproszczeń, pominięć i braków, które niweczyłyby możliwość przeprowadzenia wnioskowań, o których wyżej mowa.
Doręczenie w trybie art. 150 O.p. zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki z art. 150 tej ustawy. Podkreślić tutaj należy, iż skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 150 § 2 O.p.
Można zatem uznać, w świetle regulacji zawartej w art. 150 O.p, za doręczone pismo, gdy z treści potwierdzenia odbioru wynika:
a) przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej,
b) informacja, że zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej,
c) informacja, że upłynął 14-dniowy okres przechowywania przesyłki.
Należy podkreślić, że art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazuje, że adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.
Na zwrotnych poświadczeniach odbioru korespondencji listonosz powinien zawrzeć informację o dwukrotnym awizowaniu każdej przesyłki, o zamieszczeniu w informacji dla adresata wskazania miejsca przechowywania przesyłki i możliwości jej
odbioru. Nadto na zwrotnych poświadczeniach odbioru powinna znaleźć się informacja, gdzie każde "awizo" pozostawiono, np. w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka powinna dwukrotnie awizowana, a korespondencja była złożona w urzędzie pocztowym na okres 14 dni.
Ponieważ powołany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wskazanych wymogów dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. W ocenie tut. Sądu brak pewności co do pozostawienia zawiadomienia o złożeniu awizowanej przesyłki w urzędzie pocztowym, skutkuje niedoręczeniem przedmiotowego pisma, dlatego też, okoliczność pozostawienia tego zawiadomienia musi być potwierdzona stosowną adnotacją doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki (tak również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27.01.2005 r. III SA/Wa 1094/04, LEX nr 222371). Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma; stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie jest dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 150 O.p.
Należy przy tym podkreślić, że wynikająca z art. 150 § 2 O.p konieczność umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej (lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) zawiadomienia o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej dotyczy dokonania obydwu zawiadomień, o których mowa w art. 150 § 1a O.p. Powinny być one potwierdzone wyraźnymi, niebudzącymi żadnych wątpliwości, adnotacjami pracownika poczty, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w cyt. art. 150 O.p (por. wyrok NSA W-wa z 28 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 528/05, LEX 194352).
W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych wszystkie powyższe warunki uznania za skutecznie doręczone decyzji wymiarowych zostały spełnione. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie znajduje w podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia decyzji w trybie art. 150 O.p. Organ podatkowy prawidłowo zatem ustalił, że skutek doręczenia nastąpił w dniu [...]r. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego jakoby uprzednie doręczenie w tym samym trybie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego obligowało organ podatkowy do ustalania jakiegoś innego adresu podatnika niż ten który sam skarżący wskazał jako adres zamieszkania, adres prowadzenia działalności i adres do korespondencji. Przepisy Ordynacji podatkowej nie ograniczają doręczenia korespondencji w trybie art. 150 tej ustawy do jednokrotnego tylko doręczenia w ten sposób przesyłki i nie przewidują następnie potrzeby ustalania adresu podatnika celem doręczenia drugiej i kolejnych przesyłek. Należy zwrócić uwagę, że sporny adres skarżącego podany w zgłoszeniu identyfikacyjnym jest zarazem jego adresem zamieszkania. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki : zewnętrzny (faktyczne przebywanie corpus) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu animus manedi) występujące i trwające łącznie. W rozpatrywanej sprawie adres skarżącego pod który organ wysłał decyzje nie uległ zmianie. Co więcej tym adresem skarżący nadal się posługuje. Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników do obowiązków podatnika zalicza się m.in. obowiązek składania zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych informujących o zmianach mogących mieć wpływ np. na właściwość organów podatkowych. W myśl art. 17 § 1 O.p. , jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania lub adresu podatnika. Istotnym jest, że prawdziwość danych podanych w zgłoszeniu podatnik potwierdza własnoręcznym podpisem, stąd też organy podatkowe nie mogą samodzielnie dokonywać żadnych zmian danych w oparciu o źródła inne niż dokumenty składane przez podatnika. Zatem to na podatniku ciąży obowiązek zgłaszania i aktualizowania swoich danych identyfikacyjnych niezależnie od tego czy organ prowadzi postępowanie kontrolne lub podatkowe czy też nie. Należy wskazać, że de facto adres strony nie uległ zmianie, a jedynie skarżący powołuje się na swoją czasową nieobecność po tymże adresem. Pozostaje zatem do rozważenia czy w tym stanie rzeczy prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
O przesłankach przywrócenia terminu stanowi art. 162 O.p. Zgodnie z art. 162 § 1 tej ustawy w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei, art. 162 § 2 O.p ustawy stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Należy przy tym wskazać również na treść art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Sąd nie podziela zarzutu pełnomocnika skarżącego jakoby organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 162 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu z powodu braku uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu w sytuacji kiedy skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
Powołany wyżej art. 162 O.p. przewiduje cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Po pierwsze przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Druga przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.
Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy należy pojmować w sposób obiektywny. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się przykładowo przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. A zatem chodzi tu o okoliczności wyjątkowe, które uniemożliwiły dochowanie terminu.
Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zaliczyć należy również nieprawidłowe doręczenie pisma. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doręczenie przesyłki przez Pocztę było prawidłowe. Skarżący powołuje się na niemożność odbioru korespondencji (decyzji wymiarowych) wywołaną czasowym nieprzebywaniem w miejscu zamieszkania. Tej okoliczności skarżący jednak w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Samo twierdzenie strony o czasowym nieprzebywaniu w miejscu zamieszkania, które jest zarazem adresem do korespondencji nie spełnia zdaniem Sądu wymogu uprawdopodobnienia tej okoliczności. Skarżący w razie opuszczenia miejsca zamieszkania na kilka miesięcy powinien się liczyć z faktem doręczania mu w tym czasie różnej korespondencji w tym także urzędowej, a tym bardziej jako przedsiębiorca posługujący się adresem zamieszkania jako adresem do korespondencji powinien zadbać o to, aby w czasie jego nieobecności korespondencja była przez Pocztę przekierowana na inny czasowo aktualny adres bądź też odbierana przez inną upoważnioną osobę. Nie można wymagać od organu podatkowego, aby ustalał czasowy adres pobytu podatnika, zwłaszcza w sytuacji zwrotu korespondencji jako niepodjętej w terminie, a nie z uwagi na zmianę adresu adresata.
Jak wyżej wskazano doręczenie było zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej i wywołało skutki prawne przewidziane w tej ustawie. Skutki te dotyczą rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Skuteczne doręczenie spowodowało, że zaczął biec termin do wniesienia środka zaskarżenia.
Z przedstawionych przyczyn należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza wskazanych w skardze przepisów. Organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny oraz prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 i 122 O.p), w konsekwencji czego prawidłowo przyjęto, że w trybie art. 150 tej ustawy, decyzje wymiarowe zostały skutecznie doręczone.
W tym stanie sprawy uznać należało, iż wnioski jakie wyprowadził organ podatkowy z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego są logiczne i pozostające w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego oraz przywołaną argumentacją prawną.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.