III SA/Gl 289/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając, że posiadanie dwóch samochodów przez rodzinę o niskich dochodach stanowi rażącą dysproporcję między ich majątkiem a deklarowanymi dochodami.
Skarżąca E.T. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednak organy administracji odmówiły, stwierdzając rażącą dysproporcję między niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, w tym posiadaniem dwóch samochodów. Skarżąca argumentowała, że pojazdy są niezbędne ze względu na jej niepełnosprawność i potrzeby rodziny, a zostały nabyte w drodze darowizny. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że posiadanie dwóch samochodów, zwłaszcza nabytych niedawno, nie jest niezbędne dla funkcjonowania rodziny i stanowi majątek pozwalający na pokrycie kosztów utrzymania lokalu.
Sprawa dotyczyła skargi E.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, stwierdzając rażącą dysproporcję między niskimi dochodami rodziny a jej faktycznym stanem majątkowym, w tym posiadaniem dwóch samochodów osobowych (Dacia Sandero i Daewoo Matiz). Skarżąca podnosiła, że jest osobą niepełnosprawną, a samochody są niezbędne do codziennego funkcjonowania, rehabilitacji i dowozu dzieci do szkoły. Argumentowała również, że pojazdy zostały nabyte w drodze darowizny, a ich wartość jest niska. Samochód Dacia Sandero został przekazany córce, która również korzysta z Daewoo Matiz. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję, wskazując, że posiadanie dwóch samochodów, zwłaszcza nabytych w krótkim odstępie czasu, nie jest konieczne i stanowi zasób majątkowy, który można wykorzystać na pokrycie kosztów utrzymania lokalu. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd podkreślił, że celem dodatku jest pomoc osobom w trudnej sytuacji materialnej, a posiadanie dwóch samochodów przez rodzinę o niskich dochodach, która niedawno nabyła te pojazdy, stanowi oczywistą i łatwo zauważalną dysproporcję między deklarowanymi dochodami a stanem majątkowym, pozwalającą na samodzielne pokrywanie wydatków mieszkaniowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie dwóch samochodów przez rodzinę o niskich dochodach, zwłaszcza nabytych niedawno, stanowi rażącą dysproporcję między niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, pozwalającą na samodzielne pokrycie wydatków mieszkaniowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że posiadanie dwóch samochodów, które generują koszty eksploatacji, przez rodzinę o niskich dochodach, która niedawno nabyła te pojazdy (w tym jeden w krótkim odstępie czasu), nie jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania i stanowi majątek, który można wykorzystać na pokrycie wydatków mieszkaniowych. Brak jest dowodów na konieczność posiadania dwóch pojazdów, a dostępne środki z ich sprzedaży lub eksploatacji mogą pokryć koszty utrzymania lokalu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
ustawa art. 7 § ust. 1
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
ustawa art. 7 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
Organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie dwóch samochodów przez rodzinę o niskich dochodach stanowi rażącą dysproporcję między dochodami a stanem majątkowym, uzasadniającą odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego.
Odrzucone argumenty
Posiadanie dwóch samochodów jest niezbędne dla funkcjonowania rodziny ze względu na niepełnosprawność skarżącej i potrzeby dzieci. Samochody zostały nabyte w drodze darowizny, a nie sprzedaży, co nie oznacza wyzbycia się majątku w sposób pozwalający na pokrycie kosztów utrzymania lokalu. Krótki odstęp czasu między nabyciem samochodów a złożeniem wniosku o dodatek jest zbiegiem okoliczności. Organy nie wykazały, że stan majątkowy strony pozwala na pokrywanie kosztów związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.
Godne uwagi sformułowania
rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym strony jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnym wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe każdy pojazd generuje dodatkowe, wysokie koszty utrzymania oraz eksploatacji posiadanie dwóch eksploatowanych samochodów wobec pełnej dyspozycyjności strony i jej córki – pierwsza jest emerytką, a druga bezrobotna – osoby te nie są sztywno zależne od czasu i z góry ustalonych obowiązków służbowych [...] – nie jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania jej członków. nieuzasadnione jest oczekiwanie udzielenia pomocy w zaspokojeniu potrzeb bytowych (w tym dodatku mieszkaniowego) w sytuacji, kiedy osoba (rodzina) świadomie wykorzystuje własne zasoby (niezależnie od źródła ich pozyskania) na zaspokojenie innych potrzeb o drugorzędnym znaczeniu.
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącej dysproporcji' w kontekście posiadania ruchomości (samochodów) przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posiadania dwóch pojazdów przez rodzinę o niskich dochodach i oceny ich niezbędności dla funkcjonowania gospodarstwa domowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak posiadanie dóbr materialnych, nawet nabytych w drodze darowizny, może wpłynąć na prawo do świadczeń socjalnych, co jest istotne dla zrozumienia zasad przyznawania pomocy publicznej.
“Dwa samochody, zero dodatku? Sąd wyjaśnia, kiedy majątek rodziny blokuje pomoc socjalną.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 289/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/ Małgorzata Herman /przewodniczący/ Marzanna Sałuda Symbol z opisem 6210 Dodatek mieszkaniowy Hasła tematyczne Dodatki mieszkaniowe Sygn. powiązane III OSK 653/23 - Wyrok NSA z 2024-10-02 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2133 art. 7 ust.1, ust. 3 pkt 1 Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 11 stycznia 2022 r. nr SKO.L/41.6/226/2021/18262/RN w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 11 stycznia 2022 r. nr SKO.L/41.6/226/2021/18262/RN Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania E.T. (dalej jako: Wnioskodawczyni, Strona, Skarżąca) od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Kierownika Działu [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nr [...] z 10 listopada 2021 r. w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego - utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W podstawie prawnej powołało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 2021; dalej jako: ustawa). W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazano, że organ I instancji orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego na pokrycie wydatków związanych z lokalem przy ul. [...] , [...] R. bowiem stwierdził na podstawie złożonego wniosku 25 października 2021 r. oraz ustaleń dokonanych podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 28 paździer-nika 2021 r. w lokalu mieszkalnym w R. przy ul. [...], że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym strony wskazującym, że jest ona w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem mieszkalnym wykorzystując środki własne i posiadane zasoby majątkowe. W odwołaniu od tej decyzji Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia. Wyjaśniła, że jest osobą niepełnosprawną, chorującą (min. cukrzyca, polineuropatia cukrzycowa, astma, reumatoidalne zapalenie stawów, zwyrodnienie kręgosłupa). Samochód Dacia Sandero, rok produkcji 2009, podarowany został przez jej siostrę i jest wykorzystywany do dojazdów na zakupy i na rehabilitację. Natomiast samochód Daewoo Matiz, rok produkcji 2001, córka strony dostała w darowiźnie od swojego ojca w sierpniu 2021 r. Samochód jest wykorzystywany przez córkę do dowozu syna M., który jest niepełnosprawny ruchowo, do szkoły i na rehabilitację. Strona wskazała, że samochody ułatwiają rodzinie życie codzienne. SKO rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym nie uznało słuszności zarzutów. Powołując regulacje ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazało, że odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że: występnie rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Natomiast z wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynika, że strona prowadzi 5-osobowe gospodarstwo domowe zajmujące lokal mieszkalny o pow. 59,58 m2. Wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc wynoszą 908,23 zł. Średni miesięczny dochód rodziny wyniósł 2631,81 zł. Z przeprowadzonej analizy budżetu domowego wynika, że rodzina miesięcznie wydatkuje ok. 3057 zł. Nadto strona złożyła oświadczenie majątkowe, iż na stan majątkowy członków gospodarstwa domowego składa się samochód osobowy Dacia Sandero 2009 r. - wartość szacunkowa 8000 zł i Daewoo Matiz z 2001 r. wartość szacunkowa 2000 zł. Z ustaleń poczynionych przez pracownika socjalnego w trakcie wywiadu środowiskowego wynika, iż strona pobiera świadczenie emerytalne z ZUS oraz posiada ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności do 30 września 2022 r. gdzie niepełnosprawność datuje się od 17 lutego 2011 r. Pani A.K. (córka strony) nie pracuje zawodowo i nie jest zarejestrowana w PUP; jej dzieci: W.S. uczy się w III LO w R., a M. I. i A.I. uczą się w ZSP nr [...] w R. M.I. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności od urodzenia. Orzeczenia strony jak i wnuka nie zawierają wskazań do zamieszkiwania w odrębnym pokoju. Rodzina utrzymuje się z emerytury strony, alimentów na dzieci, świadczeń rodzinnych i wychowawczych. Pani A.K. posiada dwa samochody: - Dacia Sandero 2009 r. - wartość szacunkowa 8000 zł, nabyty od strony na podstawie umowy darowizny zawartej 7 września 2021 r., a wcześniej został nabyty przez stronę od siostry G.J. również na podstawie umowy darowizny z 6 września 2021 r., gdzie wartość przedmiotu darowizny ustalono na kwotę 9500 zł. (SKO zauważyło, że w ciągu jednego dnia deklarowana wartość przedmiotowego pojazdu zmalała o 1500 zł.); - Daewoo Matiz z 2001 r. wartość szacunkowa 2000 zł, nabyty od Pana T. K. na podstawie umowy darowizny zawartej 17 sierpnia 2021 r.. Ze złożonych w toku postępowania wyjaśnień wynika, ze strona dojeżdża samochodem dacia sandero na rehabilitację i na zakupy, a samochód bardzo ułatwia jej życie codzienne. Natomiast samochodem daewoo matiz jeździ córka strony wykorzystując go dla potrzeb prywatnych min. zakupy, dojazd dzieci do szkoły, dowóz dziecka na rehabilitację. W oparciu o powyższe ustalenia organ pierwszej instancji uznał, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy i zaskarżoną decyzją odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, a SKO po analizie przedłożonych dokumentów i odwołania strony podzieliło ten pogląd wskazując, że strona jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Podkreśliło, że zgodnie ze złożoną w 25 października 2021 r. deklaracją o wysokości dochodów uzyskanych przez gospodarstwo domowe strony w okresie trzech pełnych miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku tj. od 1 lipca do 30 września 2021 r. wyniosło łącznie jako dochód pięcioosobowej rodziny 7895,51 zł. Natomiast średni miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny wyniósł 526,36 zł. Jednocześnie z oświadczenia majątkowego złożonego przez stronę wynika, iż rodzina jest w posiadaniu dwóch samochodów osobowych: dacia sandero 2009 r. - wartość szacunkowa 8000 zł i daewoo matiz z 2001 r. - wartość szacunkowa 2000 zł. Kolegium podzieliło zatem pogląd wyrażony przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż co najmniej samochód dacia sandero może bez uszczerbku dla funkcjonowania gospodarstwa domowego zostać sprzedany, a za uzyskaną kwotę i oszczędności związane z eksploatacją pojazdu przeznaczyć w pełni na opłaty związane z eksploatacją zajmowanego mieszkania bez potrzeby wsparcia finansowego gminy w formie dodatku mieszkaniowego. Zdaniem Kolegium rodzina wnioskodawczyni może prawidłowo funkcjonować mając do dyspozycji co najwyżej jeden samochód. Podane przez stronę w odwołaniu argumenty o konieczności posiadania przez rodzinę strony dwóch samochodów uznało za nieprzekonujące, gdyż pierwszy samochód został nabyty w dniu 17 sierpnia 2021 r. a drugi 6 września 2021 r. Natomiast z akt sprawy nie wynika aby przed datami nabycia ww. samochodów rodzina miała jakiekolwiek problemy z prawidłowym funkcjonowaniem, tym bardziej, że rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego od 2016 r. Sama niepełnosprawność strony datuje się również dużo wcześniej niż nabycie samochodów, bo od 17 lutego 2011 r. a niepełnosprawność wnuka od 2014 r. Strona, podnosząc swoją trudną sytuację materialną, jednocześnie dokonała darowizny samochodu dacia sandero o wartości 8000 zł na rzecz córki (dzień wcześniej sama nabyła ten samochód w drodze darowizny od siostry gdzie wartość darowizny ustalono na kwotę 9500 zł), by następnie w kolejnym miesiącu tj. 25 października 2021 r. złożyć wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, co sprawia, że w sprawie występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawczyni, wskazującym, że jest ona w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe, a to zgodnie z treścią przepisu art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy. Brak jest również w poczynionych ustaleniach dowodów na to, że posiadanie przez rodzinę dwóch samochodów jest niezbędne, konieczne do prowadzenia przez tę rodzinę gospodarstwa domowego. Rodzina strony mieszka w dużym mieście, które jest skomunikowane z pozostałymi miejscowościami, zatem do dojazdów do lekarza, na zabiegi rehabilitacyjne, zakupy, do szkoły czy na zajęcia dodatkowe istnieje możliwość skorzystania z komunikacji miejskiej. SKO także stwierdziło, że pomimo twierdzeń strony, iż sytuacja finansowa rodziny jest trudna (z uwagi na duże wydatki związane z utrzymaniem członków rodziny) a od 17 sierpnia 2021 r. rodzina strony dysponowała już samochodem to w następnym miesiącu strona zdecydowała się na nabycie kolejnego samochodu osobowego (w drodze darowizny) obciążającego budżet domowy kosztami ubezpieczenia, kosztami paliwa, kosztami eksploatacyjnymi. Zatem skonstatowało, że gdyby faktycznie sytuacja finansowa rodziny wnioskodawczyni była tak trudna, jak twierdzi strona, to podjęła by ona wszelkie możliwe działania w celu obniżenia kosztów utrzymania swojej rodziny, w tym przede wszystkim nie nabywała by kolejnego samochodu osobowego, natomiast jak wynika z akt sprawy, wnioskodawczyni przedstawia uzasadnienie posiadania dwóch samochodów, które może argumentować raczej podniesienie standardu życia, a nie obniżenie wydatków rodziny. Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła: 1) naruszenie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez - błędne ustalenie, że pomiędzy deklarowanym dochodami strony a jej stanem majątkowym zachodzi dysproporcja, że dysproporcja ta ma charakter rażący, a także że aktualna sytuacja majątkowa strony oraz jej rodziny pozwala na pokrywanie kosztów związanych z korzystaniem z lokalu mieszkalnego; - błędne ustalenie, że posiadanie przez skarżącą samochodów powoduje, iż występuje taka rażąca dysproporcja pomiędzy jej dochodami a stanem majątkowym, i przyjęcie, że dokonanie sprzedaży jednego z samochodów poprawi sytuację majątkową skarżącej w sposób umożliwiający jej pokrywanie zobowiązań bez dodatku mieszkaniowego, w warunkach, gdzie posiadanie obu pojazdów jest potrzebne dla funkcjonowania członków rodziny - błędne przyjęcie, że dokonanie darowizny na rzecz córki i następnie złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy przemawiają za stwierdzoną rażącą dysproporcją pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej przez skarżącą deklaracji, podczas gdy dokonana darowizna nie oznaczała wyzbycia się' majątku przez skarżącą, w sytuacji, gdy samochód nadal pozostaje w jednym gospodarstwie domowym; 2) naruszenie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że posiadanie przez skarżącą dwóch samochodów w warunkach niepełnosprawności skarżącej i w okolicznościach indywidualizujących rodzinę skarżącej przesądza o rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym skarżącej. W uzasadnieniu zaakcentowała, że oba samochody zostały darowane członkom rodziny strony. Nabycie tych samochodów nie nastąpiło w drodze sprzedaży, lecz w drodze nieodpłatnej czynności prawnej, a krótki odstęp czasu to zbieg okoliczności. Strona nie zataiła dochodów, a pojazdy są niskiej wartości. Zarzuciła, że organy nie wykazały, że stan majątkowy .strony jest taki, że je.st ona w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty podniesione w skardze oraz przytoczone w związku z nimi argumenty za bezpodstawne i nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone wedle powyższych kryteriów badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić, iż istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie czy faktycznie – jak twierdzą organy obu instancji - występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym strony wskazującym, że jest ona w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem mieszkalnym wykorzystując środki własne i posiadane zasoby majątkowe; czy też posiadanie 2 pojazdów jest niezbędne rodzinie 5-osobowej strony dla prawidłowego jej funkcjonowania. Na wstępie należy podkreślić, że głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to ma zatem pomóc osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy, w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ta zamieszkuje. Instytucja dodatku mieszkaniowego, uregulowana w przepisach ustawy dodatkach mieszkaniowych.) jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, ONSA 1997, z. 1, poz. 10; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 3118/95, niepubl.; A. Mączyński, A. Proksa: "Nowe prawo lokalowe z komentarzem", Wyd. Centrum Prawne, Kraków 1994, str. 61; A. Gola, J. Suchocki: "Ustawa o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych – komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 1996, str. 88). Zasady i tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, zasady ustalania ich wysokości i wypłacania normują przepisy wskazanej wyżej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie tut. sądu w przedmiotowej sprawie organy działały prawidłowo i zgodnie z odnośnymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Art. 7 ust. 1 ustawy określa kompetencję organu wykonawczego gminy do załatwienia sprawy w przedmiocie dodatku mieszkaniowego poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która ma charakter związany co oznacza, że w przypadku spełnienia przez stronę wymaganych warunków i ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na zakwalifikowanie danej osoby jako uprawnionej do otrzymania tego świadczenia, wójt (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek wydać decyzję pozytywną. Jednakże stosownie do art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego), wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. W doktrynie i judykaturze konsekwentnie wyrażany jest pogląd, że o rażącej dysproporcji między sytuacją majątkową osoby wnioskującej o przyznanie dodatku mieszkaniowego, ustaloną przez organ w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i wyrażającą się w posiadanych wartościowych przedmiotach lub innych zasobach, które sprzeciwiają się przyznaniu dodatku mieszkaniowemu, a deklarowanymi przez stronę dochodami, można mówić wówczas, gdy różnica ta jest oczywista i łatwo dostrzegalna. Przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw. Ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Organy rozpatrujące wnioski o udzielenie dodatku mieszkaniowego muszą kierować się kryteriami określonymi wyłącznie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Nie mogą brać pod uwagę żadnych innych okoliczności poza wskazanymi w ustawie. Jednakże rażąca dysproporcja, o której stanowi przepis art. 7 ust. 3 ustawy z 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, oznacza oczywistą i łatwo zauważalną różnicę między sytuacją majątkową ustaloną przez pracownika socjalnego podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, a deklarowanymi przez osobę dochodami. Nieposiadanie dochodów, a posiadanie majątku, nie oznacza automatycznie wystąpienia rażącej dysproporcji w rozumieniu art. 7 ust. 3 pkt 1 powyższej ustawy. Niemniej celem nadrzędnym tego przepisu jest wyeliminowanie przypadków, w których dodatek mieszkaniowy wypłacany byłby na rzecz osób, których stan majątkowy pozwala na uiszczanie opłat związanych z zajmowanym mieszkaniem. Nie chodzi tu – jak twierdzi skarżąca wyłącznie o osoby, które dysponują dochodami nie dającymi się udowodnić lub je ukrywającymi, ale o sytuacje gdy twierdzenie o braku środków na pokrycie wydatków mieszkaniowych stoi w oczywistej sprzeczności z posiadanymi dobrami materialnymi, które nie są niezbędne dla prawidłowej egzystencji. Z ustaleń organów wynika, iż strona pobiera świadczenie emerytalne z ZUS oraz posiada ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności od 2011 r. Córka strony nie pracuje zawodowo i nie jest zarejestrowana w PUP. Troje wnucząt uczy się w szkole średniej i podstawowej; M. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności od urodzenia. Ta 5-osobowa rodzina wspólnie zamieszkująca, utrzymuje się z emerytury strony, alimentów na dzieci, świadczeń rodzinnych i wychowawczych. Strona dojeżdża – jak twierdzi - samochodem dacia sandero na rehabilitację i na zakupy, a daewoo matiz jeździ córka strony wykorzystując go dla potrzeb prywatnych min. zakupy, dojazd dzieci do szkoły, dowóz dziecka na rehabilitację. Natomiast wobec takiego funkcjonowania rodziny, zdaniem tut. Sądu, posiadanie dwóch samochodów nie jest niezbędne; tym bardziej, że do 2021r. nie posiadała ona żadnego pojazdu. Nie zmienia tej oceny wartość samochodów – 8.000 zł (spadek o 1.500 zł w ciągu 1 dnia) i 2.000 zł oraz fakt darowizny od członków rodziny. Każdy pojazd – jak słusznie zauważyło SKO w zaskarżonej decyzji – generuje dodatkowe, wysokie koszty utrzymania oraz eksploatacji m.in. ubezpieczenie, przeglądy, naprawy, wymiana opon itp. Natomiast jak wynika z budżetu domowego rodziny strony średni miesięczny jej dochód wyniósł 2.631,81 zł., a z przeprowadzonej analizy budżetu domowego wynika, że rodzina miesięcznie wydatkuje ok. 3057 zł. Wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc wynoszą 908,23 zł. Tym samym powyższe ustalenia potwierdzają, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym skarżącej i w konsekwencji zasadnie organy odmówiły przyznania dodatku mieszkaniowego. Zauważyć także należy, że posiadanie w rodzinie dwóch eksploatowanych samochodów wobec pełnej dyspozycyjności strony i jej córki – pierwsza jest emerytką, a druga bezrobotna – osoby te nie są sztywno zależne od czasu i z góry ustalonych obowiązków służbowych, których realizacja nie może być odpowiednio ustalana i dostosowywana do możliwości osoby – nie jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania jej członków. Sporne świadczenie przysługuje wyłącznie osobom, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, przy optymalizacji wydatków na życie. W konsekwencji więc nieuzasadnione jest oczekiwanie udzielenia pomocy w zaspokojeniu potrzeb bytowych (w tym dodatku mieszkaniowego) w sytuacji, kiedy osoba (rodzina) świadomie wykorzystuje własne zasoby (niezależnie od źródła ich pozyskania) na zaspokojenie innych potrzeb o drugorzędnym znaczeniu. Z tych względów sąd nie uwzględnił zarzutów skarżącej. SKO w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, szczegółowo przestawiło postawę dokonywania poszczególnych ustaleń. Uzasadnienie to w pełni realizuje zasadę pogłębiania zaufania do organu, jest przejrzyste, kompletne i zawiera wszystkie niezbędne dla ustalenia wysokości dodatku elementy i wyliczenia, pozostające w zgodzie z przepisami ustawy o dodatku mieszkaniowym. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI