III SA/Gl 268/25

III SA/Gl 268/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Budżetowe prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 61 ust. 4
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Dz.U. 2024 poz 338
art. 62
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w K. na czynność Wojewody Śląskiego z dnia 29 stycznia 2025 r. nr RWXIV.805.3.3003.2024 w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 13 lutego 2024 r. P. Sp. z o.o. zaskarżyła czynność Wojewody Śląskiego z 29 stycznia 2025r. nr sprawy RWXIV.805.3.3003.2024, polegającą na odstąpieniu od podpisania ze skarżącą umowy ws. przekazania dofinansowania na zadanie polegające na tworzeniu miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w ramach Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 Aktywny Maluch 2022-2029. (Wniosek dotyczył żłobka W. w B.).
Z akt sprawy wynika, że 30 września 2024 r. wpłynął do systemu PIU Emp@tia wniosek skarżącej Spółki reprezentowanej przez Prezesa Zarządu A. J. o przyznanie dofinansowania na zadanie polegające na tworzeniu miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w ramach ww. Programu. Wniosek został poddany ocenie formalnej przez organ i 14 października 2024 r. został rozpatrzony pozytywnie (zakwalifikowany do wsparcia w przeznaczonym do tego celu systemie elektronicznym "Rejestr żłobków").
W dniu 9 listopada 2024 r. minister właściwy do spraw rodziny ogłosił wyniki V tury naboru ciągłego w ramach Programu i przyznał skarżącej Spółce środki na utworzenie i funkcjonowanie 40 miejsc opieki w łącznej kwocie 1 700 239,99 zł. Następnie strona złożył oświadczenie o przyjęciu dofinansowania.
Zaskarżonym pismem z 29 stycznia 2025 r. wobec zaistnienia przesłanek wymienionych w punkcie 8.1.8.2, 8.1.8.4, 8.1.8.5 Programu, Wojewoda na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej odstąpił od podpisania umowy ze skarżącą, gdyż stwierdził, że w ramach Programu Maluch+ zostały zawarte umowy o dofinansowanie ze Spółą K. Sp. z o.o., w której A. J., Prezes skarżącej spółki również pełniła funkcję członka zarządu od 22 grudnia 2015r. do 14 lipca 2022r., a także była jej wspólnikiem. Wskazał, że prowadzone są cztery postępowania administracyjne, w których stroną jest K. Sp. z o.o. (obecnie Z. Sp. z o.o.), przy czym dwa z nich zakończyły się już wydaniem decyzji ostatecznej. Dotyczą one:
- niedokonania rozliczenia dofinansowania oraz braku zwrotu środków (dwa postępowania),
- niedochowania okresu trwałości projektu (dwa postepowania). Łączna kwota dochodzonych należności Skarbu Państwa wynosi 2 087 572,92 zł.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu przedstawionym w ww. piśmie z 29 stycznia 2025 r., strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie:
1. art. 7 w związku z art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia aktu, a w szczególności brak ustalenia stanu faktycznego, co uniemożliwia poznanie motywów, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie o odstąpieniu od zawarcia umowy;
2. art. 62 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 w związku z punktem 8.1.8.2., 8.1.8.4 i 8.1.8.5 Programu Aktywny Maluch 2022-2029 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż wobec strony zachodzą przesłanki do odstąpienia od zawarcia umowy.
W związku z powyższym strona wniosła o uznanie przez Sąd za bezskuteczną czynności polegającej na odmowie i odstąpieniu od zawarcia ze Spółką umowy ws. przekazania stronie dofinansowania na zadania polegające na tworzeniu miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w zaskarżonym akcie brak jest uzasadnienia dla odstąpienia od zawarcia umowy, gdyż organ ograniczył się do zacytowania punktów Programu, dlatego już z tej tylko przyczyny czynność winna zostać uznana za bezskuteczną. Zacytowała właściwe punkty Programu, powołane przez organ w zaskarżonym piśmie. Wyjaśniła, że w stosunku do niej jako wnioskodawcy w Programie ani w stosunku do A. J. nie toczy się żadne postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach tej lub poprzednich edycji Programu Maluch, podobnie jak nie zachodzi sukcesja między podmiotem, w stosunku do którego toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach tej lub poprzednich edycji Programu Maluch a stroną albo A. J.. Zaznaczono przy tym, że od 2018 r. skarżąca nie jest członkiem zarządu K. Sp. z o.o. Następnie zauważono, że organ nie wykazał, aby strona była wnioskodawcą lub ostatecznym odbiorcą wsparcia poprzednich edycji Programu.
W piśmie z 19 marca 2025 r. zatytułowanym jako "przekazanie skargi" organ wnosił o oddalenie skargi w całości, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma argumentowano, że Pogram jest realizowany na podstawie przepisów art. 62 u.o.d. Organ stwierdził, że w piśmie z 29 stycznia 2025 r. wskazał na podstawę prawną odstąpienia od zawarcia umowy oraz przedstawił motyw, jakim kierował się podejmując rozstrzygnięcie. Argumentował, że może odstąpić od podpisania umowy na podstawie przesłanek określonych w punktach 8.1.8.2, 8,1.8.4, 8.1.8.5 Programu oraz pozostającego z nimi w związku przypisu 23 oraz odsyłających do niego przypisów 26 i 27 lub w przypadku sukcesji. Przypis 23 jest traktowany rozszerzająco i pokazuje możliwe powiązania podmiotowe stanowiące podstawę do odstąpienia od podpisania umowy z wnioskodawcą. Te szerokie przyczyny odstąpienia, w ocenie organu, natomiast ziściły się w niniejszej sprawie - jak wynika z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] od 22 grudnia 2015 r. do 14 lipca 2022 r. A. J. pełniła funkcję członka zarządu oraz była wspólnikiem spółki K. sp. z o.o.; również w skarżącej Spółce pełniła funkcję Prezesa Zarządu. Fakt rezygnacji skarżącej z dniem 5 marca 2018 r. z funkcji członka Zarządu nie był znany Wojewodzie Śląskiemu. Rezygnacja ta nie została ujawniona w publicznym rejestrze, tj. w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego nr [...]; nadto ani Prezes Spółki ani wspólnik nie poinformowali o tym Wojewody, choć nakładała na nich ten obowiązek umowa zawarta 22 czerwca 2016r., której okres trwałości upływał 31 lipca 2019r., zatem informacje o zmianach w zarządzie dokonane w 2018r. winny być przekazane Wojewodzie Śląskiemu. Wreszcie zmiana danych w rejestrze nastąpiła w trakcie rozliczania dofinansowania udzielonego Spółce K. Sp. z o.o., a prezes tej spółki ani A. J. jako członek zarządu po raz kolejny nie powiadomili Wojewody Śląskiego o dokonanych zmianach. Wskazał też, że w sprawach umów zawartych ze spółką K., w której A. J. była członkiem zarządu i która jest beneficjentem rzeczywistym toczy się postępowanie karne i ten fakt stanowi uzasadnioną obawę wyrządzenia szkody w mieniu publicznym przez wnioskodawcę P. Sp. z o.o., choć nie to było powodem odstąpienia od zawarcia umowy.
W szczególności Wojewoda wskazał na pkt 8.1.8.2. Programu, zgodnie z którym wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu, gdy w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia została wydana decyzja ostateczna w sprawie zwrotu środków dofinansowania otrzymanych przez niego w poprzednich edycjach Programu "MALUCH" lub w Programie "Aktywny Maluch" 2022-2029, niezależnie od województwa, i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał we wskazanym terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, również jeśli w Programie "Aktywny Maluch" 2022-2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu (zgodnie z przypisem nr 23 dotyczy to sytuacji, w których w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia lub w stosunku do osoby fizycznej będącej wspólnikiem, członkiem organu zarządzającego podmiotu będącego wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia, wydano ostateczną decyzję w sprawie zwrotu środków dofinansowania z poprzednich edycji Programu "MALUCH" lub z Programu "Aktywny Maluch" 2022-2029 i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał w terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, a w Programie "Aktywny Maluch"2022-2029 występuje jako inny wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia lub wspólnik, członek organu zarządzającego albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, który nie dokonał zwrotu należności wraz z odsetkami w poprzednich edycjach Programu "MALUCH" lub w Programie "Aktywny Maluch" 2022-2029 a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia.
Podsumowując organ stwierdził, że wg treści KRS do 14 lipca 2022 r., skarżąca pełniła w spółce K. sp. z o.o. funkcję członka Zarządu, do 14 lipca 2022 r. pozostawała również wspólnikiem, do dnia sporządzenia pisma procesowego jest beneficjentem rzeczywistym spółki, a K. Sp. z o.o. została wpisana na listę podmiotów wykluczonych z dofinansowania w ramach Programu. Program (punkt 8.1.8.2, 8.1.8.4, 8.1.8.5 oraz pozostający z nimi w związku przypis 23 oraz odsyłające do niego przypisy 26 i 27) wskazuje na szerokie możliwości odstąpienia od zawarcia umowy, zwłaszcza w przypadku powiązań podmiotowych i sukcesji (wspólnik/ członek organu zarządzającego/ beneficjent/ wnioskodawca/ ostateczny odbiorca wsparcia) oraz edycji Programu (aktualna 2022 – 2029/ wcześniejsza 2011-2021). Natomiast między spółką K. a skarżącą występuje powiązanie w osobie A. J. jako członka zarządu. Uwzględniając powyższe, Wojewoda Śląski odstąpił od podpisania umowy ze skarżącą, a dodatkowo w związku z przesłanką zaistnienia obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, o której mowa w art. 61 ust. 4 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 — 2027, odmówił zawarcia ze skarżącą umowy o dofinansowanie.
Na rozprawie 22 października 2025 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe twierdzenia.
Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych sprawy (załącznik nr 13) znajduje się wykaz wpisów A. J. do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, z którego wynika z jakimi podmiotami jest powiązana.
Sąd na tej podstawie stwierdził, że skarżąca jest powiązana m.in. z następującymi podmiotami: I. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o. oraz K. Sp. z o.o. (aktualnie Z. Sp. z o.o.), które to podmioty znajdują się na liście podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (por. m.in.: postanowienia WSA w Gliwicach z 30 maja 2025 r., wydane w sprawach: III SA/Gl 209/25; III SA/Gl 210/25 i III SA/Gl 212/25 – opublikowano w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt lub czynność podjętą przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy zaistniały przesłanki odstąpienia od zawarcia umowy ws. przekazania dofinansowania, o których mowa w pkt 8.1.8.2., 8.1.8.4 i 8.1.8.5 Programu oraz przesłanki uzasadniające odmowę zawarcia umowy z obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, o której mowa w art. 61 ust. 4 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 — 2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079 ze zm.).
Z zapisów Programu, powołanych przez organ w podstawie odstąpienia od podpisania umowy (pismo z 29 stycznia 2025 r.) wynika, co następuje:
a) pkt 8.1.8.2 Programu - wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu gdy w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia została wydana decyzja ostateczna w sprawie zwrotu środków dofinansowania otrzymanych przez niego w poprzednich edycjach Programu "MALUCH" lub w Programie Aktywny Maluch 2022–2029, niezależnie od województwa, i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał we wskazanym terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, również jeśli w Programie Aktywny Maluch 2022–2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu, albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, który nie dokonał zwrotu należności wraz z odsetkami w poprzednich edycjach Programu "MALUCH" lub w Programie Aktywny Maluch 2022–2029 a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia;
b) pkt 8.1.8.4 Programu - wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu gdy w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach poprzednich edycji Programu "MALUCH" lub Programu "Aktywny Maluch" 2022–2029 (jeszcze nie została wydana decyzja), niezależnie od województwa, również jeśli w Programie Aktywny Maluch 2022–2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu), albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, w stosunku do którego toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach poprzednich edycji Programu "MALUCH" lub Programu Aktywny Maluch 2022–2029 (jeszcze nie została wydana decyzja) a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia;
c) pkt 8.1.8.5 Programu - wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu nie dochował okresu trwałości przewidywanego przez poprzednie edycje Programu "MALUCH" lub Program Aktywny Maluch 2022–2029, w ramach których otrzymał dofinansowanie i nie dokonał zwrotu ewentualnych należności wraz z odsetkami, niezależnie od województwa, na terenie którego powstała/funkcjonowała instytucja opieki, również jeśli w Programie Aktywny Maluch 2022–2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, który nie dochował okresu trwałości przewidywanego przez poprzednie edycje Programu "MALUCH" lub Program Aktywny Maluch 2022–2029, w ramach których otrzymał dofinansowanie i nie dokonał zwrotu ewentualnych należności wraz z odsetkami a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia.
W kontekście zarzutów skargi zwrócić należy szczególną uwagę, że wszystkie ww. podpunkty Programu stanowiące odrębną podstawę do odstąpienia od zawarcia umowy są sformułowane - pod względem podmiotowym – szeroko, a mianowicie odnoszą się wprost do odbiorcy wsparcia (tzn. gdy jest on bezpośrednim beneficjentem pomocy), albo też pośrednio, gdy tylko "występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu" (zgodnie z przypisem nr 24: Dotyczy to sytuacji, w których w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia lub w stosunku do osoby fizycznej będącej wspólnikiem, członkiem organu zarządzającego podmiotu będącego wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia, wydano ostateczną decyzję w sprawie zwrotu środków dofinansowania z poprzednich edycji Programu "MALUCH" lub z Programu Aktywny Maluch 2022–2029 i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał w terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, a w programie Aktywny Maluch 2022–2029 występuje jako inny wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia lub wspólnik, członek organu zarządzającego).
Tymczasem z danych KRS wynika, że A. J. będąca Presem Zarządu skarżącej Spółki, pełniła również funkcję członka zarządu oraz wspólnika spółki K. sp. z o.o. w K. (obecnie: Z. sp. z o.o.), co do których zostały już wydane dwie decyzje ostateczne orzekające o zwrocie środków z dotacji celowej z budżetu państwa, a nadto prowadzone są dwa inne postępowania administracyjne dotyczące zwrotu środków z tytułu niedochowania okresu trwałości projektu.
Ww. okoliczności nie są kwestionowane przez stronę, która w rozpatrywanej sprawie argumentuje jednak, że nie zachodzi sukcesja między podmiotem, w stosunku do którego toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach tej lub poprzednich edycji Programu Maluch a skarżącą. Od 2018 r. A. J. nie jest też członkiem zarządu K. Sp. z o.o.
Do skargi dołączono kserokopię dokumentu opatrzonego datą 5 marca 2018 r. i zatytułowanego jako" "Rezygnacja z funkcji członka zarządu" podpisanego przez skarżącą i przez G. J. – Prezesa Zarządu a prywatnie męża skarżącej z adnotacją, że rezygnację przyjmuje. Natomiast zmiana danych spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym została ujawniona dopiero 25 lipca 2022 r.
Odnośnie tego Sąd zauważył, że skarżąca w żaden sposób nie uwiarygodniła innymi dokumentami, że ustąpienie z funkcji członka zarządu spółki kapitałowej rzeczywiście nastąpiło w dacie wskazanej w jej oświadczeniu.
Trzeba także zauważyć, że z art. 22 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 979 ze zm.; dalej: u.k.r.s.) wynika, że wniosek o wpis do rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast kwestie skutków braku realizacji przedmiotowego obowiązku są regulowane w art. 14 u.k.r.s., z którego wynika, że podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do rejestru lub uległy wykreśleniu z rejestru, a przy tym domniemywa się, że dane zawarte w rejestrze są prawdziwe (art. 17 ust. 1 u.k.r.s.).
Organ zatem prawidłowo ustalił fakt powiązania skarżącej ze spółką, wobec której są lub były prowadzone postępowania administracyjne dotyczące niedokonania rozliczenia dofinansowania oraz braku zwrotu środków. Natomiast skarżąca w żaden sposób nie zdołała uwiarygodnić twierdzenia A. J. o ustąpieniu z funkcji już w 2018 r. Jest ono tym bardziej wątpliwe, że uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w sprawie przyjęcia jej rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki podjęta została dopiero 14 lipca 2022r.
Niezasadny jest zatem zarzut sprowadzający się do nielegalnej odmowy zawarcia ze skarżącą umowy o dofinansowanie z powodu tożsamości osoby sprawującej funkcję organu w skarżącej Spółce i innej, wykluczonej z wsparcia spółki, bo odnośne regulacje zawierają powołane wyżej zapisy Programu.
W uzupełnieniu do wskazanej argumentacji można jeszcze wskazać, że mając na względzie fakt istnienia domniemania prawnego odnośnie prawdziwości danych uwidocznionych w rejestrach KRS, chcąc należycie zabezpieczyć swoje interesy, osoba składająca rezygnację z funkcji członka zarządu, między innymi spółki prawa handlowego, we własnym interesie winna dochować należytej staranności w tym zakresie i zapewnić sobie możliwość wiarygodnego wykazania samego faktu złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2024 r., I GSK 1546/21, Legalis nr 3158313).
Wskazana przez organ przyczyna odstąpienia od umowy jest zatem rzeczywista i odpowiada przesłankom określonym w Programie.
Sąd nie uznał zatem zarzutu skargi sformułowanego w jej pkt. 2., w szczególności co do niewłaściwego zastosowana przez organ pkt 8.1.8.2, 8.1.8.4 i 8.1.8.5 Programu i co do tego, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od zawarcia umowy.
Co do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. przez brak ustalenia stanu faktycznego i precyzyjnego uzasadnienia aktu, Sąd ich nie podziela.
Wojewoda zgodnie z zasadami ustalonymi przez organ dotujący był uprawniony do weryfikacji wniosku, a w konsekwencji do odstąpienia od zawarcia umowy ws. przekazania dofinansowania. Okoliczność ta została powołana w piśmie z 29 stycznia 2025 r. wraz z uzasadnieniem, że w stosunku do odbiorcy wparcia w ramach innych edycji programu, spółki K. sp. z o.o. (obecnie: Z. sp. z o.o.) toczyły się (zostały zakończone wydaniem decyzji, która stała się ostateczna) lub toczą łącznie cztery postępowania administracyjne dotyczące niedokonania rozliczenia dofinansowania oraz niezwrócenia środków lub niedochowania okresu trwałości projektu. Zaznaczono przy tym, że w okresie od 22 grudnia 2015 r. do 14 lipca 2022 r. A. J. pełniła funkcję członka zarządu oraz wspólnika spółki. Organ wskazał jednocześnie właściwe punkty Programu oraz art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, stanowiące podstawę prawną odstąpienia od zawarcia umowy.
Należy także zauważyć, że niewątpliwie pismo organu z 29 stycznia 2024 r. stanowiące informację o odstąpieniu od zawarcia umowy, nie stanowi decyzji administracyjnej. Organ nie musiał zatem uzasadniać swojego stanowiska w sposób przyjęty dla tego typu form działania administracji publicznej, a jednak to uczynił, co realizuje prawo strony do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, która mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, ww. standard został zachowany, a pismo z 29 stycznia 2024r. odwołuje się do rzeczywiście istniejącej podstawy faktycznej odstąpienia od zawarcia umowy, wskazuje także regulacje prawne, które to umożliwiają. Został zatem przedstawiony motyw jakim kierował się organ podejmując takie, a nie inne rozstrzygnięcie, które jest weryfikowalne również na etapie aktualnie podejmowanej kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 października 2024 r., III SA/Gl 469/24 – opublikowano w: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych).
Nie zaszły zatem okoliczności, jak argumentowała strona w skardze, potwierdzające, że doszło do wydania aktu bez ustalenia stanu faktycznego i precyzyjnego uzasadnienia (bez podania motywów), co uniemożliwia zrozumienie przyjętego przez organ stanowiska, ani do przekroczenia granic uznania administracyjnego, skoro organ przedstawił przesłanki, jakimi się kierował wydając akt i są to okoliczności rzeczywiste. Dlatego też Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a., art. 107 k.p.a.
Końcowo należy się jeszcze odnieść do zarzutu nieuprawnionego zastosowania art. 62 ustawy o opiece w zw. z punktami Programu 8.1.8.2, 8.1.8.4 i 8.1.8.5, który jest niezrozumiały. Formułując ten zarzut skarżąca nie wskazała, której jednostki redakcyjnej art. 62 ustawy o opiece on dotyczy. Natomiast art. 62 ustawy o opiece zawiera ponad 20 ustępów, niektóre z nich dzielą się jeszcze na punkty, dotyczy on rządowych programów rozwoju instytucji opieki, ale określa jego ramy organizacyjne i nie jest adresowany bezpośrednio do odbiorców wsparcia: wskazuje organ, który może opracować programy, źródła ich finansowania, wskazuje konieczną treść programów, która winna obejmować tryb i kryteria wyboru podmiotów korzystających z nich, określa organy właściwe do umarzania, odraczania terminów lub rozkładania na raty spłat należności pochodzących ze środków europejskich, wskazuje organy odwoławcze od decyzji ministra. Trudno zatem dociec, której jednostki zarzut strony dotyczy i jaka jest jego treść.
Jeśli zaś autorowi skargi chodziło – zgodnie z brzmieniem zarzutu - o naruszenie przepisu umożliwiającego odstąpienie od zawarcia umowy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w stosunku do skarżącej przesłanki ku temu nie zachodzą, to właściwym przepisem jest art. 61 ust. 4 ustawy z 28 kwietna 2022r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027 (Dz. U. z 2022, poz. 1079) tj. tzw. ustawy wdrożeniowej. Nie może tu chodzić o art. 62 ustawy wdrożeniowej, gdyż ten dotyczy możliwości zmian projektu objętego dofinansowaniem, zatem w oczywisty sposób nie obejmuje sytuacji prawnej skarżącej, która wsparcia nie otrzymała.
Powracając do art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, stanowi on, że w uzasadnionych przypadkach właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo odmówić podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, jeżeli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, w szczególności gdy w stosunku do wnioskodawcy będącego osobą fizyczną lub członka organów zarządzających wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną toczy się postępowanie karne lub karne skarbowe za przestępstwo składania fałszywych zeznań, przekupstwa, przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, obrotowi gospodarczemu, systemowi bankowemu albo inne związane z wykonywaniem działalności gospodarczej lub popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, w związku z dofinansowaniem, które zostało udzielone ze środków publicznych na realizację projektu temu wnioskodawcy, podmiotowi powiązanemu z nim osobowo lub kapitałowo lub członkowi organów zarządzających tego wnioskodawcy lub podmiotu.
Z powyższego wynika, że skoro właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy, jeśli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, to oznacza to, że ustawodawca pozostawił organowi swobodę oceny sytuacji i decyzji w tym przedmiocie. Po wtóre, katalog przesłanek uzasadniających odmowę jest otwarty (w szczególności, gdy ...), co oznacza, że także inne fakty organ może uznać za uzasadniające obawę wyrządzenia szkody w mieniu publicznym.
Sytuacja, gdy szkoda w mieniu publicznym została już wyrządzona (dwie z decyzji zobowiązujących do zwrotu są ostateczne) przez spółkę, na działania której skarżąca miała bezpośredni wpływ jako jej wspólnik i członek władz – zdaniem Sądu - w pełni taką obawę uzasadnia i sprawia, że stanowisko organu o odmowie zawarcia umowy o dofinansowanie nie jest dowolne.
Końcowo Sąd wskazuje, że w pełni podziela ocenę prawną i argumentację zawartą w wyrokach sądów administracyjnych dotyczących innych wniosków o dofinansowanie, złożonych w ramach Programu Aktywny Maluch 2022 -2029, składanych przez podmioty powiązane poprzez osobę A. J.. Tytułem przykładu powołać należy wyrok tut. Sądu o sygn. akt III SA/Gl 1087/24 i III SA/Gl 1085/24 oraz wyrok WSA w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol 415/24.
W takim zaś wypadku, skoro zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, a czynność organu nie naruszała prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.