III SA/Gl 268/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-07-05
NSAinneŚredniawsa
należności celnezwrot cłakodeks celnyrozporządzeniewymogi formalnepostępowanie administracyjnekontrola sądowaWSAcelnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki domagającej się zwrotu należności celnych, uznając, że nie spełniła ona formalnych wymogów procedury zwrotu cła, w tym nie umożliwiła organom celnym przeprowadzenia oględzin towaru przed jego wywozem.

Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwrot należności celnych w kwocie 5.031,80 zł, argumentując wadliwość towaru i jego późniejszy wywóz poza obszar celny. Organy celne odmówiły zwrotu, wskazując na niespełnienie wymogów formalnych procedury, w szczególności brak możliwości przeprowadzenia oględzin towaru przed jego wywozem, co było warunkiem zwrotu zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym. Spółka zarzucała rozporządzeniu przekroczenie delegacji ustawowej i naruszenie Konstytucji. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając przepisy rozporządzenia za zgodne z ustawą i Konstytucją oraz stwierdzając, że spółka nie dopełniła formalności proceduralnych.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., który odmówił zwrotu należności celnych w kwocie 5.031,80 zł. Spółka złożyła zgłoszenie celne dopuszczenia do obrotu, a następnie wywiozła towar, domagając się zwrotu cła z powodu jego wadliwości. Organy celne uznały, że spółka nie spełniła warunków zwrotu określonych w Kodeksie celnym i rozporządzeniu Rady Ministrów z 2003 r., w szczególności nie umożliwiła przeprowadzenia oględzin towaru przed jego wywozem, co było wymagane przez § 12 rozporządzenia. Spółka podnosiła, że rozporządzenie wykracza poza delegację ustawową i narusza Konstytucję, a także powoływała się na orzecznictwo NSA. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję, argumentując, że przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą i Konstytucją, a stan faktyczny sprawy różni się od stanu faktycznego w przywołanym przez spółkę wyroku NSA. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że organy celne prawidłowo zastosowały przepisy Kodeksu celnego i rozporządzenia, a spółka nie dopełniła wymogów formalnych, w tym nie złożyła wniosku zgodnie z obowiązującym wzorem i nie umożliwiła oględzin towaru. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji i przekroczenia delegacji ustawowej przez rozporządzenie są chybione, a także że sprawa została rozpatrzona zgodnie z zakresem wniosku złożonego przez stronę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie zostało wydane zgodnie z upoważnieniem ustawowym i zawiera wytyczne zgodne z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 252 Kodeksu celnego stanowi wystarczającą delegację dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia, określając organ, zakres spraw i wytyczne. Rozporządzenie z 16 września 2003 r. zostało wydane zgodnie z tym upoważnieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Kodeks celny art. 248

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kodeks celny art. 252 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych § § 5

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych § § 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych § § 12

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wzoru wniosku o dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych oraz dokumentów, które należy do niego dołączyć § § 1

Ustawa z dnia 26 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 26

PPSA art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd odwołał się do przepisów Ordynacji podatkowej, które miały zastosowanie w postępowaniu celnym.

Ordynacja podatkowa art. 169 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pusa art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 188 § pkt 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą wymogów formalnych procedury zwrotu należności celnych, w tym brak umożliwienia organom celnym przeprowadzenia oględzin towaru przed jego wywozem. Zgodność przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z ustawą i Konstytucją RP. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i proceduralnego przez organy celne. Rozpoznanie sprawy w zakresie zgodnym z formalnie złożonym wnioskiem strony.

Odrzucone argumenty

Rozporządzenie Rady Ministrów wykracza poza delegację ustawową i narusza Konstytucję RP. Spełnienie wszystkich przesłanek do uzyskania zwrotu cła na podstawie art. 248 Kodeksu celnego. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nierozpoznanie wniosku co do jego istoty (częściowe rozstrzygnięcie).

Godne uwagi sformułowania

postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych jest postępowaniem w wysokim stopniu sformalizowanym towar, którego dotyczy wniosek, nie może bez uprzedniej zgody dyrektora izby celnej zostać przekazany w inne miejsce niż to, które zostało wskazane we wniosku naruszenie przez Radę Ministrów przepisu art. 92 ust 1 Konstytucji RP, nie wchodzi w zakres postępowania administracyjnego nie sposób podzielić argumentacji strony skarżącej, że rozporządzenie reguluje tryb zwrotu i umorzenia cła, tylko w odniesieniu do przypadków określonych w § 2 rozporządzenia. Nie ma zaś zastosowania do art. 248 Kodeksu celnego.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący

Anna Apollo

członek

Barbara Orzepowska-Kyć

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych procedury zwrotu należności celnych, w tym konieczność umożliwienia oględzin towaru przed jego wywozem oraz zgodność przepisów wykonawczych z ustawą i Konstytucją."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w momencie jej rozpatrywania (Kodeks celny z 1997 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie dopełnienia formalności proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, nawet gdy strona uważa, że jej roszczenie jest zasadne merytorycznie. Jest to typowy przykład z zakresu prawa celnego.

Nawet wadliwy towar nie gwarantuje zwrotu cła – kluczowe są formalności!

Dane finansowe

WPS: 5031,8 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 268/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Henryk Wach /przewodniczący/
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie : NSA Anna Apollo Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Protokolant : (st. sekr. sąd.) Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2006 r., na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], powołując się na art. 248 w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802, ze zm.), § 5 do § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz.U. Nr 170, poz. 1653), § 1, § 2, § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wzoru wniosku o dokonanie zwrotu lub umarzenia należności celnych oraz dokumentów, które należy do niego dołączyć (Dz.U. Nr 77, poz. 871, ze zm.), w związku z art. 26 ustawy z dnia 26 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623) odmówił skarżącej spółce "A" Sp. z o.o. zwrotu należności celnych w kwocie 5.031,80 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną. W tych ramach wyjaśnił, że w dniu [...] 2004 r. w Urzędzie Celnym w T. strona skarżąca za pośrednictwem agencji celnej złożyła zgłoszenie celne zarejestrowane pod nr [...], w którym zawnioskowała o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci [...] szt. [...]. Zgłoszenie zostało w tym samym dniu przyjęte, a towar objęto wnioskowaną procedurą. Następnie w dniu [...] 2004 r. zgłoszeniem celnym nr [...] w tym samym urzędzie celnym objęto procedurą wywozu towar w postaci [...] szt. [...]. W tym zgłoszeniu celnym w polu 37 jako Kod zastosowanej procedury wpisano oznaczenie 1040 oznaczające wywóz towarów objętych wcześniej procedurą dopuszczenia do obrotu, oraz wskazano, że towar stanowi zwrot towaru objętego reklamacją jakościową, a w polu 44 wpisano SAD [...] z [...] 2004 r. Następnie po wywozie towaru skarżąca Spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego w T. w dniu [...] 2004 r. z pismem o umorzenie lub zwrot należności celnych pobranych w oparciu o SAD nr [...] z [...] 2004 r. Pismo to zostało przekazane według właściwości do Dyrektora Izby Celnej w K., który w dniu [...] 2004 r. wezwał stronę do jego uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu [...] 2004 r. do Dyrektora Izby Celnej w K. wpłynął formularz wniosku o dokonanie zwrotu należności celnych wraz z oryginałem karty 3 dokumentu wywozowego SAD nr [...] z dnia [...] 2004 r. We wniosku strona skarżąca wskazała, że dotyczy on zwrotu należności celnych w trybie art. 248 ustawy Kodeks celny w wysokości 5031,80 zł.
Następnie Dyrektor Izby Celnej powołując się m. in. na przepisy art. 248 Kodeksu celnego oraz § 3 do § 13 rozporządzenia w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych uznał, że postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych jest postępowaniem w wysokim stopniu sformalizowanym, zaś zwrot należności celnych możliwy jest po dopełnieniu warunków wskazanych w tym rozporządzeniu. Zaakcentował, że zgodnie z § 12 rozporządzenia, w wypadku stosowania art. 248 Kodeksu celnego, do dnia wydania decyzji w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych towar, którego dotyczy wniosek, nie może bez uprzedniej zgody dyrektora izby celnej zostać przekazany w inne miejsce niż to, które zostało wskazane we wniosku.
Zdaniem organu celnego w świetle wskazanych przepisów fizyczne przemieszczenie towarów będących przedmiotem wniosku poza granicę RP, spowodowało niemożność pozytywnego rozpoznania wniosku.
W odwołaniu strona skarżącą wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, iż spełniła wszystkie przesłanki do uzyskania zwrotu cła zawarte w art. 248 § 2 Kodeksu celnego. Jednocześnie podniosła, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych, wykraczają poza zakres delegacji ustawowej, na podstawie której zostały wydane i zanadto ingerują w ustawowe uprawnienia związane ze zwrotem należności celnych, a to stanowi naruszenie art. 92 ust 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej W dalszej części odwołania strona, powołała się na wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA/Po 1546/99, wskazując, że "(...) decyzja w sprawie zwrotu cła nie musi zawierać warunku wywozu towaru, z samej bowiem treści art. 248 kodeksu celnego wynika, że decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu może być wydana po stwierdzeniu, że towar nie został użyty i że towary zostały wywiezione poza polski obszar celny". Na zakończenie podniosła, że reklamowany towar został za zgodą władz celnych wywieziony poza polski obszar celny.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentował, że w świetle art. 252 § 1 Kodeksu celnego ustawodawca upoważnił Radę Ministrów do wydania przepisów wykonawczych określających inne wypadki, w których należności celne są zwracane lub umarzane, trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia oraz terminu, w którym może być złożony wniosek o zwrot lub umorzenie należności celnych. Organ odwoławczy podkreślił, że z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych wynika, że decyzja w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych powinna, w zależności od okoliczności sprawy, zawierać między innymi określenie przeznaczenia celnego, które zostanie nadane towarom (pkt 2), stwierdzenie, że decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez wnioskodawcę warunku wywozu towaru, jego zniszczenia, objęcia w celu powrotnego wywozu procedurą tranzytu, składu celnego lub wprowadzenia do wolnego obszaru celnego albo nieodpłatnego przekazania z określeniem terminu na dopełnienie tego warunku ( pkt 4 i pkt 5). Podniósł też, że § 8 rozporządzenia wskazuje, iż jeżeli do sprawdzenia prawdziwości danych zawartych we wniosku oraz spełnienia wymogów określonych w 248 Kodeksu celnego konieczne jest przeprowadzenie oględzin towaru, dyrektor izby celnej występuje do naczelnika urzędu celnego właściwego ze względu na miejsce, w którym znajduje się towar, o przeprowadzenie oględzin. Zdaniem organu odwoławczego z mocy § 12 rozporządzenia, w wypadku stosowania art. 248 Kodeksu celnego, do dnia wydania decyzji w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych towar, którego dotyczy wniosek, nie może bez uprzedniej zgody dyrektora izby celnej zostać przekazany w inne miejsce niż to, które zostało wskazane we wniosku.
Odnosząc treść tych przepisów do stanu faktycznego, organ odwoławczy nie podzielił poglądu strony skarżącej, że spełniła wszystkie ustawowe warunki do umorzenia należności celnych, przewidziane w art. 248 Kodeksu celnego. Nie zgodził się z tezą, że nie odnoszą się do niej tryb i warunki dokonywania zwrotu lub umorzenia zawarte w rozporządzeniu. Zdaniem organu drugoinstancyjnego delegacja z art. 252 § 1 Kodeksu celnego odnosi się nie tylko do przypadków zwrotu cła wyszczególnionych w rozporządzeniu, ale również do zwolnień ustawowych wynikających z przepisów Kodeksu celnego, gdyż w treści rozporządzenia (np. w § 8 czy § 12) przywoływany jest przepis art. 246 i 248 ustawy Kodeks celny.
Dyrektor Izby Celnej wskazał też, że naruszenie przez Radę Ministrów przepisu art. 92 ust 1 Konstytucji RP, nie wchodzi w zakres postępowania administracyjnego, gdyż zgodnie z art. 188 pkt 1 i 3 Konstytucji władnym do rozpatrywania spraw związanych ze stwierdzeniem zgodności ustaw i przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny, zaś do dnia rozpoznawania sprawy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych nie były przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i są przepisami wiążącymi dla organu celnego w zakresie rozpatrywanej sprawy.
Odnosząc się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2001 sygn. akt I SA/Po 1546/99, Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż stan faktyczny w nim opisany odbiega w sposób istotny od stanu występującego w rozpatrywanej sprawie. Towary o których mowa w wyroku, zostały wywiezione przed wydaniem decyzji zarządzającej zwrot cła, jednakże w momencie składania wniosku znajdowały się na polskim obszarze celnym, a zlecone przez organ prowadzący postępowanie oględziny towaru, o których mowa w § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. zostały dokonane. Ponieważ wynik przeprowadzonych oględzin nie budził wątpliwości organu celnego oraz potwierdził dane zawarte we wniosku strony, Sąd uznał za dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie należności celnych.
Za nieprawdziwy uznał pogląd jakoby z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jednoznacznie wynikało, iż "(...) tożsamość towarów otrzymanych przez skarżącego oraz wywiezionych następnie poza polski obszar celny nie budziła i nie budzi wątpliwości organów celnych", gdyż kwestia ta nie była przedmiotem pełnego postępowania dowodowego. Podkreślił, iż niezastosowanie przez skarżącą Spółkę przyjętego trybu postępowania uniemożliwiło organowi rozpatrującemu wniosek o zwrot należności celnych, skorzystanie z uprawnienia zlecenia przeprowadzenia oględzin towaru, z wywozem którego związane było prawo zwrotu należności celnych (a więc prawo fizycznego skontrolowania towaru), zagwarantowanego w § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r.
W kontekście przedmiotu sporu za nadużycie uznał stwierdzenie skarżącej, że "(...) wywóz (...) nastąpił za zgodą właściwych organów celnych", gdyż wywożony towar potraktowany został przez organy celne jak każdy inny towar opuszczający terytorium RP, nie zaś jak towar "podwyższonego ryzyka" jakim niewątpliwe jest towar, z wywozem którego związany jest zwrot cła.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. nr [...] i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, zarzucając rozstrzygnięciom Dyrektora Izby Celnej w K. naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych tj. art. 207 § 2 oraz 210 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 248 ustawy Kodeks celny w związku z art. 120, art. 121 oraz art. 187 § 1 i ar. 191 Ordynacji podatkowej, a także art. 252 ustawy Kodeks celny w związku z art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 92 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając te zarzuty, powołał tę samą argumentację, co w odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. Z kolei podnosząc nowe zarzuty procesowe, naruszenia art. 207 § 2 i art. 210 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa wskazał, że w dniu [...] 2004 r. strona skarżąca wniosła do Izby Celnej w K. wniosek o zwrot uprzednio uiszczonych należności celnych w kwocie 50.389,30 zł, natomiast decyzją z dnia [...] r. o nr [...], która utrzymana została w mocy zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił skarżącemu zwrotu należności celnych w kwocie 5.0312,80 zł, nie uzasadniając ograniczenia zakresu rozpoznania wniosku. Zdaniem strony skarżącej częściowe rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty, skutkuje wadliwością decyzji administracyjnej, a nawet pozwała uznać, iż akt taki nie ma charakteru decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Nie zgodził się z zarzutem skargi dotyczącym kwestii nierozpatrzenia, co do istoty żądania zwartego we wniosku strony z dnia [...] 2004 ( a właściwie wydania rozstrzygnięcia jedynie w stosunku do części kwoty cła będącej przedmiotem wniosku). Wskazał, że wprawdzie we wniosku z dnia [...] 2004 r. działająca w imieniu strony skarżącej Agencja Celna [...] Sp. z o. o. wystąpiła o wydanie decyzji w sprawie umorzenia lub zwrotu należności celnych pobranych za dokumentem SAD [...] z dnia [...] 2004r . w kwocie 50,031,80 PLN, lecz po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, strona skarżąca złożyła pismo z [...] 2004 r., do którego załączono wymagany prawem formularz wniosku o dokonanie zwrotu należności celnych, gdzie w polu 12 wskazano kwotę zwrotu w wysokości 5.031,80 PLN . Zgodnie z Objaśnieniami do wniosku zawartymi w w/w rozporządzeniu w polu 12 należy podać kwotę należności celnych, których zwrotu lub umorzenia dotyczy wniosek, tak więc rozpatrujący sprawę organ celny rozstrzygnął sprawę w zakresie wskazanym w żądaniu strony zawartym we właściwym pod względem formalnym formularzu. Podkreślił, iż złożenie wniosku na właściwym formularzu traktowane jest jako wymóg formalny umożliwiający merytoryczne rozpatrzenie sprawy, czemu Dyrektor Izby Celnej w K. dał wyraz informując Stronę w piśmie z dnia [...] 2004 r. o konsekwencjach wynikających z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Tak więc zdaniem organu odwoławczego złożenie wniosku o zwrot cła na formularzu niezgodnym ze wzorem określonym w rozporządzeniu nie powoduje wszczęcia postępowania merytorycznego w sprawie, a samo podanie pozostawiane jest bez rozpatrzenia. Podkreślił, iż w złożonym odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona nie podnosiła tego zarzutu, tak więc organ odwoławczy był przekonany, iż w tym zakresie podanie rozpatrzone zostało zgodnie z wolą strony.
Na zakończenie stwierdził, iż spór dotyczący poprawności kwoty określonej w sentencji decyzji nie ma faktycznego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie, gdyż jest ono następstwem naruszenia przez Stronę Skarżącą przepisów prawa w sposób uniemożliwiający dokonanie wnioskowanego zwrotu cła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej tu sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organy celne w decyzji pierwszej i drugiej instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz. U. nr 170 z 2003 r., poz. 1653), w zakresie prawa materialnego, na podstawie przepisu przejściowego art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623), który to przepis stanowi, że: "Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej." W niniejszej sprawie stan faktyczny został ukształtowany przed datą akcesji. Strona skarżąca we wniosku złożonym do organu celnego w dniu [...] 2004 r. żądała zwrotu cła za [...] wywiezione poza polski obszar celny na podstawie dokumentu SAD nr [...] z [...] 2004 r. W tej sytuacji zwrot cła mógł nastąpić w oparciu o art. 248 ustawy Kodeks celny, który stanowi, że: "Należności celne mogą zostać zwrócone lub umorzone również po ustaleniu, że zarejestrowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych procedurą celną i nieprzyjętych przez osobę wprowadzającą ze względu na to, że towary były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu. Nie uznaje się za towary wadliwe towarów uszkodzonych po ich zwolnieniu( § 1). Zwrot lub umorzenie należności celnych jest dopuszczalne, gdy towary nie zostały użyte, chyba że wstępne ich użycie okazało się konieczne do stwierdzenia ich wadliwości lub niezgodności z warunkami kontraktu (§ 2 pkt 1) oraz towary zostały wywiezione poza polski obszar celny (§ 2 pkt 2). Zwrot należności celnych następuje na pisemny wniosek dłużnika (§ 5).
Z kolei art. 252 § 1 ustawy Kodeks celny stanowi delegację ustawową dla Rady Ministrów, która może określić w drodze rozporządzenia:
1. inne wypadki, w których należności celne są zwracane lub umarzane,
2. tryb i warunki dokonywania zwrotu lub umarzania należności celnych,
3. termin, w którym może być złożony wniosek.
Z przepisu tego wynika, że rozporządzenie może rozciągnąć zwrot cła na inne wypadki niż przewidziane w ustawie, określić tryb i warunki dokonywania zwrotu lub umorzenia cła w przypadkach zwrotu cła przewidzianych w art. 248 oraz w przypadkach rozszerzających to uprawnienie a opisanych w rozporządzeniu. Z kolei na mocy art. 252 § 2 ustawy Minister Finansów został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wzoru wniosku o dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych oraz dokumentów, które należy do niego dołączyć.
W wykonaniu delegacji ustawowych zostały wydane dwa rozporządzenia: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz. U. nr 170 z 2003 r., poz. 1653) oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wzoru wniosku o dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych oraz dokumentów, które należy do niego dołączyć (Dz. U. nr 77 poz. 871 z 1999 r.).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych w § 2 określa inne niż w ustawie Kodeks celny przypadki zwrotu lub umorzenia cła, zaś w § 3 do § 12 warunki, tryb zwrotu i umorzenia należności celnych. Analizując treść art. 252 ustawy Kodeks celny i przepisy cytowanego rozporządzenia nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że rozporządzenie wykracza poza delegację ustawową. W tym miejscu należy przypomnieć treść art. 92 Konstytucji, zgodnie z którym: "Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.(ust. 1). Organ upoważniony do wydania rozporządzenia nie może przekazać swoich kompetencji, o których mowa w ust. 1, innemu organowi.(ust. 2).
Zdaniem Sądu art. 252 ustawy Kodeks celny wskazuje wytyczne jakimi powinien się kierować organ wydający rozporządzenie i cele, które to rozporządzenie ma spełniać. Z kolei rozporządzenie z 16 września 2003 r. wydane jest zgodnie z tym upoważnieniem, co powoduje, że zarzut naruszenia art. 252 ustawy Kodeks celny w związku z art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 92 ust. 1 Konstytucji należy uznać za chybiony.
Nie sposób również podzielić argumentacji strony skarżącej, że rozporządzenie reguluje tryb zwrotu i umorzenia cła, tylko w odniesieniu do przypadków określonych w § 2 rozporządzenia. Nie ma zaś zastosowania do art. 248 Kodeksu celnego. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, przeczy temu treść § 3 ust. 1, § 5 ust. 1, § 8 ust. 1, § 12, które to przepisy powołują się na art. 246 i art. 248 Kodeksu celnego. Tej konstatacji nie może zmienić przywoływane przez stronę skarżącą orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA/Po 1546/99, gdyż jak słusznie wykazały organy celne wyrok ten odnosił się do innego stanu faktycznego, gdzie organy celne dokonały oględzin towaru i dopiero po tych oględzinach towar został wywieziony za granicę.
Odnosząc te rozważania do rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że strona skarżąca wniosła o zwrot należności celnych w oparciu o art. 248 Kodeksu celnego, z uwagi na wadliwość towarów. Wniosek taki złożyła w dniu [...] 2004 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w T.. Wniosek ten nie mógł odnieść pożądanych skutków prawnych, gdyż tryb i warunki zwrotu należności celnych reguluje § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych. Zgodnie z tym przepisem wniosek winien być złożony według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wzoru wniosku o dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych oraz dokumentów, które należy do niego dołączyć. Działając na podstawie art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Celnej w dniu [...] 2004 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia pisma z dnia [...] 2004 r., zgodnie z dyspozycją wskazanego § 5 rozporządzenia Rady Ministrów w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Wezwanie to strona odebrała w dniu [...] 2004 r.. Następnie we wskazanym terminie - w dniu [...] 2004 r. złożyła do Urzędu celnego w K. wniosek prawidłowo sporządzony na formularzu, który został przekazany według właściwości w dniu [...] 2004 r. do Dyrektora Izby Celnej w K.. W tej sytuacji należy wskazać, że pożądane skutki prawne mógł odnieść dopiero wniosek złożony w dniu [...] 2004 r. Do wniosku strona skarżąca dołączyła oryginał karty 3 dokumentu wywozowego SAD na [...] z [...] 2004 r. potwierdzający , iż towar w postaci [...] został przekazany do kontrahenta zagranicznego, ze wskazaniem, iż była to reklamacja jakościowa. W aktach sprawy znajduje się także dokument przywozowy SAD nr [...] z [...] r. Złożony wniosek wraz z załącznikami są dowodami w rozumieniu art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa, który to przepis stanowi, że: "Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia, organ podatkowy odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania; przepis art. 196 § 3 stosuje się odpowiednio." Oświadczenie takie podlega ocenie jak każdy dowód zgromadzony w postępowaniu. Z kolei ocenę taką przewiduje § 8 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym: "Jeżeli do sprawdzenia danych zawartych we wniosku oraz spełnienia wymogów określonych w § 2 i 3 oraz w art. 246 i 248 Kodeksu celnego konieczne jest przeprowadzenie oględzin towaru, dyrektor izby celnej występuje do naczelnika urzędu celnego właściwego ze względu na miejsce, w którym znajduje się towar, o przeprowadzenie tych oględzin". Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że organ celny nie miał możliwości skorzystania z uprawnień przewidzianych w cytowanym § 8 rozporządzenia, wobec wywozu przez stronę skarżącą towaru poza polski obszar celny. Takie działanie strony skarżącej, uniemożliwiło organowi celnemu zastosowanie się do treści art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy.
Nie trafione okazały się również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 207 § 2 oraz 210 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie rozpoznanie skargi, co do jej zakresu, poprzez odmowę zwrotu tylko części cła, gdy wniosek odnosił się do zwrotu całej kwoty. W niniejszej sprawie nie można czynić zarzutu organowi na etapie skargi do Sądu nie rozpoznania sprawy, co do jej istoty, gdyż strona sama wskazała na zakres rozpoznania sprawy i zakresu tego nie zmieniła w trakcie trwania całego postępowania administracyjnego. Ponownie należy zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie zwrotu cła jest postępowaniem sformalizowanym. Wszczęcie tego postępowania następuje po złożeniu wniosku zgodnie ze wzorem ustalonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wzoru wniosku o dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych oraz dokumentów, które należy do niego dołączyć. W rozpatrywanej sprawie nie mógł odnieść pożądanych skutków prawnych wniosek złożony w dniu [...] 2004 r., dlatego też organ w dniu [...] 2004 r. wezwał stronę do uzupełnienia wniosku. Dopiero uzupełniony wniosek, który wpłynął w dniu [...] 2004 r. w kształcie określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 25 września 1999 r. był przedmiotem rozpoznania organów celnych. W polu 12 wniosku wskazano kwotę umorzenia należności celnych w wysokości 5.031,80 zł i w tym zakresie orzekał organ celny. Strona uczestniczyła w toku postępowania i kwoty tej nie kwestionowała. W tej sytuacji nie można czynić organom podatkowym zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, który to przepis wskazuje na elementy konieczne decyzji, a elementem tym niewątpliwie jest rozstrzygnięcie. Takie rozstrzygnięcie decyzje organów celnych posiadają. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszoinstancyjnego, w ocenie Sądu, zawiera wszelkie elementy. Posiada także rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 207 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Z kolei rozstrzygnięcie to jest zgodnie z treścią prawidłowo złożonego wniosku w dniu [...]2004 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI